ปวดข้อควรประคบร้อนหรือเย็น ปวดข้อห้ามกินอะไร ดูแลเบื้องต้นอย่างไร

คำตอบสั้น: ถ้าเพิ่งบาดเจ็บ ข้อแพลง หรือบวมใหม่ NHS แนะนำให้ประคบเย็น โดยใช้ถุงน้ำแข็งห่อผ้า ประคบครั้งละไม่เกิน 20 นาที ทุก 2–3 ชั่วโมง และเลี่ยงความร้อน แอลกอฮอล์ และการนวดในช่วงสองสามวันแรก ส่วนอาการข้อฝืดหรือปวดเรื้อรัง เช่น ข้อเสื่อม Arthritis UK ระบุว่าบางคนพบว่าความอุ่นช่วยให้ข้อที่ฝืดผ่อนคลายและขยับได้ง่ายขึ้น ส่วนเรื่อง "ปวดข้อห้ามกินอะไร" ยกเว้นโรคเกาต์ ยังไม่มีแหล่งทางการที่เราตรวจพบว่ามีอาหารต้องห้ามสำหรับอาการปวดข้อทั่วไป

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •บาดเจ็บใหม่ บวม → ประคบเย็น ห่อผ้าเสมอ ครั้งละไม่เกิน 20 นาที ทุก 2–3 ชั่วโมง (NHS)
• •สองสามวันแรกหลังบาดเจ็บ → เลี่ยงอาบน้ำร้อน แผ่นร้อน แอลกอฮอล์ และการนวด (NHS)
• •ข้อฝืดเรื้อรัง → บางคนพบว่าความอุ่นช่วยให้ขยับง่ายขึ้น ส่วนถุงเย็นช่วยบรรเทาข้อที่ร้อนและบวม (Arthritis UK)
• •ผู้สูงอายุและผู้ป่วยเบาหวานที่ชาปลายมือเท้า → รับรู้ร้อนเย็นได้น้อยลง เสี่ยงผิวไหม้จากทั้งความร้อนและความเย็น ต้องระวังเป็นพิเศษ
• •อาหารต้องห้าม มีชัดเจนในโรคเกาต์ ส่วนปวดข้อทั่วไปยังไม่พบแหล่งทางการที่ระบุอาหารต้องห้าม
• •ข้อบวมแดงร้อนและมีไข้ → ไปโรงพยาบาลวันนี้ ไม่ต้องรอนัด

ประคบเย็นใช้ตอนไหน

หน้า Sprains and strains ของ NHS (ทบทวนล่าสุด 23 เมษายน 2024) แนะนำสำหรับข้อแพลงและกล้ามเนื้อยืดเกินว่า ให้ประคบถุงน้ำแข็ง หรือถุงผักแช่แข็งที่ห่อด้วยผ้า ครั้งละไม่เกิน 20 นาที ทุก 2–3 ชั่วโมง และให้เลี่ยงความร้อน (เช่น อาบน้ำร้อน แผ่นร้อน) แอลกอฮอล์ และการนวดในช่วงสองสามวันแรก

สถานการณ์ที่มักเข้ากับคำแนะนำนี้ เช่น

• •ข้อเท้าพลิก ข้อมือซ้นจากการล้ม
• •เข่าบิดตอนเล่นกีฬา
• •ข้อที่บวมขึ้นหลังกระแทก

ข้อสำคัญคืออย่าวางน้ำแข็งบนผิวโดยตรง ให้มีผ้าคั่นเสมอ ตามที่ NHS เขียนว่าให้ห่อด้วยผ้า

โรคเกาต์กำเริบ ก็ใช้ความเย็นเช่นกัน หน้า Gout ของ NHS (ทบทวนล่าสุด 24 สิงหาคม 2023) แนะนำช่วงปวดให้ทำให้ข้อเย็น ด้วยถุงน้ำแข็งหรือถุงถั่วแช่แข็งห่อผ้า ครั้งละไม่เกิน 20 นาที อ่านเรื่องอาการเกาต์เพิ่มได้ที่ เกาต์ระยะเริ่มต้น

ประคบร้อนใช้ตอนไหน

Arthritis UK (เดิมชื่อ Versus Arthritis ทบทวนล่าสุด สิงหาคม 2026) เขียนในหน้าการจัดการอาการปวดจากข้ออักเสบว่า บางคนพบว่าความอุ่นบนกล้ามเนื้อและข้อที่ฝืดช่วยให้ผ่อนคลายและขยับได้ง่ายขึ้น ส่วนถุงเย็นช่วยบรรเทาข้อที่ร้อนและบวม หน้านี้ใช้คำว่า "บางคนพบว่า" จึงเป็นประสบการณ์ของผู้ป่วย ไม่ใช่ผลงานทดลองที่วัดผลชัดเจน

สรุปเป็นแนวทางอ่านง่ายตามสองแหล่งข้างต้น

• •บาดเจ็บใหม่ ข้อแพลง บวม — ประคบเย็นห่อผ้า ไม่เกิน 20 นาที ทุก 2–3 ชั่วโมง เลี่ยงความร้อนสองสามวันแรก (NHS)
• •เกาต์กำเริบ ข้อร้อนบวม — ทำให้ข้อเย็น ถุงน้ำแข็งห่อผ้า ไม่เกิน 20 นาทีต่อครั้ง (NHS)
• •ข้อฝืด ปวดเรื้อรัง ไม่มีบวมแดงร้อน — บางคนพบว่าความอุ่นช่วยให้ขยับง่ายขึ้น (Arthritis UK)

ถ้าไม่แน่ใจว่าข้อบวมจากอะไร โดยเฉพาะเข่าบวม อ่าน เข่าบวม และให้แพทย์ตรวจ

ข้อควรระวังในผู้สูงอายุและผู้ป่วยเบาหวานที่ชาปลายมือเท้า

NIDDK (สถาบันโรคเบาหวาน ระบบย่อยอาหาร และโรคไตแห่งชาติสหรัฐฯ ทบทวนล่าสุด มกราคม 2017) เขียนในหน้าปัญหาเท้าจากเบาหวานว่า

• •ผู้ที่มีเส้นประสาทเสียหายจากเบาหวานอาจทำเท้าไหม้โดยไม่รู้ตัว
• •อย่าวางกระเป๋าน้ำร้อนหรือแผ่นให้ความร้อนบนเท้า
• •ทดสอบน้ำก่อนว่าไม่ร้อนเกินไป ใช้เทอร์โมมิเตอร์ (90–95 องศาฟาเรนไฮต์ หรือราว 32–35 องศาเซลเซียส คำนวณ) หรือใช้ข้อศอกแตะทดสอบ
• •เมื่อเท้าชา อาจไม่รู้สึกถึงก้อนกรวดในถุงเท้าหรือแผลพุพอง ซึ่งนำไปสู่แผลได้

คำแนะนำนี้เขียนสำหรับเท้าของผู้ป่วยเบาหวาน แหล่งที่เราตรวจไม่ได้พูดถึงมือหรือผู้สูงอายุที่ไม่ได้เป็นเบาหวานโดยตรง ถ้าคุณหรือญาติมีอาการชา รับรู้ร้อนเย็นได้ไม่ดี ให้ถามแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดก่อนใช้ความร้อนหรือความเย็นบริเวณนั้น ผู้ป่วยเบาหวานที่อยากออกกำลังกาย อ่าน ออกกำลังกายสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน

ปวดข้อห้ามกินอะไร มีอาหารต้องห้ามจริงไหม

คำถามนี้ต้องแยกตามโรค

• •โรคเกาต์ เป็นโรคที่อาหารเกี่ยวข้องชัดเจน หน้า Gout ของ NHS แนะนำว่าอย่ากินเครื่องดื่มและขนมหวานมาก ให้กินอาหารสุขภาพ และระบุว่าแพทย์อาจให้รายการอาหารที่ให้เพิ่มหรือให้จำกัด ผู้เป็นเกาต์จึงควรใช้รายการจากแพทย์ที่ดูแลเป็นหลัก
• •ปวดข้อทั่วไป ข้อเสื่อม ข้อแพลง แหล่งทางการที่เราตรวจ (NHS และ Arthritis UK) ไม่ได้ระบุอาหารต้องห้ามสำหรับอาการปวดข้อทั่วไป ส่วนคำว่า "ของแสลง" เช่น หน่อไม้ ข้าวเหนียว ไก่ ยังไม่พบแหล่งทางการที่ยืนยันว่าทำให้ข้อเสื่อมหรือข้อแพลงแย่ลง

อ่านความเชื่อเรื่องอาหารกับปวดเข่าแบบละเอียดได้ที่ ปวดเข่าห้ามกินอะไร ความเชื่อที่ควรรู้

ยาหม่อง ยานวด น้ำมันสมุนไพร ใช้ได้ไหม

Arthritis UK ระบุว่าแพทย์อาจแนะนำครีมแคปไซซิน (สารจากพริก) สำหรับข้อเสื่อม และมีเจลหรือครีมยาแก้อักเสบกลุ่มเอ็นเสด (NSAIDs) เป็นทางเลือกบรรเทาปวดข้อเสื่อม แหล่งที่เราตรวจไม่ได้ประเมินยาหม่อง ยานวด หรือน้ำมันสมุนไพรแบบไทยโดยตรง จึงยังบอกไม่ได้ว่าได้ผลแค่ไหน

สิ่งที่ทำได้คือ

• •อ่านส่วนผสมบนฉลากยาทาทุกครั้ง แล้วนำไปให้เภสัชกรดู โดยเฉพาะถ้าใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาแก้ปวดอยู่แล้ว
• •ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดและกำลังคิดจะนวดหรือใช้ยาทา อ่าน ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาแก้ปวด และการนวด
• •NHS แนะนำให้เลี่ยงการนวดในสองสามวันแรกหลังข้อแพลงหรือกล้ามเนื้อยืดเกิน

สัญญาณที่ต้องพบแพทย์

ควรพบแพทย์ (ไม่ฉุกเฉิน) ตามที่ NHS ระบุ

• •คิดว่าข้อแพลงหรือกล้ามเนื้อยืดเกิน แล้วแย่ลง หรือดูแลเองแล้วไม่ดีขึ้น

ไปโรงพยาบาลวันนี้ ไม่ต้องรอนัด — NHS หน้า Gout ระบุว่าถ้าปวดและบวมที่ข้อ แล้วมีไข้สูง หรือรู้สึกร้อนสลับหนาวสั่น หรือคลื่นไส้กินไม่ได้ อาจเป็นข้อติดเชื้อ ต้องได้รับการตรวจเร็ว (ใน NHS คือโทร 111 หรือติดต่อแพทย์ทันที)

ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่ง หลังบาดเจ็บ (NHS ให้โทร 999 หรือไปห้องฉุกเฉิน)

• •ได้ยินเสียงดังกร๊อบตอนบาดเจ็บ
• •ส่วนที่บาดเจ็บผิดรูปหรือบิดไปผิดทิศ
• •ส่วนที่บาดเจ็บชา
• •ผิวรอบที่บาดเจ็บเปลี่ยนสี เช่น เป็นสีน้ำเงินคล้ำหรือสีเทา
• •ส่วนที่บาดเจ็บเย็นผิดปกติ

ประคบเย็นทีละขั้นตามคำแนะนำของ NHS

1. 1ใช้ถุงน้ำแข็ง หรือถุงผักแช่แข็ง
2. 2ห่อด้วยผ้า ก่อนวางบนผิวทุกครั้ง
3. 3วางบนบริเวณที่บาดเจ็บครั้งละไม่เกิน 20 นาที
4. 4ทำซ้ำได้ทุก 2–3 ชั่วโมง
5. 5ในสองสามวันแรกหลังบาดเจ็บ เลี่ยงอาบน้ำร้อน แผ่นร้อน แอลกอฮอล์ และการนวด

ถ้าผิวบริเวณนั้นชาอยู่แล้ว หรือเป็นเบาหวานที่มีอาการชา ให้ถามแพทย์ก่อน เพราะ NIDDK ระบุว่าผู้ที่มีเส้นประสาทเสียหายจากเบาหวานอาจบาดเจ็บที่เท้าโดยไม่รู้ตัว

ประคบอุ่นอย่างระมัดระวัง

Arthritis UK ไม่ได้ระบุระยะเวลาประคบอุ่นไว้ในหน้าที่เราตรวจ สิ่งที่แหล่งข้อมูลที่เราตรวจพูดถึงคือ

• •NHS ให้เลี่ยงความร้อนในสองสามวันแรกหลังข้อแพลงหรือกล้ามเนื้อยืดเกิน
• •NIDDK ให้ทดสอบน้ำก่อนว่าไม่ร้อนเกินไป ด้วยเทอร์โมมิเตอร์หรือข้อศอก และไม่วางกระเป๋าน้ำร้อนหรือแผ่นให้ความร้อนบนเท้าในผู้ป่วยเบาหวาน

ถ้าไม่แน่ใจว่าควรใช้ความอุ่นนานแค่ไหน ให้ถามนักกายภาพบำบัดหรือแพทย์ที่ดูแล

คำถามที่แหล่งข้อมูลยังไม่ได้ตอบ

• •ประคบสลับร้อนกับเย็นดีกว่าไหม — หน้าที่เราตรวจไม่ได้พูดถึงวิธีนี้
• •ประคบด้วยสมุนไพรร้อน (ลูกประคบ) ได้ผลไหม — หน้าที่เราตรวจไม่ได้ประเมินลูกประคบแบบไทย
• •ข้อบวมเรื้อรังจากข้อเสื่อมควรใช้ความเย็นไหม — Arthritis UK ระบุเพียงว่าถุงเย็นช่วยบรรเทาข้อที่ร้อนและบวม โดยไม่ได้แยกตามชนิดโรค

เมื่อแหล่งข้อมูลยังไม่ได้ตอบ วิธีที่ปลอดภัยคือถามแพทย์หรือนักกายภาพบำบัดที่ดูแล

เตรียมข้อมูลก่อนพบแพทย์

• •ข้อไหนปวด ข้างเดียวหรือสองข้าง
• •เริ่มปวดเมื่อไร หลังบาดเจ็บหรือค่อย ๆ ปวด
• •มีบวม แดง ร้อน หรือมีไข้ร่วมด้วยหรือไม่
• •ปวดหรือฝืดมากช่วงไหนของวัน
• •ใช้ยาแก้ปวด ยาทา หรืออาหารเสริมอะไรอยู่ (นำฉลากไปด้วย)
• •มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน โรคไต เกาต์ หรือใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าแคลโปรพลัส (BETA CAL PRO PLUS)

เบต้าแคลโปรพลัส (BETA CAL PRO PLUS) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ตรา เบต้า แคล โปร พลัส เลข อย. 13-1-01566-5-0027 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด (ปทุมธานี) จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 850 มก. (น้ำหนักสุทธิ 8.5 กรัม) ฉลากระบุให้รับประทานวันละ 2 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: แคลเซียม แอล-ทรีโอเนต (98%) 350 มก. · แคลเซียม อะมิโนแอซิด คีเลต (40%) 135 มก. · ผงเชอร์รี่ทาร์ต 100 มก. · แคลเซียมจากเปลือกหอยมุก 50 มก. · ผงโคลอสตรุ้ม (colostrum) 25 มก. · สารสกัดโรสฮิป 24.22 มก. · คอลลาเจน ไทป์ ทู 20 มก. · สารสกัดขมิ้นชัน 16 มก. · สารสกัดขิง 10 มก. · วิตามินดี 3 (100,000 IU/g) 0.5 มก. (คิดเป็นราว 50 IU หรือ 1.25 ไมโครกรัม คำนวณ)

คำเตือนบนฉลาก: ผู้ที่เป็นโรคนิ่วไม่ควรรับประทาน · ห้ามใช้ในผู้ที่มีท่อน้ำดีอุดตัน · เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่ · ฉลากระบุว่า ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

เรื่องปวดข้อและการประคบ: ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ลดปวดข้อ ลดข้อบวม ใช้แทนการประคบร้อนหรือเย็น หรือใช้แทนยาแก้ปวดที่แพทย์สั่ง ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้โดยตรง

เทียบปริมาณขมิ้นชันและขิงในแคปซูลกับขนาดที่ใช้ในงานวิจัย

• •สารสกัดขมิ้นชัน 16 มก. ต่อแคปซูล (32 มก. ต่อวันตามฉลาก คำนวณ) — งานทดลองในผู้ป่วยข้อเข่าเสื่อมชาวไทย 367 คน เปรียบเทียบสารสกัดขมิ้นชัน 1,500 มก. ต่อวัน กับยาไอบูโพรเฟน 1,200 มก. ต่อวัน นาน 4 สัปดาห์ พบว่าคะแนนปวดและการใช้งานดีขึ้นไม่ด้อยกว่ากัน งานนี้ไม่มีกลุ่มยาหลอก และขนาดที่ใช้มากกว่าในแคปซูลราว 47 เท่า (คำนวณ) ฉลากไม่ระบุปริมาณเคอร์คูมินอยด์ งานทบทวนภาพรวมปี 2025 พบว่างานทบทวนเรื่องขมิ้นชันกับข้อเสื่อมมีคุณภาพวิธีวิจัยต่ำมาก
• •สารสกัดขิง 10 มก. ต่อแคปซูล (20 มก. ต่อวันตามฉลาก คำนวณ) — การวิเคราะห์รวม 5 งานทดลองเทียบยาหลอกในผู้ป่วยข้อเสื่อม 593 คน พบว่าขิงชนิดกินลดปวดได้เล็กน้อย แต่ผู้ที่ได้ขิงเลิกใช้เพราะอาการไม่พึงประสงค์มากกว่ากลุ่มยาหลอกราว 2 เท่า บทคัดย่อไม่ระบุขนาดที่ใช้ จึงเทียบกับในแคปซูลไม่ได้
• •งานทั้งสองทำในผู้ป่วยข้อเสื่อม ไม่ได้ทำในอาการปวดข้อจากการบาดเจ็บ ข้อแพลง หรือเกาต์ จึงนำผลไปใช้กับอาการเหล่านั้นไม่ได้

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้แพ้โปรตีนนมวัว: มีโคลอสตรุ้ม (น้ำนมเหลือง) ควรหลีกเลี่ยงหรือปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้มีประวัติแพ้หอยหรืออาหารทะเล: มีแคลเซียมจากเปลือกหอยมุก ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ที่เป็นโรคนิ่ว: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน ส่วนผู้ที่เคยเป็นนิ่ว (ไต ทางเดินปัสสาวะ ถุงน้ำดี) ให้ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้มีท่อน้ำดีอุดตัน: ฉลากห้ามใช้ ขมิ้นชันมีงานในคนพบว่าทำให้ถุงน้ำดีบีบตัว
• •ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ฟอกไต แคลเซียมในเลือดสูง หรือโรคพาราไทรอยด์: ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยาไทรอยด์ ยาปฏิชีวนะบางกลุ่ม (ควิโนโลน เตตราไซคลีน) ยากระดูกพรุนกลุ่มบิสฟอสโฟเนต หรือยาเหล็ก: แคลเซียมอาจลดการดูดซึมยาเหล่านี้ ระยะห่างที่เหมาะสมขึ้นกับชนิดยา ให้เภสัชกรหรือแพทย์กำหนดเวลา
• •ผู้ใช้ยาขับปัสสาวะกลุ่มไทอะไซด์ หรือยาไดจอกซิน: แจ้งแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด (NSAIDs) ผู้มีเลือดออกง่าย หรือจะผ่าตัดหรือทำฟัน: ผลิตภัณฑ์มีขมิ้นชันและขิง MSKCC (ศูนย์มะเร็งเมมโมเรียลสโลน เคทเทอริง) ระบุว่าขมิ้นชันอาจเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ใช้วาร์ฟารินหรือยาต้านการแข็งตัวของเลือดอื่น และมีรายงานเลือดออกในผู้สูงอายุที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดร่วมกับขิง ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน ห้ามหยุดยาเอง
• •ผู้ใช้ยาแก้ปวดเป็นประจำ (แอสไพริน ไอบูโพรเฟน พาราเซตามอล): MSKCC ระบุว่าขมิ้นชันอาจลดฤทธิ์ยา (ข้อมูลจากหลอดทดลอง) ให้ถามเภสัชกรก่อน ห้ามหยุดยาแก้ปวดเอง
• •ผู้มีโรคตับ หรือมีอาการตัวเหลือง ปัสสาวะสีเข้ม อ่อนเพลีย คลื่นไส้: ให้หยุดและพบแพทย์ เพราะมีรายงานตับอักเสบที่สัมพันธ์กับผลิตภัณฑ์ขมิ้นชัน
• •ผู้ที่ได้วิตามินดีหรือแคลเซียมจากแพทย์อยู่แล้ว: นับรวมทุกแหล่ง และห้ามเปลี่ยนยาเอง
• •เด็กและสตรีมีครรภ์: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน
• •ผู้ใช้ยาแก้ปวดข้อ ยากระดูกพรุน หรือยาเกาต์: ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง

ผลิตภัณฑ์นี้มีแคลเซียม ขมิ้นชัน และขิง ฉลากระบุว่าผู้ที่เป็นโรคนิ่วไม่ควรรับประทาน และห้ามใช้ในผู้ที่มีท่อน้ำดีอุดตัน ผู้ที่เป็นโรคไต ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาไทรอยด์ ยาปฏิชีวนะ หรือยากระดูกพรุน ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน ห้ามหยุดหรือปรับยาที่แพทย์สั่งเอง ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจมวลกระดูกหรือการรักษาของแพทย์

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าแคลโปรพลัสทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรืออาการดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาแก้ปวด ยาแก้อักเสบ ยาสเตียรอยด์ ยารูมาตอยด์ ยาเกาต์ ยากระดูกพรุน ยาเบาหวาน และยาต้านการแข็งตัวของเลือด แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจของแพทย์ การกายภาพบำบัด หรือการตรวจมวลกระดูก

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •ได้ยินเสียงดังกร๊อบตอนบาดเจ็บ
• •ส่วนที่บาดเจ็บผิดรูปหรือบิดไปผิดทิศ
• •ส่วนที่บาดเจ็บชา
• •ผิวรอบที่บาดเจ็บเปลี่ยนสี เช่น เป็นสีน้ำเงินคล้ำหรือสีเทา
• •ส่วนที่บาดเจ็บเย็นผิดปกติ
• •หกล้มแล้วปวดสะโพกมาก
• •หกล้มแล้วลงน้ำหนักหรือเดินไม่ได้
• •ริมฝีปาก ลิ้น หรือคอบวมขึ้นทันที
• •หายใจลำบากหรือหายใจไม่ออก

ถ้ามีไข้และข้อบวมแดงร้อน อาจเป็นข้ออักเสบติดเชื้อ ให้ไปโรงพยาบาลวันนี้ ไม่ต้องรอนัด