ตรวจอัลไซเมอร์ที่ไหน โรงพยาบาลรัฐหรือเอกชน ใช้สิทธิอะไรได้

คำตอบสั้น: ไม่จำเป็นต้องเริ่มที่โรงพยาบาลใหญ่ทันที จุดเริ่มต้นที่เหมาะคือหน่วยบริการตามสิทธิการรักษาของผู้สูงอายุ เช่น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล (รพ.สต.) ศูนย์สุขภาพชุมชน หรือโรงพยาบาลชุมชน ซึ่งซักประวัติ คัดกรอง และส่งต่อได้ แนวทางเวชปฏิบัติภาวะสมองเสื่อม ฉบับ 2563 ของสถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ วางให้การตรวจเลือดและภาพถ่ายรังสีเป็นงานของโรงพยาบาลระดับสูงขึ้นไป ส่วนโรงพยาบาลเอกชนก็ตรวจได้ แต่ค่าใช้จ่ายและการเบิกขึ้นกับสิทธิแต่ละคน เรื่องสิทธิและค่าใช้จ่าย ให้สอบถามกับสถานพยาบาลที่จะไปโดยตรงก่อนเสมอ เพราะแต่ละสิทธิและแต่ละแห่งต่างกัน

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •เริ่มจากหน่วยบริการที่ผู้สูงอายุมีสิทธิ แจ้งว่ามาเรื่องความจำ แล้วให้แพทย์ส่งต่อตามความจำเป็น
• •แนวทางเวชปฏิบัติไทยแบ่งงาน: ซักประวัติและตรวจร่างกายทำได้ตั้งแต่ระดับปฐมภูมิ ส่วนตรวจเลือดหาสาเหตุ ภาพสมอง และการตรวจพิเศษ อยู่ในโรงพยาบาลระดับสูงขึ้น
• •ไม่ใช่ทุกคนต้องทำทุกอย่าง แพทย์เลือกการตรวจตามอาการและความเสี่ยง
• •ยุทธศาสตร์สมองเสื่อมประเทศไทยระบุว่าคนไทยมีสิทธิรักษาพยาบาล 3 ระบบใหญ่ ซึ่งรัฐดูแลค่าใช้จ่ายแตกต่างกัน รายละเอียดสิทธิของแต่ละคนต้องถามสถานพยาบาล
• •เตรียมบัตรประชาชน รายการยาทั้งหมด ผลตรวจเดิม และสมุดจดอาการไปด้วย ญาติที่อยู่ด้วยประจำควรไปด้วย
• •ถ้าสับสนเร็วผิดปกติ ซึม หรือมีอาการอ่อนแรงทันที ไม่ต้องรอนัด ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

ทำไมการไปตรวจจึงสำคัญ แม้ยังไม่มียารักษาให้หาย

ข้อเท็จจริงจากแนวทางเวชปฏิบัติไทยคือ สาเหตุของภาวะสมองเสื่อมที่แก้ไขได้พบราวร้อยละ 9 เช่น ไทรอยด์ทำงานผิดปกติ ขาดวิตามินบี 12 ผลข้างเคียงยา ซึมเศร้า โรคตับหรือไต เลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมอง หรือน้ำในโพรงสมองเกิน ถ้าไม่ไปตรวจก็จะไม่รู้ว่าเป็นกลุ่มนี้หรือไม่

ข่าว Hfocus (3 ก.ย. 2569) รายงานคำกล่าวของผู้อำนวยการสถาบันประสาทวิทยา กรมการแพทย์ ว่า อาการหลงลืมในผู้สูงอายุไม่ใช่เรื่องธรรมดาตามวัย สถาบันผู้สูงอายุแห่งชาติสหรัฐ (NIA) ก็อธิบายว่าการวินิจฉัยเร็ว ทำให้เริ่มการรักษาได้เร็วและช่วยให้ครอบครัววางแผนเรื่องการเงิน กฎหมาย และความปลอดภัยได้ทัน

เริ่มตรวจที่ไหน รพ.สต. รพ.ชุมชน หรือคลินิกความจำ

แนวทางเวชปฏิบัติภาวะสมองเสื่อม ฉบับ 2563 ใช้กรอบการจัดระดับสถานบริการของกระทรวงสาธารณสุขดังนี้

• •ระดับปฐมภูมิ: โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล และศูนย์สุขภาพชุมชนเมืองที่มีแพทย์ปฏิบัติงานประจำ
• •ระดับทุติยภูมิ: โรงพยาบาลชุมชนขนาดต่าง ๆ
• •ระดับตติยภูมิ: โรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไปประจำจังหวัด และโรงพยาบาลทั่วไปขนาดเล็ก

ในแผนภูมิการส่งตรวจของแนวทาง การซักประวัติและตรวจร่างกายทำได้ทุกระดับตั้งแต่ปฐมภูมิ ส่วนการตรวจเลือดทางชีวเคมีและภาพถ่ายรังสีอยู่ในระดับทุติยภูมิและตติยภูมิ ตารางการถ่ายภาพสมองระบุให้ใช้ CT ในโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ และ MRI ในโรงพยาบาลศูนย์ ทั้งนี้ไม่ได้แปลว่าทุกแห่งในระดับนั้นมีเครื่อง ต้องถามสถานพยาบาลเอง

ข่าว Hfocus ที่อ้างกรมการแพทย์ยังระบุว่า ปัจจุบันสถานพยาบาลมีการจัดบริการในรูปแบบคลินิกผู้สูงอายุ และกรมการแพทย์ขับเคลื่อนแผนพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service Plan) สาขาสมองเสื่อมสู่โรงพยาบาลทั่วประเทศ แต่ข่าวไม่ได้ระบุรายชื่อโรงพยาบาลที่พร้อม เราจึงไม่ลงรายชื่อโรงพยาบาลในบทความนี้ วิธีที่ได้ข้อมูลตรงคือโทรถามโรงพยาบาลตามสิทธิว่ามีคลินิกผู้สูงอายุหรือคลินิกความจำหรือไม่

ลำดับที่แนะนำสำหรับครอบครัวส่วนใหญ่

1. 1ไปหน่วยบริการตามสิทธิหรือที่ผู้สูงอายุดูแลโรคประจำตัวอยู่แล้ว แจ้งแพทย์ว่าสังเกตเห็นปัญหาความจำ
2. 2แพทย์ซักประวัติ ตรวจร่างกาย ทำแบบคัดกรอง และพิจารณาตรวจเลือด
3. 3ถ้าต้องตรวจเพิ่มหรือวินิจฉัยยาก แพทย์จะส่งต่อไปโรงพยาบาลที่มีแพทย์เฉพาะทางหรือเครื่องมือมากขึ้น

ควรพบแพทย์แผนกไหน

ชื่อแผนกต่างกันแต่ละโรงพยาบาล บางแห่งเรียกคลินิกผู้สูงอายุ บางแห่งเรียกคลินิกความจำ บางแห่งให้เริ่มที่อายุรกรรมทั่วไปก่อน แพทย์ที่ดูแลภาวะสมองเสื่อมมีได้หลายสาขา เช่น อายุรแพทย์ระบบประสาท จิตแพทย์ หรือแพทย์เวชศาสตร์ผู้สูงอายุ ขึ้นกับว่าโรงพยาบาลนั้นจัดบริการอย่างไร

วิธีที่ไม่ต้องเดา คือโทรไปที่ศูนย์นัดหรือเวชระเบียนแล้วถามว่า "ผู้สูงอายุมีปัญหาความจำ ควรเริ่มที่แผนกไหน ต้องมีใบส่งตัวไหม" ถ้าผู้สูงอายุรักษาเบาหวานหรือความดันอยู่แล้ว การแจ้งแพทย์ประจำในวันนัดเดิมก็เป็นทางเริ่มที่ง่าย

สิทธิบัตรทอง ประกันสังคม ข้าราชการ ครอบคลุมการตรวจอะไร

ยุทธศาสตร์สมองเสื่อมประเทศไทย ฉบับที่ 1 (พ.ศ. 2561–2570) ระบุว่าคนไทยได้รับความคุ้มครองการรักษาพยาบาล 3 ระบบใหญ่ คือ สวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการ ประกันสังคม และหลักประกันสุขภาพ (บัตรทอง) ซึ่งรัฐดูแลค่าใช้จ่ายแตกต่างกัน

เราไม่ได้ตรวจสอบรายละเอียดว่าแต่ละสิทธิครอบคลุมการตรวจเลือด CT MRI หรือการตรวจพิเศษชนิดใด ในกรณีใด จึงขอไม่ระบุว่าสิทธิไหนเบิกอะไรได้ ให้ทำดังนี้

• •ถามห้องสิทธิหรือห้องบัตรของโรงพยาบาลที่จะไป ว่าการตรวจที่แพทย์สั่งใช้สิทธิได้หรือไม่ และต้องมีใบส่งตัวหรือไม่
• •ถ้าถูกส่งต่อ ถามว่าการส่งต่อไปโรงพยาบาลอื่นใช้สิทธิเดิมได้อย่างไร
• •ถ้าจะไปโรงพยาบาลเอกชนเอง ถามค่าใช้จ่ายโดยประมาณก่อนตรวจทุกครั้ง และถามว่าส่วนใดเบิกได้หรือไม่ได้

สำหรับยา แนวทางเวชปฏิบัติฉบับ 2563 ระบุว่าในกลุ่มยามาตรฐานรักษาสมองเสื่อม มีเพียงยาโดเนเพซิลที่อยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ (บัญชี จ(2)) การใช้ยาขึ้นกับการวินิจฉัยและการพิจารณาของแพทย์ อ่านเพิ่มที่ ยาอัลไซเมอร์ราคาเท่าไร ใช้สิทธิบัตรทองได้ไหม

ค่าใช้จ่ายของการตรวจแต่ละแบบประมาณเท่าไร

เราไม่ระบุราคาในบทความนี้ เพราะราคาแต่ละโรงพยาบาลต่างกันมาก เปลี่ยนตามเวลา และขึ้นกับว่าใช้สิทธิใด การยกตัวเลขโดยไม่มีแหล่งที่ตรวจได้อาจทำให้ครอบครัวตัดสินใจผิด

สิ่งที่บอกได้คือ การซักประวัติและแบบทดสอบคัดกรองเป็นส่วนที่ใช้ทรัพยากรน้อย ส่วนการตรวจที่ซับซ้อนขึ้น เช่น การสแกนสมองด้วยเครื่องพิเศษหรือการเจาะน้ำไขสันหลัง ข่าว Hfocus ที่อ้างผู้อำนวยการสถาบันประสาทวิทยาระบุว่าการตรวจยืนยันด้วยการเจาะน้ำไขสันหลังหรือ PET scan ซับซ้อน ราคาสูง และทำได้เฉพาะโรงพยาบาลขนาดใหญ่ ทำให้ผู้ป่วยกว่าร้อยละ 90 เข้าไม่ถึง

ระวังแพ็กเกจตรวจที่โฆษณาว่าตรวจครั้งเดียวรู้ผลอัลไซเมอร์ ควรถามแพทย์ก่อนว่าการตรวจนั้นจำเป็นกับอาการของผู้สูงอายุหรือไม่

ต้องตรวจเลือดและสแกนสมองทุกคนไหม

ไม่จำเป็นต้องทำทุกอย่างกับทุกคน แนวทางเวชปฏิบัติไทยแนะนำการตรวจเลือดพื้นฐานในผู้ที่มีปัญหาความจำ (น้ำหนักคำแนะนำระดับ I) ได้แก่ ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด เกลือแร่ ไทรอยด์ ไต ตับ และวิตามินบี 12 ในผู้มีความเสี่ยง เช่น กินมังสวิรัติหรือเคยผ่าตัดกระเพาะ ส่วนการตรวจซิฟิลิสและเอชไอวีขึ้นกับความเสี่ยงและต้องให้คำปรึกษาก่อน

ด้านภาพสมอง แนวทางระบุว่า CT ใช้แยกภาวะที่รักษาได้ออกจากภาวะที่รักษาไม่ได้ ส่วน MRI ใช้ได้เช่นเดียวกับ CT และแยกโรคบางกลุ่มได้ละเอียดขึ้น ส่วน MedlinePlus ระบุว่า CT หรือ MRI อาจทำเพื่อหาสาเหตุอื่น เช่น เนื้องอกหรือโรคหลอดเลือดสมอง คำว่า "อาจ" หมายถึงแพทย์ตัดสินตามอาการ อ่านความต่างของสองเครื่องได้ที่ CT scan สมองกับ MRI ต่างกันอย่างไร และเรื่องการตรวจเลือดที่ ตรวจเลือดหาอัลไซเมอร์ได้จริงไหม

เตรียมเอกสารและข้อมูลอะไรไป

• •บัตรประชาชนของผู้สูงอายุ และใบส่งตัวถ้าสถานพยาบาลแจ้งว่าต้องใช้
• •ยาทุกชนิดที่กินอยู่ใส่ถุงไปทั้งแผง รวมยาซื้อเอง ยาสมุนไพร วิตามิน และอาหารเสริม เพราะยาบางกลุ่ม เช่น ยาแก้แพ้รุ่นเก่า ยานอนหลับ และยาคลายกังวล ทำให้สับสนได้ ห้ามหยุดยาเองก่อนไป ให้แพทย์หรือเภสัชกรทบทวน
• •ผลตรวจเลือดและผลสแกนเดิม ถ้ามี
• •สมุดจดอาการ เขียนสั้น ๆ ว่าเริ่มสังเกตเมื่อไร มีตัวอย่างอะไร เช่น ถามซ้ำ ลืมปิดเตา หลงทาง จ่ายเงินผิด และอาการเปลี่ยนเร็วหรือช้า ดูสัญญาณที่ควรจดได้ที่ สัญญาณเตือนสมองเสื่อมระยะแรก
• •ประวัติโรคประจำตัว การหกล้ม ศีรษะกระแทก การดื่มสุรา การนอนกรน และประวัติสมองเสื่อมในครอบครัว
• •แว่นตาและเครื่องช่วยฟัง ที่ใช้ประจำ

ญาติที่อยู่ด้วยประจำควรไปด้วย เพราะแนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่าผู้ป่วยสมองเสื่อมส่วนใหญ่ไม่รู้ตัว ข้อมูลจากญาติจึงช่วยแพทย์มาก ถ้าผู้สูงอายุไม่ยอมไป อ่านวิธีชวนได้ที่ เตรียมตัวพาผู้สูงอายุไปหาหมอ และทำความเข้าใจโรคได้ที่ อัลไซเมอร์คืออะไร

เมื่อไรไม่ต้องรอนัด

ถ้าผู้สูงอายุมีอาการข้อใดข้อหนึ่ง เช่น สับสนหรือซึมลงอย่างรวดเร็ว พูดไม่รู้เรื่องทันที หน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง หรือหกล้มศีรษะกระแทก ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 แนวทางเวชปฏิบัติไทยระบุว่าภาวะสับสนเฉียบพลัน (delirium) เกิดเร็วเป็นชั่วโมงหรือวัน และเกิดซ้อนบนสมองเสื่อมเดิมได้ เป็นภาวะที่ต้องหาสาเหตุทันที ไม่ใช่รอคิวคลินิกความจำ

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เม็มโมร่า (MEMORA)

บทความนี้ไม่ได้แนะนำให้ใช้ผลิตภัณฑ์ใดแทนการตรวจ ข้อมูลด้านล่างให้ไว้เพื่อความโปร่งใสสำหรับผู้ที่สนใจผลิตภัณฑ์ของเรา

เม็มโมร่า (MEMORA) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0069 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด (ปทุมธานี) จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด ผลิตภายใต้ระบบ GHPs HACCP ISO 9001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากแนะนำรับประทานวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: เห็ดหัวลิง (Lion's Mane) 250 มก. · สารสกัดพรมมิ (Brahmi) 150 มก. · โคลีน ไบทาร์เทรต (99%) 90 มก. (ให้โคลีนราว 37 มก. คำนวณ) · สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. · ไพริดอกซิน ไฮโดรคลอไรด์ 2 มก. (ให้วิตามินบี 6 ราว 1.65 มก. คำนวณ) · ส่วนประกอบอื่น: เปลือกแคปซูลเจลาติน สี INS171 (ไทเทเนียมไดออกไซด์) INS551 INS470ii และมอลโตเด็กซ์ตริน

คำเตือนบนฉลาก: อาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า · เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรกินอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่ในสัดส่วนที่เหมาะสมเป็นประจำ

หลักฐานของแต่ละส่วนประกอบ เทียบปริมาณที่ศึกษากับปริมาณในแคปซูล

• •เห็ดหัวลิง 250 มก. — งานในคนมีน้อยและเล็ก งานในผู้มีปริชานบกพร่องเล็กน้อยชาวญี่ปุ่น 30 คน (Mori 2009) ใช้เห็ดผงแห้งวันละ 3,000 มก. มากกว่าในแคปซูลราว 12 เท่า (คำนวณ) และคะแนนลดลงหลังหยุดกิน 4 สัปดาห์ ฉลากไม่ระบุว่าเป็นดอกเห็ด เส้นใย หรือสารสกัด และมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •สารสกัดพรมมิ 150 มก. — งานรวมในคนสุขภาพดีพบผลเล็กเฉพาะบางด้าน งานส่วนใหญ่ใช้สารสกัดมาตรฐานวันละ 300 มก. มากกว่าในแคปซูล 2 เท่า (คำนวณ) ส่วนในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ การทบทวน 5 งาน (Basheer 2022) ไม่พบความต่างจากยาหลอกหรือยาโดเนเพซิล และหลักฐานมีความเชื่อมั่นต่ำมาก
• •โคลีนราว 37 มก. (คำนวณ) — เท่ากับราวร้อยละ 7–9 ของปริมาณที่ผู้ใหญ่ควรได้ต่อวัน (คำนวณ) งานทดลองที่ให้โคลีนไบทาร์เทรต 2.0–2.5 กรัม (Lippelt 2016) ไม่พบว่าความจำดีขึ้น และงานในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ก็ไม่พบประโยชน์
• •สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. — งาน GEM ในผู้สูงอายุ 75 ปีขึ้นไป 3,069 คน ใช้วันละ 240 มก. มากกว่าในแคปซูล 4.8 เท่า (คำนวณ) ติดตามเฉลี่ย 6.1 ปี ไม่ลดการเกิดสมองเสื่อมและไม่ชะลอความจำถดถอย แปะก๊วยคือที่มาของคำเตือนเรื่องเลือดแข็งตัวช้า
• •วิตามินบี 6 ราว 1.65 มก. (คำนวณ) — ใกล้เคียงค่าที่ผู้สูงอายุควรได้ต่อวัน งาน VITACOG ที่พบผลบางด้านใช้บี 6 วันละ 20 มก. (มากกว่าราว 12 เท่า คำนวณ) ร่วมกับกรดโฟลิกและบี 12 และเห็นผลเฉพาะคนที่โฮโมซิสเทอีนสูง ซึ่งผลิตภัณฑ์นี้ไม่มีโฟลิกและบี 12 ส่วนการวิเคราะห์รวม 11 งานราว 22,000 คน (Clarke 2014) ไม่พบผลต่อปริชาน

ต้องบอกตรง ๆ ว่ายังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยความจำ ชะลอ หรือป้องกันภาวะสมองเสื่อม ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ได้มีไว้ใช้แทนการตรวจหาสาเหตุ และไม่ควรใช้เป็นเหตุผลให้เลื่อนการพาผู้สูงอายุไปพบแพทย์

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (เช่น วาร์ฟาริน) ยาต้านเกล็ดเลือด (เช่น แอสไพริน โคลพิโดเกรล) ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด ผู้มีเลือดออกง่าย หรือผู้ที่จะผ่าตัดหรือทำฟัน: ฉลากเตือนว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยาสมองเสื่อม (โดเนเพซิล ริวาสติกมีน กาแลนตามีน เมแมนทีน): ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง และไม่มีงานในคนเรื่องการใช้ร่วมกับพรมมิ ต้องแจ้งแพทย์
• •ผู้มีประวัติชักหรือใช้ยากันชัก และผู้ป่วยพาร์กินสันที่ใช้ยาเลโวโดปา: ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ที่แพ้เห็ด หรือเคยแพ้อาหารหรือสมุนไพร: มีรายงานแพ้เห็ดหัวลิงรุนแรง
• •ผู้ที่กินวิตามินรวมหรือวิตามินบีรวมอยู่แล้ว: นับวิตามินบี 6 จากทุกแหล่งรวมกัน
• •ก่อนไปตรวจ: นำผลิตภัณฑ์นี้ใส่ถุงยาไปให้แพทย์ดูพร้อมยาอื่น ๆ ด้วย

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเม็มโมร่าทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์นี้มีสารสกัดใบแปะก๊วย ฉลากระบุว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ผู้ที่จะผ่าตัด ผู้มีประวัติชัก และผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมหรือยาประจำตัวอื่น ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ห้ามหยุดหรือปรับยาที่แพทย์สั่งเอง ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาภาวะสมองเสื่อม

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล คะแนนแบบทดสอบใด ๆ เป็นเพียงการคัดกรอง การวินิจฉัยต้องทำโดยแพทย์

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาสมองเสื่อม ยาพาร์กินสัน และยาจิตเวช แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากผู้สูงอายุมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ สับสนหรือซึมลงอย่างรวดเร็ว ปลุกตื่นยาก หน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรงทันที พูดไม่ชัด เดินเซหรือทรงตัวไม่ได้ทันที ตามัวหรือมองเห็นภาพซ้อนทันที หกล้มศีรษะกระแทก หรือพูดถึงการทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 · ต้องการคนรับฟังเรื่องความเครียดหรือซึมเศร้า โทรสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ฟรีตลอด 24 ชั่วโมง