บทความความรู้สุขภาพ

เกี่ยวกับ ความรู้สุขภาพตา

ตากุ้งยิง ตุ่มที่เปลือกตา กี่วันหาย ต่างจากก้อนคาลาซิออนอย่างไร

คำตอบสั้น: ตากุ้งยิง (stye หรือ hordeolum) คือตุ่มเล็ก ๆ ที่เจ็บบนหรือในเปลือกตา เกิดจากเชื้อแบคทีเรียติดที่รากขนตาหรือต่อมที่เปลือกตา NHS ระบุว่าพบบ่อย ไม่ค่อยร้ายแรง และควรยุบภายในราว 1 สัปดาห์ ดูแลด้วยการประคบอุ่นวันละ 2–4 ครั้ง และห้ามบีบหรือเจาะเอง ส่วนก้อนที่แข็งแต่ไม่ค่อยเจ็บมักเป็นคาลาซิออน (chalazion) ซึ่งเกิดจากต่อมไขมันอุดตัน MedlinePlus ระบุว่ามักยุบเองในราว 1 เดือน ถ้าก้อนโตขึ้นเรื่อย ๆ ขนตาร่วง หรือตามัว ควรไปพบแพทย์

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

  • ตากุ้งยิงเป็นตุ่มเจ็บ ผิวรอบ ๆ บวมแดง อาจมีหนองสีเหลือง ตาอาจแดงและน้ำตาไหลแต่การมองเห็นไม่ควรเปลี่ยน (NHS)
  • คาลาซิออนเป็นก้อนแข็งที่ไม่ค่อยเจ็บ มักเกิดตามหลังกุ้งยิงด้านในที่ต่อมยังไม่ระบาย (MedlinePlus)
  • ประคบอุ่นกุ้งยิงครั้งละ 5–10 นาที วันละ 2–4 ครั้ง (NHS) ส่วนคาลาซิออนประคบครั้งละ 10–15 นาที อย่างน้อยวันละ 4 ครั้ง (MedlinePlus)
  • ห้ามบีบ เจาะ หรือถอนขนตาเอง เพราะอาจทำให้เชื้อลาม (NHS)
  • ตากุ้งยิงไม่ได้เกิดจากการแอบดูคนอาบน้ำ แต่เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย และพบบ่อยขึ้นในคนที่เป็นเปลือกตาอักเสบเรื้อรังหรือโรซาเชีย (NHS)

ตากุ้งยิงเกิดจากอะไร

ตากุ้งยิงเกิดจากเชื้อแบคทีเรียเข้าไปติดที่รากขนตาหรือต่อมที่เปลือกตา NHS ระบุว่าตากุ้งยิงมักเกิดจากเชื้อแบคทีเรียติดที่รูขุมขนตาหรือต่อมที่เปลือกตา และพบบ่อยขึ้นในคนที่มีภาวะเหล่านี้

  • เปลือกตาอักเสบเรื้อรัง (blepharitis) คือภาวะที่ขอบเปลือกตาอักเสบ คัน แสบ และมีสะเก็ดที่โคนขนตาเป็น ๆ หาย ๆ
  • โรซาเชีย (rosacea) คือโรคผิวหนังเรื้อรังที่ทำให้ใบหน้าแดงง่าย และบางคนมีอาการที่ตาร่วมด้วย

งานทบทวนของ Cochrane ปี 2017 อธิบายว่าตากุ้งยิงแบ่งได้ 2 แบบ คือ แบบด้านนอก ที่ขอบเปลือกตาตรงโคนขนตา และ แบบด้านใน ที่ต่อมไขมันในเนื้อเปลือกตา หลายครั้งหนองระบายออกได้เองและยุบโดยไม่ต้องรักษา แต่การเป็นซ้ำพบได้บ่อย และกุ้งยิงด้านในที่ไม่ยุบอาจกลายเป็นก้อนคาลาซิออน

ในชีวิตประจำวัน สิ่งที่ทำให้เชื้อเข้าเปลือกตาง่ายขึ้น ได้แก่ เอามือที่ไม่ได้ล้างขยี้ตา นอนทั้งที่ยังไม่ล้างเครื่องสำอางรอบตา ใช้ผ้าเช็ดหน้าร่วมกับคนที่เป็นกุ้งยิง และใส่หรือถอดคอนแทกต์เลนส์โดยไม่ล้างมือ ซึ่งเป็นข้อที่ NHS แนะนำให้หลีกเลี่ยง

ตากุ้งยิงกับคาลาซิออนต่างกันอย่างไร

ตากุ้งยิงเป็นตุ่มอักเสบที่เจ็บ ส่วนคาลาซิออนเป็นก้อนแข็งที่ไม่ค่อยเจ็บ คนไทยมักเรียกทั้งสองแบบว่า “ตากุ้งยิง” แต่การดูแลและระยะเวลาต่างกัน

  • ตากุ้งยิง ตุ่มเล็กที่เจ็บ อยู่บนหรือในเปลือกตา ผิวรอบ ๆ บวมแดง อาจมีหนองสีเหลือง มักเป็นข้างเดียว แต่เป็นหลายตุ่มหรือทั้งสองตาพร้อมกันได้ NHS ระบุว่าควรยุบภายในราว 1 สัปดาห์
  • คาลาซิออน MedlinePlus ระบุว่าเป็นก้อนเล็ก ๆ ในเปลือกตาที่เกิดจากท่อของต่อมไมโบเมียนอุดตัน มักตามหลังกุ้งยิงด้านในที่อาการบวมแดงหายไปแล้ว แต่ต่อมยังไม่ระบาย จึงเหลือเป็นก้อนแข็งที่ไม่เจ็บ และมักยุบเองในราว 1 เดือน

ต่อมไมโบเมียน (meibomian gland) คือต่อมไขมันเล็ก ๆ ที่เรียงอยู่ในเปลือกตาหลังแนวขนตา ทำหน้าที่สร้างน้ำมันบาง ๆ หล่อลื่นผิวตา (MedlinePlus) ถ้ามีอาการตาแห้งหรือตาล้าร่วมด้วย อ่านต่อได้ที่ ตาแห้ง ตาล้าจากการใช้จอ ดูแลอย่างไร

NHS ยังระบุว่า ถ้าเปลือกตาหรือตาบวมแดงและน้ำตาไหลแต่ไม่มีตุ่ม มักเป็นเยื่อบุตาอักเสบหรือเปลือกตาอักเสบมากกว่ากุ้งยิง

ตากุ้งยิงกี่วันหาย ดูแลเองอย่างไร

ตากุ้งยิงส่วนใหญ่ยุบภายในราว 1 สัปดาห์ ส่วนคาลาซิออนมักใช้เวลาราว 1 เดือน ระหว่างนี้ดูแลตามขั้นตอนของ NHS และ MedlinePlus ได้ดังนี้

ประคบอุ่นอย่างไรให้ถูก

  1. ล้างมือให้สะอาดก่อน
  2. ชุบผ้าสะอาดในน้ำอุ่น บิดหมาด แล้ววางบนเปลือกตาที่ปิดอยู่
  3. ตากุ้งยิง NHS แนะนำให้ประคบครั้งละ 5–10 นาที วันละ 2–4 ครั้ง เพื่อลดบวม
  4. คาลาซิออน MedlinePlus แนะนำให้ประคบครั้งละ 10–15 นาที อย่างน้อยวันละ 4 ครั้ง เพื่อให้ไขมันที่อุดตันอ่อนตัวและระบายออก
  5. ใช้น้ำอุ่นพอดี MedlinePlus ระบุว่าไม่ควรร้อนกว่าระดับที่จุ่มมือไว้ได้สบาย ๆ ลองแตะผ้าที่หลังมือก่อนวางบนเปลือกตาทุกครั้ง

สิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำ

  • ห้ามบีบ เจาะ หรือถอนขนตาเอง NHS ระบุว่าอาจทำให้เชื้อลาม ส่วน MedlinePlus ระบุว่าห้ามกดหรือบีบคาลาซิออน
  • งดใส่คอนแทกต์เลนส์และงดแต่งตา จนกว่าตุ่มจะแตกและหายดี (NHS)
  • ถ้าปวด NHS ระบุว่ากินยาแก้ปวดได้ เช่น พาราเซตามอล ให้ใช้ตามขนาดบนฉลาก ถ้ามีโรคตับหรือกินยาอื่นอยู่ ให้ถามเภสัชกรก่อน
  • ใช้ผ้าเช็ดหน้าของตัวเอง ไม่ใช้ร่วมกับคนอื่น (NHS)

ถ้าแพทย์ให้ยาหยอดหรือยาป้ายตา ดูวิธีใช้ให้ถูกได้ที่ หยอดตาอย่างไรให้ถูก

ความเชื่อที่พบบ่อย: ตากุ้งยิงเพราะแอบดูคนอาบน้ำ และต้องกินยาฆ่าเชื้อทุกครั้ง จริงไหม

ไม่จริงทั้งสองข้อ ตากุ้งยิงเกิดจากเชื้อแบคทีเรียที่รากขนตาหรือต่อมที่เปลือกตา (NHS) ไม่ได้เกี่ยวกับสิ่งที่ตามองเห็น สิ่งที่ช่วยได้จริงคือการรักษาความสะอาดของมือ ใบหน้า และเปลือกตา

เรื่องยาฆ่าเชื้อ คำแนะนำดูแลตัวเองของ NHS สำหรับตากุ้งยิงคือ ประคบอุ่น ยาแก้ปวด งดคอนแทกต์เลนส์และเครื่องสำอาง และห้ามบีบ ไม่ได้ให้ซื้อยาปฏิชีวนะกินเอง ส่วนงานทบทวนของ Cochrane ปี 2017 ที่ค้นงานวิจัยถึงปลายปี 2016 ไม่พบงานทดลองแบบสุ่มที่ศึกษาการรักษาแบบไม่ผ่าตัด ทั้งการประคบอุ่น การทำความสะอาดเปลือกตา ยาปฏิชีวนะ และยาสเตียรอยด์ สำหรับกุ้งยิงด้านในระยะเฉียบพลัน จึงยังสรุปไม่ได้ว่าวิธีใดได้ผลหรือไม่ได้ผล การใช้ยาจึงควรให้แพทย์หรือเภสัชกรประเมินเป็นราย ๆ ไป

อีกความเชื่อหนึ่งคือ “บีบหนองออกจะได้หายเร็ว” ข้อนี้ NHS เตือนตรง ๆ ว่าห้ามบีบหรือเจาะเอง ถ้าต้องระบายหนอง แพทย์จะใช้เข็มปลอดเชื้อทำให้

ตากุ้งยิงไม่หาย หรือเป็นซ้ำบ่อย แพทย์ทำอะไรได้บ้าง

แพทย์อาจเจาะระบายหนอง ถอนขนตาที่อยู่ใกล้ตุ่ม หรือส่งต่อจักษุแพทย์ และถ้าเป็นคาลาซิออนที่โตขึ้น อาจผ่าตัดเอาออก NHS ระบุว่าแพทย์อาจเจาะตุ่มด้วยเข็มบางที่ปลอดเชื้อ ถอนขนตาที่อยู่ใกล้ตุ่มที่สุด หรือส่งต่อไปพบจักษุแพทย์ที่โรงพยาบาล

สำหรับคาลาซิออน MedlinePlus ระบุว่า

  • ถ้าก้อนยังโตขึ้นเรื่อย ๆ อาจต้องผ่าตัดเอาออก โดยมักผ่าจากด้านในเปลือกตาเพื่อไม่ให้เกิดแผลเป็นที่ผิว
  • การฉีดยาสเตียรอยด์เข้าก้อนเป็นอีกทางเลือกหนึ่ง
  • ผลการรักษาส่วนใหญ่ดีมาก แต่ก้อนกลับมาเป็นใหม่ได้
  • ภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิด เช่น ขนตาร่วงบางเส้น ขอบเปลือกตาเป็นรอยบาก หรือแผลเป็นเล็ก ๆ ซึ่งพบมากขึ้นถ้าผ่าตัด

ข้อควรรู้ MedlinePlus ระบุว่าพบน้อยมากที่มะเร็งผิวหนังที่เปลือกตามีหน้าตาคล้ายคาลาซิออน ถ้าแพทย์สงสัยอาจตัดชิ้นเนื้อไปตรวจ และ MedlinePlus แนะนำให้ติดต่อแพทย์ถ้าก้อนยังโตขึ้นแม้ดูแลแล้ว หรือมีขนตาร่วงเป็นหย่อม

วิธีลดโอกาสเป็นซ้ำ MedlinePlus ระบุว่าการประคบอุ่นทุกวัน แล้วทำความสะอาดขอบเปลือกตาตรงแนวขนตา ด้วยแผ่นทำความสะอาดเปลือกตา หรือแชมพูเด็กที่ผสมน้ำให้เจือจาง อาจช่วยป้องกันได้ ส่วน NHS แนะนำให้ล้างหน้าและล้างเครื่องสำอางรอบตาก่อนนอน และดูแลความสะอาดเปลือกตาเป็นพิเศษถ้าเป็นเปลือกตาอักเสบ

ตากุ้งยิงแบบไหนต้องไปพบแพทย์

ถ้าตุ่มไม่ดีขึ้นในไม่กี่สัปดาห์ ควรนัดพบแพทย์ และถ้าปวดหรือบวมมาก มีผลต่อการมองเห็น หรือการอักเสบลามไปทั้งเปลือกตา ต้องรีบไปพบแพทย์โดยเร็ว

นัดพบแพทย์ ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้

  • ตากุ้งยิงไม่ดีขึ้นภายในไม่กี่สัปดาห์ (NHS)
  • ก้อนที่เปลือกตาโตขึ้นเรื่อย ๆ แม้ประคบแล้ว (MedlinePlus)
  • ขนตาร่วงเป็นหย่อมตรงบริเวณก้อน (MedlinePlus)

รีบไปพบแพทย์โดยเร็ว อย่ารอนัด ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ (NHS ให้ขอพบแพทย์แบบเร่งด่วน)

  • ตุ่มปวดมากหรือบวมมาก
  • ตุ่มทำให้การมองเห็นผิดปกติ
  • มีหนองไหลออกจากตา
  • การอักเสบลามไปทั้งเปลือกตาหรือลามเข้าตา

ถ้าเปลือกตากระตุกบ่อยร่วมด้วย อ่านต่อได้ที่ ตากระตุก เปลือกตากระตุกบ่อย เกิดจากอะไร

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที

ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง

คำถามที่พบบ่อย

ตากุ้งยิงเกิดจากอะไร

เกิดจากเชื้อแบคทีเรียติดที่รากขนตาหรือต่อมที่เปลือกตา พบบ่อยขึ้นในคนที่เป็นเปลือกตาอักเสบเรื้อรังหรือโรซาเชีย ไม่ได้เกิดจากการแอบดูคนอาบน้ำ

ตากุ้งยิงกี่วันหาย

NHS ระบุว่าตากุ้งยิงควรยุบภายในราว 1 สัปดาห์ ส่วนก้อนคาลาซิออนที่แข็งและไม่เจ็บ MedlinePlus ระบุว่ามักยุบเองในราว 1 เดือน ถ้าไม่ดีขึ้นในไม่กี่สัปดาห์ควรพบแพทย์

ตากุ้งยิงประคบอุ่นหรือประคบเย็น

ประคบอุ่น NHS แนะนำครั้งละ 5–10 นาที วันละ 2–4 ครั้ง ใช้น้ำอุ่นพอดีที่จุ่มมือได้สบาย และล้างมือก่อนทุกครั้ง

บีบตากุ้งยิงเองได้ไหม

ไม่ควร NHS เตือนว่าการบีบ เจาะ หรือถอนขนตาเองอาจทำให้เชื้อลาม ถ้าต้องระบายหนอง แพทย์จะทำด้วยเข็มปลอดเชื้อ

ตากุ้งยิงต้องกินยาฆ่าเชื้อไหม

คำแนะนำดูแลตัวเองของ NHS ไม่ได้รวมการซื้อยาปฏิชีวนะกินเอง และงานทบทวนของ Cochrane ปี 2017 ยังไม่พบงานทดลองที่ยืนยันผลของยาในกุ้งยิงด้านใน การใช้ยาจึงควรให้แพทย์หรือเภสัชกรประเมิน

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-14

อ่านต่อ

เห็นภาพซ้อน มองเห็นสองภาพ เกิดจากอะไร ปิดตาข้างเดียวแล้วหายแปลว่าอะไร

ภาพซ้อนที่หายเมื่อปิดตาข้างหนึ่ง มักเกิดจากตาสองข้างไม่ตรงกันหรือเส้นประสาท ส่วนภาพซ้อนที่ยังอยู่มักเป็นปัญหาในลูกตา ภาพซ้อนที่เกิดทันทีต้องรีบไปโรงพยาบาล

หนังตาตก เปลือกตาตกข้างเดียว เกิดจากอะไร แบบไหนต้องไปโรงพยาบาลทันที

หนังตาตกส่วนใหญ่เกิดจากอายุ แต่ถ้าตกทันทีข้างเดียว มีภาพซ้อน รูม่านตาโต หรือปวดศีรษะมาก อาจเป็นเส้นประสาทถูกกดหรือหลอดเลือดสมอง ต้องไปโรงพยาบาลทันที

ตามืดข้างเดียวทันที หรือมืดไปชั่วครู่แล้วกลับมาเห็น อันตรายไหม ต้องรีบแค่ไหน

ตามืดหรือมัวลงทันทีข้างเดียว แม้มืดไม่กี่นาทีแล้วหาย อาจเป็นหลอดเลือดแดงจอตาอุดตัน ซึ่งเป็นหลอดเลือดสมองตีบชนิดหนึ่ง ต้องไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

วงขาวรอบตาดำ (Corneal arcus) เกี่ยวกับไขมันในเลือดสูงไหม อายุเท่าไรต้องตรวจ

วงขาวหรือเทารอบขอบตาดำ (corneal arcus) พบบ่อยตามวัย แต่ถ้าเจอก่อนอายุ 45 ปี แนวทางไทย 2567 ให้ตรวจไขมันในเลือด ดูงานวิจัยไทยและเดนมาร์ก

ดูบทความความรู้สุขภาพทั้งหมด(ทั้งหมด 65 บทความ)
📞 โทรปรึกษาฟรีทัก LINEสอบถามโปรโมชันFacebookแชท