บทความความรู้สุขภาพ

เกี่ยวกับ ความรู้ผู้สูงอายุและผู้ดูแล

ย้ายผู้ป่วยจากเตียงไปรถเข็นอย่างไร ไม่ให้ล้ม และผู้ดูแลไม่เจ็บหลัง

คำตอบสั้น: การย้ายผู้ป่วยจากเตียงไปรถเข็นที่ปลอดภัย คือ จอดรถเข็นชิดเตียงแล้วล็อกล้อ ให้ผู้ป่วยนั่งขอบเตียงพักสักครู่ก่อน ผู้ดูแลยืนชิดตัวผู้ป่วย งอเข่า หลังตรง จับเข็มขัดพยุงตัวหรือโอบรอบอก แล้วนับ 1–2–3 ลุกพร้อมกันและหมุนตัวด้วยการขยับเท้า ไม่บิดเอว ห้ามให้ผู้ป่วยกอดคอผู้ดูแล และห้ามดึงใต้รักแร้ MedlinePlus ของหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ ระบุว่าวิธีนี้ใช้ได้เมื่อผู้ป่วยยืนลงน้ำหนักได้อย่างน้อยขาข้างหนึ่ง ถ้ายืนไม่ได้เลย ต้องใช้อุปกรณ์ยกหรือมีผู้ช่วยเพิ่ม

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

  • ประเมินก่อนยก ถ้าผู้ป่วยยืนลงน้ำหนักด้วยขาข้างหนึ่งไม่ได้ ห้ามยกคนเดียว คู่มือของฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช แนะนำให้มีผู้ช่วยอย่างน้อย 2 คนสำหรับผู้ป่วยที่ช่วยตัวเองไม่ได้
  • รถเข็นจอดขนานหรือเฉียงเล็กน้อยกับเตียง ล็อกล้อ พับที่วางเท้าออก ก่อนเริ่มทุกครั้ง
  • ให้นั่งขอบเตียงพักสักครู่ก่อนยืน เผื่อผู้ป่วยหน้ามืด
  • ห้ามลากหรือดึงตัวผู้ป่วยบนที่นอน ให้ใช้ผ้ายกตัว คู่มือศิริราชระบุว่าใช้ผ้าถุงแทนผ้ายกได้
  • คู่มือศิริราชแนะนำว่าผู้ป่วยที่นั่งรถเข็น ไม่ควรนั่งเกิน 1 ชั่วโมง และควรยกตัวลดแรงกดทุก 15 นาที

ทำไมการย้ายตัวผู้ป่วยถึงสำคัญ

การย้ายตัวเป็นจังหวะที่ผู้ป่วยเสี่ยงหกล้มและผิวหนังถลอก และผู้ดูแลเสี่ยงบาดเจ็บหลัง เอกสารผลงานพัฒนาคุณภาพของหอผู้ป่วยแห่งหนึ่งในโรงพยาบาลรามาธิบดีที่ดูแลผู้ป่วยสูงอายุเป็นหลัก ซึ่งประดิษฐ์เข็มขัดพยุงตัวขึ้นใช้ในหอผู้ป่วยนั้น ระบุจากการสังเกตงานในหอผู้ป่วยว่าจุดเสี่ยงพลัดตกหกล้มอยู่ที่ตอนลุกจากเตียงไปรถนั่งและจากรถนั่งกลับเตียง และการที่ผู้ดูแลต้องก้มตัวอุ้มผู้ป่วยผิดหลักการยศาสตร์ทำให้ผู้ดูแลบาดเจ็บของกล้ามเนื้อและกระดูกได้

เอกสารเดียวกันระบุด้วยว่า การจำกัดให้ผู้ป่วยนอนติดเตียงอย่างเดียวเพื่อกันล้ม ก่อปัญหาตามมา เช่น ปอดติดเชื้อ กล้ามเนื้อลีบ ข้อยึดติด ท้องผูก และซึมเศร้า การหัดย้ายตัวให้ถูกวิธีจึงช่วยให้ผู้ป่วยได้ลุกนั่งบ่อยขึ้นอย่างปลอดภัย

คู่มือการป้องกันแผลกดทับที่บ้านของฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช (พ.ศ. 2563) อ้างการศึกษาที่พบว่า ผู้ป่วยที่จำกัดการเคลื่อนไหวร้อยละ 86.4 ต้องการความช่วยเหลือในการเคลื่อนย้าย พลิกตะแคงตัว และเปลี่ยนท่า และมักทำไม่ถูกวิธี ทำให้ผิวหนังเสียดสีและไถลจากการลากหรือดึงตัว ซึ่งสัมพันธ์กับการเกิดแผลกดทับ

ผู้ป่วยแบบไหนยกคนเดียวไม่ได้

ถ้าผู้ป่วยยืนลงน้ำหนักด้วยขาอย่างน้อยข้างหนึ่งไม่ได้ ห้ามใช้วิธียืนหมุนตัวคนเดียว MedlinePlus ระบุว่ากรณีนี้ต้องใช้อุปกรณ์ยกตัว (lift) และถ้าผู้ป่วยยืนไม่ได้ ก้าวเท้าเล็ก ๆ ไม่ได้ หรือรับน้ำหนักตัวเองไม่ได้ ให้หาคนช่วย

คำถามที่ผู้ดูแลควรตอบให้ได้ก่อนเริ่ม

  • ผู้ป่วยยืนลงน้ำหนักขาข้างใดข้างหนึ่งได้ไหม
  • ผู้ป่วยทำตามคำบอกได้ไหม เช่น “ดันมือกับเตียง” “ยืนขึ้น”
  • วันนี้ผู้ป่วยซึม อ่อนแรง หรือเวียนหัวกว่าปกติไหม
  • ผู้ดูแลมีแรงพอ และมีคนช่วยไหม

คู่มือศิริราชระบุว่าผู้ป่วยที่ช่วยเหลือตนเองไม่ได้ ไม่ควรเคลื่อนย้ายหรือยกเพียงลำพัง ควรมีผู้ช่วยอย่างน้อย 2 คน และการเปลี่ยนท่าบนเตียงด้วยผ้ายกใช้คน 2–4 คน

เตรียมรถเข็นและห้องอย่างไรก่อนย้าย

คิดขั้นตอนให้จบก่อนลงมือ และเตรียมทุกอย่างให้พร้อมก่อนผู้ป่วยลุก ขั้นตอนเตรียมตาม MedlinePlus

  1. บอกผู้ป่วยว่าจะทำอะไรทีละขั้น
  2. เก็บพรมหรือผ้าเช็ดเท้าที่ลื่นออกจากทางเดิน
  3. ใส่ถุงเท้ากันลื่นหรือรองเท้าให้ผู้ป่วย ถ้าพื้นลื่น
  4. จอดรถเข็นข้างเตียง ขนานหรือเฉียงเล็กน้อย
  5. ล็อกล้อรถเข็น และพับหรือถอดที่วางเท้าออกให้พ้นทาง

ถ้าเตียงปรับระดับได้ MedlinePlus แนะนำให้ปรับเตียงให้สูงในระดับที่ผู้ดูแลไม่ต้องก้มมากขณะจัดท่าบนเตียง แล้วลดเตียงลงให้เท้าผู้ป่วยแตะพื้นก่อนยืน

พาผู้ป่วยลุกขึ้นนั่งขอบเตียงอย่างไร

ผู้ป่วยต้องนั่งขอบเตียงได้มั่นคงก่อนย้ายไปรถเข็นทุกครั้ง ขั้นตอนตาม MedlinePlus

  1. พลิกผู้ป่วยตะแคงไปทางด้านเดียวกับที่จอดรถเข็น
  2. สอดแขนข้างหนึ่งใต้ไหล่ผู้ป่วย อีกข้างไว้หลังเข่า งอเข่าตัวเอง
  3. เหวี่ยงขาผู้ป่วยลงจากขอบเตียง แล้วใช้แรงส่งนั้นช่วยพยุงตัวผู้ป่วยขึ้นนั่ง
  4. เลื่อนผู้ป่วยมานั่งที่ขอบเตียง ให้เท้าแตะพื้น
  5. ให้นั่งพักสักครู่ เพราะผู้ป่วยอาจเวียนหัวตอนเพิ่งลุกนั่ง

ผู้สูงอายุที่หน้ามืดตอนเปลี่ยนท่า ควรให้นั่งพักนานพอจนอาการหายก่อนยืน ถ้าหน้ามืดจนจะเป็นลมทุกครั้ง ให้แจ้งแพทย์

ขั้นตอนหมุนตัวจากเตียงไปรถเข็น (pivot transfer) ทำอย่างไร

หมุนตัว (pivot transfer) คือการพยุงผู้ป่วยยืนขึ้นแล้วหมุนตัวไปนั่งรถเข็นที่จอดชิดเตียง โดยผู้ป่วยรับน้ำหนักด้วยขาตัวเองบางส่วน ขั้นตอนตาม MedlinePlus

  1. ถ้ามี เข็มขัดพยุงตัว (gait belt) ให้คาดที่เอวผู้ป่วยเพื่อให้ผู้ดูแลมีที่จับ เข็มขัดพยุงตัวคือเข็มขัดผ้าหนาที่คาดรอบเอวผู้ป่วยให้ผู้ดูแลจับประคอง
  2. ให้ผู้ป่วยจับตัวผู้ดูแลหรือเอื้อมจับรถเข็น ห้ามให้ผู้ป่วยกอดรอบศีรษะหรือคอผู้ดูแล
  3. ผู้ดูแลยืนให้ชิดตัวผู้ป่วยมาก ๆ โอบรอบอกแล้วประสานมือไว้ด้านหลังผู้ป่วย หรือจับเข็มขัดพยุงตัว
  4. วางขาข้างนอกของผู้ป่วย (ข้างที่ไกลรถเข็น) ไว้ระหว่างเข่าของผู้ดูแล เพื่อช่วยประคอง
  5. ผู้ดูแลงอเข่า หลังตรง
  6. นับ 1–2–3 ออกเสียง แล้วค่อย ๆ ยืนขึ้นพร้อมกัน ใช้แรงขา ถ่ายน้ำหนักจากขาหน้าไปขาหลัง
  7. ขณะเดียวกัน ให้ผู้ป่วยวางมือข้างลำตัวแล้วดันตัวออกจากเตียง และช่วยรับน้ำหนักตัวเอง
  8. หมุนตัวไปทางรถเข็นด้วยการขยับเท้า ให้หลังอยู่แนวเดียวกับสะโพก ไม่บิดเอว
  9. เมื่อขาผู้ป่วยแตะเบาะรถเข็น ผู้ดูแลงอเข่า ถ่ายน้ำหนักจากขาหลังไปขาหน้า ค่อย ๆ หย่อนผู้ป่วยลงนั่ง ให้ผู้ป่วยเอื้อมจับที่วางแขนรถเข็น

ถ้าผู้ป่วยเริ่มล้มระหว่างย้าย อย่าฝืนอุ้มไว้ MedlinePlus แนะนำให้ค่อย ๆ หย่อนผู้ป่วยลงบนพื้นผิวราบที่ใกล้ เช่น เตียง เก้าอี้ หรือพื้น

ยกผู้ป่วยอย่างไรให้หลังผู้ดูแลไม่เจ็บ

ใช้แรงขาแทนแรงหลัง ยืนชิดผู้ป่วย และหมุนด้วยเท้าแทนการบิดเอว หลักเหล่านี้อยู่ในขั้นตอนของ MedlinePlus ข้างต้น และสอดคล้องกับเหตุผลที่หอผู้ป่วยของรามาธิบดีข้างต้นพัฒนาเข็มขัดพยุงตัว คือให้ผู้ดูแลไม่ต้องก้มตัวอุ้มผู้ป่วย

