เบาหวานกินกาแฟได้ไหม กาแฟดำ กาแฟเย็น กาแฟกระป๋อง ดื่มแบบไหนปลอดภัย

คำตอบสั้น: คนเป็นเบาหวานส่วนใหญ่ ดื่มกาแฟได้ ปัญหาหลักไม่ใช่ตัวกาแฟ แต่เป็น น้ำตาล นมข้นหวาน และครีมเทียม ที่ใส่ลงไป กาแฟเย็นและกาแฟพร้อมดื่มหลายแบบจึงเหมือนเครื่องดื่มหวานแก้วหนึ่ง ส่วนกาแฟดำไม่เติมน้ำตาลแทบไม่มีพลังงาน แต่มีงานวิจัยขนาดเล็กพบว่า คาเฟอีนอาจทำให้น้ำตาลหลังอาหารสูงขึ้นในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จึงควรดื่มพอดี องค์การอาหารและยาสหรัฐฯ (FDA) ถือว่าคาเฟอีนวันละ 400 มก. โดยทั่วไปไม่สัมพันธ์กับผลเสียในผู้ใหญ่ส่วนใหญ่

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •กาแฟดำไม่ใส่น้ำตาลเป็นตัวเลือกที่ดีกว่ากาแฟเย็นและกาแฟ 3 in 1
• •งานทดลอง 20 คนพบคาเฟอีน 250 มก. ทำให้น้ำตาลหลังอาหารสูงขึ้นในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ดื่มกาแฟเป็นประจำ
• •FDA: คาเฟอีนวันละ 400 มก. ราวกาแฟ 2–3 แก้วขนาด 12 ออนซ์ แต่แต่ละคนไวต่อคาเฟอีนไม่เท่ากัน
• •คาเฟอีนทำให้ความดันขึ้นชั่วคราวอย่างน้อย 3 ชั่วโมงในคนความดันสูง
• •กินยาเบาหวานด้วยน้ำเปล่าตามเวลาที่แพทย์สั่ง ห้ามปรับยาเองเพราะดื่มกาแฟ

กาแฟดำทำให้น้ำตาลขึ้นไหม

กาแฟดำไม่ใส่น้ำตาลไม่ได้เป็นแหล่งน้ำตาล แต่ตัวคาเฟอีนเองอาจมีผลต่อการจัดการน้ำตาลของร่างกาย

งานทดลองของ Lane และคณะ (มหาวิทยาลัยดุ๊ก ตีพิมพ์ปี 2007) ศึกษาผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 จำนวน 20 คน ที่ดื่มกาแฟเป็นประจำ ให้ดื่มกาแฟไม่มีคาเฟอีน 475 มล. ที่ผสมคาเฟอีน 250 มก. เทียบกับกาแฟไม่มีคาเฟอีนอย่างเดียว ก่อนกินอาหาร พบว่า การตอบสนองของน้ำตาลหลังอาหารใน 2 ชั่วโมงสูงกว่าราว 28% เมื่อได้คาเฟอีน (วัดเป็นพื้นที่ใต้กราฟ) ผู้วิจัยเสนอว่าถ้าเกิดซ้ำทุกวัน อาจกระทบการคุมน้ำตาลระยะยาว

ข้อจำกัดคือ เป็นงานขนาดเล็ก วัดผลครั้งเดียว และยังไม่มีแนวทางเวชปฏิบัติที่เราตรวจห้ามคนเป็นเบาหวานดื่มกาแฟ ข้อสรุปที่ใช้ได้จริงคือ ดื่มพอดี ไม่ดื่มทีละมาก ๆ และถ้าวัดน้ำตาลปลายนิ้วอยู่แล้ว ลองสังเกตค่าหลังมื้อที่ดื่มกาแฟเทียบกับวันที่ไม่ดื่ม

กินกาแฟแล้วเป็นเบาหวานไหม

งานวิจัยเชิงสังเกตกลับพบตรงข้าม งานวิเคราะห์รวมของ Ding และคณะ (Diabetes Care 2014) รวม 28 การศึกษาติดตามผล ผู้เข้าร่วมกว่า 1.1 ล้านคน พบว่า คนที่ดื่มกาแฟมากกว่ามีความเสี่ยงเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ต่ำกว่า ทั้งกาแฟปกติและกาแฟไม่มีคาเฟอีน

แต่ต้องเข้าใจว่า งานนี้ดูว่า ใครเป็นเบาหวานในภายหลัง ไม่ได้ทดลองให้คนเป็นเบาหวานอยู่แล้วดื่มกาแฟเพื่อคุมน้ำตาล และเป็นงานเชิงสังเกตที่บอกความสัมพันธ์ ไม่ได้พิสูจน์ว่ากาแฟเป็นสาเหตุ จึงไม่ควรเริ่มดื่มกาแฟมากขึ้นเพื่อหวังผลนี้

กาแฟเย็น กาแฟกระป๋อง หวานแค่ไหน

แต่ละร้านและแต่ละยี่ห้อใส่น้ำตาลไม่เท่ากัน จึงไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้ทุกแก้ว สิ่งที่ทำได้คือ

• •กาแฟกระป๋อง กาแฟขวด กาแฟ 3 in 1 — ดูตัวเลขน้ำตาลบนฉลาก GDA ด้านหน้า ซึ่งกรมอนามัยอธิบายว่าบอกน้ำตาลต่อ 1 ซองหรือทั้งบรรจุภัณฑ์ แล้วเทียบกับโควตาทั้งวันไม่เกิน 6 ช้อนชาตามแนวทางเบาหวานไทย
• •กาแฟเย็นจากร้าน — มักใส่ทั้งน้ำเชื่อม นมข้นหวาน และนม ไม่มีฉลากให้ดู จึงควรถือว่าเป็นเครื่องดื่มหวาน และสั่งแบบลดหวานทุกครั้ง
• •กาแฟสูตรไม่มีน้ำตาล — มักใช้สารให้ความหวานแทน กรมอนามัยแนะนำให้จำกัดสารให้ความหวานแทนน้ำตาลด้วย อ่านต่อที่ สารให้ความหวานแทนน้ำตาล เบาหวานกินได้ไหม

ถ้าเป็นกาแฟใส่นม ศูนย์เบาหวานศิริราชนับนม 240 มล. เป็นนม 1 ส่วน มีคาร์โบไฮเดรต 12 กรัม กาแฟลาเต้แก้วใหญ่ที่ใส่นมมากจึงมีคาร์โบไฮเดรตจากนมด้วย แม้ไม่เติมน้ำตาล

สั่งกาแฟร้านอย่างไรให้หวานน้อย

1. 1สั่ง "ไม่หวาน" หรือ "หวานน้อย" แล้วค่อย ๆ ลดลงจนชิน
2. 2ไม่ใส่นมข้นหวาน ขอเป็นนมสดจืดแทน
3. 3เลือกแก้วเล็ก หรือแบ่งดื่มครึ่งแก้ว
4. 4เลือกกาแฟร้อนหรือกาแฟดำ มากกว่ากาแฟเย็นปั่นหรือเมนูที่ราดวิปครีมและซอส
5. 5ไม่สั่งขนมหวานคู่กาแฟเป็นประจำ เพราะกรมอนามัยแนะนำว่าอย่ากินหวานซ้ำหลายมื้อในวันเดียว

ครีมเทียม นมข้นหวาน ใช้อะไรแทน

• •นมข้นหวาน มีน้ำตาลสูง ใช้นมสดจืดหรือนมพร่องมันเนยแทน ศิริราชระบุว่านมพร่องมันเนย 1 ส่วนมีไขมัน 5 กรัม น้อยกว่านมไขมันเต็มส่วนที่มี 8 กรัม
• •ครีมเทียม ให้ดูส่วนประกอบและตัวเลขน้ำตาลกับไขมันบนฉลาก และใช้นมจืดหรือนมถั่วเหลืองไม่หวานแทน
• •ครีมนมสดและวิปครีม ศิริราชจัดไว้ในหมวดน้ำมันชนิดที่ให้กรดไขมันอิ่มตัว ใช้ให้น้อย

คนที่เป็นโรคไตร่วมด้วยต้องระวังนมและครีมเทียมเพิ่ม เพราะเกี่ยวกับฟอสเฟตและโพแทสเซียม อ่านได้ที่ โรคไตกินกาแฟได้ไหม

กินยาเบาหวานพร้อมกาแฟได้ไหม

แหล่งที่เราตรวจ ไม่ได้กำหนดระยะห่างตายตัว ระหว่างกาแฟกับยาเบาหวาน FDA ระบุเพียงว่าบางโรคและยาบางชนิดทำให้คนไวต่อคาเฟอีนมากขึ้น

สิ่งที่ควรทำคือ

• •กินยาด้วยน้ำเปล่า ตามเวลาที่แพทย์สั่ง เช่น ยาเมทฟอร์มิน รพ.รามาธิบดีแนะนำให้กินพร้อมหรือหลังอาหารทันทีเพื่อลดอาการทางเดินอาหาร
• •ถามเภสัชกร ว่ายาที่ใช้อยู่มีข้อควรระวังกับคาเฟอีนหรือไม่
• •ห้ามงด ลด หรือเพิ่มยาเอง เพราะดื่มกาแฟหวานไปแล้ว

อ่านเรื่องเวลากินยาได้ที่ กินยาก่อนอาหารกับหลังอาหาร ต่างกันอย่างไร และ ยาเบาหวานกินตอนไหน

เป็นทั้งเบาหวานและความดัน ดื่มกาแฟได้วันละกี่แก้ว

นับเป็นมิลลิกรัมคาเฟอีนดีกว่านับเป็นแก้ว FDA ใช้ตัวเลขคาเฟอีนวันละ 400 มก. หรือราวกาแฟ 2–3 แก้วขนาด 12 ออนซ์ เป็นปริมาณที่โดยทั่วไปไม่สัมพันธ์กับผลเสียในผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ ส่วน MedlinePlus ให้ตัวเลขโดยประมาณดังนี้

• •กาแฟ 75–100 มก. ต่อถ้วย 6 ออนซ์ (ราว 180 มล.)
• •เอสเปรสโซ 40 มก. ต่อ 1 ออนซ์ (ราว 30 มล.)
• •ชาดำหรือชาเขียว 60–100 มก. ต่อแก้ว 16 ออนซ์ (ราว 480 มล.)
• •กาแฟไม่มีคาเฟอีน FDA ระบุราว 2–15 มก. ต่อ 8 ออนซ์

สำหรับคนที่มีความดันสูง งานวิเคราะห์รวมของ Mesas และคณะ (Am J Clin Nutr 2011) พบว่าคาเฟอีน 200–300 มก. ทำให้ความดันตัวบนขึ้นเฉลี่ย 8.1 และตัวล่าง 5.7 มม.ปรอท เริ่มในชั่วโมงแรกและอยู่นานอย่างน้อย 3 ชั่วโมง แต่การดื่มกาแฟต่อเนื่อง 2 สัปดาห์ไม่พบว่าความดันสูงขึ้น คนที่ความดันยังคุมไม่ได้ ควรถามแพทย์ว่าดื่มได้แค่ไหน และไม่ควรวัดความดันทันทีหลังดื่มกาแฟ อ่านต่อที่ ความดันสูงกินกาแฟได้ไหม

ถ้าดื่มกาแฟแล้วใจสั่น มือสั่น เหงื่อออก ให้นึกถึงภาวะน้ำตาลต่ำด้วย เพราะอาการคล้ายกัน ถ้ามีเครื่องวัด ให้เจาะน้ำตาลก่อนสรุปว่าเป็นจากกาแฟ อ่านวิธีแยกได้ที่ เบาหวาน อาการเวียนหัว ใจสั่น น้ำตาลสูงหรือต่ำ แยกอย่างไร

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าเฮิร์บ (Beta Herb)

เบต้าเฮิร์บ (Beta Herb) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 10-1-15662-5-0011 ผลิตโดย บริษัท โอดี สไตล์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 1,000 มก. ฉลากแนะนำวันละ 1–2 แคปซูล ปริมาณที่ได้รับจึงขึ้นกับจำนวนแคปซูลที่กิน

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: สารสกัดจากมะระขี้นก 150 มก. · ผงน้ำมันปลา 100 มก. · แมกนีเซียม (100%) 100 มก. · สารสกัดจากโสมอเมริกัน 100 มก. · สารสกัดจากเห็ดหลินจือ 70 มก. · สารสกัดจากอาร์ติโชค 70 มก. · โพรโพลิส 60.5 มก. · ไคโตซาน (80%) 60 มก. · ยีสต์ เบต้า-กลูแคน (85%) 60 มก. · สารสกัดจากเจียวกู่หลาน 45 มก. · ซิงค์ อะมิโน แอซิด คีเลต (20%) 30 มก. · กรดแอลฟาไลโปอิก (100%) 24 มก. · ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริล แอซีเตต (วิตามินอี 425 IU/g) 10 มก. · โครเมียม พิโคลิเนต 0.5 มก.

ฉลากไม่ได้ระบุว่ามีคาเฟอีน ส่วนประกอบที่คนมักถามเมื่อพูดถึงเครื่องดื่มบำรุงกำลังคือโสม หลักฐานที่มีเป็นดังนี้

• •สารสกัดจากโสมอเมริกัน 100 มก. (2 แคปซูลเป็น 200 มก.) — การทดลองระยะสั้นแบบสุ่มในคนไม่เป็นเบาหวาน 10 คนและผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 9 คน พบว่าโสมอเมริกัน 3 กรัมลดระดับน้ำตาลหลังดื่มน้ำตาลได้ราว 18–22% ผู้วิจัยเตือนว่าคนไม่เป็นเบาหวานควรกินพร้อมอาหารเพื่อป้องกันน้ำตาลต่ำโดยไม่ตั้งใจ ส่วนการทดลองแบบไขว้ในผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ใช้ยาเดิม 24 คน ให้สารสกัดโสมอเมริกันวันละ 3 กรัม 8 สัปดาห์ พบ HbA1c ต่ำกว่ายาหลอก 0.29% ผู้วิจัยระบุว่าต้องมีงานใหญ่กว่านี้ยืนยัน ขนาดที่ศึกษาคือ 3,000 มก. ต่อวัน มากกว่าในแคปซูล 15–30 เท่า อ่านรายละเอียดได้ที่ เบาหวานกินโสมได้ไหม

ต้องบอกตรง ๆ ว่า แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคเบาหวาน พ.ศ. 2566 ของไทยระบุว่ายังไม่มีหลักฐานเพียงพอว่าการเสริมโครเมียม แมกนีเซียม หรือสมุนไพร ช่วยให้การควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดดีขึ้น ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้หักล้างน้ำตาลในกาแฟเย็นหรือผลของคาเฟอีนได้

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้อินซูลินหรือยาเบาหวานชนิดกิน: มะระขี้นก โสมอเมริกัน และกรดแอลฟาไลโปอิก ซึ่งเป็นส่วนประกอบในสูตร มีรายงานว่าอาจเสริมฤทธิ์ยาลดน้ำตาล ต้องแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน และรู้จักอาการน้ำตาลต่ำ เช่น หิว มือสั่น ใจสั่น เหงื่อออก สับสน ถ้าน้ำตาลต่ำบ่อยผิดปกติ ให้หยุดผลิตภัณฑ์นี้ (ยาและอินซูลินที่แพทย์สั่งให้ใช้ต่อ) แล้วรีบแจ้งแพทย์ ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่ง ได้แก่ สับสนมาก ชัก หรือหมดสติ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ห้ามลด หยุด หรือปรับยาเบาหวานหรืออินซูลินเอง
• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด เช่น วาร์ฟาริน แอสไพริน โคลพิโดเกรล: ฉลากเตือนเรื่องน้ำมันปลา และการทดลองแบบสุ่มในอาสาสมัครสุขภาพดี 20 คนพบว่าโสมอเมริกันทำให้ค่า INR และระดับยาวาร์ฟารินในเลือดลดลง ต้องบอกแพทย์ก่อน
• •ผู้ป่วยโรคไต: Linus Pauling Institute เตือนว่าผู้มีโรคไตควรจำกัดโครเมียมเสริม และเสี่ยงผลข้างเคียงจากแมกนีเซียมเสริมสูงขึ้น ให้นำกล่องไปปรึกษาแพทย์ก่อน
• •คำเตือนบนฉลาก: เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ไคโตซาน: สตรีให้นมบุตรไม่ควรรับประทาน ระวังในผู้แพ้อาหารทะเลและผู้ที่น้ำหนักต่ำกว่าเกณฑ์ · ไคโตซาน: ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอื่นที่มีไขมันเป็นส่วนประกอบหลักให้ทานห่างอย่างน้อย 2 ชั่วโมง · น้ำมันปลา: ห้ามใช้ในผู้แพ้ปลาทะเลหรือน้ำมันปลา · น้ำมันปลา: ระวังในผู้ที่เลือดแข็งตัวช้า หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือแอสไพริน · ควรรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ · ผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าเฮิร์บทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที