โคลอสตรุ้มคืออะไร น้ำนมเหลืองวัวช่วยอะไร คนแพ้นมกินได้ไหม

คำตอบสั้น: โคลอสตรุ้ม (colostrum) หรือน้ำนมเหลือง คือน้ำนมแรกของวัวหลังคลอด งานวิจัยในคนบรรยายว่ามีโปรตีนสูง มีอิมมูโนโกลบูลิน (โปรตีนภูมิคุ้มกัน) และสารกระตุ้นการเจริญเติบโต งานวิจัยในคนที่มีอยู่ส่วนใหญ่เป็นงานเล็ก ทำในนักกีฬาหรือคนที่ออกกำลังกาย งานที่บทคัดย่อระบุขนาดใช้วันละ 60 กรัม ผลยังไม่หนักแน่นพอจะสรุปว่าช่วยเพิ่มภูมิคุ้มกันหรือเพิ่มความสูงในคนทั่วไป โคลอสตรุ้มวัวคือนมวัว ผู้แพ้โปรตีนนมวัวจึงควรหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์ก่อน

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •โคลอสตรุ้มวัวคือน้ำนมระยะแรกหลังวัวคลอด มีโปรตีนนมอยู่ด้วย
• •งานรวม 5 งานทดลองในผู้ใหญ่ที่ฝึกออกกำลังกาย 152 คน พบวันที่มีอาการทางเดินหายใจส่วนบนน้อยกว่ากลุ่มยาหลอก แต่ 4 ใน 5 งานมีความเสี่ยงอคติปานกลางถึงสูง
• •งานรวม 10 งานทดลองในนักกีฬา 239 คน พบว่าค่าภูมิคุ้มกันในเลือดและน้ำลายเปลี่ยนน้อยหรือไม่เปลี่ยน
• •งานในเด็กเรื่องความสูง ทำในเด็กเล็กอายุ 9–36 เดือนในชุมชนแออัดของอินเดีย และกลุ่มนมผงเสริมสารอาหารก็ได้ผลไม่ต่างจากกลุ่มโคลอสตรุ้ม
• •ผู้แพ้โปรตีนนมวัวควรหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์ก่อน และแพ้อาหารรุนแรงเป็นเหตุฉุกเฉิน

โคลอสตรุ้มคืออะไร มีอะไรอยู่ในนั้น

น้ำนมที่แม่วัวหลั่งในช่วงแรกหลังคลอด เรียกว่าโคลอสตรุ้มหรือน้ำนมเหลือง งานทดลองในผู้สูงอายุที่ตีพิมพ์ใน International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism ปี 2014 บรรยายว่าโคลอสตรุ้มวัวเป็นน้ำนมแรกของวัวหลังคลอด มีโปรตีนสูง มีอิมมูโนโกลบูลิน และสารกระตุ้นการเจริญเติบโต (growth factors)

ผลิตภัณฑ์ที่ขายมักทำเป็นผงแห้ง แล้วบรรจุแคปซูล ผสมนม หรือผสมในอาหารเสริมอื่น สิ่งที่ควรรู้คือ ไม่ว่าจะแปรรูปแบบไหน โคลอสตรุ้มวัวก็ยังเป็นผลิตภัณฑ์จากนมวัว

โคลอสตรุ้มช่วยอะไร งานวิจัยในคนมีเรื่องอะไรบ้าง

งานวิจัยในคนที่เราเปิดอ่านบทคัดย่อแล้ว แบ่งได้เป็น 4 กลุ่ม แต่ละกลุ่มทำในคนต่างกัน ใช้ขนาดต่างกัน และให้ความหนักแน่นของหลักฐานต่างกัน

1. อาการทางเดินหายใจส่วนบนในคนที่ฝึกออกกำลังกาย

งานทบทวนอย่างเป็นระบบใน BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation ปี 2016 รวม 5 งานทดลองแบบสุ่มเทียบยาหลอก ผู้เข้าร่วม 152 คน ทุกคนเป็นผู้ใหญ่ที่ฝึกออกกำลังกายสม่ำเสมอ ติดตาม 8–12 สัปดาห์ พบว่ากลุ่มที่ได้โคลอสตรุ้มมีจำนวนวันที่มีอาการทางเดินหายใจส่วนบน (เช่น อาการคล้ายหวัด) น้อยกว่ากลุ่มยาหลอกราวร้อยละ 44 และจำนวนครั้งที่ป่วยน้อยกว่าราวร้อยละ 38

แต่ผู้วิจัยเองระบุข้อจำกัดไว้ชัด

• •4 ใน 5 งานมีความเสี่ยงอคติปานกลางถึงสูง เพราะรายงานวิธีวิจัยไม่ครบ
• •ตัวเลขแต่ละงานมีความแม่นยำต่ำ ต้องมีงานทดลองที่ออกแบบดีและมีขนาดใหญ่พอมายืนยัน
• •บทคัดย่อไม่ได้ระบุขนาดโคลอสตรุ้มที่ใช้

งานนี้ทำในผู้ใหญ่สุขภาพดีที่ฝึกออกกำลังกาย จึงนำไปสรุปกับผู้สูงอายุหรือผู้ป่วยโรคเรื้อรังไม่ได้

2. ค่าภูมิคุ้มกันในเลือดและน้ำลาย

งานทบทวนอย่างเป็นระบบใน Nutrients ปี 2020 รวม 10 งานทดลองในนักกีฬาและผู้ใหญ่ที่ออกกำลังกาย 239 คน พบว่าโคลอสตรุ้มมีผลน้อยหรือไม่มีผลต่อระดับอิมมูโนโกลบูลินในเลือด (IgA, IgG) เม็ดเลือดขาวชนิดลิมโฟไซต์และนิวโทรฟิล และ IgA ในน้ำลาย ผู้วิจัยระบุว่ายังไม่มีข้อสรุปเรื่องวิธีใช้ที่เหมาะสม และยังไม่รู้กลไก

3. ผู้สูงอายุที่ฝึกยกน้ำหนัก

งานทดลองแบบปกปิดสองทางในแคนาดา ผู้เข้าร่วม 40 คน อายุเฉลี่ยราว 59 ปี ให้โคลอสตรุ้มวันละ 60 กรัม เทียบกับเวย์โปรตีน 8 สัปดาห์ ทุกคนฝึกยกน้ำหนักสัปดาห์ละ 3 วัน ผลคือ

• •แรงขาเพิ่มมากกว่ากลุ่มเวย์
• •ตัวชี้วัดการสลายกระดูกในปัสสาวะลดลงมากกว่า
• •มวลกล้ามเนื้อ ความหนากล้ามเนื้อ และปริมาณแร่ธาตุในกระดูก เพิ่มขึ้นทั้งสองกลุ่มโดยไม่ต่างกัน

งานนี้มีผู้เข้าร่วมน้อย ระยะสั้น และทุกคนออกกำลังกายด้วย จึงแยกไม่ได้ว่าผลส่วนใหญ่มาจากอะไร

4. หลังผ่าตัดกระดูกสะโพกหัก

งานในอิหร่านปี 2025 ในผู้ป่วย 116 คนที่ผ่าตัดยึดกระดูกสะโพกหัก เทียบโคลอสตรุ้มกับเวย์โปรตีน พบคะแนนการติดของกระดูกจากภาพรังสีและคะแนนการใช้งานดีกว่ากลุ่มเวย์ใน 3 เดือน ผู้วิจัยเรียกว่าเป็นหลักฐานเบื้องต้น บทคัดย่อไม่ระบุขนาดที่ใช้ และยังเป็นงานเดียว ผู้ที่เพิ่งผ่าตัดกระดูกหักควรทำตามแผนของแพทย์และนักกายภาพบำบัด อ่านเพิ่มที่ ดูแลตัวหลังผ่าตัดสะโพกหัก

ได้ยินว่าโคลอสตรุ้มเพิ่มภูมิ เพิ่มความสูง จริงไหม

เรื่องเพิ่มภูมิคุ้มกัน

ยังไม่มีหลักฐานพอจะบอกว่าโคลอสตรุ้มเพิ่มภูมิคุ้มกันในคนทั่วไป งานที่มีอยู่ทำในคนที่ออกกำลังกาย ผลเรื่องอาการคล้ายหวัดมาจากงานเล็กที่มีความเสี่ยงอคติ และงานที่วัดค่าภูมิคุ้มกันโดยตรงพบผลน้อยหรือไม่มีผล ข้อความโฆษณาที่ว่า "เสริมภูมิ กันหวัด" จึงไปไกลกว่าหลักฐาน

อ่านเรื่องวิตามินดีกับภูมิคุ้มกันที่ วิตามินดีช่วยภูมิคุ้มกันจริงไหม และความเชื่อเรื่องอาหารเสริมภูมิที่ อาหารเสริมภูมิคุ้มกันมีจริงไหม

เรื่องเพิ่มความสูงในเด็ก

งานทดลองเรื่องนี้ที่เราพบคืองานทดลองแบบสุ่ม 3 กลุ่มใน American Journal of Clinical Nutrition ปี 2026 ทำในเด็กอายุ 9–36 เดือน 362 คน ในชุมชนแออัดของเมืองเบลากาวี ประเทศอินเดีย ซึ่งผู้วิจัยระบุว่าเสี่ยงเตี้ยแคระจากคุณภาพอาหารไม่ดี ติดเชื้อบ่อย และสภาพความเป็นอยู่ เด็กได้อย่างใดอย่างหนึ่งทุกวัน 3 เดือน

• •โคลอสตรุ้มวัวเสริมสังกะสี
• •นมผงเสริมสังกะสีและแคลเซียม
• •นมผงธรรมดา (กลุ่มเปรียบเทียบ)

เมื่อติดตามครบ 9 เดือน ค่าความยาวตัวเทียบอายุของทั้งกลุ่มโคลอสตรุ้มและกลุ่มนมผงเสริมสารอาหารดีขึ้นกว่ากลุ่มเปรียบเทียบ และเมื่อเทียบกันตรง ๆ สองกลุ่มนี้ไม่ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ งานนี้จึงไม่ได้แสดงว่าโคลอสตรุ้มดีกว่านมเสริมสารอาหาร และใช้กับเด็กที่กินอาหารได้ครบหรือกับวัยรุ่นไม่ได้

ความสูงของเด็กขึ้นกับหลายปัจจัย อ่านต่อที่ แคลเซียมช่วยให้สูงจริงไหม ถ้ากังวลว่าลูกหลานตัวเล็กหรือโตช้า ให้พาไปตรวจกับกุมารแพทย์

คนแพ้นมวัวกินโคลอสตรุ้มได้ไหม

ผู้แพ้โปรตีนนมวัวควรหลีกเลี่ยงโคลอสตรุ้มวัวหรือปรึกษาแพทย์ก่อน เหตุผลตรงไปตรงมา คือโคลอสตรุ้มวัวคือน้ำนมวัวที่มีโปรตีนนม ข้อนี้เป็นข้อระวังตามองค์ประกอบ เราไม่พบงานวิจัยที่รายงานการแพ้โคลอสตรุ้มโดยตรงจากการค้น PubMed แต่ก็ไม่มีหลักฐานว่าปลอดภัยสำหรับผู้แพ้นม

NHS (ระบบบริการสุขภาพแห่งชาติของสหราชอาณาจักร ทบทวน 20 ส.ค. 2569) ระบุว่านมวัวอยู่ในรายชื่ออาหารที่ทำให้แพ้ได้บ่อย อาการแพ้อาหารที่พบบ่อย เช่น ผื่นลมพิษคัน ริมฝีปาก หน้า หรือรอบตาบวม ไอ หายใจมีเสียงวี้ด จาม คัดจมูก คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้อง ท้องเสีย และอาจเกิดทันทีหลังกินหรือหลายวันต่อมา

แพ้นมกับไม่ถูกกับนม ต่างกัน

NHS แยกไว้ว่าการแพ้อาหาร (allergy) ต่างจากภาวะไม่ทนต่ออาหาร (intolerance) ภาวะไม่ทนมักทำให้ท้องอืดและปวดท้อง ส่วนใหญ่หลังกินไปไม่กี่ชั่วโมง คนที่ดื่มนมแล้วท้องอืดท้องเสียจึงไม่ได้แปลว่าแพ้นมเสมอไป แต่เราไม่พบแหล่งที่ตรวจได้ว่าผงโคลอสตรุ้มในแคปซูลมีน้ำตาลแล็กโทสเท่าไร ใครไม่แน่ใจว่าตัวเองแพ้หรือแค่ไม่ถูกกับนม ให้ถามแพทย์ก่อน อย่าทดลองกินเองถ้าเคยแพ้นมรุนแรง

อาการแพ้แบบไหนต้องไปโรงพยาบาลทันที

NHS ให้โทรเรียกรถพยาบาลฉุกเฉินเมื่อมีอาการแพ้รุนแรง และระบุว่าไม่ควรขับรถไปโรงพยาบาลเอง หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •ริมฝีปาก ปาก คอ หรือลิ้นบวมขึ้นทันที
• •หายใจเร็วมากหรือหายใจลำบาก หายใจมีเสียงวี้ดมาก หรือรู้สึกเหมือนสำลัก
• •รู้สึกคอตีบหรือกลืนลำบาก
• •ผิว ลิ้น หรือริมฝีปากกลายเป็นสีฟ้า เทา หรือซีด
• •สับสน ง่วงซึม หรือเวียนศีรษะขึ้นมาทันที
• •หมดสติและปลุกไม่ตื่น

ผู้ที่แพทย์ให้ปากกาฉีดอะดรีนาลีนไว้ NHS ให้ใช้ทันที แล้วโทรเรียกรถพยาบาลแม้อาการจะดูดีขึ้น

ก่อนซื้อผลิตภัณฑ์ที่มีโคลอสตรุ้ม ดูอะไรบ้าง

• •อ่านฉลากหาคำว่า colostrum หรือน้ำนมเหลือง เพราะโคลอสตรุ้มมักผสมอยู่ในอาหารเสริมสูตรรวม ไม่ได้อยู่บนชื่อสินค้าเสมอ
• •ดูปริมาณต่อวันเทียบกับงานวิจัย งานในผู้สูงอายุที่บทคัดย่อระบุขนาดใช้วันละ 60 กรัม ถ้าในสูตรมีเป็นมิลลิกรัม ก็นำผลงานวิจัยมาใช้แทนกันไม่ได้
• •เด็กและหญิงตั้งครรภ์ ให้ดูคำเตือนบนฉลาก และถามแพทย์ก่อน
• •ผู้ที่ใช้ยาประจำ นำฉลากไปให้เภสัชกรดูก่อน เพราะอาหารเสริมสูตรรวมมักมีสารอื่นด้วย
• •อย่าใช้แทนวัคซีน การรักษา หรืออาหารหลัก โปรตีนจากนม ไข่ ปลา ถั่ว ยังเป็นแหล่งโปรตีนหลักที่หาได้ในชีวิตประจำวัน

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าแคลโปรพลัส (BETA CAL PRO PLUS)

เบต้าแคลโปรพลัส (BETA CAL PRO PLUS) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ตรา เบต้า แคล โปร พลัส เลข อย. 13-1-01566-5-0027 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด (ปทุมธานี) จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 850 มก. (น้ำหนักสุทธิ 8.5 กรัม) ฉลากระบุให้รับประทานวันละ 2 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: แคลเซียม แอล-ทรีโอเนต (98%) 350 มก. · แคลเซียม อะมิโนแอซิด คีเลต (40%) 135 มก. · ผงเชอร์รี่ทาร์ต 100 มก. · แคลเซียมจากเปลือกหอยมุก 50 มก. · ผงโคลอสตรุ้ม (colostrum) 25 มก. · สารสกัดโรสฮิป 24.22 มก. · คอลลาเจน ไทป์ ทู 20 มก. · สารสกัดขมิ้นชัน 16 มก. · สารสกัดขิง 10 มก. · วิตามินดี 3 (100,000 IU/g) 0.5 มก. (คิดเป็นราว 50 IU หรือ 1.25 ไมโครกรัม คำนวณ)

คำเตือนบนฉลาก: ผู้ที่เป็นโรคนิ่วไม่ควรรับประทาน · ห้ามใช้ในผู้ที่มีท่อน้ำดีอุดตัน · เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่ · ฉลากระบุว่า ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

เรื่องโคลอสตรุ้ม: ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้เพิ่มภูมิคุ้มกัน ป้องกันหวัด เพิ่มความสูง เพิ่มกล้ามเนื้อ หรือช่วยให้กระดูกติด ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้โดยตรง และฉลากระบุว่าเด็กไม่ควรรับประทาน จึงไม่เกี่ยวกับคำถามเรื่องความสูงของเด็ก

เทียบปริมาณโคลอสตรุ้มในแคปซูลกับขนาดที่ใช้ในงานวิจัย

• •ผงโคลอสตรุ้ม 25 มก. ต่อแคปซูล (50 มก. ต่อวันตามฉลาก คำนวณ) — งานทดลองในผู้สูงอายุแคนาดา 40 คนที่ฝึกยกน้ำหนักใช้โคลอสตรุ้มวันละ 60 กรัม หรือ 60,000 มก. มากกว่าในแคปซูลราว 1,200 เท่า (คำนวณ) และแม้ในขนาดนั้น มวลกล้ามเนื้อและแร่ธาตุในกระดูกก็เพิ่มไม่ต่างจากกลุ่มเวย์ งานรวมเรื่องอาการทางเดินหายใจ งานในเด็กอินเดีย และงานหลังผ่าตัดสะโพกหัก บทคัดย่อไม่ระบุขนาดที่ใช้ จึงเทียบกับในแคปซูลไม่ได้ ไม่พบงานวิจัยในคนที่ใช้ขนาดใกล้ 25–50 มก. ต่อวัน
• •ฉลากไม่ระบุแหล่งที่มาของโคลอสตรุ้ม ข้อมูลผลิตภัณฑ์ที่เราได้รับระบุว่ามาจากนมวัว

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้แพ้โปรตีนนมวัว: มีโคลอสตรุ้ม (น้ำนมเหลือง) ควรหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้มีประวัติแพ้หอยหรืออาหารทะเล: มีแคลเซียมจากเปลือกหอยมุก ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ที่เป็นโรคนิ่ว: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน ส่วนผู้ที่เคยเป็นนิ่ว (ไต ทางเดินปัสสาวะ ถุงน้ำดี) ให้ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้มีท่อน้ำดีอุดตัน: ฉลากห้ามใช้ ขมิ้นชันมีงานในคนพบว่าทำให้ถุงน้ำดีบีบตัว
• •ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ฟอกไต แคลเซียมในเลือดสูง หรือโรคพาราไทรอยด์: ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยาไทรอยด์ ยาปฏิชีวนะบางกลุ่ม (ควิโนโลน เตตราไซคลีน) ยากระดูกพรุนกลุ่มบิสฟอสโฟเนต หรือยาเหล็ก: แคลเซียมอาจลดการดูดซึมยาเหล่านี้ ระยะห่างที่เหมาะสมขึ้นกับชนิดยา ให้เภสัชกรหรือแพทย์กำหนดเวลา
• •ผู้ใช้ยาขับปัสสาวะกลุ่มไทอะไซด์ หรือยาไดจอกซิน: แจ้งแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด (NSAIDs) ผู้มีเลือดออกง่าย หรือจะผ่าตัดหรือทำฟัน: ผลิตภัณฑ์มีขมิ้นชันและขิง ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยาแก้ปวดเป็นประจำ (แอสไพริน ไอบูโพรเฟน พาราเซตามอล): MSKCC ระบุว่าขมิ้นชันอาจลดฤทธิ์ยา (ข้อมูลจากหลอดทดลอง) ให้ถามเภสัชกรก่อน ห้ามหยุดยาแก้ปวดเอง
• •ผู้มีโรคตับ หรือมีอาการตัวเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม อ่อนเพลีย คลื่นไส้: ให้หยุดและพบแพทย์ เพราะมีรายงานตับอักเสบที่สัมพันธ์กับผลิตภัณฑ์ขมิ้นชัน
• •ผู้ที่ได้วิตามินดีหรือแคลเซียมจากแพทย์อยู่แล้ว: นับรวมทุกแหล่ง และห้ามเปลี่ยนยาเอง
• •เด็กและสตรีมีครรภ์: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน
• •ผู้ใช้ยาแก้ปวดข้อ ยากระดูกพรุน หรือยาเกาต์: ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง

ผลิตภัณฑ์นี้มีแคลเซียม ขมิ้นชัน และขิง ฉลากระบุว่าผู้ที่เป็นโรคนิ่วไม่ควรรับประทาน และห้ามใช้ในผู้ที่มีท่อน้ำดีอุดตัน ผู้ที่เป็นโรคไต ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาไทรอยด์ ยาปฏิชีวนะ หรือยากระดูกพรุน ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน ห้ามหยุดหรือปรับยาที่แพทย์สั่งเอง ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจมวลกระดูกหรือการรักษาของแพทย์

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าแคลโปรพลัสทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยารูมาตอยด์ ยาสเตียรอยด์ ยาแก้ปวด ยาแก้อักเสบ ยาเกาต์ ยากระดูกพรุน และยาต้านการแข็งตัวของเลือด แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจของแพทย์ การกายภาพบำบัด หรือการตรวจมวลกระดูก

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •หกล้มแล้วปวดสะโพกมาก
• •หกล้มแล้วลงน้ำหนักหรือเดินไม่ได้
• •ขาผิดรูปหรือสั้นลงหลังล้ม
• •นิ้วโป้งผิดรูปหรือเปลี่ยนสีหลังบาดเจ็บ
• •ริมฝีปาก ลิ้น หรือคอบวมขึ้นทันที
• •หายใจลำบากหรือหายใจไม่ออก
• •เจ็บแน่นหน้าอก

ถ้ามีไข้และข้อบวมแดงร้อน อาจเป็นข้ออักเสบติดเชื้อ ให้ไปโรงพยาบาลวันนี้ ไม่ต้องรอนัด