บทความความรู้สุขภาพ

เกี่ยวกับ ความรู้สุขภาพตา

หนังตาตก เปลือกตาตกข้างเดียว เกิดจากอะไร แบบไหนต้องไปโรงพยาบาลทันที

คำตอบสั้น: หนังตาตก (ptosis) คือภาวะที่เปลือกตาบนตกต่ำกว่าปกติ ส่วนใหญ่เกิดจากอายุที่มากขึ้นและไม่ได้มีโรคร้ายแรงซ่อนอยู่ MedlinePlus ระบุว่าสาเหตุหลักคือกล้ามเนื้อยกเปลือกตาอ่อนแรง เส้นประสาทที่สั่งกล้ามเนื้อเสียหาย หรือผิวหนังเปลือกตาหย่อน แต่ถ้าเปลือกตาข้างเดียวตกลงมาทันที หรือมีข้อใดข้อหนึ่ง เช่น เห็นภาพซ้อน รูม่านตาสองข้างไม่เท่ากัน ปวดศีรษะรุนแรง ปากเบี้ยว แขนขาอ่อนแรง กลืนหรือหายใจลำบาก ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 เพราะอาจเป็นเส้นประสาทถูกหลอดเลือดสมองโป่งพองกด โรคหลอดเลือดสมอง หรือโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงที่ลามถึงกล้ามเนื้อหายใจ

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

  • หนังตาตกเป็นได้ข้างเดียวหรือสองข้าง อาจตกนิดเดียวหรือตกจนบังรูม่านตาและบังการมองเห็น (MedlinePlus)
  • MedlinePlus ระบุว่าหนังตาตกส่วนใหญ่เกิดจากความเสื่อมตามวัย ไม่มีโรคอื่นเกี่ยวข้อง
  • งานศึกษาในไต้หวันปี 2019 ที่รวบรวมผู้ป่วย 1,164 คน พบว่าในคนอายุเกิน 40 ปี ชนิดที่พบมากคือเอ็นยึดกล้ามเนื้อยกเปลือกตาหย่อนหรือหลุด และพบชนิดนี้เร็วขึ้นในคนอายุน้อยที่ใส่คอนแทกต์เลนส์
  • หนังตาตกที่เป็น ๆ หาย ๆ ตกมากขึ้นเมื่อใช้งานและดีขึ้นเมื่อพัก ต้องนึกถึงโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงชนิดเอ็มจี (MedlinePlus)
  • หนังตาตกทันทีข้างเดียว หรือมีภาพซ้อน รูม่านตาโตข้างเดียว ปวดศีรษะร่วม อาจเป็นเส้นประสาทคู่ที่ 3 ถูกกดจากหลอดเลือดสมองโป่งพอง ซึ่งอันตรายถึงชีวิต (MedlinePlus)

หนังตาตกคืออะไร ต่างจากหนังตาหย่อนอย่างไร

หนังตาตกคือขอบเปลือกตาบนอยู่ต่ำลงจนบังตาดำมากกว่าปกติ ส่วนหนังตาหย่อนคือผิวหนังส่วนเกินห้อยลงมาทับ ขณะที่ขอบเปลือกตาอาจยังอยู่ที่เดิม ทั้งสองแบบทำให้ตาดูเล็กลงและง่วงเหมือนกัน MedlinePlus จึงรวมไว้ในหัวข้อเดียวกัน และระบุว่าความหย่อนของผิวหนังเปลือกตาบนเป็นหนึ่งในสาเหตุหลัก

การยกเปลือกตาขึ้นอาศัย กล้ามเนื้อยกเปลือกตา (levator) ซึ่งคือกล้ามเนื้อที่ดึงเปลือกตาบนขึ้นเวลาลืมตา กล้ามเนื้อนี้รับคำสั่งจาก เส้นประสาทสมองคู่ที่ 3 (oculomotor nerve) ซึ่งคือเส้นประสาทที่ควบคุมทั้งการยกเปลือกตา การกลอกตาส่วนใหญ่ และขนาดรูม่านตา ความผิดปกติที่จุดใดจุดหนึ่งในเส้นทางนี้ทำให้หนังตาตกได้

อาการที่ MedlinePlus ระบุ

  • รู้สึกว่าภาพส่วนบนถูกบัง ถ้าตกมากจนบังรูม่านตา อาจมองไม่เห็นเลยในตาข้างนั้น
  • เมื่อยและปวดรอบตา
  • น้ำตาไหลมากขึ้น ทั้งที่รู้สึกว่าตาแห้ง
  • เด็กอาจเงยหน้าเพื่อมองลอดใต้เปลือกตา

หนังตาตกเกิดจากอะไรได้บ้าง

สาเหตุแบ่งได้เป็น 3 กลุ่มใหญ่ คือตามวัยหรือเป็นตั้งแต่เกิด จากการบาดเจ็บหรือการระคายเคือง และจากโรคของเส้นประสาทหรือกล้ามเนื้อ MedlinePlus ระบุโรคที่ทำให้หนังตาตกได้ดังนี้

  • เนื้องอกรอบตาหรือหลังลูกตา
  • เบาหวาน
  • กลุ่มอาการฮอร์เนอร์ (Horner syndrome) คือความผิดปกติของเส้นประสาทอัตโนมัติที่ไปเลี้ยงใบหน้าและตา
  • โรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงชนิดเอ็มจี (myasthenia gravis)
  • โรคหลอดเลือดสมอง
  • เปลือกตาบวม เช่น ตากุ้งยิง

ตุ่มหรือก้อนที่เปลือกตาก็ถ่วงให้เปลือกตาตกได้ ถ้าเป็นแบบนี้ดูเพิ่มที่ ตากุ้งยิง ตุ่มที่เปลือกตา ต่างจากก้อนคาลาซิออนอย่างไร

หนังตาตกตามวัย และการใส่คอนแทกต์เลนส์

ในคนอายุเกิน 40 ปี ชนิดที่พบมากคือเอ็นที่ยึดกล้ามเนื้อยกเปลือกตาเข้ากับแผ่นเปลือกตายืดหรือหลุด (aponeurotic ptosis) งานศึกษาในโรงพยาบาลแห่งหนึ่งในไต้หวัน (วารสาร Aesthetic Plastic Surgery ปี 2019) ที่รวบรวมเปลือกตา 1,975 ข้างจากผู้ป่วย 1,164 คน พบข้อมูลดังนี้

  • หนังตาตกที่เกิดภายหลังพบมากกว่าที่เป็นตั้งแต่เกิด และตกทั้งสองข้างพบมากกว่าข้างเดียว
  • ชนิดเอ็นยืดหรือหลุดเป็นชนิดหลักในคนอายุเกิน 40 ปี
  • พบชนิดนี้ตั้งแต่อายุยังน้อยในคนที่ใส่คอนแทกต์เลนส์ ผู้วิจัยตั้งข้อสังเกตถึงความนิยมคอนแทกต์เลนส์แฟชั่น

งานศึกษาในญี่ปุ่น (วารสาร Annals of Plastic Surgery ปี 2001) ที่สอบถามผู้ป่วยหนังตาตกภายหลัง 200 คนก่อนผ่าตัด พบประวัติการระคายเคืองเปลือกตาหลายแบบ เช่น ขยี้ตาเป็นนิสัย ใส่คอนแทกต์เลนส์ เคยผ่าตัดต้อกระจก และระหว่างผ่าตัดพบเอ็นยึดเปลือกตาหลุดหรือยืดบางลง ผู้วิจัยเชื่อว่าการขยี้ตาอาจเป็นต้นเหตุหนึ่ง แต่เป็นการศึกษาแบบสังเกตที่ยังพิสูจน์ความเป็นเหตุเป็นผลไม่ได้

หนังตาตกจากเส้นประสาทคู่ที่ 3

ถ้าเส้นประสาทคู่ที่ 3 ทำงานผิดปกติ จะมีหนังตาตกร่วมกับอาการอื่นของตาข้างเดียวกัน MedlinePlus ระบุอาการไว้ดังนี้

  • เห็นภาพซ้อน ซึ่งเป็นอาการที่พบบ่อยที่สุด
  • เปลือกตาข้างหนึ่งตก
  • รูม่านตาข้างนั้นโตกว่าอีกข้าง และไม่หดเล็กลงเวลาส่องไฟ
  • ปวดศีรษะหรือปวดตา

สาเหตุมีหลายแบบ เช่น หลอดเลือดแดงในสมองโป่งพอง เบาหวาน หลอดเลือดแดงอักเสบ เนื้องอกที่ฐานสมอง การบาดเจ็บที่ศีรษะ และการติดเชื้อ MedlinePlus ระบุว่าสาเหตุบางอย่าง เช่น หลอดเลือดแดงในสมองโป่งพองหรือสมองบวม อาจอันตรายถึงชีวิต ดังนั้นถ้าหนังตาตกทันที หรือเห็นภาพซ้อนร่วมกับหนังตาตก ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 อย่ารอดูว่าจะหายเองหรือไม่

หนังตาตกเป็น ๆ หาย ๆ ตกมากขึ้นเวลาเหนื่อย เป็นโรคอะไร

หนังตาตกที่มากขึ้นเมื่อใช้งานกล้ามเนื้อนาน และดีขึ้นหลังพัก เป็นลักษณะเด่นของโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงชนิดเอ็มจี โรคเอ็มจี (myasthenia gravis) คือโรคภูมิคุ้มกันที่สร้างแอนติบอดีไปขวางสัญญาณจากเส้นประสาทสู่กล้ามเนื้อ ทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแรงเมื่อใช้งาน MedlinePlus ระบุข้อมูลสำคัญดังนี้

  • หนังตาตกและเห็นภาพซ้อนเป็นอาการแรกที่พบบ่อยที่สุด
  • ความอ่อนแรงแย่ลงเมื่อใช้งานและดีขึ้นเมื่อพัก
  • พบบ่อยในหญิงอายุน้อยและชายสูงอายุ
  • บางรายเกี่ยวข้องกับเนื้องอกของต่อมไทมัส ซึ่งเป็นอวัยวะในระบบภูมิคุ้มกันที่อยู่ในช่องอก
  • คนที่มีอาการเฉพาะที่ตา อาจลามเป็นอาการทั่วร่างกายในภายหลัง
  • ยาบางชนิดทำให้อาการแย่ลง ก่อนกินยาใดควรถามแพทย์ก่อน

ตัวอย่างในชีวิตประจำวันคือ อ่านหนังสือหรือดูทีวีไปนาน ๆ แล้วเปลือกตาข้างหนึ่งตกลงมา พักสายตาแล้วดีขึ้น และอาจเห็นภาพซ้อนร่วมด้วย ดูเรื่องภาพซ้อนเพิ่มที่ เห็นภาพซ้อน ปิดตาข้างเดียวแล้วหายแปลว่าอะไร

ความเชื่อที่พบบ่อย: หนังตาตกเป็นเรื่องความสวยงาม ไปทำตาสองชั้นที่คลินิกได้เลย จริงไหม

ไม่ควรข้ามการตรวจหาสาเหตุ โดยเฉพาะหนังตาตกที่เพิ่งเกิดใหม่หรือเปลี่ยนเร็ว MedlinePlus แนะนำให้ผู้ใหญ่ที่หนังตาตกขึ้นใหม่หรือเปลี่ยนแปลงเร็วไปพบจักษุแพทย์ และระบุว่าถ้าตรวจพบโรค แพทย์จะดูแลโรคต้นเหตุนั้น การผ่าตัดยกเปลือกตาช่วยเรื่องหน้าตาและการมองเห็นได้ดีในคนส่วนใหญ่ แต่ไม่ได้แก้ต้นเหตุอย่างโรคเอ็มจี เส้นประสาทถูกกด หรือเนื้องอก

งานศึกษาในไต้หวันที่กล่าวข้างต้นยังพบว่าคนหนุ่มสาวที่มาขอทำตาสองชั้นหลายคนมีหนังตาตกจากกล้ามเนื้ออ่อนแรงเล็กน้อยอยู่แล้ว การให้แพทย์ประเมินชนิดของหนังตาตกก่อนจึงช่วยให้เลือกวิธีแก้ได้ตรงกว่า

ความเชื่ออื่นที่พบบ่อย

  • "หนังตาตกในเด็ก โตขึ้นจะหายเอง" MedlinePlus ระบุว่าเด็กที่หนังตาตกมากอาจเกิดภาวะตาขี้เกียจ (amblyopia) และสูญเสียการมองเห็นระยะยาว ควรพาไปพบจักษุแพทย์

หนังตาตกตรวจอะไร รักษาอย่างไร

แพทย์จะเริ่มจากเทียบเปลือกตาสองข้าง ดูรูม่านตา การกลอกตา และถามว่าเป็นตลอดหรือเป็น ๆ หาย ๆ MedlinePlus แนะนำว่าการนำรูปถ่ายเก่ามาเทียบช่วยดูว่าเปลือกตาตกมากขึ้นแค่ไหน การตรวจที่อาจทำ

  • ส่องกล้องตรวจตา (slit lamp)
  • ตรวจลานสายตา ดูว่าเปลือกตาบังการมองเห็นส่วนบนมากเท่าไร
  • ตรวจหาโรคเอ็มจี เช่น ตรวจเลือดหาแอนติบอดี หรือตรวจไฟฟ้ากล้ามเนื้อ
  • ถ้าสงสัยเส้นประสาทถูกกด จะตรวจภาพสมองและหลอดเลือดด้วย CT หรือ MRI

การรักษาขึ้นกับสาเหตุ หนังตาตกตามวัยที่บังการมองเห็นแก้ได้ด้วยการผ่าตัด ส่วนสาเหตุจากโรค แพทย์จะดูแลโรคต้นเหตุก่อน ระหว่างนี้คนที่กินยาประจำอยู่ไม่ควรหยุดยาเอง และควรนำรายการยาทั้งหมดไปให้แพทย์ดูด้วย

เมื่อไรต้องไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

มีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

  • เปลือกตาข้างหนึ่งตกหรือปิดลงมาทันที
  • หนังตาตกร่วมกับเห็นภาพซ้อน
  • รูม่านตาสองข้างขนาดไม่เท่ากันที่เพิ่งเกิดขึ้น
  • ปวดศีรษะรุนแรงแบบที่ไม่เคยเป็น หรือปวดตามาก
  • ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีก (ดูสัญญาณอื่นที่ หลอดเลือดสมองตีบ สัญญาณเตือนและหลัก FAST)
  • กลืนลำบาก สำลัก หรือหายใจลำบาก (MedlinePlus ระบุว่าในโรคเอ็มจี กล้ามเนื้อหายใจอ่อนแรงเป็นภาวะวิกฤตที่อาจต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ)

ควรนัดพบจักษุแพทย์ (ไม่ใช่ฉุกเฉิน) เมื่อหนังตาตกค่อย ๆ เป็นมากขึ้นจนรบกวนการมองเห็นหรือหน้าตา หนังตาตกที่เป็น ๆ หาย ๆ โดยไม่มีอาการข้อใดในรายการข้างบน และหนังตาตกในเด็กทุกราย

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที

ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง

คำถามที่พบบ่อย

หนังตาตกข้างเดียวเกิดจากอะไร

MedlinePlus ระบุว่าหนังตาตกส่วนใหญ่เกิดจากความเสื่อมตามวัย แต่อาจเกิดจากเส้นประสาทคู่ที่ 3 ผิดปกติ โรคเอ็มจี กลุ่มอาการฮอร์เนอร์ เบาหวาน หรือโรคหลอดเลือดสมองได้ ถ้าเปลือกตาข้างหนึ่งตกลงมาทันที ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

หนังตาตกทันทีอันตรายไหม

อาจอันตราย ถ้าตกทันทีข้างเดียว หรือมีภาพซ้อน รูม่านตาไม่เท่ากัน ปวดศีรษะรุนแรง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 เพราะอาจเป็นเส้นประสาทถูกหลอดเลือดโป่งพองกด

หนังตาตกเป็นๆ หายๆ ตกมากขึ้นเวลาเหนื่อย คือโรคอะไร

เป็นลักษณะเด่นของโรคกล้ามเนื้ออ่อนแรงชนิดเอ็มจี ซึ่งอาการแย่ลงเมื่อใช้งานและดีขึ้นเมื่อพัก มักมีภาพซ้อนร่วมด้วย ควรพบแพทย์เพื่อตรวจ

ใส่คอนแทคเลนส์นานๆ ทำให้หนังตาตกได้ไหม

มีงานศึกษาในไต้หวันและญี่ปุ่นที่พบหนังตาตกจากเอ็นเปลือกตาหลุดในคนที่ใส่คอนแทกต์เลนส์ และพบชนิดนี้ตั้งแต่อายุน้อย แต่เป็นการศึกษาแบบสังเกต

หนังตาตกผ่าตัดได้ไหม

ได้ MedlinePlus ระบุว่าการผ่าตัดยกเปลือกตาได้ผลดีในคนส่วนใหญ่ แต่ควรตรวจหาสาเหตุก่อน เพราะถ้าเกิดจากโรค แพทย์จะดูแลโรคต้นเหตุด้วย

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-15

อ่านต่อ

เห็นภาพซ้อน มองเห็นสองภาพ เกิดจากอะไร ปิดตาข้างเดียวแล้วหายแปลว่าอะไร

ภาพซ้อนที่หายเมื่อปิดตาข้างหนึ่ง มักเกิดจากตาสองข้างไม่ตรงกันหรือเส้นประสาท ส่วนภาพซ้อนที่ยังอยู่มักเป็นปัญหาในลูกตา ภาพซ้อนที่เกิดทันทีต้องรีบไปโรงพยาบาล

ตามืดข้างเดียวทันที หรือมืดไปชั่วครู่แล้วกลับมาเห็น อันตรายไหม ต้องรีบแค่ไหน

ตามืดหรือมัวลงทันทีข้างเดียว แม้มืดไม่กี่นาทีแล้วหาย อาจเป็นหลอดเลือดแดงจอตาอุดตัน ซึ่งเป็นหลอดเลือดสมองตีบชนิดหนึ่ง ต้องไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

วงขาวรอบตาดำ (Corneal arcus) เกี่ยวกับไขมันในเลือดสูงไหม อายุเท่าไรต้องตรวจ

วงขาวหรือเทารอบขอบตาดำ (corneal arcus) พบบ่อยตามวัย แต่ถ้าเจอก่อนอายุ 45 ปี แนวทางไทย 2567 ให้ตรวจไขมันในเลือด ดูงานวิจัยไทยและเดนมาร์ก

สารเคมีเข้าตา ผงเข้าตา ปฐมพยาบาลอย่างไร ล้างตากี่นาที

สารเคมีเข้าตาให้ล้างด้วยน้ำสะอาดทันทีอย่างน้อย 15–20 นาทีแล้วไปโรงพยาบาล ด่างอย่างปูนขาวอันตรายมาก ผงเข้าตาห้ามขยี้ วิธีล้าง และสายด่วน 1669 1367

ดูบทความความรู้สุขภาพทั้งหมด(ทั้งหมด 65 บทความ)
📞 โทรปรึกษาฟรีทัก LINEสอบถามโปรโมชันFacebookแชท