CFU คืออะไร ทำไมฉลากบางกล่องบอก CFU บางกล่องบอกเป็นมิลลิกรัม

คำตอบสั้น: CFU ย่อมาจาก Colony Forming Unit เป็นหน่วยนับ จำนวน จุลินทรีย์ที่ยังมีชีวิตและเจริญเป็นโคโลนีได้ ส่วนมิลลิกรัมเป็นหน่วยของ น้ำหนักผง ที่ผู้ผลิตใส่ลงไป สองหน่วยนี้เทียบกันตรง ๆ ไม่ได้

CFU ย่อมาจากอะไร

CFU ย่อมาจาก Colony Forming Unit

แปลตรงตัวว่า หน่วยที่ก่อโคโลนีได้

โคโลนีคือกลุ่มจุลินทรีย์ที่เจริญขึ้นมาเป็นจุดที่มองเห็นได้ในจานเพาะเชื้อ

หลักการนับคือ เอาตัวอย่างไปเพาะ แล้วนับว่ามีกี่จุดขึ้นมา

จุดที่ขึ้นมาได้ แปลว่าจุลินทรีย์ตัวนั้นยังมีชีวิต

ทำไมไม่นับเป็น "ตัว"

เพราะจุลินทรีย์ที่ตายแล้วก็ยังนับเป็นตัวได้ แต่ก่อโคโลนีไม่ได้

หน่วย CFU จึงนับเฉพาะตัวที่ยังมีชีวิตเท่านั้น ซึ่งเป็นตัวเลขที่มีความหมายกว่า

แล้วมิลลิกรัมบนฉลากหมายถึงอะไร

มิลลิกรัมคือน้ำหนักของผงจุลินทรีย์ที่ใส่ลงไปในแคปซูล

ผงนี้ไม่ได้มีแต่ตัวจุลินทรีย์ แต่มีตัวพา สารช่วยให้ผงไหลดี และความชื้นปนอยู่ด้วย

ผงหนักเท่ากัน อาจมีจำนวนจุลินทรีย์ไม่เท่ากัน ขึ้นกับความเข้มข้นของวัตถุดิบล็อตนั้น

ดังนั้นถ้าฉลากบอกเป็นมิลลิกรัมอย่างเดียว ให้ถือว่ายังไม่ทราบจำนวน CFU

ทำไมฉลากบางกล่องจึงไม่บอก CFU

เหตุผลที่ 1 รูปแบบการแสดงฉลากต่างกัน

ฉลากอาหารเสริมในไทยแสดงส่วนประกอบเป็นหน่วยน้ำหนักเป็นหลัก

ผู้ผลิตบางรายจึงเลือกแสดงเป็นมิลลิกรัมให้เหมือนส่วนประกอบตัวอื่นในสูตรเดียวกัน

เหตุผลที่ 2 ตัวเลข CFU ไม่คงที่

จำนวนจุลินทรีย์ที่ยังมีชีวิตลดลงตามเวลาและตามสภาพการเก็บ

ตัวเลข CFU วันที่ผลิต กับวันที่หมดอายุ จึงไม่เท่ากัน

การประกาศตัวเลขเดียวบนกล่องจึงต้องระบุด้วยว่าเป็นตัวเลข ณ จุดไหน

ถ้าฉลากบอก CFU ต้องดูอะไรต่อ

ดูว่าเขียนว่า ณ วันผลิต หรือ ณ วันหมดอายุ

ตัวเลข ณ วันหมดอายุ เป็นตัวเลขที่ผู้ผลิตรับประกันไว้จนถึงวันสุดท้าย

ตัวเลข ณ วันผลิต เป็นตัวเลขตั้งต้น ซึ่งจะลดลงเมื่อเวลาผ่านไป

ถ้าฉลากไม่ได้ระบุว่าเป็นตัวเลข ณ จุดไหน ให้ถือว่าข้อมูลยังไม่ครบ

ตัวอย่างจากฉลากจริง

ฉลากเบต้าแคร์ระบุจุลินทรีย์เป็นหน่วยมิลลิกรัม ไม่ได้ระบุเป็น CFU

• •บิฟิโดแบคทีเรียม บิฟิดัม — 16.7 มก.
• •แล็กโทบาซิลลัส แอซิโดฟิลัส — 10 มก.
• •บิฟิโดแบคทีเรียม ลองกัม — 5 มก.
• •บิฟิโดแบคทีเรียม อะนิมอลิส สับสปีชีส์ แล็กทิส — 3.4 มก.
• •แล็กโทบาซิลลัส แรมโนซัส — 3.4 มก.

รวมเป็นน้ำหนักผง 38.5 มิลลิกรัม ซึ่งเป็นน้ำหนัก ไม่ใช่จำนวน

เมื่อฉลากไม่ได้ระบุ CFU ก็ไม่ควรเดาตัวเลขนั้นเอง

ตัวเลข CFU ที่เห็นในโฆษณา

มักเขียนเป็นเลขยกกำลัง เช่น 1 x 10 ยกกำลัง 9 CFU

อ่านว่า หนึ่งพันล้าน CFU

เลขยกกำลัง 9 คือพันล้าน เลขยกกำลัง 10 คือหมื่นล้าน

ตัวเลขที่มากกว่า ไม่ได้แปลว่าเหมาะกับทุกคนมากกว่า เพราะจำนวนที่เหมาะสมขึ้นกับหลายปัจจัย และงานวิจัยเรื่องนี้ยังให้ผลไม่ตรงกัน ยังไม่พอจะสรุปเป็นคำแนะนำสำหรับทุกคน

สรุปสิ่งที่ควรจำ

1. CFU นับจำนวนตัวที่มีชีวิต มิลลิกรัมชั่งน้ำหนักผง

2. สองหน่วยนี้แปลงกันตรง ๆ ไม่ได้

3. ถ้ามี CFU ให้ดูว่าเป็นตัวเลข ณ วันผลิตหรือวันหมดอายุ

4. ถ้าอยากทราบ CFU ของผลิตภัณฑ์ใด ให้สอบถามผู้ผลิตโดยตรง

5. เลขมากไม่ได้แปลว่าดีกว่าเสมอไป

เทียบสองยี่ห้อด้วยตัวเองอย่างไร

ขั้นที่ 1 ดูว่าใช้หน่วยเดียวกันหรือไม่

ถ้ายี่ห้อหนึ่งบอก CFU อีกยี่ห้อบอกมิลลิกรัม ให้ถือว่าเทียบไม่ได้

ขั้นที่ 2 ถ้าเป็น CFU เหมือนกัน ดูว่าเป็นตัวเลข ณ จุดเดียวกันหรือไม่

ตัวเลข ณ วันผลิตของยี่ห้อหนึ่ง เทียบกับตัวเลข ณ วันหมดอายุของอีกยี่ห้อ ไม่ยุติธรรมกับยี่ห้อหลัง

ขั้นที่ 3 ดูว่านับรวมทุกสายพันธุ์ หรือแยกรายสายพันธุ์

บางฉลากบอกยอดรวม บางฉลากแจกแจงทีละตัว

ขั้นที่ 4 ดูจำนวนแคปซูลต่อวันที่ฉลากระบุ

ตัวเลขต่อแคปซูล กับตัวเลขต่อวัน เป็นคนละตัวเลข

ถ้าข้อมูลไม่ครบทั้ง 4 ข้อ ให้ถือว่ายังเทียบไม่ได้ และไม่ควรสรุปแทนตัวเลขที่ขาดไป

ตัวเลขบนกล่องกับตัวเลขในโฆษณาอาจไม่ตรงกัน

สิ่งที่ยืนยันได้คือข้อความที่พิมพ์อยู่บนกล่องจริง

ข้อความในโพสต์ขาย ในคลิป หรือในภาพกราฟิก ไม่ใช่ฉลาก

ถ้าตัวเลขสองแหล่งไม่ตรงกัน ให้ยึดฉลากบนกล่องเป็นหลัก แล้วสอบถามผู้ขายว่าตัวเลขอีกชุดมาจากไหน

อ่านต่อ

• •โพรไบโอติกคืออะไร และอ่านชื่อสายพันธุ์บนฉลากอย่างไร
• •อ่านฉลากอาหารเสริม 7 จุดที่ต้องดูก่อนจ่ายเงิน
• •เก็บผลิตภัณฑ์ที่มีโพรไบโอติกอย่างไร เพราะเป็นจุลินทรีย์ที่มีชีวิต

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้ให้ความรู้เรื่องสารอาหารและวิธีอ่านฉลาก ไม่ได้ระบุว่าผลิตภัณฑ์ใดให้ผลอย่างไรต่อร่างกาย

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน โดยนำกล่องไปให้ดูด้วย