เกี่ยวกับ ความรู้ผู้สูงอายุและผู้ดูแล
เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว วัดที่บ้าน ค่าเท่าไรปกติ ต่ำแค่ไหนต้องไปโรงพยาบาล
คำตอบสั้น: เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว (pulse oximeter) ประมาณระดับออกซิเจนในเลือด แสดงเป็นค่า SpO2 หน่วยเปอร์เซ็นต์ MedlinePlus ของหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ ระบุว่าค่าปกติอยู่ที่ 95% ขึ้นไป ถ้าวัดได้ 92% หรือต่ำกว่าให้ติดต่อแพทย์ และถ้า 88% หรือต่ำกว่าต้องไปรับการรักษาทันที ค่าที่อ่านได้อาจคลาดจากค่าจริง 2–4% และเพี้ยนได้ถ้ามือเย็นหรือเลือดไหลเวียนไม่ดี จึงต้องดูอาการร่วมเสมอ ถ้าปากหรือเล็บเขียวคล้ำ หายใจลำบาก หรือเจ็บแน่นหน้าอก ให้โทร 1669 ทันทีไม่ว่าตัวเลขจะเป็นเท่าไร
สรุปสั้นสำหรับคนรีบ
- ค่า SpO2 ของคนสุขภาพดีส่วนใหญ่อยู่ที่ 95% ขึ้นไป ตามข้อมูลของ MedlinePlus และองค์การอาหารและยาสหรัฐฯ (US FDA)
- MedlinePlus แนะนำให้ ติดต่อแพทย์เมื่อค่า 92% หรือต่ำกว่า และ ไปรับการรักษาทันทีเมื่อ 88% หรือต่ำกว่า
- คนที่เป็นโรคปอดเรื้อรัง เช่น ปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) อาจมีค่าต่ำกว่านี้ได้และยังถือว่ารับได้ ให้ใช้ตัวเลขเป้าหมายที่แพทย์ของผู้ป่วยกำหนด
- เครื่องอาจอ่านคลาด 2–4% และเพี้ยนจากมือเย็น เลือดไหลเวียนไม่ดี ทาเล็บสีเข้ม เล็บปลอม สีผิว และการสูบบุหรี่
- ตัวเลขปกติไม่ได้แปลว่าปลอดภัยเสมอ US FDA ระบุว่าบางคนออกซิเจนต่ำโดยไม่มีอาการ และให้ดูตัวเลขคู่กับอาการทุกครั้ง
ค่า SpO2 คืออะไร เครื่องวัดทำงานอย่างไร
SpO2 คือค่าประมาณความอิ่มตัวของออกซิเจนในเลือด บอกว่าเม็ดเลือดแดงจับออกซิเจนไว้กี่เปอร์เซ็นต์ วัดผ่านผิวโดยไม่ต้องเจาะเลือด
MedlinePlus อธิบายว่าเครื่องวัดหนีบที่ปลายนิ้ว ปล่อยแสงชนิดพิเศษผ่านผิวลงไปในเลือด แล้วเซนเซอร์วัดปริมาณแสงเพื่อคำนวณระดับออกซิเจน ภายในไม่กี่วินาทีจะแสดงค่าออกซิเจนและชีพจร
US FDA ระบุว่าเครื่องส่วนใหญ่แสดง 2–3 ตัวเลข
- SpO2 ค่าความอิ่มตัวของออกซิเจน เป็นตัวเลขที่สำคัญที่สุด
- PR อัตราชีพจร (pulse rate) คล้ายอัตราการเต้นของหัวใจ
- บางเครื่องมีตัวเลขหรือแถบที่ 3 บอกความแรงของสัญญาณ
ภาวะออกซิเจนในเลือดต่ำ (hypoxemia) คือภาวะที่ออกซิเจนในเลือดน้อยเกินไปจนร่างกายทำงานได้ไม่ดี MedlinePlus ระบุว่ายิ่งออกซิเจนต่ำนาน ความเสี่ยงที่เนื้อเยื่อและอวัยวะจะเสียหายก็ยิ่งสูง
ค่าออกซิเจนปลายนิ้วเท่าไรถึงปกติ ใครที่ค่าต่ำกว่านี้ได้
ค่าปกติของคนสุขภาพดีส่วนใหญ่อยู่ที่ 95% ขึ้นไป ทั้ง MedlinePlus และ US FDA ให้ตัวเลขนี้
ทั้งสองแหล่งระบุกรณีที่ค่าต่ำกว่านี้ได้
- ผู้ที่เป็นโรคปอด เช่น ปอดอุดกั้นเรื้อรังหรือปอดอักเสบ MedlinePlus ระบุว่าค่าอาจต่ำกว่าเล็กน้อยและยังถือว่ารับได้
- ผู้ที่มีปัญหาหัวใจและปอด US FDA ระบุว่าบางครั้งค่าอาจต่ำกว่าคนทั่วไป
- ผู้ที่อยู่บนที่สูง อากาศมีออกซิเจนน้อยกว่า ค่าจึงต่ำกว่าเล็กน้อย
ตัวเลขเป้าหมายของผู้ป่วยโรคปอดหรือหัวใจเรื้อรังจึงต้องถามแพทย์ที่ดูแลเป็นรายคน ไม่ควรเทียบกับตัวเลขของคนอื่นในบ้าน ถ้าผู้สูงอายุยังไม่เคยตรวจสมรรถภาพปอด อ่านเรื่องการตรวจได้ที่ ตรวจสมรรถภาพปอด (สไปโรเมตรีย์) คืออะไร
วัดออกซิเจนปลายนิ้วอย่างไรให้แม่น โดยเฉพาะผู้สูงอายุ
มือเย็นและเลือดไหลเวียนไม่ดีทำให้ค่าเพี้ยนได้ตามที่ MedlinePlus ระบุ จึงต้องวัดให้ถูกวิธี วิธีวัดตามคำแนะนำของ US FDA
- ทำตามคำแนะนำของแพทย์ว่าควรวัดเมื่อไรและบ่อยแค่ไหน และทำตามคู่มือของเครื่อง
- ให้มือ อุ่น ผ่อนคลาย และวางต่ำกว่าระดับหัวใจ เช่น วางมือบนตักขณะนั่ง
- ล้างสีทาเล็บที่นิ้วที่จะวัดออก
- นั่งนิ่ง ไม่ขยับนิ้วหรือมือ ที่หนีบเครื่องอยู่
- รอสักครู่จนตัวเลขหยุดเปลี่ยนและแสดงค่าคงที่ค่าเดียว อย่าอ่านค่าแรกที่ขึ้น
- จดค่าออกซิเจน วันที่ และเวลา ทุกครั้ง เพื่อดูแนวโน้มและนำไปให้แพทย์ดู
สิ่งที่ทำให้ค่าคลาดเคลื่อน ตามที่ MedlinePlus และ US FDA ระบุ
- สีทาเล็บสีเข้ม และเล็บปลอม (แสงผ่านไม่ได้)
- มือเย็น ผิวเย็น และการไหลเวียนเลือดไม่ดี
- สีผิวเข้ม และความหนาของผิว
- การสูบบุหรี่ในปัจจุบัน
- การขยับตัวระหว่างวัด
ถ้าค่าที่ได้ต่ำผิดคาดแต่ผู้สูงอายุดูปกติดี ให้อุ่นมือแล้ววัดใหม่ตามขั้นตอนข้างต้น ถ้าวัดซ้ำแล้วยังได้ค่าต่ำตามเกณฑ์ในหัวข้อ "เมื่อไรต้องไปโรงพยาบาล" ให้ทำตามเกณฑ์นั้นแม้ไม่มีอาการ เพราะ US FDA ระบุว่าบางคนออกซิเจนต่ำโดยไม่มีอาการ และถ้ามีอาการผิดปกติร่วมด้วย ให้ทำตามหัวข้อนั้นทันที ไม่ต้องเสียเวลาวัดซ้ำหลายรอบ
แม้วัดถูกวิธี เครื่องก็ยังคลาดได้ MedlinePlus ระบุว่าค่าจากเครื่องอาจสูงหรือต่ำกว่าค่าจริง 2–4% ถ้าต้องการค่าที่แม่นกว่า แพทย์จะเจาะเลือดจากหลอดเลือดแดงตรวจ (arterial blood gas)
อาการออกซิเจนต่ำมีอะไรบ้าง ต้องดูคู่กับตัวเลขอย่างไร
ให้ดูอาการทุกครั้ง ไม่ดูตัวเลขอย่างเดียว อาการออกซิเจนต่ำตามที่ US FDA และ MedlinePlus ระบุ
- หน้า ริมฝีปาก หรือเล็บ มีสีเขียวคล้ำ (cyanosis)
- หายใจลำบาก หายใจเหนื่อย หรือไอมากขึ้น
- กระสับกระส่าย อึดอัด
- เจ็บหรือแน่นหน้าอก
- ชีพจรเร็ว ใจเต้นเร็ว
US FDA เตือนว่า บางคนที่ออกซิเจนต่ำอาจไม่มีอาการเหล่านี้ หรือมีไม่ครบ และมีเพียงบุคลากรทางการแพทย์ที่วินิจฉัยภาวะออกซิเจนต่ำได้ ค่าจากเครื่องจึงต้องพิจารณาคู่กับอาการและข้อมูลอื่นเสมอ
เมื่อไรต้องไปโรงพยาบาลทันที และเมื่อไรโทรปรึกษาแพทย์
ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669
- ค่า SpO2 88% หรือต่ำกว่า (MedlinePlus ระบุให้ไปรับการรักษาทันที)
- หน้า ริมฝีปาก หรือเล็บ เขียวคล้ำ
- หายใจลำบาก หายใจไม่ทัน พูดไม่เป็นประโยค
- เจ็บหรือแน่นหน้าอก
- ซึมลง สับสน หรือปลุกตื่นยาก
ถ้าค่า SpO2 อยู่ที่ 92% หรือต่ำกว่า แต่ยังไม่มีอาการข้างบน ให้ติดต่อแพทย์หรือโรงพยาบาลที่ดูแลอยู่ ตามคำแนะนำของ MedlinePlus อย่ารอดูเองหลายวัน และถ้าเริ่มมีอาการข้อใดข้อหนึ่งข้างบนระหว่างรอ ให้โทร 1669 ทันที
ค่าลดลงจากค่าประจำตัวของผู้ป่วยอย่างชัดเจน เช่น ปกติวัดได้คงที่ แล้ววันนี้ต่ำลงทุกครั้งที่วัด ก็ควรโทรปรึกษาแพทย์เช่นกัน US FDA แนะนำให้ติดต่อบุคลากรทางการแพทย์เมื่อกังวลกับค่าที่อ่านได้ หรืออาการรุนแรงหรือแย่ลง
ใครในบ้านที่ควรมีเครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว
ผู้ที่แพทย์แนะนำให้ติดตามค่าออกซิเจนที่บ้าน MedlinePlus ระบุว่าเครื่องวัดที่บ้านอาจมีประโยชน์กับผู้ที่เป็นโรคปอดรุนแรงหรือเรื้อรัง และแพทย์อาจใช้การวัดนี้กับผู้ที่
- มีโรคที่กระทบการทำงานของปอด เช่น ปอดอุดกั้นเรื้อรัง หัวใจล้มเหลว หอบหืด
- กำลังใช้ยาสำหรับโรคปอด เพื่อดูว่ายาได้ผลแค่ไหน
- ใช้ออกซิเจนเสริมที่บ้าน เพื่อช่วยแพทย์ตั้งอัตราการไหลของออกซิเจนให้เหมาะ
- มีภาวะหยุดหายใจขณะหลับ
- มีอาการหายใจเหนื่อย
ผู้ป่วยที่ใช้ออกซิเจนที่บ้าน ห้ามปรับอัตราการไหลของออกซิเจนเองตามตัวเลขที่วัดได้ ให้ถามแพทย์ว่าควรทำอย่างไรเมื่อค่าต่ำกว่าเป้าหมาย และจดคำตอบติดไว้ข้างเครื่อง
ผู้สูงอายุที่เพิ่งกลับจากโรงพยาบาลด้วยโรคปอดหรือหัวใจ เป็นช่วงที่ครอบครัวมักซื้อเครื่องมาใช้ เรื่องที่ต้องเฝ้าระวังช่วงนี้ อ่านได้ที่ พาผู้สูงอายุกลับบ้านหลังนอนโรงพยาบาล 30 วันแรกต้องเตรียมอะไร
ความเชื่อที่พบบ่อยเรื่องเครื่องวัดออกซิเจน
"วัดได้ 97% แปลว่าไม่เป็นอะไร ไม่ต้องห่วง" จริงไหม
ไม่จริงเสมอไป US FDA ระบุว่าค่าจากเครื่องต้องดูคู่กับอาการ และผู้ที่ออกซิเจนต่ำบางคนไม่แสดงอาการ ในทางกลับกัน คนที่หายใจลำบากหรือเจ็บหน้าอกต้องไปโรงพยาบาลแม้ตัวเลขจะดูปกติ
"ทุกเครื่องแม่นเท่ากับเครื่องในโรงพยาบาล" จริงไหม
ไม่จริง US FDA แยกเครื่องวัดเป็นเครื่องสำหรับใช้ทางการแพทย์ ซึ่งส่วนใหญ่ใช้ในโรงพยาบาลและคลินิก กับเครื่องที่ขายเพื่อสุขภาพทั่วไปหรือกีฬา ซึ่งในสหรัฐฯ ไม่ได้ผ่านการประเมินก่อนวางขาย และไม่ได้ผ่านการประเมินเพื่อใช้ตัดสินใจทางการแพทย์ US FDA ยังระบุว่ามีหลักฐานว่าความแม่นยำต่างกันระหว่างคนผิวสีอ่อนกับคนผิวสีเข้ม
"ตัวเลขชีพจรบนเครื่องไม่สำคัญ" จริงไหม
ไม่จริง ชีพจรเร็วเป็นหนึ่งในอาการของออกซิเจนต่ำที่ US FDA ระบุ ควรจดชีพจรไว้คู่กับค่าออกซิเจนด้วย
ข้อความสำคัญท้ายบทความ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล
ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที
ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง
คำถามที่พบบ่อย
ค่าออกซิเจนปลายนิ้วปกติเท่าไร
MedlinePlus และ US FDA ระบุว่าคนสุขภาพดีส่วนใหญ่มีค่า SpO2 ตั้งแต่ 95% ขึ้นไป ผู้ที่เป็นโรคปอดหรือหัวใจเรื้อรังอาจต่ำกว่านี้ได้ ให้ใช้ตัวเลขเป้าหมายที่แพทย์กำหนด
ออกซิเจนปลายนิ้วต่ำแค่ไหนต้องไปโรงพยาบาล
MedlinePlus แนะนำให้ติดต่อแพทย์เมื่อค่า 92% หรือต่ำกว่า และไปรับการรักษาทันทีเมื่อ 88% หรือต่ำกว่า ถ้าปากหรือเล็บเขียวคล้ำ หายใจลำบาก หรือเจ็บแน่นหน้าอก ให้โทร 1669 ทันทีไม่ว่าตัวเลขจะเป็นเท่าไร
ทำไมผู้สูงอายุวัดออกซิเจนแล้วค่าต่ำผิดปกติ
มือเย็น เลือดไหลเวียนที่ปลายนิ้วไม่ดี สีทาเล็บ เล็บปลอม และการขยับมือ ทำให้ค่าเพี้ยนได้ ให้อุ่นมือ วางมือต่ำกว่าหัวใจ นั่งนิ่ง แล้วรอจนตัวเลขคงที่ ถ้ามีอาการผิดปกติร่วมให้ไปโรงพยาบาลทันที
เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้วแม่นแค่ไหน
MedlinePlus ระบุว่าค่าที่อ่านได้อาจสูงหรือต่ำกว่าค่าจริง 2–4% และ US FDA ระบุว่าความแม่นยำขึ้นกับสีผิว ความหนาของผิว อุณหภูมิผิว และการไหลเวียนเลือด
วัดออกซิเจนได้ 96% แต่หายใจเหนื่อย ต้องทำอย่างไร
ให้ถือว่าอาการสำคัญกว่าตัวเลข ถ้าหายใจลำบาก เจ็บแน่นหน้าอก หรือริมฝีปากเขียว ให้โทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลทันที เพราะ US FDA ระบุว่าต้องดูค่าจากเครื่องคู่กับอาการเสมอ
แหล่งอ้างอิง
บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง
- Pulse OximetryMedlinePlus, U.S. National Library of Medicine
- Pulse Oximeter BasicsU.S. Food and Drug Administration
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-15
อ่านต่อ
ผู้สูงอายุช้ำง่าย จ้ำเลือดที่แขนและหลังมือ ผิวฉีกง่าย อันตรายไหม
จ้ำเลือดสีม่วงที่แขนผู้สูงอายุ (senile purpura) เกิดจากผิวบางและหลอดเลือดเปราะตามวัย ยาบางกลุ่มทำให้ช้ำง่าย ดูแลผิวไม่ให้ฉีกอย่างไร แบบไหนต้องพบแพทย์
ญาติเสียชีวิตที่บ้าน ต้องทำอะไรบ้าง แจ้งตายที่ไหน ภายในกี่ชั่วโมง
ผู้ป่วยระยะท้ายเสียชีวิตที่บ้าน ญาติต้องโทรหาใครก่อน แจ้งตายภายใน 24 ชั่วโมงที่ไหน ใช้เอกสารอะไร และควรขอใบรับรองแพทย์ไว้ก่อนกลับบ้านอย่างไร
ข้อติดในผู้ป่วยติดเตียง เกิดจากอะไร ป้องกันอย่างไร ยืดข้อทุกวันช่วยได้แค่ไหน
ข้อติด (ข้อยึด) ในผู้ป่วยติดเตียงและหลังอัมพาต เกิดจากอะไร สังเกตอย่างไร ป้องกันที่บ้านอย่างไร และงานวิจัยว่าการยืดเหยียดอย่างเดียวช่วยได้แค่ไหน
ย้ายผู้ป่วยจากเตียงไปรถเข็นอย่างไร ไม่ให้ล้ม และผู้ดูแลไม่เจ็บหลัง
วิธีย้ายผู้ป่วยจากเตียงไปรถเข็นทีละขั้น ใช้เข็มขัดพยุงตัว ห้ามให้กอดคอ ห้ามดึงใต้รักแร้ ใช้ผ้ายกตัว และนั่งรถเข็นได้นานแค่ไหน ตามคู่มือศิริราช