เกี่ยวกับ ความรู้ผู้สูงอายุและผู้ดูแล
ญาติเสียชีวิตที่บ้าน ต้องทำอะไรบ้าง แจ้งตายที่ไหน ภายในกี่ชั่วโมง
คำตอบสั้น: เมื่อมีคนเสียชีวิตในบ้าน กฎหมายทะเบียนราษฎรกำหนดให้ เจ้าบ้านหรือผู้พบศพแจ้งการตายต่อนายทะเบียนแห่งท้องที่ที่มีคนตาย ภายใน 24 ชั่วโมงนับแต่เวลาตายหรือพบศพ ตามคู่มือของสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง สำหรับผู้ป่วยระยะท้ายที่ทีมแพทย์ประเมินไว้แล้วว่าจะเสียชีวิตที่บ้าน แนวทางของโรงพยาบาลศิริราชแนะนำให้ ไม่เคลื่อนย้ายร่าง โทรแจ้งตำรวจหรือผู้ใหญ่บ้าน และเตรียมใบรับรองแพทย์กับเอกสารการรักษาไว้ เพื่อให้เจ้าหน้าที่ชันสูตรและออกหนังสือรับรองการตาย ส่วน ถ้าไม่แน่ใจว่าเสียชีวิตแล้ว หรือเป็นการหมดสติที่ไม่ได้คาดไว้ ให้โทร 1669 ทันที
สรุปสั้นสำหรับคนรีบ
- แจ้งตายภายใน 24 ชั่วโมง นับแต่เวลาตายหรือพบศพ ผู้แจ้งคือเจ้าบ้านหรือผู้พบศพ (คู่มือสำนักบริหารการทะเบียน)
- ผู้ป่วยระยะท้ายที่ตั้งใจกลับไปเสียชีวิตที่บ้าน ควรมี ใบรับรองแพทย์ที่ระบุโรคและความประสงค์ ติดบ้านไว้ เพื่อหลีกเลี่ยงการชันสูตรที่ไม่จำเป็น (แนวทางของศิริราช)
- เมื่อผู้ป่วยเสียชีวิต ให้ ไม่เคลื่อนย้ายร่าง โทรแจ้งตำรวจหรือผู้ใหญ่บ้าน เจ้าหน้าที่จะชันสูตรพลิกศพและออกหนังสือรับรองการตาย แล้วญาตินำไปขอมรณบัตรที่อำเภอหรือเขต
- เอกสารหลักคือ สำเนาทะเบียนบ้านฉบับเจ้าบ้านที่มีชื่อผู้ตาย หนังสือรับรองการตาย และบัตรประชาชนผู้แจ้ง
- ถ้า ไม่แน่ใจว่าเสียชีวิตแล้ว หรือคนในบ้านล้มหมดสติโดยไม่มีใครคาดไว้ ให้โทร 1669 ทันที ไม่ต้องรอแจ้งตาย
ผู้ป่วยเสียชีวิตที่บ้าน ต้องโทรหาใครก่อน
ขึ้นกับว่าเป็นการเสียชีวิตที่คาดไว้ล่วงหน้าหรือไม่ ครอบครัวไทยจำนวนมากพาผู้ป่วยระยะท้ายกลับบ้านตามความต้องการของผู้ป่วย หรือที่คนไทยพูดกันว่า "ขอกลับไปตายที่บ้าน" กรณีนี้ต่างจากการพบคนในบ้านหมดสติกะทันหัน
กรณีที่ 1: ผู้ป่วยระยะท้ายที่แพทย์ประเมินไว้แล้ว
แนวทางการดูแลผู้ป่วยระยะท้ายที่ต้องการไปเสียชีวิตที่บ้าน ของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ซึ่งเป็นระเบียบปฏิบัติภายในที่พยาบาลของศิริราชใช้แนะนำครอบครัวของผู้ป่วยระยะท้ายก่อนจำหน่ายกลับบ้าน ให้คำแนะนำแก่ครอบครัวเมื่อผู้ป่วยเสียชีวิตตามลำดับนี้ (โรงพยาบาลอื่นอาจมีขั้นตอนต่างกัน ให้ถามทีมที่ดูแลผู้ป่วยอยู่)
- ไม่เคลื่อนย้ายร่างหรือทำอะไรกับร่างของผู้เสียชีวิต
- โทรศัพท์แจ้งเจ้าหน้าที่ตำรวจหรือผู้ใหญ่บ้าน พร้อมเตรียมเอกสารเกี่ยวกับการเจ็บป่วย การรักษา และใบรับรองแพทย์
- เจ้าหน้าที่จะมาชันสูตรพลิกศพ และออกหนังสือรับรองการตาย เพื่อนำไปขอใบมรณบัตรที่อำเภอหรือเขตภายใน 24 ชั่วโมง
- ถ้าจัดพิธีทางศาสนาที่วัด ให้นำใบรับรองการตายไปแสดงต่อวัด
- ถ้าต้องการฉีดยารักษาสภาพร่าง ให้ติดต่อเจ้าหน้าที่ที่มาชันสูตร หรืออาจต้องส่งไปโรงพยาบาลหรือร้านโลงศพที่มีบริการ
การชันสูตรพลิกศพ คือการที่เจ้าหน้าที่ตามกฎหมายตรวจดูศพและสถานที่เพื่อยืนยันการตายและสาเหตุ
กรณีที่ 2: ไม่ได้คาดไว้ หรือยังไม่แน่ใจว่าเสียชีวิตแล้ว
ถ้าพบคนในบ้านล้มหมดสติ ไม่หายใจ หรือหายใจผิดปกติ โดยไม่ใช่ผู้ป่วยระยะท้ายที่แพทย์ประเมินไว้ ให้โทร 1669 ทันที และเริ่มช่วยฟื้นคืนชีพถ้าทำได้ เพราะยังอาจช่วยชีวิตได้ ขั้นตอนดูได้ที่ หัวใจหยุดเต้นเฉียบพลัน ทำ CPR และใช้เครื่อง AED อย่างไร การแจ้งตายเป็นเรื่องที่ทำภายหลัง
ทำไมควรขอใบรับรองแพทย์ไว้ก่อนพาผู้ป่วยกลับไปเสียชีวิตที่บ้าน
เพราะเอกสารจากแพทย์ช่วยให้เจ้าหน้าที่รู้ว่าเป็นการเสียชีวิตจากโรคที่คาดไว้ จึงหลีกเลี่ยงการชันสูตรที่ไม่จำเป็นได้ แนวทางของศิริราชกำหนดให้แพทย์เจ้าของไข้เขียนใบรับรองแพทย์หรือบันทึกข้อความก่อนจำหน่ายผู้ป่วยกลับบ้าน โดยระบุ
- ข้อมูลเรื่องโรค
- ความประสงค์ที่ต้องการไปเสียชีวิตที่บ้าน
- ข้อมูลการวางแผนล่วงหน้าที่ทำไว้กับผู้ป่วยหรือครอบครัว
- การดูแลที่ได้รับ
เอกสารนี้ใช้สื่อสารกับทีมสุขภาพใกล้บ้าน (เช่น เวลาไปรับยาหรืออุปกรณ์ต่อ) และกับทีมเจ้าหน้าที่ชันสูตร ถ้าผู้ป่วยเคยเขียนแผนการดูแลล่วงหน้า (advance care plan) ไว้เป็นลายลักษณ์อักษร ก็ให้เก็บไว้ด้วยกัน
ญาติที่กำลังจะพาผู้ป่วยกลับบ้านจึงควรถามแพทย์หรือพยาบาลก่อนออกจากโรงพยาบาลว่า จะได้ใบรับรองแพทย์ฉบับนี้หรือไม่ และถ้าผู้ป่วยเสียชีวิตตอนกลางคืนหรือวันหยุด ควรโทรหาใคร เรื่องการเขียนความต้องการล่วงหน้าตามกฎหมาย อ่านต่อได้ที่ หนังสือแสดงเจตนามาตรา 12 (Living Will) คืออะไร ทำอย่างไร
สัญญาณใกล้เสียชีวิตมีอะไรบ้าง
แนวทางของศิริราชระบุอาการที่บ่งบอกภาวะใกล้เสียชีวิต เช่น
- นอนติดเตียง ทำกิจกรรมหรือช่วยเหลือตัวเองไม่ได้เลย
- ไม่กินอาหารหรือน้ำ กลืนลำบาก
- สติสัมปชัญญะลดลง สับสน
- ปัสสาวะน้อยลง
- ชีพจรเบา ความดันโลหิตลดลง มือเท้าเย็น ผิวคล้ำหรือมีจ้ำ
- การหายใจผิดปกติ เช่น หายใจเป็นช่วงเร็วสลับหยุด (Cheyne-Stokes breathing) หรือมีเสียงเสมหะพันคอ (death rattle)
อาการเหล่านี้ใช้ประเมินในผู้ป่วยระยะท้ายที่ทีมแพทย์ประเมินไว้แล้ว ไม่ใช้กับผู้สูงอายุทั่วไป เอกสารเดียวกันระบุว่าการพยากรณ์ภาวะใกล้เสียชีวิตควรทำโดยทีมสหวิชาชีพที่ดูแลผู้ป่วยรายนั้นมาระยะหนึ่ง
ถ้าผู้สูงอายุที่ไม่ได้อยู่ในระยะท้าย มีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669
- ซึมลง ปลุกตื่นยาก หรือสับสนขึ้นมาทันที
- หายใจผิดปกติ หายใจเหนื่อย หรือมีเสียงครืดคราดที่ไม่เคยเป็น
- ตัวเย็น ผิวลายคล้ำ ชีพจรเบา
แจ้งตายต้องทำภายในกี่ชั่วโมง ใครเป็นคนแจ้ง แจ้งที่ไหน
ภายใน 24 ชั่วโมงนับแต่เวลาตายหรือเวลาพบศพ คู่มือด้านทะเบียนราษฎรเรื่องการตาย ของสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง แบ่งเป็น 2 กรณี
- คนตายในบ้าน ให้เจ้าบ้านหรือผู้พบศพแจ้งต่อนายทะเบียนผู้รับแจ้งแห่งท้องที่ที่มีคนตาย
- คนตายนอกบ้าน ให้คนที่ไปกับผู้ตายหรือผู้พบศพแจ้งต่อนายทะเบียนแห่งท้องที่ที่ตายหรือพบศพ หรือแห่งท้องที่ที่จะพึงแจ้งได้ และจะแจ้งต่อพนักงานฝ่ายปกครองหรือตำรวจก็ได้
เจ้าบ้าน คือผู้เป็นหัวหน้าครอบครองบ้าน ไม่ว่าจะในฐานะเจ้าของ ผู้เช่า หรือฐานะอื่น ส่วนนายทะเบียนผู้รับแจ้ง คือเจ้าหน้าที่ที่กฎหมายกำหนดให้รับแจ้ง ซึ่งในทางปฏิบัติคือสำนักทะเบียนอำเภอ สำนักทะเบียนท้องถิ่น (เทศบาล) หรือสำนักงานเขตในกรุงเทพฯ
ถ้าท้องที่ใดเดินทางไม่สะดวก คู่มือเดียวกันระบุว่าผู้อำนวยการทะเบียนกลางอาจขยายเวลาได้ แต่ไม่เกิน 7 วันนับแต่เวลาตายหรือพบศพ และ ผู้ที่ไม่แจ้งตามกำหนดมีโทษปรับตามกฎหมาย
ถ้าไม่แน่ใจว่าต้องไปที่ไหน โทรถามศูนย์ตอบปัญหางานทะเบียนและบัตร สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง หมายเลข 1548
แจ้งตายต้องใช้เอกสารอะไร และได้อะไรกลับมา
เอกสารหลักมี 3 อย่าง ตามคู่มือของสำนักบริหารการทะเบียน
- สำเนาทะเบียนบ้านฉบับเจ้าบ้าน ที่ผู้ตายมีชื่ออยู่ (ถ้ามี)
- หนังสือรับรองการตาย จากโรงพยาบาลหรือจากเจ้าหน้าที่ที่มาชันสูตร (ถ้ามี)
- บัตรประจำตัวประชาชนของผู้แจ้ง
ขั้นตอนที่สำนักทะเบียน
- ผู้แจ้งยื่นเอกสาร นายทะเบียนตรวจสอบแล้วลงรายการในมรณบัตร
- นายทะเบียนจำหน่ายชื่อผู้ตายออกจากทะเบียนบ้าน โดยประทับคำว่า "ตาย" สีแดงไว้หน้ารายการ
- ผู้แจ้งได้รับมรณบัตรตอนที่ 1 สำเนาทะเบียนบ้าน และบัตรประชาชนคืน
มรณบัตร คือเอกสารทางราชการที่บันทึกการตายของบุคคล ใช้ต่อในเรื่องพิธีศพ มรดก และสิทธิต่าง ๆ ของผู้ตาย จึงควรถ่ายสำเนาเก็บไว้หลายชุด
ย้ายศพไปบ้านเกิด หรือแจ้งตายต่างท้องที่ได้ไหม
ได้ แต่มีเงื่อนไขและกำหนดเวลา คนไทยจำนวนมากเสียชีวิตในเมืองแล้วนำร่างกลับไปทำพิธีที่บ้านเกิด
- ยังไม่ได้แจ้งตาย แต่ย้ายศพไปแล้ว คู่มือของสำนักบริหารการทะเบียนระบุว่า แจ้งการตายที่สำนักทะเบียนแห่งท้องที่ที่ศพอยู่ หรือท้องที่ที่จัดการศพโดยการเผา ฝัง หรือทำลายก็ได้ โดยต้องมีหนังสือรับรองการตายจากโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลที่บุคคลนั้นตาย และพยานบุคคลอย่างน้อย 2 คนที่ยืนยันตัวผู้ตายได้
- จัดการศพต่างจากที่แจ้งไว้ พระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2562 ซึ่งกรมการปกครองสรุปไว้ กำหนดให้ผู้ที่จะเก็บ ฝัง เผา ทำลาย หรือย้ายศพไปจากบ้านที่มีการตายแตกต่างจากที่แจ้งไว้ ต้องแจ้งนายทะเบียนภายใน 15 วันนับแต่วันที่เก็บ ฝัง เผา ทำลาย หรือย้ายศพไปจากบ้านที่มีการตาย
- เก็บศพไว้เป็นการถาวร ต้องแจ้งนายทะเบียนภายใน 30 วันนับแต่วันที่มีการตาย
ความเชื่อที่พบบ่อยเรื่องการเสียชีวิตที่บ้าน
"ตายที่บ้านต้องโดนผ่าศพทุกราย" จริงไหม
ไม่จริงเสมอไป แนวทางของศิริราชระบุว่าเจ้าหน้าที่จะมาชันสูตรพลิกศพ ซึ่งคือการตรวจดูศพและสถานที่ และเอกสารจากแพทย์ที่ระบุโรคกับความประสงค์ของผู้ป่วยมีไว้เพื่อหลีกเลี่ยงการชันสูตรที่ไม่จำเป็น การชันสูตรจะทำมากน้อยแค่ไหนเป็นการตัดสินของเจ้าหน้าที่ตามข้อเท็จจริง
"ต้องรีบอาบน้ำแต่งตัวศพก่อนเจ้าหน้าที่มา" ถูกไหม
ไม่ควร แนวทางของศิริราชให้ไม่เคลื่อนย้ายหรือกระทำการใด ๆ กับร่างหลังผู้ป่วยเสียชีวิต จนกว่าเจ้าหน้าที่จะมาถึง
"แจ้งตายช้ากว่า 24 ชั่วโมงไม่เป็นไร" จริงไหม
ไม่จริง คู่มือของสำนักบริหารการทะเบียนระบุว่าผู้ไม่แจ้งภายในกำหนดมีโทษปรับ ยกเว้นท้องที่ที่ได้รับการขยายเวลาเพราะการเดินทางไม่สะดวก
ครอบครัวควรเตรียมอะไรไว้ล่วงหน้า
ถ้ารู้ว่าผู้ป่วยอยู่ในระยะท้ายและตั้งใจอยู่บ้าน ควรเตรียมเรื่องเหล่านี้ตั้งแต่วันที่ออกจากโรงพยาบาล โดยอิงจากแนวทางของศิริราช
- ใบรับรองแพทย์หรือบันทึกข้อความที่ระบุโรคและความประสงค์ และสำเนาประวัติการรักษา วางไว้ในที่หยิบง่าย
- เบอร์โทรของหอผู้ป่วยหรือทีมดูแลแบบประคับประคองที่ส่งตัวกลับบ้าน และของโรงพยาบาลหรือศูนย์บริการสาธารณสุขใกล้บ้าน
- ยาและอุปกรณ์ที่แพทย์สั่งสำหรับจัดการอาการในระยะใกล้เสียชีวิต (แนวทางของศิริราชให้เบิกยาและอุปกรณ์ให้พอใช้อย่างน้อยประมาณ 7 วัน) และขอให้พยาบาลสอนวิธีใช้
- เบอร์โทรสถานีตำรวจในพื้นที่ หรือผู้ใหญ่บ้าน กำนัน
- สำเนาทะเบียนบ้านฉบับเจ้าบ้านและบัตรประชาชนของผู้ป่วย
- ถ้าผู้ป่วยแสดงความจำนงบริจาคร่างกายหรืออวัยวะไว้ ต้องรู้ว่าจะแจ้งหน่วยงานไหน เพราะแนวทางของศิริราชระบุว่าญาติต้องแจ้งเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องเพื่อรับร่างไปตามข้อตกลง
ดูแลใจของคนในบ้านด้วย แนวทางของศิริราชให้ทีมพยาบาลแนะนำช่องทางติดต่อเมื่อครอบครัวมีความเศร้าโศกหลังการสูญเสีย ผู้ดูแลที่เหนื่อยล้ามานานอ่านเพิ่มได้ที่ ผู้ดูแลเหนื่อยจนไม่ไหว เป็นเรื่องปกติและมีทางออก ถ้ามีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 แล้วจึงโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี 24 ชั่วโมง)
ข้อความสำคัญท้ายบทความ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล
ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที
ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง
คำถามที่พบบ่อย
มีคนเสียชีวิตที่บ้าน ต้องแจ้งตายภายในกี่ชั่วโมง
ภายใน 24 ชั่วโมงนับแต่เวลาตายหรือพบศพ โดยเจ้าบ้านหรือผู้พบศพแจ้งต่อนายทะเบียนแห่งท้องที่ที่มีคนตาย ตามคู่มือของสำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง
ผู้ป่วยระยะท้ายเสียชีวิตที่บ้าน ต้องโทรหาใคร
แนวทางของโรงพยาบาลศิริราชให้ไม่เคลื่อนย้ายร่าง แล้วโทรแจ้งตำรวจหรือผู้ใหญ่บ้าน พร้อมเตรียมใบรับรองแพทย์และเอกสารการรักษา เจ้าหน้าที่จะมาชันสูตรและออกหนังสือรับรองการตาย ถ้าไม่แน่ใจว่าเสียชีวิตแล้วให้โทร 1669 ทันที
แจ้งตายใช้เอกสารอะไรบ้าง
สำเนาทะเบียนบ้านฉบับเจ้าบ้านที่ผู้ตายมีชื่อ หนังสือรับรองการตาย และบัตรประชาชนของผู้แจ้ง นายทะเบียนจะออกมรณบัตรและจำหน่ายชื่อผู้ตายออกจากทะเบียนบ้าน
ทำไมต้องขอใบรับรองแพทย์ก่อนพาผู้ป่วยกลับไปเสียชีวิตที่บ้าน
ใบรับรองแพทย์ที่ระบุโรคและความประสงค์ของผู้ป่วยช่วยให้เจ้าหน้าที่ชันสูตรรู้ว่าเป็นการเสียชีวิตจากโรคที่คาดไว้ จึงหลีกเลี่ยงการชันสูตรที่ไม่จำเป็นได้ ตามแนวทางของศิริราช
ย้ายศพไปทำพิธีต่างจังหวัด ต้องแจ้งอะไรเพิ่มไหม
ถ้าจะเก็บ ฝัง เผา หรือย้ายศพแตกต่างจากที่แจ้งไว้ ต้องแจ้งนายทะเบียนภายใน 15 วันนับแต่วันที่เก็บ ฝัง เผา หรือย้ายศพ และถ้าเก็บศพไว้ถาวรต้องแจ้งภายใน 30 วันนับแต่วันตาย ตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2562
แหล่งอ้างอิง
บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง
- คู่มือการบริการ: คู่มือด้านทะเบียนราษฎร (การตาย)สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง
- ระเบียบปฏิบัติ: แนวทางการดูแลผู้ป่วยระยะท้ายที่ต้องการไปเสียชีวิตที่บ้าน (SI-19-2-001-00)ฝ่ายการพยาบาลและศูนย์บริรักษ์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
- สาระสำคัญ พระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร (ฉบับที่ 3) พ.ศ. 2562สำนักบริหารการทะเบียน กรมการปกครอง
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-15
อ่านต่อ
ผู้สูงอายุช้ำง่าย จ้ำเลือดที่แขนและหลังมือ ผิวฉีกง่าย อันตรายไหม
จ้ำเลือดสีม่วงที่แขนผู้สูงอายุ (senile purpura) เกิดจากผิวบางและหลอดเลือดเปราะตามวัย ยาบางกลุ่มทำให้ช้ำง่าย ดูแลผิวไม่ให้ฉีกอย่างไร แบบไหนต้องพบแพทย์
เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว วัดที่บ้าน ค่าเท่าไรปกติ ต่ำแค่ไหนต้องไปโรงพยาบาล
ค่าออกซิเจนปลายนิ้ว (SpO2) ปกติ 95% ขึ้นไป ถ้า 92% หรือต่ำกว่าให้ติดต่อแพทย์ 88% หรือต่ำกว่าต้องไปโรงพยาบาลทันที พร้อมวิธีวัดให้แม่นในผู้สูงอายุ
ข้อติดในผู้ป่วยติดเตียง เกิดจากอะไร ป้องกันอย่างไร ยืดข้อทุกวันช่วยได้แค่ไหน
ข้อติด (ข้อยึด) ในผู้ป่วยติดเตียงและหลังอัมพาต เกิดจากอะไร สังเกตอย่างไร ป้องกันที่บ้านอย่างไร และงานวิจัยว่าการยืดเหยียดอย่างเดียวช่วยได้แค่ไหน
ย้ายผู้ป่วยจากเตียงไปรถเข็นอย่างไร ไม่ให้ล้ม และผู้ดูแลไม่เจ็บหลัง
วิธีย้ายผู้ป่วยจากเตียงไปรถเข็นทีละขั้น ใช้เข็มขัดพยุงตัว ห้ามให้กอดคอ ห้ามดึงใต้รักแร้ ใช้ผ้ายกตัว และนั่งรถเข็นได้นานแค่ไหน ตามคู่มือศิริราช