เกี่ยวกับ ความรู้ผู้สูงอายุและผู้ดูแล
ตัวเตี้ยลงเมื่ออายุมาก ปกติไหม ส่วนสูงลดกี่ซม.ถึงควรตรวจกระดูก
คำตอบสั้น: ตัวเตี้ยลงเล็กน้อยเมื่ออายุมากเป็นเรื่องที่พบได้ทั่วไป ห้องสมุดการแพทย์แห่งชาติสหรัฐ (MedlinePlus) ระบุว่าคนทั่วไปเตี้ยลงเกือบ 1 ซม. ทุก 10 ปีหลังอายุ 40 ปี และลดเร็วขึ้นหลังอายุ 70 ปี แต่ถ้า ส่วนสูงลดลงตั้งแต่ 4 ซม. เมื่อเทียบกับที่จำได้ หรือตั้งแต่ 2 ซม. เมื่อเทียบกับที่เคยวัดบันทึกไว้ แนวทางของมูลนิธิโรคกระดูกพรุนแห่งประเทศไทย (TOPF) ปี 2564 ถือเป็นข้อบ่งชี้ให้ตรวจมวลกระดูก เพราะอาจเป็นสัญญาณของกระดูกสันหลังยุบจากกระดูกพรุนที่ยังไม่เคยมีอาการ
สรุปสั้นสำหรับคนรีบ
- MedlinePlus ระบุว่าตลอดช่วงสูงวัย คนเราอาจเตี้ยลงรวม 2.5–7.5 ซม. จากหมอนรองกระดูกบางลง กล้ามเนื้อลำตัวอ่อนแรง เท้าแบนลง และกระดูกสันหลังยุบจากกระดูกพรุน
- แนวทาง TOPF 2564 ใช้ ส่วนสูงลดลง ≥4 ซม. (ไม่มีบันทึกเดิม) หรือ ≥2 ซม. (มีบันทึกเดิม) เป็นปัจจัยเสี่ยงที่ควรตรวจมวลกระดูก แม้ผู้หญิงจะยังไม่ถึง 65 ปี หรือผู้ชายยังไม่ถึง 70 ปี
- บทความทบทวนข้อมูลไทยปี 2566 รายงานว่าหญิงไทยวัยหมดประจำเดือน 1,062 คน ราวร้อยละ 29 มีกระดูกสันหลังยุบที่ยังไม่เคยได้รับการวินิจฉัย
- กระดูกสันหลังยุบส่วนใหญ่ ไม่มีอาการ สิ่งที่เห็นได้คือตัวเตี้ยลงและหลังค่อมขึ้นทีละน้อย
- ส่วนสูงที่หายไปจากกระดูกยุบ ไม่กลับคืน สิ่งที่ทำได้คือหาให้เจอเร็ว เพื่อให้แพทย์ป้องกันการหักครั้งต่อไป
ตัวเตี้ยลงตามอายุ ปกติแค่ไหน
เตี้ยลงทีละน้อยตามวัยเป็นเรื่องปกติ แต่ไม่ใช่ทุกเซนติเมตรที่หายไปจะเป็นเรื่องธรรมดา MedlinePlus (ทบทวนเนื้อหา ก.ค. 2567) อธิบายว่าการเตี้ยลงเกิดได้ทุกเชื้อชาติและทั้งสองเพศ
ตัวเลขที่ MedlinePlus ให้ไว้
- หลังอายุ 40 ปี เตี้ยลงเกือบ 1 ซม. ทุก 10 ปี ถ้าคิดตามอัตรานี้ อายุ 70 ปีจะเตี้ยลงราว 3 ซม. (คำนวณ)
- หลังอายุ 70 ปี ส่วนสูงลดเร็วขึ้น
- ตลอดช่วงสูงวัย อาจเตี้ยลงรวม 2.5–7.5 ซม.
ตัวเลขนี้เป็นค่าโดยรวมของคนทั่วไป ไม่ใช่เกณฑ์ตัดสินรายคน คนที่เตี้ยลงเร็วกว่าเพื่อนวัยเดียวกันมาก หรือเตี้ยลงพร้อมหลังค่อมขึ้นชัดเจน ควรนึกถึงกระดูกสันหลังยุบไว้ก่อน
ตัวเตี้ยลงเกิดจากอะไรได้บ้าง
เกิดได้จากหลายส่วนของร่างกายรวมกัน ไม่ได้มาจากกระดูกอย่างเดียว MedlinePlus แจกแจงสาเหตุไว้ 4 ข้อ
- หมอนรองกระดูกสันหลังแห้งและแบนลง หมอนรองกระดูกคือแผ่นนุ่มคล้ายเจลที่คั่นระหว่างกระดูกสันหลังแต่ละข้อ เมื่อบางลง ช่องระหว่างกระดูกก็แคบลง ลำตัวจึงสั้นลง
- กล้ามเนื้อลดลงและกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัวอ่อนแรง ทำให้ยืนหลังงอมากขึ้น
- เท้าแบนลงตามวัย อุ้งเท้าที่ยุบลงทำให้เตี้ยลงเล็กน้อย
- กระดูกพรุนทำให้กระดูกสันหลังหักเล็ก ๆ จนตัวกระดูกเตี้ยลง ข้อนี้คือสาเหตุที่ต้องแยกให้ได้ เพราะมีผลต่อการรักษา
กระดูกพรุน (osteoporosis) คือภาวะที่เนื้อกระดูกบางและเปราะจนหักง่าย ส่วนกระดูกสันหลังยุบ (vertebral compression fracture) คือกระดูกสันหลังข้อใดข้อหนึ่งหักแบบทรุดตัวลง จนข้อนั้นเตี้ยกว่าข้ออื่น อ่านเรื่องกระดูกพรุนและการดูแลเพิ่มเติมได้ที่ กระดูกพรุนในวัย 50 ปีขึ้นไป ตรวจและป้องกันอย่างไร
ทำไมการเตี้ยลงถึงเป็นสัญญาณของกระดูกพรุน
เพราะกระดูกสันหลังยุบจากกระดูกพรุนส่วนใหญ่ไม่เจ็บ ส่วนสูงที่หายไปจึงอาจเป็นร่องรอยเดียวที่เห็นได้ MedlinePlus (ทบทวน ก.ย. 2568) ระบุว่ากระดูกสันหลังยุบจากกระดูกพรุนอาจไม่มีอาการในช่วงแรก มักพบโดยบังเอิญเมื่อเอกซเรย์ด้วยเหตุผลอื่น และเมื่อเวลาผ่านไปอาจเตี้ยลงได้มากถึง 15 ซม. พร้อมหลังค่อม
ข้อมูลจากคนไทยยิ่งย้ำเรื่องนี้ บทความทบทวนสถานการณ์กระดูกพรุนในประเทศไทยในวารสาร Osteoporosis and Sarcopenia ปี 2566 รายงานว่า
- งานสังเกตหลายศูนย์ในหญิงไทยวัยหมดประจำเดือน 1,062 คน พบ กระดูกสันหลังยุบที่ยังไม่ได้รับการวินิจฉัยเกือบหนึ่งในสาม (ร้อยละ 29) ไม่ว่าผลมวลกระดูกจะเป็นอย่างไร
- ผู้ที่มีกระดูกสันหลังยุบ 1 ข้อ มีโอกาสกระดูกหักซ้ำมากขึ้นราว 5 เท่า และเสี่ยงสะโพกหักมากขึ้น 2–3 เท่า
- ผู้เขียนจึงเสนอว่าควรหาวิธีคัดกรองกระดูกสันหลังยุบที่ไม่มีอาการในคนไทยให้มากขึ้น
งานในหญิงวัยหมดประจำเดือน 1,735 คนในโปแลนด์ (GO Study, วารสาร Int J Clin Pract ปี 2564) ซึ่งวัดส่วนสูงด้วยเครื่องวัดมาตรฐานและเทียบกับส่วนสูงสูงสุดตอนเป็นผู้ใหญ่ตอนต้น พบว่า
- ส่วนสูงลดลงเฉลี่ย 3.9 ซม.
- ผู้ที่มีกระดูกสันหลังหักเตี้ยลงเฉลี่ย 6.3 ซม. เทียบกับ 3.6 ซม. ในคนอื่น
- ในกลุ่มที่เตี้ยลงเกิน 4 ซม. พบผู้ที่เคยกระดูกหักมากกว่าครึ่ง
งานนี้เป็นงานภาคตัดขวางในยุโรป จึงบอกได้แค่ความสัมพันธ์ ไม่ได้แปลว่าทุกคนที่เตี้ยลง 4 ซม. มีกระดูกหัก แต่ช่วยอธิบายว่าทำไมแนวทางไทยจึงใช้ตัวเลขใกล้เคียงกันเป็นเกณฑ์ให้ตรวจ
ส่วนสูงลดลงกี่เซนติเมตร ถึงควรไปตรวจมวลกระดูก
แนวทาง TOPF 2564 ใช้เกณฑ์ ≥4 ซม. ถ้าไม่มีบันทึกส่วนสูงเดิม และ ≥2 ซม. ถ้ามีบันทึกเดิมที่วัดไว้จริง ตัวเลขสองระดับนี้ต่างกันเพราะส่วนสูงที่ "จำได้" มักคลาดเคลื่อนกว่าส่วนสูงที่เคยวัดและจดไว้
ตามตารางข้อบ่งชี้การตรวจมวลกระดูกด้วยเครื่อง DXA (เอกซเรย์พลังงานต่ำวัดความหนาแน่นกระดูก) ของ TOPF
- หญิงอายุ 65 ปีขึ้นไป และชายอายุ 70 ปีขึ้นไป ควรตรวจอยู่แล้วแม้ไม่มีปัจจัยเสี่ยงอื่น
- หญิงอายุต่ำกว่า 65 ปีหรือชายอายุต่ำกว่า 70 ปี ที่มีปัจจัยเสี่ยงข้อใดข้อหนึ่ง ได้แก่ ส่วนสูงลดลงตามเกณฑ์ข้างต้น เคยกระดูกหักจากแรงกระแทกน้อย เอกซเรย์พบกระดูกบางหรือกระดูกสันหลังยุบ ใช้ยาสเตียรอยด์ ดัชนีมวลกาย (น้ำหนักหารด้วยส่วนสูงเป็นเมตรยกกำลังสอง) ต่ำกว่า 20 หรือพ่อแม่เคยสะโพกหัก
- หมดประจำเดือนก่อนอายุ 45 ปี รวมถึงหมดเพราะผ่าตัด
ถ้ามวลกระดูกเริ่มบาง แพทย์อาจตรวจกระดูกสันหลังเพิ่ม
แนวทาง TOPF ยังแนะนำให้ ตรวจหากระดูกสันหลังยุบที่ไม่มีอาการ ในผู้ที่มีค่า T-score ต่ำกว่า −1.0 (เริ่มบางกว่าคนหนุ่มสาว) ร่วมกับข้อใดข้อหนึ่ง เช่น หญิงอายุ 70 ปีขึ้นไปหรือชายอายุ 80 ปีขึ้นไป ส่วนสูงลดลงตามเกณฑ์เดียวกัน สงสัยว่าเคยกระดูกสันหลังหักแต่ไม่มีบันทึก หรือใช้ยาสเตียรอยด์ (เพรดนิโซโลนตั้งแต่ 5 มก. ต่อวันนานตั้งแต่ 3 เดือน) วิธีตรวจคือเอกซเรย์กระดูกสันหลังด้านข้าง หรือการประเมินกระดูกสันหลังหัก (VFA) ด้วยเครื่อง DXA ในการนัดเดียวกัน ค่า T-score คือค่าที่เทียบความหนาแน่นกระดูกของเรากับคนหนุ่มสาว ยิ่งติดลบมากยิ่งบาง
วัดส่วนสูงเองที่บ้านอย่างไรให้เทียบได้
วัดแบบเดิมทุกครั้ง ท่าเดิม เวลาใกล้เดิม แล้วจดตัวเลขไว้ เพราะเกณฑ์ 2 ซม. ของแนวทางไทยใช้ได้เฉพาะเมื่อมีตัวเลขเดิมที่วัดไว้จริง
ขั้นตอนง่าย ๆ
- ถอดรองเท้า ถุงเท้าหนา หมวก และรวบผมที่ดันศีรษะออก
- ยืนหลังพิงผนังเรียบที่ไม่มีบัว ส้นเท้าชิดกันและชิดผนัง เท้าวางราบกับพื้น
- ให้ศีรษะ ไหล่ และก้นแตะผนังเท่าที่ทำได้ มองตรงไปข้างหน้า ผู้สูงอายุที่หลังค่อมอาจแตะไม่ครบทุกจุด ให้ยืนตรงเท่าที่สบาย
- ให้อีกคนวางไม้บรรทัดแข็งหรือหนังสือปกแข็งบนศีรษะ ตั้งฉากกับผนัง แล้วขีดเส้นเบา ๆ บนผนัง
- วัดจากพื้นถึงเส้นด้วยตลับเมตร จดตัวเลขพร้อมวันที่
ข้อควรรู้
- วัดช่วงเวลาใกล้เดิมทุกครั้ง เช่น ตอนเช้าหลังตื่นนอน เพื่อให้เทียบกันได้
- ตัวเลขจากใบตรวจสุขภาพประจำปี ใช้เทียบได้ดีกว่าความจำ เพราะเป็นการวัดจริง ลองค้นใบตรวจเก่าจากที่ทำงานหรือโรงพยาบาลมาดู วิธีอ่านใบตรวจอื่น ๆ ดูได้ที่ อ่านผลตรวจสุขภาพประจำปีด้วยตัวเอง
- ถ้าผลต่างเกิน 2 ซม. ลองวัดซ้ำอีกครั้ง ถ้ายังได้ผลเดิม ให้นำตัวเลขทั้งเก่าและใหม่ไปให้แพทย์ดู
ผู้สูงอายุที่ยืนไม่มั่นคงหรือเคยหกล้ม ควรมีคนยืนข้าง ๆ ระหว่างวัด และไม่ควรเขย่งหรือยืนบนเก้าอี้
ความเชื่อที่พบบ่อย: แก่แล้วก็เตี้ยลงเป็นธรรมดา ไม่ต้องสนใจ จริงไหม
ไม่จริงทั้งหมด การเตี้ยลงทีละน้อยเป็นเรื่องปกติก็จริง แต่ข้อมูลไทยที่พบกระดูกสันหลังยุบแบบไม่รู้ตัวในหญิงวัยหมดประจำเดือนเกือบหนึ่งในสาม ทำให้การมองว่า "แก่แล้วก็เตี้ย" อาจทำให้พลาดโรคที่รักษาได้
ความเชื่ออื่นที่พบบ่อย
- "ไม่ปวดหลัง แปลว่ากระดูกไม่ยุบ" ไม่จริง MedlinePlus ระบุว่ากระดูกสันหลังยุบจากกระดูกพรุนอาจไม่มีอาการในช่วงแรก
- "กินแคลเซียมแล้วส่วนสูงจะกลับมา" ไม่จริง MedlinePlus ระบุว่ายารักษากระดูกพรุนช่วยป้องกันการหักครั้งต่อไปได้ แต่ย้อนความเสียหายที่เกิดขึ้นแล้วไม่ได้ ส่วนสูงที่หายไปจากกระดูกยุบจึงไม่กลับคืน
- "หลังค่อมเพราะนั่งหลังงอมานาน" เป็นได้ แต่หลังค่อมที่ค่อย ๆ มากขึ้นพร้อมตัวเตี้ยลงต้องนึกถึงกระดูกสันหลังยุบด้วย ควรให้แพทย์ตรวจหาสาเหตุ
ตัวเตี้ยลงแบบไหนต้องไปพบแพทย์
ถ้าเข้าเกณฑ์ส่วนสูงลดลงของแนวทางไทย ให้นัดพบแพทย์เพื่อประเมินและตรวจมวลกระดูก ไม่ต้องรอให้กระดูกหักก่อน
นัดพบแพทย์ (ไม่ฉุกเฉิน) ถ้า
- ส่วนสูงลดลงตั้งแต่ 4 ซม. จากที่จำได้ หรือตั้งแต่ 2 ซม. จากที่เคยวัดบันทึกไว้
- หลังค่อมมากขึ้นทีละน้อย หรือคนรอบตัวทักว่าตัวเตี้ยลง
- ปวดหลังที่ค่อย ๆ เริ่ม ปวดมากขึ้นเวลาเดินแต่ดีขึ้นเวลาพัก ซึ่ง MedlinePlus ระบุว่าเป็นอาการหนึ่งของกระดูกสันหลังยุบ
- ใช้ยาสเตียรอยด์ต่อเนื่อง หรือเคยกระดูกหักจากการล้มเบา ๆ มาก่อน
มีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669
- ปวดหลังรุนแรงขึ้นมาทันทีหลังล้มหรือกระแทก จนขยับหรือเดินแทบไม่ได้
- ขาชา อ่อนแรง หรือเดินไม่ได้
- กลั้นปัสสาวะหรืออุจจาระไม่ได้ หรือปัสสาวะไม่ออก
MedlinePlus ระบุว่าอาการชา อ่อนแรง เดินลำบาก และควบคุมการขับถ่ายไม่ได้ อาจเกิดจากไขสันหลังถูกกด ซึ่งพบไม่บ่อยแต่ต้องได้รับการตรวจเร็ว
ตรวจแล้วพบกระดูกพรุน ต้องทำอะไรต่อ
ทำตามแผนของแพทย์ และอย่าหยุดยาเอง แนวทาง TOPF 2564 แบ่งระดับความเสี่ยงกระดูกหักจากผลมวลกระดูก ประวัติกระดูกหัก และคะแนนประเมินความเสี่ยง FRAX ของไทย ผู้ที่มีกระดูกสันหลังหรือสะโพกหักจากแรงกระแทกน้อยถือเป็นกลุ่มเสี่ยงสูงทันที และแนวทางแนะนำยากลุ่มบิสฟอสโฟเนตเป็นยาแรกในกลุ่มเสี่ยงสูง
สิ่งที่แนวทางไทยแนะนำให้ทุกคนทำร่วมด้วย
- ออกกำลังกายแบบลงน้ำหนักและต้านแรงอย่างสม่ำเสมอ ผู้ที่มีกระดูกสันหลังยุบให้ถามแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดว่าท่าไหนเหมาะ
- ได้แคลเซียมและวิตามินดีเพียงพอจากอาหาร ตามที่แพทย์ประเมิน
- เลิกบุหรี่และจำกัดสุรา แนวทางระบุไม่เกินวันละ 1 หน่วยในผู้หญิง และ 2 หน่วยในผู้ชาย
- ประเมินความเสี่ยงหกล้ม เพราะผู้ที่กระดูกบางล้มครั้งเดียวก็อาจหักได้ ดูวิธีจัดบ้านและป้องกันได้ที่ ผู้สูงอายุหกล้ม ป้องกันที่บ้านและรับมืออย่างไร
ผู้ที่แพทย์ให้ยากระดูกพรุนอยู่แล้ว ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง แม้จะรู้สึกว่าไม่มีอาการ ถ้ามีผลข้างเคียงจากยา ให้กลับไปปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง
ข้อความสำคัญท้ายบทความ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล
ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที
ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง
คำถามที่พบบ่อย
อายุมากแล้วตัวเตี้ยลงเป็นเรื่องปกติไหม
เตี้ยลงเล็กน้อยเป็นเรื่องที่พบได้ทั่วไป MedlinePlus ระบุว่าคนทั่วไปเตี้ยลงเกือบ 1 ซม. ทุก 10 ปีหลังอายุ 40 ปี แต่ถ้าเตี้ยลงมากหรือเร็วผิดสังเกต อาจเป็นสัญญาณของกระดูกสันหลังยุบจากกระดูกพรุน
ส่วนสูงลดลงกี่เซนติเมตรควรไปตรวจมวลกระดูก
แนวทางมูลนิธิโรคกระดูกพรุนแห่งประเทศไทยปี 2564 ใช้เกณฑ์ลดลงตั้งแต่ 4 ซม. ถ้าเทียบกับส่วนสูงที่จำได้ หรือตั้งแต่ 2 ซม. ถ้าเทียบกับส่วนสูงที่เคยวัดบันทึกไว้
กระดูกสันหลังยุบต้องปวดหลังเสมอไหม
ไม่เสมอ กระดูกสันหลังยุบจากกระดูกพรุนอาจไม่มีอาการในช่วงแรก และมักพบโดยบังเอิญจากการเอกซเรย์ งานในหญิงไทยวัยหมดประจำเดือนพบกระดูกสันหลังยุบที่ยังไม่ได้รับการวินิจฉัยราวร้อยละ 29
ส่วนสูงที่ลดลงจะกลับมาได้ไหม
