ไข่ขาวอัดเม็ด ผงไข่ขาว ต่างจากไข่ขาวจริงอย่างไร เทียบโปรตีนตรง ๆ

คำตอบสั้น: ผงไข่ขาวคือไข่ขาวจริงที่ดึงน้ำออกจนเหลือเป็นผง โปรตีนเป็นชนิดเดียวกับไข่ขาวต้ม แต่ปริมาณต่างกันมาก ผงไข่ขาว 230 มก. ให้โปรตีนประมาณ 0.19 กรัม ขณะที่ไข่ขาวจากไข่ใบใหญ่ 1 ฟองมีโปรตีนประมาณ 3.6 กรัม ต้องกินราว 19 เม็ดจึงได้โปรตีนเท่าไข่ขาว 1 ฟอง ไข่ขาวอัดเม็ดหรือแคปซูลจึงไม่ใช่แหล่งโปรตีน และใช้แทนไข่ขาวในมื้ออาหารไม่ได้

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •ไข่ขาวสดเป็นน้ำราวร้อยละ 88 มีโปรตีนราวร้อยละ 10 ผงไข่ขาวคือส่วนที่เหลือหลังเอาน้ำออก
• •ผงไข่ขาว 230 มก. ให้โปรตีนประมาณ 0.19 กรัม (ค่าประมาณจากข้อมูลอาหารของกระทรวงเกษตรสหรัฐฯ) ไข่ขาว 1 ฟองใหญ่ให้ประมาณ 3.6 กรัม
• •เอกสารอาหารโรคไตของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยนับไข่ขาว 2 ฟอง เป็นเนื้อสัตว์ 1 ส่วน ซึ่งให้โปรตีน 7 กรัม
• •โปรตีนในไข่ขาวเป็นสาเหตุของการแพ้ไข่ที่พบบ่อยที่สุด ผู้แพ้ไข่ต้องเลี่ยงผงไข่ขาวด้วย
• •อย. เตือนว่าผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา อย่าเชื่อคำอวดอ้างว่าเห็นผลเร็วหรือรักษาโรคได้

ผงไข่ขาวทำมาจากอะไร ต่างจากไข่ขาวต้มอย่างไร

ผงไข่ขาวทำจากไข่ขาวจริง ความต่างหลักคือน้ำ บททบทวนวิชาการเรื่องไข่ขาวในวารสาร Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety ปี 2569 อธิบายว่าไข่ขาวเป็นน้ำราวร้อยละ 88 มีโปรตีนราวร้อยละ 10 ที่เหลือเป็นคาร์โบไฮเดรตราวร้อยละ 1 แร่ธาตุ และวิตามิน

บททบทวนเดียวกันอธิบายขั้นตอนทำผงไข่ขาวไว้ดังนี้

1. 1กำจัดน้ำตาลกลูโคสในไข่ขาว ด้วยการหมักกับยีสต์หรือแบคทีเรียกรดแล็กติก
2. 2ลดน้ำบางส่วน มักใช้การกรองแบบรีเวิร์สออสโมซิสก่อนทำแห้ง
3. 3ทำแห้งแบบพ่นฝอย (spray drying) จนเป็นผง
4. 4พาสเจอร์ไรซ์ผงแห้งแบบระยะยาว โดยทั่วไปที่ 65 องศาเซลเซียสอย่างน้อย 10 วัน

ไข่ขาวต้มคือไข่ขาวที่ยังมีน้ำอยู่ครบและสุกด้วยความร้อน โปรตีนหลักเป็นชุดเดียวกัน ได้แก่ โอวัลบูมินราวร้อยละ 54 ของโปรตีนไข่ขาว โอโวทรานสเฟอร์รินราวร้อยละ 12 โอโวมิวคอยด์ราวร้อยละ 11 และไลโซไซม์ราวร้อยละ 3.5

ไข่ขาวอัดเม็ดหรือไข่ขาวแคปซูลก็คือผงไข่ขาวที่นำไปอัดเม็ดหรือบรรจุแคปซูล ซึ่งหลายสูตรผสมส่วนประกอบอื่นด้วย จึงต้องอ่านฉลากทุกครั้ง ความต่างที่สำคัญจริงจึงอยู่ที่ "ปริมาณ" ไม่ใช่ "ชนิด" ของโปรตีน รายละเอียดตัววัตถุดิบอ่านต่อได้ที่ ผงไข่ขาวคืออะไร ทำอย่างไร

ผงไข่ขาว 230 มก. เทียบกับไข่ขาว 1 ฟอง ได้โปรตีนต่างกันแค่ไหน

ต่างกันราว 19 เท่า ตัวเลขที่ใช้เทียบมีดังนี้

• •ผงไข่ขาว: ข้อมูลอาหารของกระทรวงเกษตรสหรัฐฯ (USDA) ระบุว่าไข่ขาวผงแห้งมีโปรตีน 81.1 กรัมต่อ 100 กรัม ผง 230 มก. จึงให้โปรตีน ประมาณ 0.19 กรัม (เป็นค่าประมาณ ผงแต่ละแหล่งอาจต่างกันเล็กน้อย)
• •ไข่ขาวสด: มีโปรตีน 10.9 กรัมต่อ 100 กรัม ไข่ใบใหญ่ 1 ฟองมีไข่ขาวราว 33 กรัม จึงได้โปรตีน ประมาณ 3.6 กรัม งานวิจัยในวารสาร Journal of Renal Care ปี 2554 ใช้ตัวเลขใกล้เคียงกัน คือประมาณ 4 กรัม
• •ตัวเลขที่นักกำหนดอาหารไทยใช้: เอกสารอาหารบำบัดในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย (รศ.ชวลิต รัตนกุล) นับไข่ขาวของไข่ไก่ขนาดกลาง (เบอร์ 2) 2 ฟอง เป็นเนื้อสัตว์ 1 ส่วน ซึ่งให้โปรตีน 7 กรัม

หารออกมาแล้ว ต้องกินผงไข่ขาวขนาด 230 มก. ราว 19 เม็ด จึงจะได้โปรตีนเท่าไข่ขาวต้ม 1 ฟอง

แล้วฟอสฟอรัสล่ะ

ไข่ขาวเป็นโปรตีนที่ฟอสฟอรัสต่ำ แต่ไม่ใช่ศูนย์ งานใน Journal of Renal Care ปี 2554 ระบุว่าไข่ไก่ใบใหญ่ทั้งฟองมีโปรตีนประมาณ 6 กรัม และฟอสฟอรัส 86 มก. ส่วนไข่ขาวของไข่ใบเดียวกันมีโปรตีนประมาณ 4 กรัม แต่มีฟอสฟอรัสเพียงประมาณ 5 มก. เอกสารของสมาคมโรคไตฯ ก็ระบุว่าไข่แดงมีฟอสเฟตมากประมาณ 25 เท่าของไข่ขาว นี่คือเหตุผลที่ผู้ป่วยไตมักได้คำแนะนำให้กินไข่ขาวมากกว่าไข่แดง

ทำไมแคปซูลไข่ขาวไม่ได้มีไว้แทนไข่ขาวในมื้ออาหาร

เพราะปริมาณโปรตีนน้อยเกินกว่าจะนับในแผนอาหาร แนวทางของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2565 แนะนำโปรตีนประมาณ 0.6–0.8 กรัมต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัมต่อวัน ในผู้ป่วยระยะ 3 ขึ้นไปที่ยังไม่ฟอกไต ขึ้นกับว่าเป็นเบาหวานร่วมหรือไม่ ส่วนแนวทาง KDIGO 2024 ใช้ประมาณ 0.8 กรัม คนหนัก 60 กิโลกรัมจึงได้ราว 48 กรัมต่อวัน

โปรตีน 0.19 กรัมจากผงไข่ขาว 1 เม็ด คิดเป็นไม่ถึงร้อยละ 0.4 ของ 48 กรัม จึงไม่มีผลต่อการคุมโปรตีน ทั้งในทางเพิ่มหรือทางลด ปริมาณโปรตีนที่เหมาะกับแต่ละคนให้แพทย์หรือนักกำหนดอาหารคำนวณ ดูวิธีคิดได้ที่ โรคไตกินโปรตีนวันละกี่กรัม

สำหรับผู้ที่ฟอกเลือดแล้ว รพ.ศิริราช ปิยมหาราชการุณย์ ให้เพิ่มโปรตีนเป็น 1.0–1.2 กรัมต่อกิโลกรัมต่อวัน และแนะนำไข่ขาววันละ 2–3 ฟองร่วมกับเนื้อสัตว์ไม่ติดมัน ซึ่งหมายถึงไข่ขาวในจานอาหารจริง คำแนะนำนี้ใช้กับผู้ฟอกเลือดเท่านั้น ไม่ใช้กับผู้ป่วยก่อนฟอกไต อ่านต่อได้ที่ คนเป็นไตกินไข่ขาววันละกี่ฟอง

ข้อควรรู้เรื่องงานวิจัยไข่ขาว: งานนำร่องในผู้ป่วยฟอกเลือด 13 คนที่มักถูกยกมาอ้าง ให้กินไข่ขาวเหลวพาสเจอร์ไรซ์ 225 กรัมต่อวัน (โปรตีนประมาณ 24 กรัม) แทนเนื้อสัตว์ 1 มื้อ นาน 6 สัปดาห์ และไม่มีกลุ่มเปรียบเทียบ ปริมาณนั้นมากกว่าผงไข่ขาวในเม็ดเกินร้อยเท่า จึงใช้ผลของงานนี้อธิบายเม็ดไข่ขาวไม่ได้

ผงไข่ขาวกินยังไง ควรกินตอนไหน

ถ้าเป็นเม็ดหรือแคปซูล ให้กินตามขนาดบนฉลาก แหล่งที่เราเปิดตรวจไม่มีงานวิจัยเรื่องเวลากินผงไข่ขาวปริมาณระดับมิลลิกรัม จึงไม่มีช่วงเวลาไหนที่ดีกว่ากันอย่างมีหลักฐาน และการกินหลายเม็ดเพื่อหวังโปรตีนเพิ่มไม่ใช่ทางที่สมเหตุสมผล เพราะส่วนประกอบอื่นในสูตรจะเพิ่มตามไปด้วย

ถ้าต้องการโปรตีนจากไข่ขาว ให้กินไข่ขาวในมื้ออาหาร เช่น ไข่ขาวต้ม ไข่ขาวในต้มจืด หรือไข่พะโล้ที่แยกไข่แดงออก ผู้ป่วยไตให้นับไข่ขาวรวมในโควตาโปรตีนของวันที่นักกำหนดอาหารให้ไว้ ไม่ใช่กินเพิ่มเท่าไรก็ได้

ไข่ขาวอัดเม็ดหรือแคปซูลเหมาะกับใคร ไม่เหมาะกับใคร

ไม่เหมาะกับคนที่ซื้อเพื่อหวังโปรตีน เพราะปริมาณน้อยเกินไปตามตัวเลขข้างบน คนที่ต้องการโปรตีนจริง เช่น ผู้สูงอายุกินได้น้อย หรือผู้ฟอกไต ควรปรึกษานักกำหนดอาหารเรื่องอาหารจริงก่อน

กลุ่มที่ต้องเลี่ยงหรือถามแพทย์ก่อน

• •ผู้แพ้ไข่ ต้องเลี่ยงทุกรูปแบบ (ดูหัวข้อถัดไป)
• •ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง แนวทางของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยไม่แนะนำให้เสริมวิตามินเป็นประจำทุกราย และให้ใช้สมุนไพรด้วยความระมัดระวัง ส่วน KDIGO 2024 ให้แพทย์ทบทวนอาหารเสริมที่ผู้ป่วยไตใช้ทุกตัว เม็ดไข่ขาวที่ผสมส่วนประกอบอื่นจึงต้องให้แพทย์ดูทั้งสูตร ไม่ใช่ดูแค่คำว่าไข่ขาว
• •เด็กและหญิงตั้งครรภ์ ให้อ่านคำเตือนบนฉลากของผลิตภัณฑ์นั้นทุกครั้ง
• •ผู้ที่ใช้ยาประจำตัว ให้ถามเภสัชกรเรื่องส่วนประกอบอื่นในสูตร

แพ้ไข่ต้องเลี่ยงผงไข่ขาวไหม

ต้องเลี่ยง วิทยาลัยโรคภูมิแพ้ หอบหืด และภูมิคุ้มกันวิทยาแห่งอเมริกา (ACAAI) ระบุว่าการแพ้โปรตีนในไข่ขาวพบบ่อยที่สุด แม้บางคนจะแพ้โปรตีนในไข่แดงได้ด้วย และวิธีดูแลที่ดีที่สุดคือเลี่ยงไข่ทั้งหมด พร้อมอ่านฉลากอย่างละเอียด เพราะไข่แฝงอยู่ในอาหารที่ไม่คาดคิดได้

ผงไข่ขาวมีโปรตีนชุดเดียวกับไข่ขาวสด (โอวัลบูมิน โอโวมิวคอยด์ และอื่น ๆ) จึงไม่ได้ปลอดภัยกว่าสำหรับคนแพ้ไข่

เมื่อไรต้องไปโรงพยาบาลทันที

MedlinePlus ของสหรัฐฯ อธิบายว่าการแพ้รุนแรงแบบแอนาฟิแล็กซิสมักเกิดเร็วภายในไม่กี่วินาทีถึงไม่กี่นาที ถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •หายใจลำบาก ไอ หายใจมีเสียงหวีด
• •หน้า ตา หรือลิ้นบวม กลืนลำบาก
• •แน่นหรืออึดอัดหน้าอก
• •เวียนศีรษะ หน้ามืด หรือหมดสติ
• •ปวดท้อง คลื่นไส้อาเจียน หรือท้องเสียที่เกิดขึ้นเร็วหลังกิน

ข้อความโฆษณาไข่ขาวอัดเม็ดแบบไหนที่ไม่ควรเชื่อ

นี่คือความเชื่อที่พบบ่อย พร้อมคำตอบตามหลักฐาน

• •"เม็ดเดียวเท่ากับไข่ขาวหลายฟอง" ไม่จริงในแง่โปรตีน ผง 230 มก. ได้โปรตีนประมาณ 1 ใน 19 ของไข่ขาว 1 ฟอง ถ้าโฆษณาไม่บอกปริมาณผงไข่ขาวเป็นมิลลิกรัม ให้ถือว่ายังเทียบไม่ได้
• •"กินแล้วค่าไตดีขึ้น อัลบูมินในเลือดเพิ่ม" ไม่มีงานวิจัยใดวัดผลแบบนี้ของผงไข่ขาวปริมาณระดับเม็ด และอัลบูมินในเลือดไม่ได้มาจากการกินอัลบูมินโดยตรง อ่านเพิ่มที่ ไข่ขาวมีอัลบูมิน กินแล้วอัลบูมินในเลือดขึ้นไหม
• •"ไข่ขาวไม่มีฟอสฟอรัส คนเป็นไตกินได้ไม่จำกัด" ไม่จริง ไข่ขาว 1 ฟองมีฟอสฟอรัสประมาณ 5 มก. และโปรตีนรวมทั้งวันยังต้องคุมตามแพทย์สั่ง
• •"รักษาโรคได้ เห็นผลไว" สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ประกาศเมื่อ 6 มี.ค. 2569 ให้ยึดหลัก 3 ต. คือ ตรวจสอบเลข อย. ตรวจสอบแหล่งที่มา และตรวจสอบคำโฆษณา โดยไม่หลงเชื่อคำอวดอ้างเห็นผลรวดเร็วหรือรักษาโรคได้ เพราะผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา พบโฆษณาเกินจริงแจ้งสายด่วน อย. 1556

ดูวิธีจับคำโฆษณากลุ่มไตเพิ่มเติมที่ อาหารเสริมบำรุงไตมีจริงไหม คำโฆษณาที่ต้องระวัง

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าไลฟ์ (Beta Life)

เบต้าไลฟ์ (Beta Life) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0025 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 500 มก. ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ต่อ 1 แคปซูลมีผงไข่ขาว 230 มก. สารสกัดเห็ดหลินจือ 50 มก. กรดอัลฟาไลโปอิก (99%) 40 มก. ดีแอล-แอลฟา-โทโคเฟอริล อะซีเตต (50%) 20 มก. วิตามินดี3 200 IU วิตามินบี6 1 มก. วิตามินบี12 1 ไมโครกรัม และกรดโฟลิก 100 ไมโครกรัม รายการเต็มอยู่ที่ ส่วนประกอบเบต้าไลฟ์ครบทุกตัว

ส่วนประกอบที่เกี่ยวกับบทความนี้คือ

• •ผงไข่ขาว 230 มก. — เป็นส่วนประกอบที่มีปริมาณมากที่สุดในแคปซูล แต่ฉลากไม่ได้ระบุปริมาณโปรตีน ถ้าผงไข่ขาวใกล้เคียงข้อมูลของ USDA จะให้โปรตีนประมาณ 0.19 กรัม ฟอสฟอรัสประมาณ 0.26 มก. และโพแทสเซียมประมาณ 2.6 มก. ต่อแคปซูล ซึ่งเป็นปริมาณน้อยมาก ผงไข่ขาวในปริมาณนี้ไม่ได้ใช้แทนโปรตีนจากอาหาร ส่วนที่บทความทบทวนของ Noori และคณะ (Iran J Kidney Dis 2010) ยกไข่ขาวสดเป็นโปรตีนคุณภาพสูงที่ฟอสฟอรัสต่ำ นั้นพูดถึงไข่ขาวในจานอาหาร ไม่ได้ศึกษาผงไข่ขาวในแคปซูล

ผลิตภัณฑ์มีส่วนประกอบของไข่ ผู้แพ้ไข่ไม่ควรรับประทาน (อ่านเพิ่มที่ ใครที่ไม่ควรทานเพราะมีไข่) และฉลากระบุว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน แนวทางของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยไม่แนะนำให้ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังทุกคนกินวิตามินเสริมเป็นประจำ แต่ให้เสริมเมื่อผลตรวจหรืออาการบ่งชี้ว่าขาด และให้ใช้สมุนไพรด้วยความระมัดระวัง ผู้ป่วยไตจึงควรนำกล่องไปปรึกษาแพทย์ก่อนทุกครั้ง

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าไลฟ์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที