เป็นทั้งเบาหวานและไขมันสูง กินทุเรียน กุ้ง ถั่ว น้ำมะพร้าวได้ไหม

คำตอบสั้น: คนที่เป็นทั้งเบาหวานและไขมันสูง กินทุเรียน กุ้ง ถั่ว น้ำมะพร้าว และสับปะรดได้ แต่ต้องนับเป็นส่วน ทุเรียน 1 เม็ดเล็กนับเป็นผลไม้ทั้งมื้อ กุ้งมีคอเลสเตอรอลแต่ไขมันอิ่มตัวต่ำ ถั่วเปลือกแข็งนับเป็นไขมัน ส่วนถั่วเมล็ดแห้งต้มนับเป็นแป้ง น้ำมะพร้าวมีผลต่อน้ำตาลมากกว่าไขมัน และสับปะรด 6–8 ชิ้นคำเท่ากับผลไม้ 1 ส่วน

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •กรมอนามัย: ทุเรียน 4–6 เม็ดให้พลังงาน 520–780 กิโลแคลอรี เท่าอาหาร 2 มื้อ ผู้มีโรคประจำตัวควรกินน้อยกว่าคนทั่วไปและไม่บ่อย
• •ศูนย์เบาหวานศิริราชนับทุเรียน 1 เม็ดเล็ก และสับปะรด 6–8 ชิ้นคำ เป็นผลไม้ 1 ส่วนเท่ากัน
• •ถั่วลิสง 10 เมล็ด นับเป็นไขมัน 1 ส่วน เท่ากับน้ำมัน 1 ช้อนชา ส่วนถั่วแดงสุก 1 ทัพพีนับเป็นข้าวแป้ง 1 ส่วน
• •คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล: น้ำมะพร้าวมีผลต่อน้ำตาลในเลือดมากกว่าไขมัน แต่ไขมันในเนื้อมะพร้าวเป็นไขมันอิ่มตัวเป็นหลัก
• •ดูผลด้วย HbA1c ไตรกลีเซอไรด์ และ LDL ตามนัดแพทย์ ไม่ใช่ดูจากความรู้สึก

ทุเรียนกระทบทั้งน้ำตาลและไขมันอย่างไร กินได้กี่เม็ด

ทุเรียนไม่มีคอเลสเตอรอล แต่ หวานและพลังงานสูง กรมอนามัยระบุว่า

• •ทุเรียน 4–6 เม็ด ให้พลังงาน 520–780 กิโลแคลอรี เทียบเท่าข้าวมันไก่ 2 จาน
• •คนทั่วไปไม่ควรกินเกินวันละ 2 เม็ด และไม่กินถี่ทุกวัน
• •คนที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคหัวใจ ความดันสูง โรคไต ควรกินน้อยกว่าคนปกติและไม่บ่อย เพราะกินมากหรือบ่อยส่งผลต่อน้ำตาลและไขมันในเลือด
• •มื้อที่กินทุเรียนให้ลดข้าวแป้งและของหวาน

รายการอาหารแลกเปลี่ยนของศูนย์เบาหวานศิริราชนับ ทุเรียน 1 เม็ดเล็กเป็นผลไม้ 1 ส่วน เท่ากับฝรั่งผลกลางครึ่งผล หรือส้มผลใหญ่ 1 ผล ส่วนศูนย์ศรีพัฒน์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จัดทุเรียนไว้ในกลุ่มผลไม้ที่คนเป็นเบาหวานควรเลี่ยง

ข้อสรุปที่ใช้ได้จริง: ถ้าอยากกิน ให้กิน 1 เม็ดเล็กแทนผลไม้มื้อนั้น นาน ๆ ครั้ง ไม่กินต่อจากข้าวเหนียวหรือของหวาน ผลไม้อื่นที่คนไขมันสูงถามบ่อยอยู่ใน ไขมันในเลือดสูงห้ามกินผลไม้อะไร

กุ้งมีคอเลสเตอรอลสูง คนเป็นเบาหวานและไขมันสูงกินได้แค่ไหน

เอกสารปริมาณคอเลสเตอรอลในอาหารของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ระบุว่ากุ้งกุลาดำมีคอเลสเตอรอลราว 28 มก. ต่อ 1 ช้อนโต๊ะ และกุ้งแชบ๊วย 31 มก. แต่กุ้งเป็น เนื้อสัตว์ไขมันต่ำมาก ตามรายการอาหารแลกเปลี่ยน

สำหรับคนเป็นเบาหวานด้วย ข้อดีของกุ้งคือไม่มีแป้ง ปัญหาจริงจึงมักอยู่ที่วิธีปรุงและของที่กินคู่ เช่น กุ้งชุบแป้งทอด กุ้งผัดเนย ข้าวผัดกุ้ง หรือน้ำจิ้มซีฟู้ดที่ทั้งหวานและเค็ม

• •เลือกกุ้งนึ่ง กุ้งลวก ต้มยำน้ำใส
• •กินกุ้งแล้ว วันนั้นลดไข่แดงและเครื่องในลง
• •ถ้า LDL ยังไม่ถึงเป้า แพทย์อาจให้จำกัดมากกว่านี้

ตัวเลขคอเลสเตอรอลของอาหารทะเลชนิดอื่นอยู่ที่ กุ้ง ปลาหมึก คอเลสเตอรอลสูงไหม

ถั่วชนิดไหนดีต่อไขมัน และกินเท่าไรไม่ทำให้น้ำตาลขึ้น

คำว่า "ถั่ว" มีสองกลุ่มที่นับต่างกัน ซึ่งคนเป็นเบาหวานมักสับสน

ถั่วเปลือกแข็งและถั่วลิสง: นับเป็นไขมัน

รายการอาหารแลกเปลี่ยนของศูนย์เบาหวานศิริราชจัดถั่วลิสง เม็ดมะม่วงหิมพานต์ และอัลมอนด์ ไว้ในกลุ่ม ไขมันชนิดไม่อิ่มตัวตำแหน่งเดียว กลุ่มเดียวกับน้ำมันมะกอกและน้ำมันรำข้าว ตารางเดียวกันนับ ถั่วลิสง 10 เมล็ด (ราว 3 ฝัก) เป็นไขมัน 1 ส่วน เท่ากับน้ำมัน 1 ช้อนชา

ถั่วกลุ่มนี้มีแป้งน้อย จึงไม่ค่อยดันน้ำตาลถ้ากินแบบไม่เคลือบน้ำตาล แต่ พลังงานสูง กินกำมือใหญ่ทีเดียวก็เท่ากับน้ำมันหลายช้อนชา ควรกินแทนไขมันอื่น ไม่ใช่กินเพิ่ม และเลือกแบบอบไม่ปรุงรส เพราะถั่วทอดเกลือหรือถั่วเคลือบน้ำผึ้งเพิ่มทั้งเค็มและหวาน

ถั่วเมล็ดแห้ง (ถั่วแดง ถั่วเขียว ถั่วดำ): นับเป็นแป้ง

รายการเดียวกันนับ ถั่วแดงสุก 1 ทัพพีเป็นข้าวแป้ง 1 ส่วน เท่ากับข้าวสวย 1 ทัพพี คนที่กินถั่วเขียวต้มน้ำตาลหรือถั่วแดงในขนมหวาน จึงได้ทั้งแป้งและน้ำตาลพร้อมกัน ถ้าจะกินถั่วต้ม ให้นับแทนข้าวในมื้อนั้นและไม่เติมน้ำตาล

น้ำมะพร้าวและสับปะรดกินได้วันละเท่าไร

น้ำมะพร้าว

คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ตอบคำถามเรื่องนี้ไว้ว่า ส่วนประกอบหลักในน้ำมะพร้าวคือคาร์โบไฮเดรต มีไขมันน้อยมาก จึงส่งผลต่อระดับน้ำตาลในเลือดมากกว่าระดับไขมันในเลือด สำหรับคนที่เป็นเบาหวานด้วย น้ำมะพร้าวจึงควรนับเป็นเครื่องดื่มที่มีน้ำตาล ดื่มครั้งละไม่มาก ไม่ดื่มแทนน้ำ และไม่ดื่มพร้อมของหวานอื่น

เนื้อมะพร้าวต่างออกไป เอกสารเดียวกันระบุว่าเนื้อมะพร้าวอ่อนมีไขมันและคาร์โบไฮเดรตเป็นหลัก ไขมันนั้นเป็นไขมันอิ่มตัวเป็นหลัก ซึ่งเพิ่มไขมันในเลือดได้ และแนะนำว่าถ้าเป็นไปได้ ผู้ป่วยไขมันสูงควรเลี่ยงเนื้อมะพร้าวทั้งอ่อนและแก่ ส่วนคนที่เป็นโรคไตร่วมด้วย ให้ถามแพทย์ก่อนดื่มน้ำมะพร้าว อ่านเพิ่มที่ ความดันสูงกินผลไม้อะไรได้บ้าง

สับปะรด

ศูนย์เบาหวานศิริราชนับ สับปะรด 6–8 ชิ้นคำเป็นผลไม้ 1 ส่วน แนวทางเบาหวานไทยให้ผลไม้มื้อละ 1 ส่วน ถ้ากินสับปะรดหลังมื้อกลางวัน มื้อนั้นก็ไม่ควรมีผลไม้อื่นเพิ่ม และเลี่ยงสับปะรดจิ้มพริกเกลือน้ำตาลหรือน้ำสับปะรดกล่อง

ของว่างแบบไหนเหมาะกับคนเป็นทั้งสองโรค

ของว่างที่ดีควรมีแป้งน้อย น้ำตาลน้อย ไขมันอิ่มตัวน้อย และนับได้ง่าย ตัวอย่างจากหมวดอาหารแลกเปลี่ยน

• •ผลไม้หวานน้อย 1 ส่วน เช่น ฝรั่งผลกลางครึ่งผล หรือแอปเปิลผลเล็ก 1 ผล
• •ถั่วลิสงอบไม่ปรุงรส 10 เมล็ด
• •นมถั่วเหลืองไม่หวาน 1 กล่อง หรือนมจืดพร่องมันเนย
• •ไข่ต้ม 1 ฟอง (ถ้าแพทย์ไม่ได้จำกัดไข่)
• •ผักสดหั่นชิ้น เช่น แตงกวา

ของว่างที่ควรเลี่ยง ได้แก่ ขนมปังไส้หวาน ปาท่องโก๋ ทองหยอดฝอยทอง กล้วยทอด และเครื่องดื่มชงสำเร็จ กรมอนามัยระบุว่าปาท่องโก๋ตัวเล็ก 1 ตัวมีน้ำมันราว 1 ช้อนชา

ได้ยินว่าเป็นเบาหวานต้องงดผลไม้ทุกชนิด จริงไหม

ไม่จริง แนวทางเบาหวานไทยยังให้กินผลไม้มื้อละ 1 ส่วน ศูนย์ศรีพัฒน์แนะนำผลไม้วันละ 2–3 ครั้งหลังอาหาร ที่ต้องเลี่ยงคือผลไม้หวานจัด ผลไม้แปรรูป และน้ำผลไม้ การงดผลไม้ทั้งหมดทำให้เสียใยอาหาร และมักทำให้หันไปกินขนมแทน

ควรดูค่าไหนในผลเลือดเพื่อรู้ว่าการกินแบบนี้ได้ผล

• •HbA1c (น้ำตาลสะสม) สะท้อนน้ำตาลเฉลี่ยราว 3 เดือน รามาธิบดีแนะนำให้ผู้ป่วยตรวจอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง อ่านความหมายที่ FBS กับ HbA1c ต่างกันอย่างไร
• •ไตรกลีเซอไรด์ ขึ้นได้จากน้ำตาล ผลไม้หวาน แป้ง และเหล้าที่เกิน
• •LDL ไวต่อไขมันอิ่มตัวในอาหาร และยาลดไขมัน
• •น้ำหนักและรอบเอว ใช้ดูว่าพลังงานรวมเกินหรือไม่

ถ้าค่าใดยังไม่ถึงเป้าทั้งที่ปรับอาหารแล้ว ให้นำบันทึกอาหาร 3 วันไปคุยกับแพทย์หรือนักกำหนดอาหาร อย่าลดหรือหยุดยาเองเพราะค่าดีขึ้น

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ดื่มน้ำตามมาก ๆ ต่อ 1 แคปซูลมีน้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก.

น้ำมันในแคปซูลเป็นไขมันชนิดไม่อิ่มตัว กลุ่มเดียวกับถั่วลิสงและอัลมอนด์ในรายการอาหารแลกเปลี่ยน แต่ปริมาณน้อยกว่ามาก น้ำมันรวมราว 0.5 กรัมต่อแคปซูล ขณะที่ถั่วลิสง 10 เมล็ดนับเป็นไขมันราว 5 กรัม (คำนวณจากตารางศิริราช) หลักฐานของแต่ละชนิดมีดังนี้

• •น้ำมันคาโนลา 200 มก. — งานรวมผลในคนพบว่าเมื่อใช้คาโนลาเป็นน้ำมันหลักในอาหารแทนไขมันอื่น LDL ลดลงเฉลี่ยราว 6 มก./ดล. ที่ปริมาณน้ำมันปรุงอาหารทั้งวัน ไม่ใช่ 0.2 กรัม
• •น้ำมันมะกอก 200 มก. — งานรวม 34 การทดลองพบว่าการกินน้ำมันมะกอกเพิ่มทุก 10 กรัมต่อวัน เปลี่ยนค่าไขมันในเลือดน้อยมากจนไม่มีนัยสำคัญ
• •น้ำมันรำข้าว 109 มก. — งานของมหาวิทยาลัยมหิดลใช้น้ำมันรำข้าววันละ 30 มิลลิลิตรปรุงอาหาร นาน 4 สัปดาห์ ซึ่งมากกว่าในแคปซูลหลายร้อยเท่า

ยังไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลทำให้ทุเรียน กุ้ง หรือของหวานส่งผลต่อเลือดน้อยลง ผลิตภัณฑ์นี้มีวิตามินซีและวิตามินอีด้วย ซึ่งแนวทางเบาหวานไทย พ.ศ. 2566 ไม่แนะนำให้กินสารต้านอนุมูลอิสระในรูปผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเพื่อหวังผลลดน้ำตาลหรือหวังกันการเกิดโรคหัวใจ ฉลากระบุว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และผู้ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที