ผู้สูงอายุหูตึง สื่อสารอย่างไรให้เข้าใจกันและควรตรวจเมื่อไร

การได้ยินที่ลดลงมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นความดื้อหรือความจำ

และผลกระทบใหญ่กว่าที่คนคิด เพราะทำให้ท่านถอยห่างจากบทสนทนา แล้วค่อย ๆ ถอยห่างจากผู้คน

สังเกตอย่างไร

เปิดโทรทัศน์เสียงดังกว่าคนอื่นในบ้าน

ให้พูดซ้ำบ่อย

ตอบไม่ตรงคำถาม

ฟังไม่ได้เมื่อมีเสียงรบกวน เช่น ในร้านอาหารหรือตอนพัดลมเปิด

พูดเสียงดังขึ้นกว่าเดิมโดยไม่รู้ตัว

ไม่ค่อยเข้าร่วมวงสนทนา หรือพยักหน้าไปเรื่อย ๆ ทั้งที่ไม่ได้ยิน

ข้อสุดท้ายพบบ่อยมาก และเป็นเหตุผลที่ครอบครัวไม่รู้ว่าท่านมีปัญหา

ทำไมถึงควรตรวจ ไม่ใช่ปล่อยไว้

เพราะบางสาเหตุแก้ได้ทันที เช่น ขี้หูอุดตัน

เพราะการได้ยินเกี่ยวข้องกับความปลอดภัย ทั้งเสียงรถ เสียงเตือน และการทรงตัว

เพราะการไม่ได้ยินทำให้เข้าสังคมน้อยลง ซึ่งเชื่อมโยงกับภาวะซึมเศร้าและการถอยห่าง อ่านต่อที่ ผู้สูงอายุซึมเศร้า

เพราะยิ่งปล่อยไว้นาน การปรับตัวกับเครื่องช่วยฟังยิ่งยากขึ้น

เริ่มตรวจที่ไหน

เริ่มจากแพทย์ที่ท่านรักษาอยู่ แล้วขอส่งต่อ

หรือติดต่อโรงพยาบาลตามสิทธิเพื่อขอตรวจการได้ยิน

ถามเรื่องสิทธิเครื่องช่วยฟังด้วย เพราะมีอยู่ในระบบและหลายครอบครัวไม่ทราบ

อย่าซื้อเครื่องขยายเสียงจากอินเทอร์เน็ตมาใช้แทนการตรวจ เพราะไม่ได้ปรับให้ตรงกับระดับการได้ยินของท่าน และอาจดังจนเป็นอันตราย

วิธีพูดให้ท่านเข้าใจ

หันหน้าเข้าหาท่าน ให้ท่านเห็นปาก ข้อนี้ช่วยได้มากกว่าการตะโกน

เข้าไปใกล้ก่อนพูด อย่าพูดจากอีกห้อง

พูดช้าลงและชัดขึ้น ไม่ใช่ดังขึ้น การตะโกนทำให้เสียงเพี้ยนและฟังยากกว่าเดิม

ปิดเสียงรบกวนก่อน เช่น ปิดทีวีหรือพัดลม

ถ้าท่านไม่เข้าใจ ให้เปลี่ยนคำใหม่ ไม่ใช่พูดประโยคเดิมซ้ำ

บอกหัวข้อก่อนเข้าเรื่อง เช่น เรื่องหมอนัดนะ แล้วค่อยพูดต่อ

พูดทีละคน ไม่พูดพร้อมกันหลายคน

เขียนใส่กระดาษถ้าเป็นเรื่องสำคัญ เช่น วันนัดหรือชื่อยา

อย่าพูดว่าไม่เป็นไร เดี๋ยวค่อยบอก เพราะทำให้ท่านรู้สึกถูกทิ้งไว้นอกวง

เรื่องที่ครอบครัวควรระวัง

อย่าคุยกันข้ามหัวท่านเหมือนท่านไม่อยู่

อย่าหงุดหงิดเวลาต้องพูดซ้ำ เพราะท่านรู้สึกได้และจะเลิกถาม

เวลาไปหาหมอ ให้บอกหมอว่าท่านได้ยินไม่ชัด ไม่อย่างนั้นท่านจะพยักหน้ารับคำสั่งที่ไม่ได้ยิน แล้วกลับมาทำผิด

ถ้าท่านใช้เครื่องช่วยฟังแล้ว

ตรวจแบตเตอรี่สม่ำเสมอ

ทำความสะอาดตามที่ได้รับคำแนะนำ

ช่วงแรกจะรู้สึกแปลกและเสียงรอบตัวดังผิดปกติ เป็นเรื่องปกติและต้องใช้เวลาปรับ

ถ้าท่านเลิกใส่ ให้ถามว่าทำไม แล้วพากลับไปปรับ ไม่ใช่ปล่อย

จัดสภาพแวดล้อมให้ฟังง่ายขึ้น

ปิดทีวีหรือลดเสียงก่อนเริ่มคุย เสียงพื้นหลังเป็นศัตรูตัวใหญ่ที่สุดของคนหูตึง

นั่งให้ท่านเห็นหน้าเรา และให้แสงส่องหน้าเรา ไม่ใช่ส่องหลัง เพราะท่านอ่านปากไปด้วยโดยไม่รู้ตัว

อย่าพูดจากอีกห้องหนึ่ง หรือพูดขณะเดินหันหลังให้

เลือกที่นั่งในร้านอาหารที่ห่างจากลำโพงและครัว

ในวงญาติ ให้พูดทีละคน เพราะการพูดพร้อมกันหลายคนทำให้ท่านตามไม่ทันและเงียบไปเอง

ทำไมการปล่อยไว้ถึงกระทบมากกว่าที่คิด

คนที่ไม่ได้ยินจะค่อย ๆ ถอยออกจากวงสนทนา แล้วอยู่คนเดียวมากขึ้น

ซึ่งดูเหมือนซึมเศร้าหรือความจำแย่ลง ทั้งที่ต้นเหตุคือการได้ยิน

และการไม่ได้ยินเสียงเตือนภัย เสียงรถ หรือเสียงคนเรียก เป็นเรื่องความปลอดภัยด้วย

นี่คือเหตุผลที่ควรพาไปตรวจ ไม่ใช่ยอมรับว่าแก่แล้วเป็นธรรมดา

อ่านต่อ

• •เตรียมตัวก่อนพาผู้สูงอายุไปหาหมอ ให้ได้คำตอบกลับมาจริง
• •ผู้สูงอายุอยู่บ้านคนเดียว ลูกหลานที่อยู่ไกลควรจัดการอย่างไร

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปสำหรับผู้ดูแล ไม่ใช่คำวินิจฉัยและไม่ใช่คำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

อาการเบื่ออาหาร น้ำหนักลด หรือกลืนลำบากในผู้สูงอายุ อาจมีสาเหตุที่ต้องได้รับการตรวจ จึงควรพาไปพบแพทย์ ไม่ควรแก้เองด้วยการหาอาหารหรือผลิตภัณฑ์มาเสริม

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์ เภสัชกร หรือนักกำหนดอาหาร ก่อนเปลี่ยนแปลงสิ่งที่รับประทาน