เกี่ยวกับ ความรู้สุขภาพตา
เห็นจุดดำลอย แสงวาบในตา วุ้นตาเสื่อมหรือจอตาฉีกขาด แบบไหนต้องรีบตรวจ
คำตอบสั้น: จุดดำ เส้นใย หรือหยากไย่ที่ลอยไปมาในตาของคนอายุ 40 ปีขึ้นไป ส่วนใหญ่เกิดจาก วุ้นตาเสื่อม ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงตามวัย แต่อาการเดียวกันนี้อาจเป็นสัญญาณของ จอประสาทตาฉีกขาดหรือหลุดลอก ซึ่งทำให้ตาบอดได้ MedlinePlus ระบุว่าเมื่อมีแสงวาบและจุดลอยขึ้นใหม่ ควรได้รับการตรวจภายใน 24 ชั่วโมง โดยเฉพาะถ้าจุดลอยเพิ่มขึ้นทันที เห็นแสงวาบบ่อย หรือเห็นเงาคล้ายม่านบังด้านใดด้านหนึ่ง
สรุปสั้นสำหรับคนรีบ
- วุ้นตาคือเจลใสในลูกตา คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีระบุว่าประกอบด้วยน้ำร้อยละ 95–98 และเส้นใยคอลลาเจนร้อยละ 2–5 เมื่ออายุมากขึ้นเส้นใยจะหดตัวเป็นตะกอน จึงเห็นเป็นจุดลอย
- งานทบทวนในวารสาร JAMA ปี 2009 รวม 17 การศึกษา พบว่าคนที่มีจุดลอยหรือแสงวาบเกิดขึ้นใหม่ทันทีแล้วไปพบจักษุแพทย์ ราวร้อยละ 14 มีจอประสาทตาฉีกขาด
- มีอาการข้อใดข้อหนึ่ง คือ จุดลอยเพิ่มขึ้นทันที แสงวาบ หรือตามัวเหมือนมีม่านบัง ต้องไปพบจักษุแพทย์ทันที ไม่ต้องรอวันนัด
- คนเป็นเบาหวาน คนสายตาสั้นมาก คนที่เคยผ่าตัดต้อกระจก หรือเคยกระแทกที่ตา มีความเสี่ยงมากกว่า
- จุดลอยที่แพทย์ตรวจแล้วว่าไม่มีรอยฉีกขาด ส่วนใหญ่ไม่ต้องรักษา และมักชินไปเอง
วุ้นตาเสื่อมคืออะไร ทำไมเห็นจุดดำลอยไปมา
วุ้นตาเสื่อมคือการที่เจลใสในลูกตาเสื่อมตามวัย ส่วนหนึ่งกลายเป็นน้ำ อีกส่วนหดเป็นก้อนหรือเส้นใยที่ลอยไปมา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ อธิบายว่าจึงเห็นเป็นจุดดำเล็ก ๆ หยากไย่ หรือคล้ายมดแมลงลอยไปมา ส่วนคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีอธิบายว่าเงาของตะกอนจะเคลื่อนไปตามการกลอกตา และสังเกตเห็นง่ายเวลามองพื้นที่กว้างและสว่าง เช่น ท้องฟ้า กำแพงสีขาว
วุ้นตา (vitreous) คือเจลใสที่อยู่ระหว่างเลนส์ตากับจอประสาทตา ทำหน้าที่เป็นตัวกลางให้แสงผ่านไปถึงจอประสาทตา (คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี) ส่วน จอประสาทตา (retina) คือเนื้อเยื่อบาง ๆ ที่ไวต่อแสงซึ่งบุอยู่ด้านหลังของลูกตา ทำหน้าที่เหมือนฟิล์มรับภาพ (MedlinePlus)
คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีแบ่งการเสื่อมของวุ้นตาคร่าว ๆ เป็น 2 ระยะ
- ระยะเริ่มต้น เส้นใยคอลลาเจนขาดเป็นท่อนและจับกันเป็นก้อน กลายเป็นตะกอนที่มองเห็นเป็นจุดลอย
- ระยะวุ้นตาแยกตัวจากจอประสาทตา อาจเกิดภายในไม่กี่วัน หลายเดือน หรือหลายปีหลังระยะแรก วุ้นตาที่หดตัวจะลอกออกจากผิวจอประสาทตา ตรงไหนที่ยึดกันแน่นอาจถูกดึงจนจอประสาทตาฉีกขาด
แสงวาบในตาเกิดจากอะไร อันตรายไหม
แสงวาบคล้ายฟ้าแลบหรือแฟลชในตา เกิดจากวุ้นตาดึงรั้งจอประสาทตา จึงเป็นอาการที่ต้องให้ความสำคัญมากกว่าจุดลอยอย่างเดียว คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีอธิบายว่าการเห็นแสงแฟลช หมายถึงมีแรงดึงกระทำต่อจอประสาทตา มักเห็นเวลากลอกตาในที่มืดหรือตอนกลางคืน และการเห็นแสงแฟลชบ่อย ๆ เพิ่มความเสี่ยงต่อการฉีกขาดของจอประสาทตา
MedlinePlus อธิบายว่าจอประสาทตาหลุดลอกชนิดที่พบบ่อยที่สุดเริ่มจากรูหรือรอยฉีกที่จอประสาทตา และสาเหตุที่พบบ่อยของรอยฉีกนี้คือวุ้นตาลอกตัวจากจอประสาทตา เมื่อมีรอยฉีก น้ำในลูกตาจะซึมเข้าไปใต้จอประสาทตา ทำให้จอประสาทตาลอกออกเหมือนวอลเปเปอร์ที่มีฟองอากาศอยู่ข้างใต้
จุดสำคัญคือจอประสาทตาหลุดลอกมักไม่เจ็บ MedlinePlus ระบุว่าโดยทั่วไปไม่มีอาการปวดในหรือรอบดวงตา หลายคนจึงรอดูอาการ ทั้งที่การรักษาเร็วมีผลต่อการมองเห็นที่เหลืออยู่มาก
จุดลอยกับแสงวาบ มีโอกาสเป็นจอตาฉีกขาดแค่ไหน
คนที่มีจุดลอยหรือแสงวาบเกิดขึ้นใหม่ทันที ราว 1 ใน 7 คนตรวจพบจอประสาทตาฉีกขาด งานทบทวนอย่างเป็นระบบในวารสาร JAMA ปี 2009 ซึ่งรวม 17 การศึกษา พบว่าในคนที่มีอาการนี้แล้วมาพบจักษุแพทย์ ความชุกของจอประสาทตาฉีกขาดอยู่ที่ร้อยละ 14
งานเดียวกันพบข้อมูลที่ช่วยตัดสินใจได้
- อาการที่สัมพันธ์กับรอยฉีกขาดมากที่สุดคือรู้สึกว่าตามัวลง ไม่ใช่แค่เห็นจุดลอย
- คนที่ตรวจครั้งแรกแล้วไม่พบรอยฉีก ยังมีโอกาสราวร้อยละ 3.4 ที่จะพบรอยฉีกภายใน 6 สัปดาห์ จึงควรกลับไปตรวจซ้ำถ้าอาการเปลี่ยน
- ความเสี่ยงสูงขึ้นถ้ามีจุดลอยใหม่ตั้งแต่ 10 จุดขึ้นไป หรือการมองเห็นลดลงในช่วงนั้น
ตัวเลขเหล่านี้มาจากคนที่ไปพบจักษุแพทย์ ไม่ใช่ทุกคนที่เคยเห็นจุดลอย ความหมายสำหรับผู้อ่านคือ อาการที่เกิดขึ้นใหม่ทันทีควรให้จักษุแพทย์ขยายม่านตาตรวจ ส่วนจุดลอยเดิมที่แพทย์ตรวจแล้วและไม่เปลี่ยนแปลง ให้ตรวจตามนัดที่แพทย์กำหนด
ใครเสี่ยงวุ้นตาเสื่อมและจอประสาทตาหลุดลอก
อายุที่มากขึ้นเป็นปัจจัยหลัก และบางกลุ่มเสี่ยงมากกว่าคนทั่วไป คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีระบุว่าวุ้นตาเสื่อมส่วนใหญ่พบในคนอายุมากกว่า 40 ปี ส่วนคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ระบุว่าพบได้โดยเฉพาะในคนอายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษ ได้แก่
- คนสายตาสั้นมาก ลูกตามักยาวกว่าปกติ วุ้นตาจึงแกว่งตัวมากกว่า
- คนที่เคยผ่าตัดตา เช่น ผ่าตัดต้อกระจก วุ้นตาอาจเสื่อมเร็วกว่าคนทั่วไป (คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่)
- คนที่เคยถูกกระแทกที่ตา เช่น ลูกบอล ถูกชก หรือหกล้ม
- คนที่มีเบาหวานขึ้นตา คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีอธิบายว่าเส้นเลือดที่จอประสาทตาเปราะและแตกง่าย เลือดที่ออกในวุ้นตาเร่งให้วุ้นตาเสื่อมเร็ว ส่วน MedlinePlus ระบุว่าคนที่เบาหวานคุมไม่ได้อาจเกิดจอประสาทตาหลุดลอกอีกชนิดจากพังผืดดึงรั้ง
- มีคนในครอบครัวเคยเป็นจอประสาทตาหลุดลอก (MedlinePlus)
คนเป็นเบาหวานควรตรวจตาตามนัดแม้ไม่มีอาการ อ่านรายละเอียดได้ที่ เบาหวานขึ้นตา อาการ ตรวจตาปีละกี่ครั้ง
ความเชื่อที่พบบ่อย: เล่นมือถือมากทำให้วุ้นตาเสื่อม และกินวิตามินแล้วจุดลอยจะหาย จริงไหม
ทั้งสองข้อไม่จริง คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีระบุว่าการใช้หรือไม่ใช้จอคอมพิวเตอร์และมือถือไม่มีผลเร่งหรือกระตุ้นภาวะวุ้นตาเสื่อม การจ้องจอนานทำให้ตาล้าและตาแห้งได้ แต่เป็นคนละเรื่องกับวุ้นตาเสื่อม อ่านเรื่องตาล้าจากจอได้ที่ ตาแห้ง ตาล้าจากการใช้จอ
ส่วนเรื่องวิตามินหรือยาบำรุงสายตา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ระบุว่ายังไม่มียาหรืออาหารเสริมที่ได้รับการรับรองว่าทำให้วุ้นตาเสื่อมหายได้ และคณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีระบุว่าการกินวิตามิน ยาบำรุง หรืออาหารบำรุงสายตาที่ไม่มีข้อมูลน่าเชื่อถือ ไม่สามารถป้องกันหรือแก้ภาวะนี้ได้ สิ่งที่ช่วยได้จริงคือการรู้จักอาการเตือนและไปตรวจให้ทัน
ความเชื่ออีกข้อคือ "จุดลอยมานานแล้ว ไม่เป็นไร" ข้อนี้จริงเพียงบางส่วน จุดลอยที่แพทย์ตรวจแล้วและไม่เปลี่ยนแปลงมักไม่ต้องรักษา แต่ถ้ารูปแบบเปลี่ยน เช่น จุดใหม่เพิ่มขึ้นทันที หรือเริ่มมีแสงวาบ ต้องนับเป็นอาการใหม่และไปตรวจอีกครั้ง
วุ้นตาเสื่อมและจอตาฉีกขาดรักษาอย่างไร
จุดลอยจากวุ้นตาเสื่อมที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อนมักไม่ต้องรักษา ส่วนรอยฉีกขาดหรือจอประสาทตาหลุดลอกต้องรักษาด้วยเลเซอร์หรือผ่าตัด คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีอธิบายแนวทางไว้ดังนี้
- ตะกอนไม่มาก แค่รำคาญ ไม่จำเป็นต้องรักษา หลายครั้งตะกอนลดลงเอง ส่วนคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ระบุว่าผู้ที่มีจุดลอยมักปรับตัวและชินไปเองในเวลาประมาณ 2–3 เดือน
- มีจอประสาทตาบางหรือฉีกขาด แพทย์จะยิงเลเซอร์รอบรอยฉีก เพื่อลดโอกาสที่จอประสาทตาจะหลุดลอก
- จอประสาทตาหลุดลอกแล้ว แพทย์จะแนะนำการผ่าตัด
MedlinePlus ระบุว่าผลการรักษาขึ้นกับตำแหน่ง ขนาดของการหลุดลอก และความเร็วในการรักษา ถ้าบริเวณจุดรับภาพชัด (macula) ยังไม่เสียหาย ผลมักดีมาก แต่การผ่าตัดซ่อมสำเร็จไม่ได้แปลว่าการมองเห็นจะกลับมาเท่าเดิมเสมอ นี่คือเหตุผลที่ไม่ควรรอดูอาการหลายวัน
เมื่อไรต้องไปพบจักษุแพทย์ทันที
MedlinePlus ระบุว่าจอประสาทตาหลุดลอกเป็นปัญหาเร่งด่วนที่ต้องได้รับการดูแลภายใน 24 ชั่วโมงนับจากเริ่มมีแสงวาบหรือจุดลอยใหม่
ถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลที่มีจักษุแพทย์ทันที ไม่ต้องรอวันนัด หรือโทร 1669 ถ้าเดินทางเองไม่ได้
- จุดลอยเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว หรือมีจุดลอยใหม่เกิดขึ้นทันที
- เห็นแสงวาบหรือแสงแฟลช โดยเฉพาะถ้าเห็นบ่อยหลายครั้งต่อวัน
- ตามัวลง หรือเห็นเงาคล้ายม่านบังจากด้านใดด้านหนึ่ง
- มองเห็นด้านข้างลดลงทันที
ถ้าตามัวหรือมองไม่เห็นทันทีร่วมกับแขนขาอ่อนแรง ปากเบี้ยว หรือพูดไม่ชัด อาจเป็นโรคหลอดเลือดสมอง ให้โทร 1669 ทันที (MedlinePlus ระบุว่าโรคหลอดเลือดสมองเป็นสาเหตุหนึ่งของการมองเห็นผิดปกติ)
ถ้าอายุเกิน 40 ปีและไม่เคยตรวจตา คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีแนะนำให้ไปตรวจเพื่อประเมินความเสี่ยงโรคตาต่าง ๆ แล้วแพทย์จะนัดตรวจครั้งต่อไปตามความเสี่ยง การตรวจครั้งเดียวกันนี้ช่วยคัดกรองโรคอื่นที่ไม่มีอาการด้วย เช่น ต้อหิน
ข้อความสำคัญท้ายบทความ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล
ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที
ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง
คำถามที่พบบ่อย
เห็นจุดดำลอยไปมาในตา อันตรายไหม
ส่วนใหญ่เกิดจากวุ้นตาเสื่อมตามวัยซึ่งไม่อันตราย แต่ถ้าจุดลอยเพิ่มขึ้นทันที มีแสงวาบ หรือตามัวเหมือนมีม่านบัง อาจเป็นจอประสาทตาฉีกขาดหรือหลุดลอก ต้องไปพบจักษุแพทย์ทันที
เห็นแสงวาบในตาเวลาอยู่ในที่มืด เกิดจากอะไร
แสงวาบเกิดจากวุ้นตาดึงรั้งจอประสาทตา มักเห็นเวลากลอกตาในที่มืด ถ้าเกิดขึ้นใหม่หรือเกิดบ่อย ควรให้จักษุแพทย์ขยายม่านตาตรวจภายใน 24 ชั่วโมง
จอประสาทตาหลุดลอกเจ็บไหม
มักไม่เจ็บ MedlinePlus ระบุว่าโดยทั่วไปไม่มีอาการปวดในหรือรอบดวงตา อาการที่พบคือแสงวาบ จุดลอยใหม่ ตามัว และเห็นเงาคล้ายม่านบัง
วุ้นตาเสื่อมรักษาหายไหม
จุดลอยที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อนไม่จำเป็นต้องรักษา หลายคนชินไปเองหรือตะกอนลดลงเอง ถ้ามีรอยฉีกขาดแพทย์จะยิงเลเซอร์ และถ้าจอประสาทตาหลุดลอกต้องผ่าตัด
เล่นมือถือมากทำให้วุ้นตาเสื่อมไหม
คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีระบุว่าการใช้จอคอมพิวเตอร์หรือมือถือไม่มีผลเร่งวุ้นตาเสื่อม แต่การจ้องจอนานทำให้ตาล้าและตาแห้งได้
แหล่งอ้างอิง
บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง
- วุ้นตาเสื่อม ภาวะเสี่ยงอันตรายของการมองเห็นรามา แชนแนล คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล
- วุ้นตาเสื่อม ภัยเงียบต่อการมองเห็นคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
- Retinal detachmentMedlinePlus, U.S. National Library of Medicine
- Acute-onset floaters and flashes: is this patient at risk for retinal detachment? (JAMA 2009)PubMed
- Vision problemsMedlinePlus, U.S. National Library of Medicine
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-11
อ่านต่อ
เห็นภาพซ้อน มองเห็นสองภาพ เกิดจากอะไร ปิดตาข้างเดียวแล้วหายแปลว่าอะไร
ภาพซ้อนที่หายเมื่อปิดตาข้างหนึ่ง มักเกิดจากตาสองข้างไม่ตรงกันหรือเส้นประสาท ส่วนภาพซ้อนที่ยังอยู่มักเป็นปัญหาในลูกตา ภาพซ้อนที่เกิดทันทีต้องรีบไปโรงพยาบาล
หนังตาตก เปลือกตาตกข้างเดียว เกิดจากอะไร แบบไหนต้องไปโรงพยาบาลทันที
หนังตาตกส่วนใหญ่เกิดจากอายุ แต่ถ้าตกทันทีข้างเดียว มีภาพซ้อน รูม่านตาโต หรือปวดศีรษะมาก อาจเป็นเส้นประสาทถูกกดหรือหลอดเลือดสมอง ต้องไปโรงพยาบาลทันที
ตามืดข้างเดียวทันที หรือมืดไปชั่วครู่แล้วกลับมาเห็น อันตรายไหม ต้องรีบแค่ไหน
ตามืดหรือมัวลงทันทีข้างเดียว แม้มืดไม่กี่นาทีแล้วหาย อาจเป็นหลอดเลือดแดงจอตาอุดตัน ซึ่งเป็นหลอดเลือดสมองตีบชนิดหนึ่ง ต้องไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669
วงขาวรอบตาดำ (Corneal arcus) เกี่ยวกับไขมันในเลือดสูงไหม อายุเท่าไรต้องตรวจ
วงขาวหรือเทารอบขอบตาดำ (corneal arcus) พบบ่อยตามวัย แต่ถ้าเจอก่อนอายุ 45 ปี แนวทางไทย 2567 ให้ตรวจไขมันในเลือด ดูงานวิจัยไทยและเดนมาร์ก