  • งอเข่า หลังตรง ไม่ก้มหลังลงไปยก
  • ยืนให้ชิดตัวผู้ป่วย ตามขั้นตอนของ MedlinePlus
  • หมุนด้วยการขยับเท้า ให้หลังอยู่แนวเดียวกับสะโพก
  • ให้ผู้ป่วยช่วยออกแรงเท่าที่ทำได้ เช่น ดันมือกับเตียง และรับน้ำหนักด้วยขาข้างที่แข็งแรง
  • ปรับระดับเตียง ถ้าทำได้ ให้ไม่ต้องก้มมาก
  • หาคนช่วยหรืออุปกรณ์ เมื่อผู้ป่วยตัวใหญ่หรือช่วยตัวเองได้น้อย

ผู้ดูแลที่ปวดหลังเรื้อรังหรือเหนื่อยล้าสะสม อ่านเพิ่มได้ที่ ผู้ดูแลเหนื่อยจนไม่ไหว เป็นเรื่องปกติและมีทางออก

เลื่อนผู้ป่วยขึ้นหัวเตียงอย่างไร ไม่ให้ผิวถลอก

ใช้ผ้ายกตัวและ “ดึงผ้า ไม่ใช่ลากตัว” โดยมีคนอย่างน้อย 2 คน MedlinePlus ระบุว่าการเลื่อนผู้ป่วยขึ้นหัวเตียงต้องใช้คนอย่างน้อย 2 คน และ ห้ามจับใต้รักแร้แล้วดึง เพราะทำให้หัวไหล่ผู้ป่วยบาดเจ็บได้ แรงเสียดสีขูดหรือฉีกผิวหนังได้ โดยเฉพาะที่ไหล่ หลัง ก้น ศอก และส้นเท้า

ขั้นตอนตาม MedlinePlus และคู่มือศิริราช

  • ผ้ายกตัว คือผ้าที่ปูใต้ตัวผู้ป่วยตั้งแต่ไหล่ถึงสะโพก ให้ผู้ดูแลจับผ้าแทนจับตัวผู้ป่วย MedlinePlus แนะนำให้ใช้ผ้าปูที่นอนพับครึ่งได้ ส่วนคู่มือศิริราชระบุว่าใช้ผ้าถุงเป็นผ้ายกได้
  • ปรับเตียงให้ราบ พลิกผู้ป่วยตะแคง สอดผ้าที่ม้วนไว้ครึ่งหนึ่ง แล้วพลิกกลับและคลี่ผ้าให้รองตั้งแต่ศีรษะ ไหล่ ถึงสะโพก
  • ผู้ดูแล 2 คนยืนคนละข้างเตียง คู่มือศิริราชให้มือด้านบนจับผ้าตรงหัวไหล่ มือด้านล่างจับตรงสะโพก และจับผ้าให้ชิดตัวผู้ป่วย
  • วางเท้าข้างหนึ่งไปทางหัวเตียง นับ 3 แล้วถ่ายน้ำหนักไปเท้าหน้าพร้อมดึงผ้าขึ้น
  • ถ้าผู้ป่วยช่วยได้ ให้ก้มคางชิดอก งอเข่า และยันส้นเท้าดันตัวขึ้นพร้อมกัน

ถ้าต้องเปลี่ยนท่าคนเดียว คู่มือศิริราชให้งอขาและแขนผู้ป่วยด้านที่จะตะแคงเข้าหาผู้ดูแล แล้วจับหัวไหล่กับสะโพกพลิกตะแคง ไม่ลากตัว ดูการจัดท่าป้องกันแผลกดทับเพิ่มได้ที่ แผลกดทับ ป้องกันที่บ้านอย่างไร

นั่งรถเข็นได้นานแค่ไหน ต้องทำอะไรระหว่างนั่ง

คู่มือป้องกันแผลกดทับของศิริราชแนะนำว่า ผู้ป่วยที่นั่งรถเข็นไม่ควรนั่งเกิน 1 ชั่วโมง และควรยกตัวลดแรงกดทุก 15 นาที โดยให้ผู้ป่วยใช้มือยันตัวยกขึ้น หรือเอียงตัวยกสะโพกซ้ายและขวาสลับกัน ถ้าผู้ป่วยทำเองไม่ได้ ผู้ดูแลช่วยเอียงตัวให้

คู่มือเดียวกันระบุว่า ห้ามใช้ห่วงยางหรือถุงมือยางใส่น้ำรองบริเวณปุ่มกระดูก เพราะทำให้เกิดแรงกดและแรงเสียดสีกับผิวหนัง

ท่าที่คนมักทำ แต่ไม่ปลอดภัย

  • ให้ผู้ป่วยกอดคอผู้ดูแล MedlinePlus ระบุว่าผู้ป่วยไม่ควรโอบศีรษะหรือคอผู้ดูแล ให้จับตัวผู้ดูแลหรือรถเข็นแทน
  • จับใต้รักแร้แล้วดึงขึ้น ทำให้หัวไหล่ผู้ป่วยบาดเจ็บได้ (MedlinePlus)
  • ลากตัวผู้ป่วยบนที่นอน ทำให้ผิวหนังเสียดสีและไถล ซึ่งคู่มือศิริราชระบุว่าสัมพันธ์กับแผลกดทับ
  • ลืมล็อกล้อรถเข็น MedlinePlus ให้ล็อกล้อตั้งแต่ขั้นเตรียม ก่อนผู้ป่วยลุก
  • ให้ลุกยืนทันทีที่ลุกนั่ง ผู้ป่วยอาจเวียนหัว ควรให้นั่งพักก่อน
  • ฝืนอุ้มรั้งไว้เมื่อผู้ป่วยกำลังล้ม MedlinePlus แนะนำให้ค่อย ๆ หย่อนผู้ป่วยลงบนพื้นผิวราบที่ใกล้แทน

เมื่อไรต้องติดต่อแพทย์หรือพยาบาล

MedlinePlus แนะนำให้ติดต่อทีมผู้ดูแลรักษาเมื่อผู้ป่วยล้มระหว่างย้าย หรือเมื่อเห็นรอยแดงหรือแผลที่ผิวหนัง

  • ผู้ป่วยล้มระหว่างย้าย แม้ดูไม่เจ็บ ถ้าศีรษะกระแทก ให้ดูสัญญาณอันตรายที่ ผู้สูงอายุล้มหัวกระแทก แบบไหนต้องไปโรงพยาบาล
  • ผิวหนังแดง ถลอก หรือเป็นแผลจากการเสียดสี
  • ผู้ป่วยเวียนหัวหรือหน้ามืดทุกครั้งที่ลุกนั่ง
  • ผู้ดูแลยกไม่ไหว หรือเริ่มปวดหลังจากการยก

ขอให้พยาบาลหรือนักกายภาพบำบัดสอนและดูท่าจริงก่อนกลับบ้าน คู่มือศิริราชระบุว่าพยาบาลเยี่ยมบ้านทำหน้าที่สอน สาธิต และให้ผู้ดูแลสาธิตย้อนกลับเรื่องการพลิกตะแคงตัวและการยกตัวผู้ป่วย ผู้ดูแลจึงขอให้สอนที่โรงพยาบาลก่อนกลับบ้าน หรือสอบถามโรงพยาบาลใกล้บ้านเรื่องการเยี่ยมบ้านได้ ส่วนการขยับข้อให้ผู้ป่วยที่นอนนาน ดูได้ที่ ข้อติดในผู้ป่วยติดเตียง ป้องกันอย่างไร

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที

ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง

คำถามที่พบบ่อย

ย้ายผู้ป่วยจากเตียงไปรถเข็นคนเดียวได้ไหม

ได้ถ้าผู้ป่วยยืนลงน้ำหนักขาข้างหนึ่งได้และทำตามคำบอกได้ ถ้ายืนไม่ได้เลยหรือช่วยตัวเองไม่ได้ ควรมีผู้ช่วยอย่างน้อย 2 คนหรือใช้อุปกรณ์ยกตัว

ทำไมห้ามให้ผู้ป่วยกอดคอตอนยก

MedlinePlus ระบุว่าผู้ป่วยไม่ควรโอบศีรษะหรือคอผู้ดูแล ให้จับตัวผู้ดูแลหรือรถเข็นแทน และผู้ดูแลควรจับเข็มขัดพยุงตัวหรือโอบรอบอกผู้ป่วย

เข็มขัดพยุงตัวคืออะไร จำเป็นไหม

เข็มขัดพยุงตัวคือเข็มขัดผ้าหนาที่คาดรอบเอวผู้ป่วยให้ผู้ดูแลมีที่จับระหว่างย้ายตัว ช่วยให้จับได้มั่นคงขึ้นโดยไม่ต้องดึงแขนหรือรักแร้

ผู้ป่วยนั่งรถเข็นได้นานแค่ไหน

คู่มือป้องกันแผลกดทับของโรงพยาบาลศิริราชแนะนำไม่ให้นั่งเกิน 1 ชั่วโมง และยกตัวลดแรงกดทุก 15 นาที โดยยันตัวขึ้นหรือเอียงยกสะโพกซ้ายขวาสลับกัน

เลื่อนผู้ป่วยขึ้นหัวเตียงโดยจับใต้รักแร้ได้ไหม

ไม่ควร เพราะทำให้หัวไหล่ผู้ป่วยบาดเจ็บได้ ให้ใช้ผ้ายกตัวหรือผ้าปูพับครึ่งรองใต้ตัว แล้วใช้คน 2 คนดึงผ้าขึ้นพร้อมกัน

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-14

อ่านต่อ

ผู้สูงอายุช้ำง่าย จ้ำเลือดที่แขนและหลังมือ ผิวฉีกง่าย อันตรายไหม

จ้ำเลือดสีม่วงที่แขนผู้สูงอายุ (senile purpura) เกิดจากผิวบางและหลอดเลือดเปราะตามวัย ยาบางกลุ่มทำให้ช้ำง่าย ดูแลผิวไม่ให้ฉีกอย่างไร แบบไหนต้องพบแพทย์

เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว วัดที่บ้าน ค่าเท่าไรปกติ ต่ำแค่ไหนต้องไปโรงพยาบาล

ค่าออกซิเจนปลายนิ้ว (SpO2) ปกติ 95% ขึ้นไป ถ้า 92% หรือต่ำกว่าให้ติดต่อแพทย์ 88% หรือต่ำกว่าต้องไปโรงพยาบาลทันที พร้อมวิธีวัดให้แม่นในผู้สูงอายุ

ญาติเสียชีวิตที่บ้าน ต้องทำอะไรบ้าง แจ้งตายที่ไหน ภายในกี่ชั่วโมง

ผู้ป่วยระยะท้ายเสียชีวิตที่บ้าน ญาติต้องโทรหาใครก่อน แจ้งตายภายใน 24 ชั่วโมงที่ไหน ใช้เอกสารอะไร และควรขอใบรับรองแพทย์ไว้ก่อนกลับบ้านอย่างไร

ข้อติดในผู้ป่วยติดเตียง เกิดจากอะไร ป้องกันอย่างไร ยืดข้อทุกวันช่วยได้แค่ไหน

ข้อติด (ข้อยึด) ในผู้ป่วยติดเตียงและหลังอัมพาต เกิดจากอะไร สังเกตอย่างไร ป้องกันที่บ้านอย่างไร และงานวิจัยว่าการยืดเหยียดอย่างเดียวช่วยได้แค่ไหน

ดูบทความความรู้สุขภาพทั้งหมด(ทั้งหมด 112 บทความ)
📞 โทรปรึกษาฟรีทัก LINEสอบถามโปรโมชันFacebookแชท