กินยาระบายหรือยาลดกรดที่มีแมกนีเซียมอยู่ กินแมกนีเซียมเสริมเพิ่มได้ไหม

คำตอบสั้น: คนที่กินยาระบายหรือยาลดกรดที่มีแมกนีเซียมอยู่แล้ว ไม่ควรเพิ่มแมกนีเซียมเสริมเองโดยไม่ถามเภสัชกรหรือแพทย์ เพราะแมกนีเซียมออกไซด์ตัวเดียวกันใช้ได้ทั้งเป็นยาลดกรด ยาระบาย และอาหารเสริม สถาบัน Linus Pauling ระบุเพดานแมกนีเซียมจากแหล่งที่ไม่ใช่อาหารไว้ 350 มก. ต่อวัน อาการแรกของการได้รับเกินคือท้องเสีย และผู้ที่ไตทำงานลดลงเสี่ยงแมกนีเซียมสะสมในเลือดจนเป็นอันตรายได้

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •แมกนีเซียมไฮดรอกไซด์ แมกนีเซียมออกไซด์ และแมกนีเซียมไตรซิลิเกต ใช้เป็นยาลดกรด และแมกนีเซียมออกไซด์ใช้เป็นยาระบายได้ด้วย
• •เพดานแมกนีเซียมจากผลิตภัณฑ์เสริมคือ 350 มก. ต่อวัน (ไม่นับแมกนีเซียมจากอาหาร) ต้องนับทุกแหล่งรวมกัน
• •MedlinePlus แนะนำไม่ให้ใช้แมกนีเซียมออกไซด์เป็นยาระบายเกิน 1 สัปดาห์ หรือเป็นยาลดกรดเกิน 2 สัปดาห์ เว้นแต่แพทย์สั่ง
• •แมกนีเซียมต้องกินห่างจากยาหลายตัว เช่น ยาปฏิชีวนะบางกลุ่ม ยากระดูกพรุน และยาไทรอยด์
• •ผู้ป่วยโรคไตและผู้สูงอายุควรให้แพทย์ดูรวมทุกตัว ไม่กินซ้อนเอง

ยาระบายและยาลดกรดตัวไหนมีแมกนีเซียม ดูจากฉลากอย่างไร

ดูที่ชื่อตัวยาสำคัญบนฉลาก ถ้ามีคำว่า "แมกนีเซียม" นำหน้า เช่น แมกนีเซียมไฮดรอกไซด์ แมกนีเซียมออกไซด์ หรือแมกนีเซียมไตรซิลิเกต แปลว่ามีแมกนีเซียม สถาบัน Linus Pauling มหาวิทยาลัยแห่งรัฐออริกอน ระบุว่าเกลือแมกนีเซียม 3 ชนิดนี้ใช้เป็นยาลดกรดเพื่อบรรเทาอาการกรดเกินและกรดไหลย้อน

MedlinePlus หอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ อธิบายว่าแมกนีเซียมออกไซด์ใช้ได้ 3 แบบ

• •เป็นยาลดกรด บรรเทาอาการแสบร้อนกลางอก
• •เป็นยาระบายระยะสั้น
• •เป็นอาหารเสริมเมื่อได้แมกนีเซียมจากอาหารไม่พอ

แปลว่าสารชนิดเดียวกันอาจอยู่ทั้งในยาลดกรดที่ซื้อจากร้านยา ยาระบายที่ใช้แก้ท้องผูก และวิตามินรวม คนที่กินหลายอย่างพร้อมกันอาจได้รับแมกนีเซียมซ้อนกันโดยไม่รู้ตัว

ยาเม็ดหรือยาน้ำในซองพลาสติกที่ไม่มีฉลาก ให้ถามเภสัชกรว่าตัวยาคืออะไร หรือนำซองยาไปให้เภสัชกรที่ร้านยาหรือโรงพยาบาลดู

เพดาน 350 มก. ต่อวันคืออะไร ทำไมต้องนับรวม

เพดาน (UL) คือปริมาณสูงสุดต่อวันที่ไม่น่าจะก่อปัญหาในคนเกือบทั้งหมด สำหรับแมกนีเซียมคือ 350 มก. ต่อวัน สถาบัน Linus Pauling อธิบายว่าค่านี้กำหนดโดยคณะกรรมการอาหารและโภชนาการของสหรัฐฯ เป็นระดับแมกนีเซียมเสริมที่ไม่น่าจะทำให้ท้องเสียหรือระบบทางเดินอาหารผิดปกติ และใช้เฉพาะแมกนีเซียมที่ไม่ได้มาจากอาหาร

ประเด็นสำคัญคือ "นับรวมทุกแหล่งที่ไม่ใช่อาหาร" ทั้งแมกนีเซียมจากวิตามินรวม อาหารเสริมแมกนีเซียมเดี่ยว และเกลือแมกนีเซียมในยาลดกรดหรือยาระบาย สถาบันเดียวกันระบุว่าผลไม่พึงประสงค์จากแมกนีเซียมเกินพบจากเกลือแมกนีเซียมหลายชนิด แต่ไม่พบจากแมกนีเซียมที่มีตามธรรมชาติในอาหาร

ส่วนแมกนีเซียมจากผักใบเขียว ถั่ว และธัญพืชไม่ขัดสี ไม่ต้องกังวลเรื่องเกินเพดาน

ตัวเลขที่ต้องระวังอีกอย่างคือ น้ำหนักบนฉลากมักเป็นน้ำหนักของ "สารประกอบ" เช่น แมกนีเซียมออกไซด์ ไม่ใช่น้ำหนักแมกนีเซียมล้วน ถ้าไม่แน่ใจว่าคิดเป็นแมกนีเซียมเท่าไร ให้เภสัชกรคำนวณให้

กินซ้อนกันแล้วเกิดอะไรขึ้นได้บ้าง

ผลที่พบบ่อยที่สุดคือท้องเสีย และที่อันตรายคือแมกนีเซียมในเลือดสูงในคนที่ไตทำงานลดลง สถาบัน Linus Pauling ระบุว่าอาการแรกของการได้แมกนีเซียมเสริมเกินคือท้องเสีย ซึ่งเป็นเหตุผลเดียวกับที่แมกนีเซียมถูกใช้เป็นยาระบาย

เมื่อแมกนีเซียมในเลือดสูง (hypermagnesemia คือภาวะที่แมกนีเซียมในเลือดเกินปกติ) สถาบันเดียวกันอธิบายลำดับอาการไว้ดังนี้

• •ความดันโลหิตลดต่ำ
• •ซึม สับสน หัวใจเต้นผิดจังหวะ การทำงานของไตแย่ลง
• •กล้ามเนื้ออ่อนแรง หายใจลำบาก
• •ถ้ารุนแรงอาจถึงหัวใจหยุดเต้น

สถาบัน Linus Pauling ยังระบุว่าเคยมีอาการพิษจากแมกนีเซียมในคนไตทำงานบกพร่องที่ใช้ยาระบายหรือยาลดกรดที่มีแมกนีเซียมเพียงขนาดปานกลาง

ข้อมูลจากญี่ปุ่นซึ่งใช้แมกนีเซียมออกไซด์เป็นยาระบายแพร่หลาย ช่วยให้เห็นภาพ งานย้อนหลังในผู้ป่วยในโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยมิเอะ 320 คนที่ได้รับแมกนีเซียมออกไซด์ (ตีพิมพ์ปี 2019) พบภาวะแมกนีเซียมในเลือดสูง 75 คน หรือ 23% ปัจจัยเสี่ยงที่พบคือ ค่าการกรองของไต (eGFR) ไม่เกิน 55.4 มล./นาที ค่ายูเรียไนโตรเจนในเลือด (BUN) ตั้งแต่ 22.4 มก./ดล. ขนาดแมกนีเซียมออกไซด์ตั้งแต่ 1,650 มก. ต่อวัน และใช้ต่อเนื่องตั้งแต่ 36 วันขึ้นไป ผู้วิจัยแนะนำให้ตรวจระดับแมกนีเซียมในเลือดเป็นระยะในผู้ที่ได้ยานี้ โดยเฉพาะคนที่มีปัจจัยเสี่ยงหลายข้อ

อ่านอาการแมกนีเซียมเกินเพิ่มเติมได้ที่ แมกนีเซียมเกินหรือในเลือดสูง อาการเป็นยังไง

ใครไม่ควรกินแมกนีเซียมซ้อนเอง

ผู้ที่เป็นโรคไต ผู้สูงอายุ และผู้ที่มีโรคหัวใจ ตับ หรือลำไส้ ควรให้แพทย์หรือเภสัชกรดูรวมทุกตัวก่อน เหตุผลจากแหล่งที่เปิดตรวจ

• •โรคไตหรือไตเสื่อม: สถาบัน Linus Pauling ระบุว่าคนไตทำงานบกพร่องเสี่ยงผลไม่พึงประสงค์จากแมกนีเซียมเสริมมากกว่า เพราะไตเป็นทางขับแมกนีเซียมส่วนเกิน
• •ผู้สูงอายุ: งานจากญี่ปุ่นข้างต้นระบุว่าระดับแมกนีเซียมในเลือดมักสูงในผู้สูงอายุและผู้ที่ไตวาย จึงแนะนำให้ตรวจเป็นระยะ
• •มีโรคหัวใจ ไต ตับ ลำไส้ หรือความดันสูง: MedlinePlus ให้แจ้งแพทย์ก่อนใช้แมกนีเซียมออกไซด์
• •ใช้ยาหลายตัว: MedlinePlus ให้แจ้งแพทย์และเภสัชกรทุกครั้งว่ากินยา วิตามิน อาหารเสริม และสมุนไพรอะไรอยู่

ผู้ที่ใช้ยาประจำ ห้ามหยุดหรือลดยาเอง ถ้าคิดว่ากินแมกนีเซียมซ้อนกัน ให้นำยาทุกตัวไปให้เภสัชกรดู

แมกนีเซียมต้องกินห่างจากยาอื่นกี่ชั่วโมง

MedlinePlus แนะนำให้กินแมกนีเซียมออกไซด์ห่างจากยาอื่นอย่างน้อย 2 ชั่วโมง และยาบางตัวมีคำแนะนำเฉพาะ

• •ยาปฏิชีวนะไซโปรฟลอกซาซิน (กลุ่มควิโนโลน): MedlinePlus ให้กินยาลดกรดหรือวิตามินรวมที่มีแมกนีเซียมไฮดรอกไซด์ ก่อนยานี้อย่างน้อย 6 ชั่วโมง หรือหลังยานี้อย่างน้อย 2 ชั่วโมง
• •ยากระดูกพรุนกลุ่มบิสฟอสโฟเนต (เช่น อเลนโดรเนต): สถาบัน Linus Pauling ให้กินห่างจากแมกนีเซียม 2 ชั่วโมง
• •ยาปฏิชีวนะกลุ่มเตตราไซคลีน: สถาบันเดียวกันระบุว่าแมกนีเซียมลดประสิทธิภาพของยากลุ่มนี้
• •ยาหัวใจดิจ็อกซิน และยาปฏิชีวนะไนโตรฟูแรนโทอิน: แมกนีเซียมรบกวนการดูดซึม
• •ยาไทรอยด์: ให้เภสัชกรกำหนดเวลาให้

เวลาที่เหมาะกับแต่ละคนขึ้นกับยาที่ใช้อยู่ทั้งหมด รายละเอียดเพิ่มเติมอ่านได้ที่ แมกนีเซียมห้ามกินกับยาอะไร และ ยาลดกรดห้ามกินกับยาอะไร

ความเชื่อที่พบบ่อย: แมกนีเซียมเป็นแร่ธาตุธรรมชาติ กินเท่าไรก็ไม่เป็นไรจริงไหม

ไม่จริง แมกนีเซียมจากอาหารไม่ก่อปัญหา แต่แมกนีเซียมจากเกลือในยาและอาหารเสริมมีเพดาน และเกินได้ สถาบัน Linus Pauling แยกชัดว่าผลไม่พึงประสงค์ไม่พบจากแมกนีเซียมในอาหาร แต่พบจากเกลือแมกนีเซียมรูปเสริม

อีกความเชื่อหนึ่งคือ "ยาระบายแมกนีเซียมใช้ทุกวันได้ไม่เป็นไร" MedlinePlus แนะนำไม่ให้ใช้แมกนีเซียมออกไซด์เป็นยาระบายเกิน 1 สัปดาห์ และไม่ใช้เป็นยาลดกรดเกิน 2 สัปดาห์ เว้นแต่แพทย์สั่ง ถ้าท้องผูกเรื้อรังต้องใช้ยาระบายบ่อย ควรให้แพทย์หาสาเหตุ อ่านแนวทางดูแลได้ที่ ท้องผูกเรื้อรังในผู้สูงอายุ

เมื่อไรต้องไปพบแพทย์

ควรพบแพทย์ถ้าท้องเสียไม่หยุด ถ่ายเป็นน้ำหลายครั้ง หรือมีอาการขาดน้ำ เช่น ปัสสาวะน้อย ปากแห้ง เวียนศีรษะเมื่อลุกยืน ผู้สูงอายุที่ท้องเสียมากเสี่ยงขาดน้ำและเกลือแร่ได้เร็ว

MedlinePlus ให้ติดต่อแพทย์ทันทีถ้าใช้แมกนีเซียมออกไซด์แล้วมีผื่นหรือลมพิษ คัน เวียนศีรษะ อารมณ์หรือความคิดเปลี่ยน อ่อนเพลียผิดปกติ อ่อนแรง คลื่นไส้ หรืออาเจียน

ถ้ามีอาการ ข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •ซึมมาก ปลุกไม่ตื่น หรือหมดสติ
• •ชัก
• •หายใจลำบาก
• •หัวใจเต้นผิดจังหวะ หรือหน้ามืดจะเป็นลม

ก่อนผ่าตัดหรือทำหัตถการ สถาบัน Linus Pauling แนะนำให้แจ้งทีมแพทย์ว่ากินแมกนีเซียมเสริม ยาระบาย หรือยาลดกรดอยู่

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าวิต (Beta Vit)

เบต้าวิต (Beta Vit) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0062 บรรจุ 30 แคปซูล ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล

ส่วนประกอบที่เกี่ยวกับหัวข้อนี้ ตามฉลากต่อ 1 แคปซูล คือแมกนีเซียมออกไซด์ 440 มก. และแมกนีเซียม บิสไกลซิเนต คีเลต (20%) 100 มก.

• •ปริมาณแมกนีเซียม (คำนวณ): เมื่อคำนวณเป็นแมกนีเซียมจะได้ราว 280 มก. ต่อแคปซูล ฉลากไม่ได้ระบุปริมาณแมกนีเซียมโดยตรง ตัวเลขนี้คำนวณจากสัดส่วนแมกนีเซียมในแมกนีเซียมออกไซด์ตามสูตรเคมี (ถือว่าวัตถุดิบบริสุทธิ์) และถือว่า (20%) ของบิสไกลซิเนตคือปริมาณแมกนีเซียม จึงเป็นค่าประมาณ และเกือบทั้งหมดมาจากแมกนีเซียมออกไซด์ ค่านี้คือปริมาณในแคปซูล ไม่ใช่ปริมาณที่ร่างกายดูดซึมได้
• •เทียบกับเพดาน: แมกนีเซียมราว 280 มก. คิดเป็นราว 80% ของเพดาน 350 มก. ต่อวันสำหรับแมกนีเซียมเสริม (คำนวณ) ไม่เกินเพดานถ้ากินแคปซูลเดียวตามฉลาก แต่เหลือช่องว่างเพียงราว 65–70 มก. ผู้ที่กินยาระบายหรือยาลดกรดที่มีแมกนีเซียม หรือวิตามินรวมตัวอื่นอยู่แล้ว อาจเกินเพดานได้
• •การดูดซึมและผลข้างเคียง: แมกนีเซียมออกไซด์ดูดซึมได้น้อยและเป็นสารที่ใช้เป็นยาระบาย บางคนอาจถ่ายเหลวหรือท้องเสีย ถ้าเป็นมาก ถ่ายเป็นน้ำหลายครั้ง หรือมีอาการขาดน้ำ ให้หยุดผลิตภัณฑ์และปรึกษาแพทย์
• •โรคไต: ผู้ป่วยไตเสี่ยงแมกนีเซียมสะสม ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาที่ต้องกินห่าง: ยาปฏิชีวนะกลุ่มควิโนโลนและเตตราไซคลีน ยากระดูกพรุนกลุ่มบิสฟอสโฟเนต ยาไทรอยด์ กาบาเพนติน และดิจ็อกซิน ให้เภสัชกรจัดเวลา

ส่วนประกอบแต่ละตัวในผลิตภัณฑ์นี้มีงานวิจัยในคน แต่หลายงานใช้ปริมาณมากกว่าในแคปซูลหลายเท่า บางงานให้ผลไม่ชัดหรือไม่พบประโยชน์ และยังไม่มีงานวิจัยของสูตรผลิตภัณฑ์นี้โดยตรง

คำเตือนบนฉลาก: "เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน" และ "ควรระวังสำหรับผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด" ฉลากมีกรอบข้อความ "ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค"

แคปซูลมีวิตามินเค 2 (MK-7) ราว 75 ไมโครกรัม (คำนวณจากฉลาก) และโคเอนไซม์คิวเท็น 30 มก. งานวิจัยพบว่า MK-7 ในขนาดต่ำกว่านี้ก็อาจทำให้ผลของวาร์ฟารินเปลี่ยนได้ โคเอนไซม์คิวเท็นมีรายงานลดฤทธิ์วาร์ฟาริน และสถาบัน Linus Pauling ระบุว่าแมกนีเซียมลดประสิทธิภาพของยาต้านการแข็งตัวของเลือดชนิดกิน ผู้ที่ใช้วาร์ฟารินจึงไม่ควรเริ่มเอง ต้องให้แพทย์ที่ดูแลเรื่องยาตัดสินใจ

คำแนะนำของเรา (ไม่ใช่ข้อความบนฉลาก): ผู้ที่ใช้ยาเบาหวาน ยาประจำอื่น ๆ หรือใช้ยาระบายและยาลดกรดเป็นประจำ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าวิตทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที