Ozempic คือยาอะไร ยาฉีดเบาหวานลดน้ำหนักได้จริงไหม ผลข้างเคียงมีอะไร

คำตอบสั้น: Ozempic เป็นชื่อการค้าหนึ่งของยาฉีด เซมากลูไทด์ (semaglutide) ในกลุ่ม GLP-1 MedlinePlus อธิบายว่ายานี้ ช่วยให้ตับอ่อนหลั่งอินซูลินในปริมาณที่เหมาะเมื่อน้ำตาลสูง ทำให้กระเพาะอาหารบีบตัวไล่อาหารช้าลง และอาจลดความอยากอาหารจนน้ำหนักลด ฉีดใต้ผิวหนังสัปดาห์ละครั้ง ผลข้างเคียงที่พบบ่อยคือ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ท้องผูก ปวดท้อง ตัวยาเซมากลูไทด์มีข้อบ่งใช้ช่วยลดน้ำหนักในบางคนที่อ้วนหรือน้ำหนักเกินและมีปัญหาสุขภาพจากน้ำหนัก แต่ เป็นยาที่ต้องใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์ ไม่ใช่ยาลดน้ำหนักเพื่อความสวยงาม และ ยาที่ซื้อจากแหล่งไม่ชัดเจนอาจไม่ใช่ยาจริง ตามคำเตือนขององค์การอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA)

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •ยากลุ่ม GLP-1 ทำงานเมื่อน้ำตาลสูง และทำให้อิ่มนานขึ้น
• •NIDDK ระบุว่ายากลุ่มนี้อาจช่วยลดน้ำหนักได้บ้าง และไม่ได้ใช้แทนอินซูลิน
• •ผลข้างเคียงที่พบบ่อยอยู่ที่ระบบทางเดินอาหาร
• •ปวดท้องต่อเนื่องที่กลางท้องหรือท้องด้านซ้ายบน อาจร้าวไปหลัง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669
• •ผู้ที่ตัวเองหรือคนในครอบครัวเป็นมะเร็งต่อมไทรอยด์บางชนิด ต้องบอกแพทย์ก่อนเสมอ

ยากลุ่ม GLP-1 ทำงานอย่างไร

MedlinePlus จัดเซมากลูไทด์อยู่ในกลุ่มยาเลียนแบบอินครีติน (incretin mimetics) และอธิบายการทำงานไว้ 3 ทาง

• •ช่วยให้ตับอ่อนหลั่งอินซูลินในปริมาณที่เหมาะสม เมื่อน้ำตาลสูง
• •ทำให้กระเพาะอาหารบีบตัวไล่อาหารช้าลง
• •อาจลดความอยากอาหาร

NIDDK ระบุว่ายากลุ่ม GLP-1 ช่วยไม่ให้น้ำตาลขึ้นสูงเกินไปหลังกินอาหาร อาจทำให้หิวน้อยลงและน้ำหนักลดได้บ้าง และ ไม่ได้ใช้แทนอินซูลิน ภาพรวมยาเบาหวานกลุ่มอื่นอ่านได้ที่ ยาเบาหวาน มีอะไรบ้าง

ทำไมยาฉีดเบาหวานทำให้น้ำหนักลด

เพราะกระเพาะไล่อาหารช้าลงและความอยากอาหารลดลง ทำให้กินน้อยลงโดยรวม ตามที่ MedlinePlus อธิบาย

ข้อบ่งใช้ของเซมากลูไทด์ชนิดฉีดตาม MedlinePlus มีหลายข้อ เช่น

• •คุมน้ำตาลในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 บางราย
• •ลดความเสี่ยงการเกิดหัวใจวาย อัมพาต หรือเสียชีวิต ในผู้ใหญ่ที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 และมีโรคหัวใจและหลอดเลือด
• •ลดโอกาสที่โรคไตแย่ลงในผู้ใหญ่ที่เป็นเบาหวานชนิดที่ 2 และมีโรคไตบางราย
• •ช่วยลดน้ำหนักในบางคนที่อ้วนหรือน้ำหนักเกิน และมีปัญหาสุขภาพที่เกี่ยวกับน้ำหนัก

MedlinePlus ระบุชื่อการค้าของเซมากลูไทด์ชนิดฉีดไว้หลายชื่อ เช่น Ozempic และ Wegovy ชื่อการค้าต่างกันอาจมีข้อบ่งใช้และขนาดยาต่างกัน แพทย์เป็นผู้เลือก

ผลข้างเคียงที่พบบ่อยมีอะไรบ้าง

ส่วนใหญ่อยู่ที่ระบบทางเดินอาหาร MedlinePlus ระบุอาการที่ให้แจ้งแพทย์ถ้ารุนแรงหรือไม่หาย ได้แก่ คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย ปวดท้อง ท้องผูก แสบร้อนกลางอก เรอ น้ำมูกไหลหรือเจ็บคอ และปวดศีรษะ

ถ้าคลื่นไส้ อาเจียน หรือท้องเสียจนดื่มน้ำไม่ได้ อาจขาดน้ำ MedlinePlus ให้บอกแพทย์ เรื่องการดูแลตัวเองช่วงท้องเสียอ่านได้ที่ ท้องเสีย กินยาเบาหวานได้ไหม

MedlinePlus ระบุด้วยว่ายานี้อาจทำให้น้ำตาลเปลี่ยนแปลง ควรรู้อาการน้ำตาลต่ำ เช่น เวียนศีรษะ หงุดหงิด เหงื่อออก หิว ง่วงซึม มือสั่น อ่อนแรง ปวดศีรษะ พูดไม่ชัด ตามัว ใจเต้นเร็ว โดยเฉพาะผู้ที่ใช้อินซูลินหรือยากระตุ้นอินซูลินร่วมด้วยควรถามแพทย์ อ่านวิธีแก้ที่ น้ำตาลต่ำ ต้องทำอย่างไร

อาการแบบไหนอันตราย ต้องไปโรงพยาบาล

ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ติดต่อแพทย์ทันที ถ้าติดต่อไม่ได้ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ตามที่ MedlinePlus ระบุ (อาการปวดท้องในข้อแรกให้ไปโรงพยาบาลทันที ไม่ต้องรอ)

• •ปวดท้องต่อเนื่อง เริ่มที่ท้องด้านซ้ายบนหรือกลางท้อง อาจร้าวไปหลัง มีหรือไม่มีอาเจียนก็ได้ ซึ่งอาจเป็นอาการตับอ่อนอักเสบ
• •ปวดท้องด้านบน ตัวหรือตาเหลือง มีไข้ หรืออุจจาระสีซีดเหมือนดินเหนียว
• •ปัสสาวะน้อยลง หรือขา ข้อเท้า เท้าบวม
• •การมองเห็นเปลี่ยนไป
• •ใจเต้นเร็วหรือแรง
• •ปัญหากระเพาะหรือลำไส้รุนแรง

ถ้ามีอาการแพ้รุนแรงข้อใดข้อหนึ่ง เช่น หน้า ปาก ลิ้น หรือคอบวม หายใจหรือกลืนลำบาก หรือเป็นลม ให้โทร 1669 ทันที

ใครไม่ควรใช้ หรือต้องบอกแพทย์ก่อน

MedlinePlus มีคำเตือนสำคัญว่าเซมากลูไทด์ทำให้เกิดเนื้องอกต่อมไทรอยด์ในหนูทดลอง ยังไม่ทราบว่าเกิดในคนหรือไม่ ผู้ที่ตัวเองหรือคนในครอบครัวเคยเป็นเนื้องอกหรือมะเร็งต่อมไทรอยด์ หรือกลุ่มอาการ MEN 2 ต้องบอกแพทย์ เพราะแพทย์มักจะไม่ให้ใช้ยานี้ ถ้ามีก้อนหรือบวมที่คอ เสียงแหบ กลืนลำบาก หรือหายใจไม่อิ่ม ให้แจ้งแพทย์ทันที

MedlinePlus ให้บอกแพทย์ก่อนใช้ ถ้า

• •เคยเป็นตับอ่อนอักเสบ
• •มีเบาหวานขึ้นจอตา อ่านเพิ่มที่ เบาหวานขึ้นตา
• •มีปัญหากระเพาะรุนแรง เช่น กระเพาะบีบตัวช้า
• •มีโรคถุงน้ำดีหรือโรคไต
• •ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือวางแผนตั้งครรภ์ MedlinePlus ระบุว่าแพทย์จะให้หยุดยาก่อนวางแผนตั้งครรภ์ 2 เดือน
• •จะผ่าตัดหรือทำฟัน

คนไม่เป็นเบาหวานใช้ลดน้ำหนักได้ไหม

ตัวยามีข้อบ่งใช้ลดน้ำหนักในบางคน แต่ต้องเป็นคนที่อ้วนหรือน้ำหนักเกินและมีปัญหาสุขภาพจากน้ำหนัก ตามที่แพทย์ประเมิน ไม่ใช่ทุกคนที่อยากผอม เป็นยาที่ต้องมีใบสั่งยาจากแพทย์ และแพทย์เป็นผู้ตัดสินว่าเหมาะกับใคร

ยานี้มีผลข้างเคียงและข้อห้ามที่ต้องคัดกรองก่อน เช่น ประวัติมะเร็งต่อมไทรอยด์ในครอบครัว ตับอ่อนอักเสบ หรือโรคถุงน้ำดี จึงต้องให้แพทย์ประเมินและติดตาม ผู้ที่มีไขมันพอกตับและอยากลดน้ำหนักอ่านเพิ่มที่ ไขมันพอกตับ ลดน้ำหนักแล้วดีขึ้นไหม

ซื้อออนไลน์หรือของหิ้วเสี่ยงอะไร

FDA สหรัฐฯ รายงานว่าพบ Ozempic ปลอมขายในสหรัฐฯ ยาปลอมอาจมีส่วนประกอบผิด มีตัวยาน้อยไป มากไป ไม่มีตัวยาเลย หรือมีสารอันตรายอื่น FDA ยังระบุว่ามีการขายยากลุ่มนี้ผิดกฎหมายทางออนไลน์ และแนะนำให้ได้รับใบสั่งยาจากแพทย์แล้วรับยาจากร้านยาที่ได้รับอนุญาต

สัญญาณเตือนที่ FDA ให้สังเกต เช่น ราคาถูกจนไม่น่าเชื่อ ยาหน้าตาต่างจากที่เคยได้รับ หรือฉลากสะกดผิด ยาฉีดยังต้องเก็บรักษาให้ถูกวิธีและห้ามใช้เข็มหรือปากกาฉีดร่วมกับผู้อื่น ตามที่ MedlinePlus ระบุ

เลข อย. หรือเลขทะเบียนไม่ได้บอกว่าปลอดภัยสำหรับทุกคน ถ้าสงสัยว่ายาที่ได้มาถูกต้องหรือไม่ ให้นำไปถามเภสัชกรตรวจเลขทะเบียนให้ อ่านเพิ่มที่ เลข อย. ไม่ได้แปลว่ารับรองสรรพคุณ และวิธีดูโฆษณาเกินจริงที่ สัญญาณเตือนโฆษณาอาหารเสริม

ลืมฉีดยาสัปดาห์ละครั้ง ทำอย่างไร

MedlinePlus ระบุว่าผู้ที่ใช้เพื่อคุมเบาหวาน ให้ฉีดยาที่ลืมทันทีที่นึกได้ถ้ายังไม่เกิน 5 วันหลังวันที่ลืม ถ้าเกิน 5 วันแล้วให้ข้ามไป แล้วฉีดตามตารางปกติ ส่วนผู้ที่ใช้เพื่อลดน้ำหนักมีหลักต่างออกไป และ ห้ามฉีดทบสองเท่า ให้ทำตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลคุณเป็นหลัก หลักทั่วไปเรื่องลืมยาอ่านได้ที่ ลืมกินยาเบาหวาน ทำยังไง

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าเฮิร์บ (Beta Herb)

เบต้าเฮิร์บ (Beta Herb) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 10-1-15662-5-0011 ผลิตโดย บริษัท โอดี สไตล์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 1,000 มก. ฉลากแนะนำวันละ 1–2 แคปซูล ปริมาณที่ได้รับจึงขึ้นกับจำนวนแคปซูลที่กิน

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: สารสกัดจากมะระขี้นก 150 มก. · ผงน้ำมันปลา 100 มก. · แมกนีเซียม (100%) 100 มก. · สารสกัดจากโสมอเมริกัน 100 มก. · สารสกัดจากเห็ดหลินจือ 70 มก. · สารสกัดจากอาร์ติโชค 70 มก. · โพรโพลิส 60.5 มก. · ไคโตซาน (80%) 60 มก. · ยีสต์ เบต้า-กลูแคน (85%) 60 มก. · สารสกัดจากเจียวกู่หลาน 45 มก. · ซิงค์ อะมิโน แอซิด คีเลต (20%) 30 มก. · กรดแอลฟาไลโปอิก (100%) 24 มก. · ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริล แอซีเตต (วิตามินอี 425 IU/g) 10 มก. · โครเมียม พิโคลิเนต 0.5 มก. (ให้ธาตุโครเมียมราว 62 ไมโครกรัม เป็นค่าคำนวณ)

ผลิตภัณฑ์นี้เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหารชนิดแคปซูล ไม่ใช่ยาฉีดกลุ่ม GLP-1 และไม่มีหลักฐานว่าออกฤทธิ์แบบเดียวกัน ส่วนประกอบที่คนมักถามเมื่ออ่านเรื่องน้ำหนัก และหลักฐานที่มี

• •ไคโตซาน (80%) 60 มก. (ค่าคำนวณของตัวสารจริงราว 48 มก. ต่อแคปซูล หรือราว 96 มก. ต่อ 2 แคปซูล) — การทบทวนของ Cochrane 15 งาน 1,219 คน พบน้ำหนักลดมากกว่ายาหลอกเฉลี่ย 1.7 กก. ในระยะสั้น แต่งานคุณภาพดีพบผลน้อยมากและไม่น่ามีความหมายทางคลินิก งานวัดการจับไขมันใช้ไคโตซานวันละ 4.5 กรัม พบไขมันในอุจจาระเพิ่มเพียงราว 1.1 กรัมต่อวัน ปริมาณในแคปซูลน้อยกว่าที่ศึกษาราว 50–140 เท่า

ต้องบอกตรง ๆ ว่า แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2566 ของไทยระบุว่ายังไม่มีหลักฐานเพียงพอว่าการเสริมโครเมียม แมกนีเซียม หรือสมุนไพร ช่วยให้การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดดีขึ้น ADA ปี 2026 ก็ไม่แนะนำแร่ธาตุหรือสมุนไพรเพื่อหวังผลลดน้ำตาล ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยเรื่องน้ำหนัก

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้อินซูลินหรือยาเบาหวาน ทั้งชนิดกินและชนิดฉีด: มะระขี้นก โสมอเมริกัน และกรดแอลฟาไลโปอิก ซึ่งเป็นส่วนประกอบในสูตร มีรายงานว่าอาจเสริมฤทธิ์ยาลดน้ำตาล ต้องแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน และรู้จักอาการน้ำตาลต่ำ เช่น หิว มือสั่น ใจสั่น เหงื่อออก สับสน ถ้าน้ำตาลต่ำบ่อยผิดปกติ ให้หยุดผลิตภัณฑ์นี้ (ยาและอินซูลินที่แพทย์สั่งให้ใช้ต่อ) แล้วรีบแจ้งแพทย์ ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่ง ได้แก่ สับสนมาก ชัก หรือหมดสติ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ห้ามลด หยุด หรือปรับยาเบาหวานหรืออินซูลินเอง
• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด เช่น วาร์ฟาริน แอสไพริน โคลพิโดเกรล: ฉลากเตือนเรื่องน้ำมันปลา และงานทดลองในอาสาสมัครพบว่าโสมอเมริกันทำให้ค่า INR ของวาร์ฟารินลดลง ต้องบอกแพทย์ก่อน
• •ผู้ป่วยโรคไต: Linus Pauling Institute เตือนว่าผู้มีโรคไตควรจำกัดโครเมียมเสริม และเสี่ยงผลข้างเคียงจากแมกนีเซียมเสริมสูงขึ้น และมีรายงานไตอักเสบจากมะระขี้นก ให้นำกล่องไปปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ไคโตซานกับผู้แพ้อาหารทะเลและผู้ให้นมบุตร: งานวิจัยระบุว่าไคโตซานผลิตจากเปลือกกุ้ง ฉลากให้ระวังในผู้แพ้อาหารทะเล และสตรีให้นมบุตรไม่ควรรับประทาน
• •คำเตือนบนฉลาก: เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ไคโตซาน: สตรีให้นมบุตรไม่ควรรับประทาน ระวังในผู้แพ้อาหารทะเลและผู้ที่น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ · ไคโตซาน: ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอื่นที่มีไขมันเป็นส่วนประกอบหลักให้ทานห่างอย่างน้อย 2 ชั่วโมง · น้ำมันปลา: ห้ามใช้ในผู้แพ้ปลาทะเลหรือน้ำมันปลา · น้ำมันปลา: ระวังในผู้ที่เลือดแข็งตัวช้า หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือแอสไพริน · ควรรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ · ผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าเฮิร์บทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที