กินยาละลายลิ่มเลือด กินยาพาราได้ไหม ยาแก้ปวด ยาสมุนไพร และการนวด

คำตอบสั้น: กินยาละลายลิ่มเลือดอยู่ ยังใช้ยาพาราเซตามอลได้ในหลายกรณี แต่ไม่ได้ปลอดภัยทุกขนาด หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ ม.มหิดล ระบุว่าพาราเซตามอลยังเป็นยาแก้ปวดชนิดกินลำดับแรกสำหรับปวดเล็กน้อยในผู้ใช้วาร์ฟาริน แต่ทำให้ค่า INR สูงขึ้นได้ โดยเฉพาะเมื่อใช้ขนาดค่อนข้างสูงต่อเนื่องหลายวัน ส่วน ยาแก้อักเสบกลุ่ม NSAIDs และแอสไพรินเพิ่มโอกาสเลือดออก ยาปฏิชีวนะบางตัว ยาสมุนไพร และยาจีนก็เปลี่ยนระดับยาได้ ทุกครั้งที่ซื้อยาหรือไปหาหมอ ให้บอกว่ากินยาละลายลิ่มเลือดอยู่

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •ยาละลายลิ่มเลือดชนิดกินที่พบบ่อยคือวาร์ฟาริน และยากลุ่ม DOAC ข้อมูลในบทความนี้ส่วนใหญ่มาจากเอกสารเรื่องวาร์ฟาริน
• •พาราเซตามอลใช้ได้ระยะสั้นตามคำแนะนำ แต่ขนาดสูงต่อเนื่องหลายวันทำให้ค่า INR ขึ้นได้ ต้องถามเภสัชกรก่อน
• •MedlinePlus ระบุว่าแอสไพรินและ NSAIDs เช่น ไอบูโพรเฟน นาพรอกเซน มีปฏิกิริยากับวาร์ฟาริน ห้ามเริ่มเองโดยไม่ปรึกษา
• •รพ.ศิริราชระบุว่ายาสมุนไพร ยาต้ม ยาหม้อ ยาลูกกลอน ยาชุด และอาหารเสริมบางชนิด อาจมีผลต่อระดับยา
• •ห้ามหยุด ลด หรือเพิ่มยาละลายลิ่มเลือดเอง และแจ้งแพทย์หรือทันตแพทย์ทุกครั้งก่อนทำหัตถการ

ทำไมคนกินยาละลายลิ่มเลือดต้องระวังยาอื่น

ยาละลายลิ่มเลือดต้องอยู่ในระดับพอดี แผ่นพับวอร์ฟารินคลินิก ฝ่ายเภสัชกรรม รพ.ศิริราช อธิบายว่าแพทย์ใช้ค่า INR ดูผลของยา ถ้ายาน้อยไปเสี่ยงลิ่มเลือดอุดตันจนเกิดอัมพฤกษ์อัมพาต ถ้ามากไปเสี่ยงเลือดออกจนเป็นอันตรายถึงชีวิต

ยาอื่นที่กินเข้าไปพร้อมกันจึงเปลี่ยนสมดุลนี้ได้ 2 ทาง คือ เพิ่มฤทธิ์ยา ทำให้เลือดออกง่าย หรือ ลดฤทธิ์ยา ทำให้ลิ่มเลือดเกิดง่าย หลักการทั่วไปเรื่องยากับสารอาหารอ่านได้ที่ ยากับสารอาหาร ทำไมถึงมีผลต่อกันได้ และชนิดของยาละลายลิ่มเลือดอ่านที่ ยาละลายลิ่มเลือดมีกี่ชนิด

กินยาละลายลิ่มเลือด กินยาพาราได้ไหม

ได้ในหลายกรณี แต่ต้องใช้อย่างระวัง หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ ม.มหิดล ตอบคำถามเรื่องนี้ไว้ว่า

• •พาราเซตามอลยังแนะนำเป็นยาแก้ปวดชนิดกินลำดับแรก สำหรับปวดระดับเล็กน้อยในผู้ที่ได้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดชนิดกิน เช่น วาร์ฟาริน
• •แต่ยานี้อาจเสริมฤทธิ์วาร์ฟาริน ทำให้ค่า INR สูงขึ้นได้
• •ความเสี่ยงเลือดออกเพิ่มขึ้นเมื่อใช้ขนาดค่อนข้างสูง โดยเฉพาะมากกว่า 2 กรัมต่อวัน และใช้ต่อเนื่องตั้งแต่ประมาณ 3–5 วันขึ้นไป ซึ่งควรพิจารณาตรวจค่า INR และสังเกตอาการเลือดออก

ขนาดยาที่เหมาะกับแต่ละคนให้เภสัชกรหรือแพทย์เป็นคนกำหนด โดยเฉพาะคนที่ปวดเรื้อรัง ปวดข้อ ปวดหลัง ที่ต้องกินยาแก้ปวดหลายวันติดกัน ให้บอกแพทย์ผู้ดูแลยาละลายลิ่มเลือด เรื่องพาราเซตามอลกับตับอ่านต่อที่ พาราเซตามอลห้ามกินเกินกี่เม็ด

ยาแก้อักเสบ NSAIDs และแอสไพรินเพิ่มเลือดออกอย่างไร

ยาแก้ปวดลดอักเสบที่ซื้อได้ทั่วไปเป็นกลุ่มที่ต้องระวังมาก MedlinePlus หน้าวาร์ฟาริน ระบุแอสไพรินและยาแก้อักเสบที่ไม่ใช่สเตียรอยด์ (NSAIDs) เช่น ไอบูโพรเฟน นาพรอกเซน ในรายการยาที่มีปฏิกิริยากับวาร์ฟาริน และให้ปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์ก่อนเริ่มยาเหล่านี้

หน่วยคลังข้อมูลยา ม.มหิดล อ้างงานวิเคราะห์อภิมานว่า การใช้วาร์ฟารินร่วมกับ NSAIDs เพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในทางเดินอาหารราว 1.98 เท่า และแนะนำให้หลีกเลี่ยง แผ่นพับ รพ.ศิริราช ก็ยกตัวอย่างยาแก้ปวด เช่น piroxicam และ indomethacin ว่าเป็นยาที่เพิ่มฤทธิ์วาร์ฟาริน

ในชีวิตจริง ยากลุ่มนี้มักแฝงมาใน ยาชุดแก้ปวดเมื่อย ยาแก้ปวดประจำเดือน และยาคลายกล้ามเนื้อบางสูตร ถ้าไม่แน่ใจว่าเม็ดไหนคือยาอะไร ให้นำแผงยาไปถามเภสัชกร เรื่อง NSAIDs กับไตอ่านเพิ่มที่ ยาแก้ปวดไตพังไหม

ยาทา ยาพ่น เจลแก้ปวด ใช้ได้ไหม

หน่วยคลังข้อมูลยา ม.มหิดล ระบุว่ายาแก้ปวดชนิดใช้เฉพาะที่ เช่น เจลหรือแผ่นแปะ NSAIDs ถูกดูดซึมเข้าร่างกายน้อย และมีความปลอดภัยมากกว่ายากิน จึงอาจพิจารณาก่อนในผู้ที่ใช้วาร์ฟาริน แต่ก็ควรบอกเภสัชกรว่ากินยาละลายลิ่มเลือดอยู่ทุกครั้ง

ยาปฏิชีวนะบางชนิดทำให้ค่า INR เปลี่ยนได้อย่างไร

ยาฆ่าเชื้อบางตัวเปลี่ยนระดับวาร์ฟารินในเลือดได้ทั้งขึ้นและลง แผ่นพับ รพ.ศิริราช ยกตัวอย่างไว้ว่า

• •ยาที่เพิ่มฤทธิ์วาร์ฟาริน เช่น co-trimoxazole และ ciprofloxacin
• •ยาที่ลดฤทธิ์วาร์ฟาริน เช่น rifampicin และ dicloxacillin รวมถึงยากันชักบางตัว เช่น carbamazepine และ phenytoin

ตัวอย่างนี้ไม่ใช่รายการครบทุกตัว เวลาได้ยาปฏิชีวนะจากคลินิกหรือร้านยา จึงต้องบอกทุกครั้งว่ากินวาร์ฟารินอยู่ เพื่อให้แพทย์เลือกยาหรือนัดตรวจค่า INR ตามความเหมาะสม MedlinePlus ยังระบุยาลดกรดบางตัว เช่น omeprazole และ famotidine ในรายการยาที่ต้องแจ้งแพทย์ด้วย

ยาสมุนไพรและยาจีนที่ต้องระวัง

ยาสมุนไพรไม่ได้ปลอดภัยเสมอไปสำหรับคนกินยาละลายลิ่มเลือด แผ่นพับ รพ.ศิริราช ระบุว่ายาสมุนไพร ยาต้ม ยาหม้อ ยาลูกกลอน ยาชุด ยาแผนโบราณ อาหารเสริมหรืออาหารสมุนไพรสกัดบางชนิด เช่น สารสกัดจากกระเทียม โสม ใบแปะก๊วย หรือสมุนไพรจีน อาจมีผลต่อระดับวาร์ฟารินในเลือด ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งก่อนรับประทาน

MedlinePlus ระบุเพิ่มอีกหลายชนิด เช่น โคเอนไซม์คิวเทน เอ็กไคนาเซีย กระเทียม แปะก๊วย โสม โกลเด้นซีล และเซนต์จอห์นเวิร์ต รายละเอียดของสมุนไพรและอาหารเสริมแต่ละตัวมีบทความแยกที่ ใช้ยาละลายลิ่มเลือดอยู่ อาหารเสริมตัวไหนที่ฉลากเตือนไว้ กระเทียมสกัดกับยาต้านการแข็งตัวของเลือด และ น้ำมันปลาห้ามกินกับยาอะไร ส่วนยาสมุนไพรกับไตอ่านที่ ยาสมุนไพรทำลายไตไหม

กินยาละลายลิ่มเลือด นวดแผนไทย กดจุด ทำได้ไหม

ยังไม่พบแนวทางทางการที่ตรวจแล้วซึ่งพูดถึงการนวดในผู้ใช้ยาละลายลิ่มเลือดโดยตรง แต่มีข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้อง

• •MedlinePlus ระบุว่าความเสี่ยงเลือดออกจากวาร์ฟารินสูงขึ้นในคนที่ทำกิจกรรมที่อาจทำให้บาดเจ็บรุนแรง และ รอยช้ำเกิดง่าย เป็นอาการที่ต้องแจ้งแพทย์ทันที
• •แผ่นพับ รพ.ศิริราช ให้ระวังอุบัติเหตุและบาดแผล เพราะเลือดอาจไหลไม่หยุด

สิ่งที่ทำได้จริงคือ บอกหมอนวดทุกครั้งว่ากินยาละลายลิ่มเลือด ถามแพทย์ที่สั่งยาก่อนว่านวดแบบไหนเหมาะกับตัวเอง และถ้าหลังนวดมีรอยช้ำใหญ่ บวม หรือปวดมากผิดปกติ ให้แจ้งแพทย์

บอกร้านยาอย่างไรทุกครั้งที่ซื้อยา

ประโยคเดียวที่ควรพูดทุกครั้ง คือ "กินยาละลายลิ่มเลือดชื่อ... อยู่" แล้วเตรียมข้อมูลเหล่านี้

• •ชื่อยาละลายลิ่มเลือดและขนาดที่กินอยู่ หรือถ่ายรูปซองยาไว้ในโทรศัพท์
• •ค่า INR ครั้งล่าสุด (ถ้ากินวาร์ฟาริน)
• •ยาแก้ปวด ยาสมุนไพร วิตามิน และอาหารเสริมทุกตัวที่กินอยู่ รวมถึงที่กินเป็นครั้งคราว
• •ถ้าจะผ่าตัด ทำฟัน หรือถอนฟัน ต้องแจ้งแพทย์หรือทันตแพทย์ก่อน ตามที่แผ่นพับ รพ.ศิริราช และ MedlinePlus ระบุ เพราะแพทย์อาจปรับยาเป็นการเฉพาะ ซึ่งผู้ป่วยต้องไม่ปรับเอง

ความเชื่อที่พบบ่อย: ยาสมุนไพรเป็นของธรรมชาติ กินคู่ยาละลายลิ่มเลือดได้แน่นอน

ไม่จริง แผ่นพับ รพ.ศิริราช ระบุชัดว่ายาสมุนไพรและอาหารเสริมบางชนิดอาจมีผลต่อระดับวาร์ฟารินในเลือด ความเป็นธรรมชาติไม่ได้บอกว่าไม่มีปฏิกิริยากับยา สิ่งที่ปลอดภัยกว่าคือถามเภสัชกรก่อนทุกครั้ง

อาการเลือดออกแบบไหนต้องไปโรงพยาบาลทันที

ถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •อาเจียนเป็นเลือดหรือเป็นสีเหมือนกากกาแฟ ไอเป็นเลือด
• •อุจจาระเป็นเลือดหรือสีดำ
• •ปวดศีรษะรุนแรงทันที หรือซึมลง
• •เลือดออกไม่หยุดแม้กดแผลแน่นแล้ว
• •หกล้มแล้วศีรษะกระแทก
• •แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีก ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ตามัวทันที ขาบวมปวดเฉียบพลัน หรือหอบเหนื่อยเฉียบพลัน (อาการลิ่มเลือดอุดตันตามแผ่นพับ รพ.ศิริราช)

อาการที่ต้องโทรแจ้งแพทย์หรือโรงพยาบาลที่รักษาทันที ไม่ต้องรอวันนัด (ตามที่ MedlinePlus ระบุ) ได้แก่ รอยช้ำเกิดง่าย เลือดออกตามไรฟัน เลือดกำเดาไหลบ่อย ปัสสาวะสีชมพูหรือแดง และประจำเดือนมามากผิดปกติ

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ต่อ 1 แคปซูลมีน้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก.

ส่วนประกอบที่เกี่ยวกับผู้ใช้ยาละลายลิ่มเลือด มีดังนี้

• •ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. หรือวิตามินอีราว 2.5 มก. (คำนวณ) — Linus Pauling Institute ระบุว่าวิตามินอีอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด เช่น วาร์ฟาริน และยาต้านเกล็ดเลือด เช่น แอสไพริน โคลพิโดเกรล งานทบทวนระบุว่าข้อมูลปฏิกิริยามาจากขนาดสูงตั้งแต่ราว 300 มิลลิกรัมต่อวันขึ้นไป ขนาดในแคปซูลต่ำกว่ามาก แต่ไม่มีงานวิจัยที่ทดสอบตัวผลิตภัณฑ์นี้กับยาละลายลิ่มเลือด จึงสรุปไม่ได้ว่าปลอดภัย ผู้ที่ใช้ยาเหล่านี้ต้องปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน
• •กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. — Linus Pauling Institute ระบุว่าวิตามินซีขนาดสูงอาจลดฤทธิ์วาร์ฟาริน (หลักฐานยังขัดแย้งกัน) และให้ผู้ใช้ยาจำกัดวิตามินซีต่ำกว่า 1 กรัมต่อวัน ขนาดในแคปซูล (30 มก.) ต่ำกว่าเกณฑ์นี้ แต่ไม่มีงานที่ทดสอบตัวผลิตภัณฑ์กับวาร์ฟาริน จึงต้องแจ้งแพทย์ก่อนเสมอ
• •น้ำมันพืช 3 ชนิด (คาโนลา มะกอก รำข้าว) — MedlinePlus ให้ผู้ใช้วาร์ฟารินระวังการกินผักใบเขียวและน้ำมันพืชบางชนิดที่มีวิตามินเคสูงในปริมาณมาก โดยไม่ได้ระบุชนิดน้ำมัน

ไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ทำให้ค่า INR หรือความเสี่ยงเลือดออกเปลี่ยนแปลง และผู้ใช้ยาละลายลิ่มเลือดต้องปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเริ่มผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด ตามที่ฉลากระบุว่าผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร และเด็กกับสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน หากแพทย์ให้หยุด ให้หยุดผลิตภัณฑ์นี้ ส่วนยาที่แพทย์สั่งให้กินต่อตามเดิม เรื่องวิตามินอีกับยากลุ่มนี้อ่านละเอียดที่ วิตามินอีกับยาต้านการแข็งตัวของเลือด

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที