โภชนบำบัดสำหรับผู้ที่มีปัญหาไต ใครเป็นคนกำหนด และทำไมห้ามทำเอง

คำถามที่ครอบครัวผู้ป่วยถามบ่อยที่สุดคือ ควรให้กินอะไร แต่คำตอบที่ตรงที่สุดคือ ไม่มีสูตรเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน

ทำไมสูตรสำเร็จถึงใช้ไม่ได้

ข้อกำหนดเรื่องอาหารของผู้ที่มีปัญหาไตขึ้นกับหลายอย่างพร้อมกัน

• •ระยะของโรค ซึ่งต่างกันมากระหว่างระยะต้นกับระยะท้าย
• •ว่ากำลังฟอกไตอยู่หรือไม่ และฟอกด้วยวิธีใด เพราะข้อกำหนดต่างกันคนละแบบ
• •ค่าแร่ธาตุในเลือดล่าสุด ซึ่งเปลี่ยนได้ทุกครั้งที่ตรวจ
• •โรคร่วมอื่นที่มีอยู่
• •ยาที่ใช้อยู่ เพราะยาบางกลุ่มมีผลต่อระดับแร่ธาตุ
• •น้ำหนัก ส่วนสูง และภาวะโภชนาการโดยรวม

ไม่มีบทความบนอินเทอร์เน็ตบทไหนรู้ค่าเหล่านี้ของคุณ รวมถึงบทความนี้

ตัวอย่างที่แสดงว่าทำไมถึงอันตราย

คำแนะนำเรื่องโพแทสเซียมของผู้ป่วยแต่ละคนไม่เหมือนกัน

บางคนถูกสั่งให้จำกัด บางคนไม่ต้องจำกัด และบางคนถูกสั่งให้เพิ่ม ขึ้นกับค่าที่ตรวจได้และวิธีการรักษาที่ได้รับอยู่

การอ่านคำแนะนำที่เขียนไว้สำหรับคนกลุ่มหนึ่ง แล้วเอาไปใช้กับอีกกลุ่ม อาจทำให้เกิดผลตรงข้ามกับที่ตั้งใจ

เรื่องเดียวกันนี้ใช้กับโปรตีน ฟอสฟอรัส โซเดียม และปริมาณน้ำ

ใครคือคนที่กำหนดได้

แพทย์ผู้รักษา เป็นผู้กำหนดกรอบใหญ่จากผลตรวจและแผนการรักษา

นักกำหนดอาหาร เป็นผู้แปลงกรอบนั้นเป็นเมนูที่กินได้จริงในชีวิตประจำวัน

เภสัชกร ช่วยดูเรื่องยาและผลิตภัณฑ์ที่กินร่วมกัน

สามวิชาชีพนี้ทำงานคนละส่วน และควรได้ข้อมูลตรงกัน

เรื่องอาหารเสริมและเครื่องดื่มผสมแร่ธาตุ

ผลิตภัณฑ์จำนวนมากมีแร่ธาตุผสมอยู่ในปริมาณที่มีนัยสำคัญ ทั้งโพแทสเซียม ฟอสฟอรัส แคลเซียม และโซเดียม

ฉลากมักระบุเป็นชื่อสารประกอบ ไม่ใช่ชื่อแร่ธาตุ เช่น เขียนว่าโพแทสเซียมคลอไรด์ แล้วมีเปอร์เซ็นต์กำกับ ซึ่งต้องคำนวณอีกชั้นถึงจะรู้ปริมาณแร่ธาตุจริง

วิธีที่ปลอดภัยที่สุดคือเอากล่องไปให้ดู อย่าบอกแค่ชื่อสินค้า เพราะผู้ให้คำแนะนำต้องเห็นตัวเลขบนฉลากเอง

วิธีอ่านเปอร์เซ็นต์บนฉลากอยู่ที่ เปอร์เซ็นต์ในวงเล็บบนฉลากอาหารเสริม หมายถึงอะไรกันแน่

คำถามที่ควรถามตอนพบแพทย์

1. ตอนนี้อยู่ระยะไหน และค่าอะไรที่ต้องเฝ้าดู

2. มีแร่ธาตุตัวไหนที่ต้องจำกัด และจำกัดที่เท่าไรต่อวัน

3. โปรตีนควรได้เท่าไรต่อวัน

4. ควรดื่มน้ำวันละเท่าไร

5. ของที่กินอยู่ตอนนี้ทั้งหมดนี้ กินต่อได้ไหม พร้อมยื่นกล่องให้ดู

6. ควรพบนักกำหนดอาหารเมื่อไร

จดคำตอบไว้ เพราะตัวเลขเหล่านี้เปลี่ยนได้ทุกครั้งที่ตรวจซ้ำ

สิ่งที่บทความนี้จะไม่ทำ

จะไม่ให้ตัวเลขว่าควรได้โปรตีนหรือแร่ธาตุเท่าไร เพราะเป็นค่าที่ต้องกำหนดเป็นรายบุคคล

จะไม่แนะนำอาหารหรือผลิตภัณฑ์ใดให้กับผู้ที่มีปัญหาไต เพราะเป็นหน้าที่ของผู้มีวิชาชีพที่เห็นผลตรวจจริง

และจะไม่บอกว่าอาหารเสริมชนิดใดเหมาะกับภาวะใด เพราะผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยาและไม่ใช่การรักษา

อ่านต่อ

• •โรคไตเรื้อรังแบ่งระยะอย่างไร และค่า eGFR อ่านยังไง
• •เมื่อไรควรพบนักกำหนดอาหาร

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปเรื่องโรคและโภชนาการ ไม่ใช่คำวินิจฉัย ไม่ใช่แผนการรักษา และไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล

การกำหนดสิ่งที่ผู้ป่วยแต่ละคนควรได้รับ ต้องมาจากแพทย์ผู้รักษาและนักกำหนดอาหารที่เห็นผลตรวจจริงเท่านั้น

ห้ามใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทดแทนการรักษาที่แพทย์กำหนด และควรแจ้งแพทย์ทุกครั้งว่ากำลังรับประทานอะไรอยู่บ้าง