เกี่ยวกับ ความรู้หัวใจและหลอดเลือด
เส้นเลือดขอดที่ขา เกิดจากอะไร ใส่ถุงน่องพอไหม แบบไหนต้องรักษา
คำตอบสั้น: เส้นเลือดขอดที่ขา คือหลอดเลือดดำใต้ผิวหนังที่โป่ง บิดคด และมองเห็นเป็นเส้นสีน้ำเงินหรือม่วง เกิดจาก ลิ้นกั้นเลือดในหลอดเลือดดำทำงานไม่ดี เลือดจึงไหลย้อนกลับและคั่งอยู่ในขา MedlinePlus ของหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ ระบุว่าเส้นเลือดขอดพบบ่อย และคนส่วนใหญ่ไม่มีปัญหาร้ายแรง แต่ถ้าเลือดไหลเวียนแย่ลงมากอาจเกิดขาบวม ปวด ผิวเปลี่ยนสี และแผลเรื้อรัง ถุงน่องทางการแพทย์ช่วยบรรเทาอาการแต่ไม่ได้แก้ต้นเหตุ ถ้ามีอาการมาก แพทย์อาจปิดหรือเอาเส้นที่รั่วออกด้วยการฉีดสาร เลเซอร์ คลื่นวิทยุ หรือผ่าตัด และถ้าเส้นเลือดขอดแตกมีเลือดออก ให้กดห้ามเลือดแล้วโทร 1669
สรุปสั้นสำหรับคนรีบ
- เส้นเลือดขอดเกิดจากผนังหรือลิ้นของหลอดเลือดดำอ่อนแอ เลือดจึงไหลย้อนลง (reflux) และค้างในขา ตามข้อมูลของสถาบันหัวใจ ปอด และเลือดแห่งชาติสหรัฐฯ (NHLBI)
- ปัจจัยเสี่ยงหลักคืออายุมากขึ้น เพศหญิง คนในครอบครัวเป็น น้ำหนักเกิน และยืนหรือนั่งนาน ๆ
- MedlinePlus แนะนำให้ยกขาสูงกว่าระดับหัวใจวันละ 3–4 ครั้ง ครั้งละ 15 นาที ร่วมกับเดิน ขยับขาบ่อย ๆ และใส่ถุงน่องตามที่แพทย์แนะนำ
- NHLBI ระบุว่าถุงน่องทางการแพทย์บรรเทาอาการเท่านั้น แพทย์ส่วนใหญ่จึงแนะนำหัตถการแก้การไหลย้อนเมื่อมีอาการ
- เลือดออกจากเส้นเลือดขอดเป็นภาวะฉุกเฉิน ให้กดตรงจุดที่เลือดออกไว้ แล้วโทร 1669
เส้นเลือดขอดเกิดจากอะไร
เส้นเลือดขอดเกิดจากลิ้นทางเดียวในหลอดเลือดดำที่ขาปิดไม่สนิท ทำให้เลือดไหลย้อนลงและคั่งจนหลอดเลือดโป่ง หลอดเลือดดำ (vein) คือหลอดเลือดที่นำเลือดจากแขนขาและอวัยวะกลับสู่หัวใจ ที่ขาเลือดต้องไหลขึ้นสวนแรงโน้มถ่วง จึงมีลิ้นเล็ก ๆ คอยกั้นไม่ให้เลือดไหลกลับลงไป
NHLBI อธิบายว่าเมื่อผนังหรือลิ้นของหลอดเลือดดำอ่อนแอหรือเสียหาย เลือดจะคั่งและไหลย้อนทาง เรียกว่า การไหลย้อน (reflux) หลอดเลือดจึงค่อย ๆ ขยายใหญ่และบิดเบี้ยว นอกจากนี้ NHLBI ระบุว่าเส้นเลือดขอดเกิดได้ทุกเมื่อที่ความดันในหลอดเลือดดำสูงขึ้น เช่น จากอายุ การตั้งครรภ์ การนั่งหรือยืนนาน ๆ ซ้ำ ๆ และการไม่ค่อยขยับร่างกาย
ข้อมูลถาม-ตอบของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลอธิบายเพิ่มว่า หลอดเลือดดำที่เสียความยืดหยุ่นจะขยายทั้งด้านกว้างและด้านยาว จึงคดเคี้ยวเหมือนตัวหนอนใต้ผิวหนัง และพบบ่อยในคนที่อาชีพต้องยืนนาน ๆ เช่น ช่างทำผม หรือแพทย์ผ่าตัด
เส้นเลือดฝอยแตก (spider veins) ต่างจากเส้นเลือดขอดไหม
ต่างกันที่ขนาด NHLBI ระบุว่า เส้นเลือดฝอยแตก หรือ spider veins (telangiectasias) คือปัญหาของหลอดเลือดขนาดเล็ก ซึ่ง MedlinePlus อธิบายว่าเป็นหลอดเลือดเล็กมากที่มองเห็นบนผิว ส่วนเส้นเลือดขอดเป็นหลอดเลือดดำที่ใหญ่กว่าและนูนขึ้นมา คนหนึ่งคนอาจมีทั้งสองแบบพร้อมกันได้
ใครเสี่ยงเป็นเส้นเลือดขอดที่ขา
กลุ่มเสี่ยงหลักคือผู้หญิง ผู้สูงอายุ คนที่ครอบครัวเป็น และคนที่ต้องยืนหรือนั่งนาน ๆ ทุกวัน MedlinePlus ระบุว่าเส้นเลือดขอดพบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชาย และปัจจัยเสี่ยงได้แก่
- อายุที่มากขึ้น
- เพศหญิง เพราะการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนในช่วงวัยรุ่น ตั้งครรภ์ และหมดประจำเดือน รวมถึงการใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดหรือฮอร์โมนทดแทน
- ลิ้นหลอดเลือดดำผิดปกติมาแต่กำเนิด
- น้ำหนักเกินหรืออ้วน
- การตั้งครรภ์
- เคยมีลิ่มเลือดอุดตันที่ขา
- ยืนหรือนั่งนาน ๆ
- มีคนในครอบครัวเป็นเส้นเลือดขอด
NHLBI เพิ่มว่า การสูบบุหรี่ทำลายหลอดเลือดดำ และทำให้มีโอกาสเป็นเส้นเลือดขอดมากขึ้น ส่วนข้อมูลของศิริราชระบุว่าโรคนี้มีส่วนเกี่ยวโยงกับกรรมพันธุ์ และพบมากในผู้หญิงตั้งแต่อายุ 20–30 ปีขึ้นไป
ในชีวิตคนไทย กลุ่มที่ควรสังเกตขาตัวเองคือคนที่ทำงานยืนทั้งวัน เช่น พนักงานหน้าร้าน แม่ค้าในตลาด ช่างทำผม และคนที่นั่งทำงานหน้าจอหรือขับรถนานโดยแทบไม่ได้ลุก
อาการของเส้นเลือดขอดเป็นอย่างไร แบบไหนเริ่มมีปัญหา
อาการที่พบบ่อยคือขาหนัก ปวดตื้อ ๆ บวมเล็กน้อย และเป็นตะคริวตอนกลางคืน ซึ่งมักแย่ลงเมื่อยืนนานและดีขึ้นเมื่อยกขาสูง MedlinePlus และ NHLBI รวบรวมอาการไว้ดังนี้
- เห็นหลอดเลือดดำโป่ง บิดคด สีน้ำเงินหรือม่วง
- ขาหนัก แน่น ปวดเมื่อย โดยเฉพาะช่วงเย็นหลังยืนทั้งวัน
- ตะคริวที่น่องหรือต้นขา มักเป็นตอนกลางคืน
- ข้อเท้าหรือเท้าบวมเล็กน้อย
- คันหรือแสบร้อนรอบเส้นเลือด
- อาการขาอยู่ไม่สุข
สัญญาณว่าเลือดไหลเวียนแย่ลงมาก ตาม MedlinePlus ได้แก่ ขาบวมชัด ผิวที่ขาหรือข้อเท้าเปลี่ยนสีเข้มขึ้น ผิวแห้ง ลอก แตกง่าย และ แผลที่หายยาก (venous ulcer) ซึ่งคือแผลเปิดบริเวณขาส่วนล่างที่เกิดจากเลือดดำคั่งเรื้อรัง ระยะยาวผิวที่ขาอาจหนาและแข็งขึ้น เรียกว่า lipodermatosclerosis คือภาวะที่ผิวหนังบริเวณขาและข้อเท้าหนาตัวและแข็งขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป
ผื่นคันและผิวคล้ำจากเส้นเลือดขอดมีรายละเอียดการดูแลผิวแยกไว้ใน ผื่นคันที่ขาจากเส้นเลือดขอด
แพทย์ตรวจเส้นเลือดขอดอย่างไร
แพทย์ตรวจจากการดูและคลำขา ร่วมกับอัลตราซาวด์ดูทิศทางการไหลของเลือด NHLBI ระบุว่าแพทย์จะซักประวัติอาการ ประวัติครอบครัว กิจกรรมในแต่ละวัน และมักแนะนำ อัลตราซาวด์ดูเพล็กซ์ (duplex ultrasound) ซึ่งคือการใช้คลื่นเสียงดูทั้งโครงสร้างหลอดเลือดและความเร็วทิศทางของเลือด ไม่ต้องเจาะหรือฉีดสี
MedlinePlus เสริมว่าแพทย์จะดูอาการบวม สีผิว แผล และตรวจหาปัญหาอื่นที่ขา เช่น ลิ่มเลือด เพราะอาการที่ขาบางอย่างอาจไม่ใช่เส้นเลือดขอดธรรมดา อ่านความต่างได้ที่ ลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดดำที่ขา (DVT)
ใส่ถุงน่องเส้นเลือดขอดช่วยได้จริงไหม
ถุงน่องทางการแพทย์ช่วยลดอาการปวด บวม และขาหนักได้ แต่ไม่ได้แก้ลิ้นหลอดเลือดที่รั่ว NHLBI อธิบายว่าการรักษาด้วยการรัด (compression therapy) คือถุงน่องยืดหรือผ้ายืดพันขาที่ให้แรงกดเบา ๆ เพื่อไม่ให้ขาบวม เหมาะกับคนที่ต้องยืนหรือนั่งนาน แต่ ช่วยบรรเทาอาการเท่านั้น แพทย์ส่วนใหญ่ในปัจจุบันจึงแนะนำหัตถการเพื่อแก้การไหลย้อนที่เป็นต้นเหตุเมื่อมีอาการ
ข้อควรรู้เกี่ยวกับถุงน่องตาม NHLBI
- หลังทำหัตถการปิดหรือเอาเส้นเลือดขอดออก แพทย์มักให้ใส่ถุงน่องอย่างน้อย 1 สัปดาห์
- ถุงน่องช่วยให้แผลที่ขาจากเส้นเลือดขอดหายได้ และเพราะปัญหาหลอดเลือดดำเป็นเรื่องระยะยาว แพทย์อาจให้ใส่ต่อเนื่อง
- บางคนใส่แล้วอึดอัด คัน ผิวระคายเคือง หรือบวม ถ้าเป็นแบบนี้ให้กลับไปปรึกษาแพทย์เรื่องขนาดและแรงรัด
ถามแพทย์ก่อนเลือกถุงน่อง ว่าควรใช้แบบไหนและใส่ช่วงไหนของวัน แทนการซื้อมาใส่เองโดยไม่ได้ตรวจ
รักษาเส้นเลือดขอดมีวิธีไหนบ้าง ฉีดสาร เลเซอร์ หรือผ่าตัด
แพทย์เลือกวิธีตามขนาดเส้น ตำแหน่ง และความรุนแรงของอาการ NHLBI ระบุว่าเป้าหมายคือปิดหรือทำลายหลอดเลือดดำที่ทำให้เลือดคั่ง แล้วให้หลอดเลือดเส้นอื่นทำหน้าที่แทน หัตถการส่วนใหญ่แผลเล็กและพักฟื้นไม่นาน
- การปิดหลอดเลือดด้วยความร้อนจากภายใน (endovenous ablation) ใช้เลเซอร์หรือคลื่นวิทยุสอดเข้าไปในหลอดเลือดภายใต้อัลตราซาวด์ แล้วให้ความร้อนปิดเส้นนั้น NHLBI ระบุว่ารอยช้ำ ปวด และสีผิวเปลี่ยนพบได้บ่อย ส่วนภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น ชา ลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำ หรือผิวไหม้ พบน้อย
- การฉีดสารเข้าหลอดเลือด (sclerotherapy) ฉีดสารเหลวหรือโฟมให้หลอดเลือดปิดตัว แบบสารเหลวมักใช้กับเส้นเลือดฝอย NHLBI ระบุว่าแบบโฟมอาจทำให้สีผิวเปลี่ยน และพบน้อยมากที่จะเกิดลิ่มเลือด เส้นประสาทบาดเจ็บ แพ้รุนแรง หรือหลอดเลือดสมอง
- การดึงเส้นเลือดออกผ่านแผลเล็ก (phlebectomy) ใช้กับเส้นเล็กใกล้ผิว ทำร่วมกับวิธีอื่นได้
- การผ่าตัดผูกและดึงหลอดเลือดออก (ligation and stripping) ใช้กับเส้นใหญ่และลึก มักทำแบบไม่ต้องนอนโรงพยาบาล แต่เจ็บและพักฟื้นนานกว่า NHLBI จึงระบุว่ามักใช้กับคนที่ทำวิธีแผลเล็กไม่ได้
ข้อมูลของศิริราชระบุว่า ถ้าเส้นเลือดขอดไม่ใหญ่มาก มักใช้วิธีฉีดสาร ถ้าเส้นใหญ่มากนิยมผ่าตัดออก และเครื่องมือผ่าตัดแบบสอดทำให้มีแผลเป็นเพียง 1–2 รอย ยาวราว 1–2 เซนติเมตร
ข้อควรรู้หลังรักษา: NHLBI ระบุว่า เส้นเลือดขอดเส้นใหม่อาจเกิดขึ้นได้อีก และบางคนต้องรักษามากกว่าหนึ่งครั้ง หลังบางหัตถการแพทย์อาจให้หลีกเลี่ยงแดดหรือทาครีมกันแดด SPF 30 ขึ้นไป เพื่อลดรอยและสีผิวเปลี่ยน
ดูแลตัวเองอย่างไรไม่ให้เส้นเลือดขอดแย่ลง
หลักสำคัญคือให้กล้ามเนื้อน่องได้บีบตัวบ่อย ๆ และลดเวลาที่ขาห้อยนิ่ง ๆ กล้ามเนื้อน่องทำหน้าที่เหมือนปั๊มที่ดันเลือดดำกลับขึ้นสู่หัวใจ NHLBI และ MedlinePlus แนะนำว่า
- เดินหรือว่ายน้ำ สม่ำเสมอ เพราะการหดตัวของกล้ามเนื้อขาช่วยดันเลือดกลับ
- อย่ายืนหรือนั่งนิ่งนาน ๆ เปลี่ยนท่าบ่อย ๆ แม้แค่ขยับขาเล็กน้อยก็ช่วยให้เลือดไหล
- ยกขาสูงกว่าระดับหัวใจ วันละ 3–4 ครั้ง ครั้งละ 15 นาที ตามคำแนะนำของ MedlinePlus
- ควบคุมน้ำหนัก เพื่อลดแรงกดในหลอดเลือดดำ
- เลี่ยงรองเท้าส้นสูง หรือรองเท้าที่ทำให้ข้อเท้าขยับได้น้อย ตามคำแนะนำของ NHLBI
- เลิกบุหรี่ เพราะบุหรี่ทำลายหลอดเลือดดำ
- ดูแลผิวที่ขา ถ้าผิวแห้งแตก MedlinePlus แนะนำให้ปรึกษาแพทย์ก่อนใช้โลชั่น ครีม หรือขี้ผึ้งยาปฏิชีวนะ เพราะบางชนิดทำให้ผิวแย่ลง
สำหรับคนทำงานยืนทั้งวัน ลองตั้งนาฬิกาเตือนให้ลุกเดินหรือขยับขาเป็นระยะ และหาจังหวะพักวางขาบนเก้าอี้ ส่วนคนนั่งรถทางไกลช่วงเทศกาล ให้ลงเดินยืดเส้นทุกครั้งที่จอดพัก
ความเชื่อเรื่องเส้นเลือดขอดที่พบบ่อย จริงไหม
เส้นเลือดขอดเป็นแค่เรื่องความสวยงามจริงไหม
ไม่จริงเสมอไป ข้อมูลของศิริราชระบุว่าคนไข้จำนวนมากมาพบแพทย์เพราะไม่สวย และหลายคนไม่มีอาการ แต่ NHLBI เตือนว่าการรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ ช่วยไม่ให้เส้นเลือดขอดแย่ลงและเลี่ยงภาวะแทรกซ้อน เช่น เลือดออก และแผลเรื้อรัง ซึ่งติดเชื้อได้ MedlinePlus ระบุว่าเส้นเลือดขอดมักแย่ลงตามเวลา
ออกกำลังกายทำให้เส้นเลือดขอดแย่ลงจริงไหม
การเดินและการออกกำลังกายทั่วไปช่วยให้เลือดไหลกลับดีขึ้น แต่ NHLBI ระบุว่า การออกกำลังกายหนัก โดยเฉพาะยกของหนัก อาจทำให้เส้นเลือดขอดแย่ลง ก่อนเริ่มโปรแกรมใหม่ให้ถามแพทย์ว่าระดับไหนเหมาะกับตัวเอง
กินอาหารบางอย่างแล้วเส้นเลือดขอดจะยุบจริงไหม
ไม่มีหลักฐานรองรับ ข้อมูลถาม-ตอบของศิริราชระบุว่าอาหารไม่น่าเกี่ยวข้องกับเส้นเลือดขอด สิ่งที่ช่วยได้คือการออกกำลังกายให้กล้ามเนื้อน่องบีบตัว การยกขา และการรักษาตามที่แพทย์แนะนำ
ใส่ถุงน่องนาน ๆ แล้วเส้นเลือดขอดจะหายไปเองจริงไหม
ไม่จริง NHLBI ระบุชัดว่าถุงน่องบรรเทาอาการเท่านั้น เส้นที่รั่วแล้วยังรั่วอยู่ ถุงน่องจึงเป็นตัวช่วยระหว่างรอหรือหลังรักษา ไม่ใช่การรักษาต้นเหตุ
เส้นเลือดขอดแบบไหนต้องไปพบแพทย์
ถ้ามีเลือดออกจากเส้นเลือดขอด ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669
- เลือดออกจากเส้นเลือดขอด NHLBI ระบุว่าเป็นภาวะฉุกเฉิน ข้อมูลของศิริราชระบุว่าถ้าไม่ตกใจจนเกินไป ให้กดเส้นเลือดตรงจุดที่เลือดออกไว้ แล้วไปพบแพทย์
ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปพบแพทย์ทันที ไม่ต้องรอวันนัด ตามคำแนะนำของ NHLBI และ MedlinePlus
- เส้นเลือดขอดแย่ลงทันที หรือปวดหรือบวมมากขึ้นทันที
- มีไข้ หรือขาแดง
- มีแผลที่ขา
นัดพบแพทย์ ตามคำแนะนำของ MedlinePlus เมื่อ
- แผลที่ขาไม่ยอมหาย
- เส้นเลือดขอดปวด หรือแย่ลงแม้ดูแลตัวเองแล้ว เช่น ใส่ถุงน่องและเลี่ยงการยืนนานแล้วยังไม่ดีขึ้น
ผู้ที่มีสิทธิบัตรทองหรือประกันสังคม เริ่มได้ที่หน่วยบริการประจำ เพื่อให้แพทย์ตรวจและส่งต่อไปศัลยแพทย์หลอดเลือดถ้าจำเป็น
ข้อความสำคัญท้ายบทความ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล
ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที
ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง
คำถามที่พบบ่อย
เส้นเลือดขอดเกิดจากอะไร
เกิดจากลิ้นกั้นเลือดในหลอดเลือดดำที่ขาปิดไม่สนิท เลือดจึงไหลย้อนลงและคั่งจนหลอดเลือดโป่งและบิดคด ปัจจัยเสี่ยงคืออายุมาก เพศหญิง คนในครอบครัวเป็น น้ำหนักเกิน และยืนหรือนั่งนาน ๆ
ใส่ถุงน่องแล้วเส้นเลือดขอดหายไหม
ไม่หาย ถุงน่องทางการแพทย์ช่วยลดปวด บวม และขาหนัก แต่ไม่ได้แก้ลิ้นหลอดเลือดที่รั่ว ถ้ามีอาการมากแพทย์อาจแนะนำหัตถการปิดหรือเอาเส้นนั้นออก
เส้นเลือดขอดรักษาด้วยวิธีไหนได้บ้าง
มีการฉีดสารให้หลอดเลือดปิด การใช้เลเซอร์หรือคลื่นวิทยุปิดหลอดเลือดจากภายใน การดึงเส้นออกผ่านแผลเล็ก และการผ่าตัดสำหรับเส้นใหญ่ แพทย์เลือกตามขนาดเส้นและอาการ และเส้นใหม่อาจเกิดขึ้นได้อีกหลังรักษา
เส้นเลือดขอดแตก เลือดออก ต้องทำอย่างไร
ให้กดตรงจุดที่เลือดออกไว้ แล้วโทร 1669 หรือไปโรงพยาบาลทันที เพราะเลือดออกจากเส้นเลือดขอดเป็นภาวะฉุกเฉิน
เป็นเส้นเลือดขอดออกกำลังกายได้ไหม
ได้ การเดินและว่ายน้ำช่วยให้กล้ามเนื้อน่องดันเลือดกลับสู่หัวใจ แต่การยกของหนักอาจทำให้เส้นเลือดขอดแย่ลง ควรถามแพทย์ก่อนเริ่มโปรแกรมใหม่
แหล่งอ้างอิง
บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง
- Varicose VeinsNational Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI), NIH
- Varicose veins (Medical Encyclopedia)MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine
- เส้นเลือดขอดที่ขา (ถาม-ตอบ)คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-15
อ่านต่อ
เป็นโรคหัวใจต้องกินยาฆ่าเชื้อก่อนทำฟันไหม ลิ้นหัวใจติดเชื้อคืออะไร
คนเป็นโรคหัวใจไม่ได้ต้องกินยาฆ่าเชื้อก่อนทำฟันทุกคน แนวทาง AHA แนะนำเฉพาะ 4 กลุ่มเสี่ยงสูง ลิ้นหัวใจติดเชื้อมีอาการอย่างไร และทำไมการแปรงฟันสำคัญ
หลอดเลือดแดงใหญ่ฉีกขาด (Aortic Dissection) เจ็บหน้าอกทะลุหลัง อันตรายแค่ไหน
หลอดเลือดแดงใหญ่ฉีกเซาะ ปวดหน้าอกทะลุหลังฉับพลัน ต่างจากหัวใจวายอย่างไร ใครเสี่ยง ทำไมเอกซเรย์ปกติก็ยังเป็นได้ และอาการไหนต้องโทร 1669
วูบ หมดสติชั่วคราว เป็นลม เกิดจากอะไร แบบไหนเป็นสัญญาณโรคหัวใจ
วูบหรือเป็นลมคือการหมดสติชั่วครู่เพราะเลือดไปสมองลดลง ส่วนใหญ่ไม่อันตราย แต่วูบจากหัวใจเสี่ยงเสียชีวิตสูงขึ้น วิธีแยก ปฐมพยาบาล และเมื่อไรต้องโทร 1669
หัวใจเต้นช้า ชีพจรต่ำกว่า 60 อันตรายไหม เมื่อไรต้องใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจ
ชีพจรปกติผู้ใหญ่ 60–100 ครั้งต่อนาที ต่ำกว่านั้นไม่อันตรายเสมอไป แยกชีพจรช้าจากความฟิตกับโรค อาการเตือน ยาที่เกี่ยวข้อง เมื่อไรต้องใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจ