บิฟิโดแบคทีเรียม ลองกัม คือจุลินทรีย์อะไร และชื่อซ้ำสองครั้งทำไม

คำตอบสั้น: บิฟิโดแบคทีเรียม ลองกัม เป็นแบคทีเรียในสกุลบิฟิโดแบคทีเรียม ชื่อชนิด longum มาจากคำว่ายาว ซึ่งหมายถึงรูปร่างเซลล์ ฉลากบางกล่องเขียนคำว่าลองกัมสองครั้งเพราะมีทั้งชื่อชนิดและชื่อสับสปีชีส์ที่สะกดเหมือนกัน

ชื่อเต็มและวิธีอ่าน

ชื่อวิทยาศาสตร์คือ Bifidobacterium longum

ภาษาไทยเขียนว่า บิฟิโดแบคทีเรียม ลองกัม

บางฉลากเขียนยาวกว่านั้นว่า Bifidobacterium longum subsp. longum

ภาษาไทยคือ บิฟิโดแบคทีเรียม ลองกัม สับสปีชีส์ ลองกัม

ทำไมคำว่า ลองกัม ถึงซ้ำสองครั้ง

เพราะชื่อเต็มมี 3 ชั้น

ชั้นที่ 1 สกุล คือ Bifidobacterium

ชั้นที่ 2 ชนิด คือ longum

ชั้นที่ 3 สับสปีชีส์ ซึ่งในกรณีนี้ก็ชื่อ longum เหมือนกัน

คำว่า subsp. ย่อมาจาก subspecies แปลว่าสับสปีชีส์ หรือชนิดย่อย

ชนิด longum แบ่งเป็นหลายสับสปีชีส์ โดยตัวที่ชื่อ longum เหมือนชื่อชนิด เป็นสับสปีชีส์ต้นแบบของชนิดนี้

ดังนั้นการเขียนซ้ำจึงไม่ใช่ความผิดพลาดของฉลาก แต่เป็นการระบุให้ละเอียดขึ้นอีกชั้น

ที่มาของชื่อ longum

longum มาจากรากศัพท์ที่แปลว่า ยาว

หมายถึงรูปร่างของเซลล์ที่ค่อนข้างยาวเมื่อเทียบกับตัวอื่นในสกุลเดียวกัน

เป็นการตั้งชื่อตามลักษณะที่มองเห็น เหมือนกับชื่อ bifidum ที่มาจากรูปร่างแตกสองแฉก

สับสปีชีส์อื่นที่อาจเห็นบนฉลาก

ชนิด longum มีสับสปีชีส์อื่นด้วย เช่น สับสปีชีส์ที่ชื่อ infantis

บางฉลากเขียนว่า Bifidobacterium infantis เฉย ๆ ซึ่งปัจจุบันจัดอยู่ใต้ชนิด longum

สองชื่อนี้จึงอาจหมายถึงตัวเดียวกัน แต่เขียนตามระบบคนละยุค

ถ้าฉลากเขียนไม่ตรงกัน ให้สอบถามผู้ผลิตว่าหมายถึงสับสปีชีส์ใด

ลักษณะของสกุลนี้

เป็นกลุ่มที่ไม่ชอบออกซิเจน

พบเป็นจุลินทรีย์ประจำถิ่นในลำไส้ใหญ่ของมนุษย์

เพราะไวต่อออกซิเจน การผลิตและการบรรจุจึงต้องควบคุมมากกว่าจุลินทรีย์กลุ่มอื่น

นี่คือเหตุผลที่ฉลากกลุ่มนี้มักเน้นเรื่องการปิดฝาให้สนิทและเก็บในที่แห้ง

ข้อมูลจากฉลากเบต้าแคร์

ฉลากเบต้าแคร์ระบุ บิฟิโดแบคทีเรียม ลองกัม สับสปีชีส์ ลองกัม ปริมาณ 5 มิลลิกรัม

เป็นตัวอย่างของฉลากที่เขียนถึงระดับสับสปีชีส์ ซึ่งละเอียดกว่าฉลากที่เขียนแค่ชื่อชนิด

ตัวเลข 5 มิลลิกรัมเป็นน้ำหนักผง ไม่ใช่จำนวน CFU

สิ่งที่ควรดูบนฉลาก

1. เขียนถึงระดับใด ชื่อสกุล ชื่อชนิด หรือชื่อสับสปีชีส์

2. มีรหัสสเตรนต่อท้ายหรือไม่

3. ปริมาณเป็นมิลลิกรัมหรือ CFU

4. วิธีเก็บและวันหมดอายุ

สิ่งที่บทความนี้จะไม่เขียน

จะไม่เขียนว่าสายพันธุ์นี้ช่วยเรื่องใด หรือเหมาะกับภาวะใด

เพราะเป็นการอ้างสรรพคุณที่ต้องได้รับอนุญาตก่อนตามกฎหมาย

และงานวิจัยเรื่องสายพันธุ์จำเพาะยังให้ผลไม่ตรงกัน ยังไม่พอจะสรุปเป็นคำแนะนำสำหรับทุกคน

ถ้ามีคำถามเกี่ยวกับสุขภาพของตัวเอง ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

ระบบชื่อ 3 ชั้นใช้กับสิ่งมีชีวิตอื่นด้วย

ระบบนี้ไม่ได้ใช้เฉพาะกับจุลินทรีย์

พืชและสัตว์ก็ใช้ระบบเดียวกัน คือสกุล ชนิด และชนิดย่อย

เมื่อเข้าใจโครงสร้างนี้ครั้งเดียว จะอ่านชื่อบนฉลากอื่นได้ด้วย

ตัวอย่างที่คุ้นเคยคือชื่อวิทยาศาสตร์ของขมิ้นชัน ซึ่งเขียนว่า Curcuma longa

Curcuma คือสกุล ส่วน longa คือชนิด และคำว่า longa ก็มาจากรากเดียวกับ longum ที่แปลว่ายาวเช่นกัน

ทำไมฉลากที่เขียนละเอียดจึงมีค่า

ฉลากที่เขียนถึงระดับสับสปีชีส์ ทำให้ผู้ซื้อตรวจสอบย้อนกลับได้

ฉลากที่เขียนแค่ชื่อสกุล ทำให้ไม่ทราบว่าเป็นตัวใดในสกุลนั้น ซึ่งมีอยู่หลายสิบชนิด

ความละเอียดของฉลากจึงเป็นข้อมูล ไม่ใช่การรับรองคุณภาพ

และไม่ได้แปลว่าฉลากที่ละเอียดกว่าจะให้ผลต่อร่างกายต่างกัน

อ่านต่อ

• •โพรไบโอติกคืออะไร และอ่านชื่อสายพันธุ์บนฉลากอย่างไร
• •อ่านฉลากอาหารเสริม 7 จุดที่ต้องดูก่อนจ่ายเงิน
• •เบต้าแคร์คืออะไร ข้อมูลที่ยืนยันได้ทั้งหมด
• •บิฟิโดแบคทีเรียม บิฟิดัม คือจุลินทรีย์อะไร และอ่านชื่อบนฉลากอย่างไร

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้ให้ความรู้เรื่องสารอาหารและวิธีอ่านฉลาก ไม่ได้ระบุว่าผลิตภัณฑ์ใดให้ผลอย่างไรต่อร่างกาย

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน โดยนำกล่องไปให้ดูด้วย