ส่วนสูงที่หายไปจากกระดูกสันหลังยุบมักไม่กลับคืน MedlinePlus ระบุว่ายาไม่ได้ย้อนความเสียหายที่เกิดแล้ว แต่ยารักษากระดูกพรุนช่วยป้องกันการหักครั้งต่อไป
ตัวเตี้ยลงแบบไหนต้องไปโรงพยาบาลทันที
ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่ง เช่น ปวดหลังรุนแรงขึ้นมาทันที ขาชาหรืออ่อนแรง เดินไม่ได้ หรือกลั้นปัสสาวะอุจจาระไม่ได้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669
แหล่งอ้างอิง
บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง
- Aging changes in body shapeMedlinePlus, U.S. National Library of Medicine
- Compression fractures of the backMedlinePlus, U.S. National Library of Medicine
- Summary of the Thai Osteoporosis Foundation (TOPF) Clinical Practice Guideline on the diagnosis and management of osteoporosis 2021 (Osteoporos Sarcopenia 2023)PubMed, U.S. National Library of Medicine
- Current issues in evaluation and management of osteoporosis in Thailand (Osteoporos Sarcopenia 2023)PubMed, U.S. National Library of Medicine
- The significance of height loss in postmenopausal women. The results from GO Study (Int J Clin Pract 2021)PubMed, U.S. National Library of Medicine
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-13
อ่านต่อ
ผู้สูงอายุช้ำง่าย จ้ำเลือดที่แขนและหลังมือ ผิวฉีกง่าย อันตรายไหม
จ้ำเลือดสีม่วงที่แขนผู้สูงอายุ (senile purpura) เกิดจากผิวบางและหลอดเลือดเปราะตามวัย ยาบางกลุ่มทำให้ช้ำง่าย ดูแลผิวไม่ให้ฉีกอย่างไร แบบไหนต้องพบแพทย์
เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว วัดที่บ้าน ค่าเท่าไรปกติ ต่ำแค่ไหนต้องไปโรงพยาบาล
ค่าออกซิเจนปลายนิ้ว (SpO2) ปกติ 95% ขึ้นไป ถ้า 92% หรือต่ำกว่าให้ติดต่อแพทย์ 88% หรือต่ำกว่าต้องไปโรงพยาบาลทันที พร้อมวิธีวัดให้แม่นในผู้สูงอายุ
ญาติเสียชีวิตที่บ้าน ต้องทำอะไรบ้าง แจ้งตายที่ไหน ภายในกี่ชั่วโมง
ผู้ป่วยระยะท้ายเสียชีวิตที่บ้าน ญาติต้องโทรหาใครก่อน แจ้งตายภายใน 24 ชั่วโมงที่ไหน ใช้เอกสารอะไร และควรขอใบรับรองแพทย์ไว้ก่อนกลับบ้านอย่างไร
ข้อติดในผู้ป่วยติดเตียง เกิดจากอะไร ป้องกันอย่างไร ยืดข้อทุกวันช่วยได้แค่ไหน
ข้อติด (ข้อยึด) ในผู้ป่วยติดเตียงและหลังอัมพาต เกิดจากอะไร สังเกตอย่างไร ป้องกันที่บ้านอย่างไร และงานวิจัยว่าการยืดเหยียดอย่างเดียวช่วยได้แค่ไหน