บทความความรู้สุขภาพ

เกี่ยวกับ ความรู้สุขภาพตา

สายตายาวตามวัย ใส่แว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูปได้ไหม ต้องตรวจตาก่อนหรือเปล่า

คำตอบสั้น: สายตายาวตามวัย (presbyopia) คือภาวะที่เลนส์ตาเสียความยืดหยุ่นจนมองใกล้ไม่ชัด เกิดกับทุกคนเมื่ออายุราว 40 ปีขึ้นไป และไม่ใช่โรค แว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูปใช้ได้กับคนที่มองไกลชัดดีและสองตามีค่าสายตาใกล้เคียงกัน แต่ควรตรวจตาอย่างน้อยหนึ่งครั้งก่อน เพราะอาการมองใกล้ไม่ชัดอาจมาจากต้อกระจก น้ำตาลในเลือดแกว่ง หรือโรคตาอื่น และการตรวจครั้งนั้นยังได้คัดกรองต้อหินซึ่งมักไม่มีอาการไปด้วย

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

  • MedlinePlus ระบุว่าคนส่วนใหญ่เริ่มสังเกตอาการราวอายุ 45 ปี เมื่อต้องยื่นหนังสือหรือมือถือออกไปไกลขึ้นจึงจะอ่านชัด
  • องค์การอนามัยโลก (WHO) ประเมินว่าสายตายาวตามวัยเป็นสาเหตุหลักของปัญหามองใกล้ไม่ชัด โดยมีผู้ได้รับผลกระทบราว 826 ล้านคนทั่วโลก
  • คนที่มีสายตาสั้น เอียง หรือสองตาค่าต่างกัน มักต้องใช้แว่นที่ตัดตามค่าสายตา เช่น แว่นสองชั้นหรือโปรเกรสซีฟ
  • ใส่แว่นแล้วสายตาไม่ได้แย่เร็วขึ้น ค่าสายตาเพิ่มเองตามอายุและมักคงที่ราวอายุ 65 ปี

สายตายาวตามวัยคืออะไร ต่างจากสายตายาวในเด็กอย่างไร

สายตายาวตามวัยคือการที่เลนส์ตาแข็งขึ้นจนเปลี่ยนรูปร่างเพื่อโฟกัสระยะใกล้ไม่ได้ ส่วนสายตายาวในเด็กเกิดจากรูปร่างลูกตา MedlinePlus อธิบายว่าเลนส์ตาต้องเปลี่ยนรูปร่างทุกครั้งที่มองใกล้ และความยืดหยุ่นของเลนส์จะค่อย ๆ ลดลงตามอายุ จึงเสียความสามารถในการมองใกล้ไปทีละน้อย

คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีแยกสองภาวะนี้ไว้ชัดเจน

  • สายตายาว (hyperopia) พบได้ทั้งในเด็กและผู้ใหญ่ เกิดจากสัดส่วนของลูกตา และอาจมองไม่ชัดทั้งไกลและใกล้
  • สายตายาวตามวัย หรือสายตาผู้สูงวัย (presbyopia) พบในคนอายุตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป ยังมองไกลได้ชัด แต่เริ่มมองใกล้ไม่ชัด บางคนเริ่มเร็วตั้งแต่อายุ 35–37 ปี

อาการที่ MedlinePlus ระบุ ได้แก่ มองใกล้ไม่ชัด ตาล้า และปวดศีรษะ ตัวอย่างในชีวิตประจำวันคือ อ่านฉลากยาหรือวันหมดอายุบนกล่องนมไม่ชัด ส่งข้อความในมือถือแล้วพิมพ์ผิดบ่อย หรือต้องเปิดไฟสว่างมากขึ้นจึงจะร้อยด้ายเข้าเข็มได้

แว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูปใช้ได้ไหม เหมาะกับใคร

แว่นสำเร็จรูปใช้ได้กับคนที่มองไกลชัดดีโดยไม่ต้องใส่แว่น และสองตามีค่าสายตาใกล้เคียงกัน MedlinePlus ระบุว่าคนที่ไม่ต้องใช้แว่นมองไกลอาจต้องการเพียงแว่นอ่านหนังสือหรือแว่นครึ่งกรอบ ส่วนคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีระบุว่าถ้าสายตาปกติมาก่อน ใส่แว่นสายตายาวเฉพาะเวลาอ่านหนังสือหรือมองใกล้ได้

ข้อจำกัดของแว่นสำเร็จรูปคือทั้งสองข้างมีกำลังเลนส์เท่ากันและมีขนาดกรอบมาตรฐาน คนที่สองตาค่าต่างกันมาก หรือมีสายตาเอียง จะได้ภาพไม่ชัดเท่าที่ควรและตาล้าง่าย ถ้าใส่แล้วปวดตา เวียนศีรษะ หรือเห็นภาพซ้อน ควรไปตรวจวัดสายตา ไม่ควรเปลี่ยนไปใช้เลนส์ที่หนาขึ้นเรื่อย ๆ เอง

มีสายตาสั้นอยู่แล้ว พอสายตายาวต้องใช้แว่นแบบไหน

คนที่มีสายตาสั้น ยาว หรือเอียงมาก่อน มักต้องใช้แว่นที่ตัดตามค่าสายตาจริง เช่น แว่นสองชั้นหรือเลนส์โปรเกรสซีฟ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีระบุทางเลือกไว้ดังนี้

  • แว่นสองชั้น (bifocal) ส่วนบนใช้มองไกล ส่วนล่างใช้มองใกล้
  • เลนส์โปรเกรสซีฟ (progressive) ค่าสายตาเปลี่ยนไล่ระดับจากไกลถึงใกล้ในเลนส์เดียว
  • คอนแทคเลนส์สำหรับสายตายาวตามวัย มีทั้งแบบสองชั้นและแบบโปรเกรสซีฟ แต่ต้องเลือกให้เหมาะกับตา
  • เลสิกแบบให้ตาข้างหนึ่งมองไกลอีกข้างมองใกล้ ข้อเสียคือเมื่อสายตายาวเพิ่มขึ้นต้องยิงเลเซอร์ปรับค่าสายตาใหม่

MedlinePlus เสริมว่าคนสายตาสั้นบางคนถอดแว่นมองไกลออกแล้วอ่านหนังสือได้ และการแก้ให้ตาข้างหนึ่งมองไกลอีกข้างมองใกล้ (monovision) อาจกระทบการกะระยะความลึก ซึ่งควรคิดให้ดีถ้าต้องขับรถหรือเดินลงบันไดบ่อย ส่วนคนที่จะผ่าตัดต้อกระจก เลือกเลนส์แก้วตาเทียมชนิดพิเศษที่ช่วยมองได้ทั้งไกลและใกล้ได้ อ่านอาการต้อกระจกได้ที่ ต้อกระจกอาการเริ่มต้น ตามัวแบบไหน

ความเชื่อที่พบบ่อย: ใส่แว่นแล้วสายตาจะยิ่งยาวเร็วขึ้น จริงไหม

ไม่จริง ค่าสายตายาวตามวัยเพิ่มขึ้นตามอายุไม่ว่าจะใส่แว่นหรือไม่ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีระบุว่าการใส่แว่นไม่ได้ทำให้สายตายาวก่อนวัย และสายตายาวเป็นไปตามวัย ส่วน MedlinePlus ระบุว่าค่าแว่นอ่านหนังสือต้องเพิ่มขึ้นตามอายุ และเมื่ออายุราว 65 ปี เลนส์ตาเสียความยืดหยุ่นไปเกือบหมดแล้ว ค่าแว่นจึงมักไม่ต้องเพิ่มอีก

ความเชื่ออื่นที่คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีตอบไว้ว่า ไม่ได้ทำให้สายตายาวก่อนวัย ได้แก่

  • เล่นมือถือในที่มืด ทำให้ปวดตา ตาล้า ภาพเบลอ แต่ไม่ได้ทำให้สายตายาว
  • กะพริบตาน้อย ทำให้ตาแห้ง เคืองตา ตาล้า อ่านเรื่องนี้ได้ที่ ตาแห้ง ตาล้าจากการใช้จอ
  • เพ่งจ้องที่เดิมนาน ๆ อาจทำให้มองไกลเบลอชั่วคราวเวลาเงยหน้า แต่ไม่ได้ทำให้สายตายาว

ในทางกลับกัน การไม่ยอมใส่แว่นก็ไม่ได้ช่วยให้ตาแข็งแรงขึ้น MedlinePlus ระบุว่าไม่มีวิธีที่พิสูจน์แล้วว่าป้องกันสายตายาวตามวัยได้ และการมองไม่ชัดที่ไม่ได้แก้ไขจะกระทบการขับรถ การใช้ชีวิต และการทำงาน

เป็นเบาหวาน ตามัวขึ้น ๆ ลง ๆ เกี่ยวกับสายตายาวไหม

ตามัวที่ขึ้น ๆ ลง ๆ ในคนเป็นเบาหวานอาจมาจากน้ำตาลในเลือด ไม่ใช่สายตายาวตามวัย MedlinePlus อธิบายว่าน้ำตาลในเลือดสูงทำให้ตามัวได้โดยไม่เกี่ยวกับโรคจอประสาทตาจากเบาหวาน เพราะมีน้ำตาลและน้ำสะสมในเลนส์ตามากเกินไป

ความหมายในทางปฏิบัติสำหรับคนเป็นเบาหวาน

  • ช่วงที่น้ำตาลยังแกว่งมาก เช่น เพิ่งเริ่มยาหรือเพิ่งปรับยา ค่าสายตาที่วัดได้อาจไม่ตรงกับตอนที่น้ำตาลคงที่ ควรบอกร้านแว่นหรือจักษุแพทย์ว่าเป็นเบาหวาน
  • MedlinePlus แนะนำให้คนเป็นเบาหวานตรวจตากับจักษุแพทย์ทุกปี โดยขยายม่านตาหรือถ่ายภาพจอประสาทตา แว่นอ่านหนังสือไม่ได้ทดแทนการตรวจนี้
  • ถ้ามองเห็นพร่ามัวจนโฟกัสไม่ได้ MedlinePlus ระบุว่าเป็นอาการที่ควรติดต่อแพทย์

ห้ามปรับหรือหยุดยาเบาหวานเองเพราะตามัว ให้วัดน้ำตาลตามที่แพทย์สั่ง แล้วนำข้อมูลไปคุยกับแพทย์ที่ดูแล

ตรวจตาครั้งแรกตอนอายุ 40 ได้อะไรมากกว่าการวัดแว่น

การตรวจตากับจักษุแพทย์ไม่ได้มีแค่การวัดค่าสายตา แต่ยังตรวจหาโรคตาที่ไม่มีอาการด้วย MedlinePlus ระบุว่าการตรวจสายตายาวตามวัยประกอบด้วยการวัดสายตา ตรวจจอประสาทตา ตรวจกล้ามเนื้อตา และส่องตรวจด้วยกล้องตรวจตา (slit lamp)

เหตุผลที่ควรตรวจอย่างน้อยหนึ่งครั้ง แม้จะตั้งใจใช้แว่นสำเร็จรูป

  • ต้อหินระยะแรกไม่มีอาการ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีระบุว่าสมาคมต้อหินแนะนำให้คนไทยตรวจคัดกรองเมื่ออายุ 40 ปี อ่านต่อที่ ต้อหินไม่มีอาการ อายุ 40 ควรตรวจตาไหม
  • องค์การอนามัยโลกระบุว่าคนที่มีปัญหาการมองเห็นส่วนใหญ่อายุเกิน 50 ปี และจัดให้แว่นตาเป็นหนึ่งในการดูแลสุขภาพที่คุ้มค่ามาก

ควรไปพบจักษุแพทย์โดยเร็ว ไม่ใช่แค่เปลี่ยนแว่น ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ตามัวลงทันที ตามัวข้างเดียว เห็นแสงวาบหรือจุดลอยใหม่ หรือปวดตาและตาแดง อ่านอาการแสงวาบได้ที่ เห็นจุดดำลอย แสงวาบในตา แบบไหนต้องรีบตรวจ

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที

ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง

คำถามที่พบบ่อย

สายตายาวตามวัยเริ่มอายุเท่าไร

มักเริ่มเมื่ออายุราว 40 ปีขึ้นไป MedlinePlus ระบุว่าคนส่วนใหญ่สังเกตอาการราวอายุ 45 ปี เมื่อต้องยื่นหนังสือออกไปไกลขึ้นจึงจะอ่านชัด บางคนเริ่มเร็วตั้งแต่อายุ 35–37 ปี

แว่นอ่านหนังสือสำเร็จรูปใส่ได้ไหม

ใส่ได้ถ้ามองไกลชัดดีและสองตามีค่าสายตาใกล้เคียงกัน แต่ควรตรวจตาอย่างน้อยหนึ่งครั้งเพื่อคัดกรองโรคตาอื่น

ใส่แว่นสายตายาวแล้ว สายตาจะยิ่งแย่ลงไหม

ไม่ ค่าสายตายาวตามวัยเพิ่มขึ้นตามอายุไม่ว่าจะใส่แว่นหรือไม่ และมักคงที่เมื่ออายุราว 65 ปี ช่วงแรกที่ใส่แว่นอาจปวดศีรษะได้ขณะที่ตาปรับตัว

มีสายตาสั้นอยู่แล้ว พอสายตายาวต้องทำอย่างไร

มักต้องใช้แว่นที่ตัดตามค่าสายตา เช่น แว่นสองชั้นหรือเลนส์โปรเกรสซีฟ บางคนถอดแว่นสายตาสั้นแล้วอ่านหนังสือได้ ควรให้จักษุแพทย์หรือผู้ตรวจวัดสายตาช่วยเลือก

คนเป็นเบาหวานตามัวขึ้นลง ควรเปลี่ยนแว่นไหม

ตามัวขึ้นลงอาจมาจากน้ำตาลในเลือดสูงซึ่งทำให้มีน้ำตาลและน้ำสะสมในเลนส์ตา ควรบอกแพทย์ที่ดูแลเบาหวานและบอกผู้วัดสายตาว่าเป็นเบาหวาน และตรวจตากับจักษุแพทย์ทุกปี

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-11

อ่านต่อ

เห็นภาพซ้อน มองเห็นสองภาพ เกิดจากอะไร ปิดตาข้างเดียวแล้วหายแปลว่าอะไร

ภาพซ้อนที่หายเมื่อปิดตาข้างหนึ่ง มักเกิดจากตาสองข้างไม่ตรงกันหรือเส้นประสาท ส่วนภาพซ้อนที่ยังอยู่มักเป็นปัญหาในลูกตา ภาพซ้อนที่เกิดทันทีต้องรีบไปโรงพยาบาล

หนังตาตก เปลือกตาตกข้างเดียว เกิดจากอะไร แบบไหนต้องไปโรงพยาบาลทันที

หนังตาตกส่วนใหญ่เกิดจากอายุ แต่ถ้าตกทันทีข้างเดียว มีภาพซ้อน รูม่านตาโต หรือปวดศีรษะมาก อาจเป็นเส้นประสาทถูกกดหรือหลอดเลือดสมอง ต้องไปโรงพยาบาลทันที

ตามืดข้างเดียวทันที หรือมืดไปชั่วครู่แล้วกลับมาเห็น อันตรายไหม ต้องรีบแค่ไหน

ตามืดหรือมัวลงทันทีข้างเดียว แม้มืดไม่กี่นาทีแล้วหาย อาจเป็นหลอดเลือดแดงจอตาอุดตัน ซึ่งเป็นหลอดเลือดสมองตีบชนิดหนึ่ง ต้องไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

วงขาวรอบตาดำ (Corneal arcus) เกี่ยวกับไขมันในเลือดสูงไหม อายุเท่าไรต้องตรวจ

วงขาวหรือเทารอบขอบตาดำ (corneal arcus) พบบ่อยตามวัย แต่ถ้าเจอก่อนอายุ 45 ปี แนวทางไทย 2567 ให้ตรวจไขมันในเลือด ดูงานวิจัยไทยและเดนมาร์ก

ดูบทความความรู้สุขภาพทั้งหมด(ทั้งหมด 65 บทความ)
📞 โทรปรึกษาฟรีทัก LINEสอบถามโปรโมชันFacebookแชท