วิตามินบี 12 ได้จากอะไร ไข่ ข้าวกล้อง มีไหม คนกินเจเสี่ยงขาดแค่ไหน

คำตอบสั้น: วิตามินบี 12 มาจาก อาหารจากสัตว์เป็นหลัก Linus Pauling Institute (ทบทวน พ.ย. 2566) ระบุว่าบี 12 มีในเนื้อสัตว์ สัตว์ปีก ปลา หอยและสัตว์ทะเลเปลือกแข็ง และมีน้อยกว่าในนมและไข่ ส่วน NHS ระบุว่า บี 12 ไม่มีตามธรรมชาติในผลไม้ ผัก และธัญพืช ข้าวกล้องจึงไม่ใช่แหล่งบี 12 คนกินเจหรือมังสวิรัติเคร่งครัดที่ไม่กินนมและไข่ เสี่ยงขาดบี 12 มากกว่าคนทั่วไป และผู้สูงอายุก็เสี่ยงเพราะดูดซึมจากอาหารได้น้อยลง ถ้ามีอาการชา เหน็บ อ่อนเพลียมาก หรือกินยาเมทฟอร์มินมานาน ให้ถามแพทย์เรื่องการตรวจระดับบี 12

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •แหล่งหลัก: หอย ปลา เนื้อวัว สัตว์ปีก นม ชีส ไข่ (Linus Pauling Institute, NHS)
• •ข้าวกล้อง ผัก ผลไม้: ไม่มีบี 12 ตามธรรมชาติ (NHS) ข้าวกล้องมีวิตามินบี 1 แต่ไม่ใช่บี 12
• •ไข่: มีบี 12 แต่ไม่มาก ไข่ลวกฟองใหญ่ 1 ฟองมีราว 0.4 ไมโครกรัม (Linus Pauling Institute)
• •พืชบางชนิด: ถั่วหมักบางชนิด สาหร่าย และเห็ดบางชนิดอาจมีบี 12 ที่ใช้ได้ แต่ช่วยได้ไม่มาก (Linus Pauling Institute)
• •กลุ่มเสี่ยง: กินเจหรือมังสวิรัติเคร่งครัด ผู้สูงอายุ ผู้ใช้เมทฟอร์มินหรือยาลดกรดนาน ผู้เคยผ่าตัดกระเพาะ
• •สงสัยว่าขาด: ไปตรวจกับแพทย์ อย่าเดาแล้วซื้อมากินเอง

วิตามินบี 12 มีในอาหารอะไรบ้าง

ผู้สร้างบี 12 ได้คือแบคทีเรียและอาร์เคียบางชนิด (Linus Pauling Institute) คนจึงได้บี 12 ผ่านอาหารจากสัตว์ที่สะสมไว้ ตาราง Linus Pauling Institute (ข้อมูลอาหารสหรัฐ ต่อ 3 ออนซ์ หรือราว 85 กรัม ขนาดประมาณสำรับไพ่) ให้ตัวอย่างดังนี้:

• •หอยกาบ (clams) นึ่ง: 84.1 ไมโครกรัม
• •หอยแมลงภู่นึ่ง: 20.4 ไมโครกรัม
• •ปลาแมกเคอเรลแอตแลนติกปรุงสุก: 16.2 ไมโครกรัม
• •ปูอลาสกานึ่ง: 9.8 ไมโครกรัม
• •เนื้อวัวไม่ติดมันย่าง: 7.0 ไมโครกรัม
• •ปลาแซลมอนชินุกปรุงสุก: 2.4 ไมโครกรัม
• •นมไขมัน 2% 1 แก้ว (8 ออนซ์ของเหลว): 1.3 ไมโครกรัม
• •ไก่เนื้อขาวอบ: 0.3 ไมโครกรัม

NHS ระบุแหล่งบี 12 ที่ดี ได้แก่ เนื้อสัตว์ ปลา นม ชีส ไข่ และซีเรียลอาหารเช้าบางยี่ห้อที่เติมบี 12 และระบุว่าคนที่กินเนื้อ ปลา หรือนม น่าจะได้บี 12 พอจากอาหาร

ปริมาณที่ต้องการต่อวันแต่ละแหล่งไม่เท่ากัน DRI ไทย 2563 (กรมอนามัย) กำหนด 2.4 ไมโครกรัม สำหรับผู้ใหญ่ทุกวัย ส่วน NHS ระบุผู้ใหญ่อายุ 19–64 ปีต้องการราว 1.5 ไมโครกรัมต่อวัน คนไทยใช้ค่าของกรมอนามัยเป็นหลัก

อาหารไทยที่มาจากสัตว์ เช่น หอยแครง หอยแมลงภู่ ปลาทู เนื้อหมู ไก่ ไข่ และนม จัดอยู่ในกลุ่มอาหารจากสัตว์ที่ NHS และ Linus Pauling Institute ระบุ แต่แหล่งที่เปิดตรวจไม่มีตัวเลขบี 12 ของอาหารไทยแต่ละชนิด เราจึงไม่ใส่ตัวเลข สำหรับผู้สูงอายุที่ต้องการโปรตีนจากสัตว์พอเหมาะ อ่านเพิ่มใน ผู้สูงอายุต้องการโปรตีนเท่าไร

ไข่มีวิตามินบี 12 ไหม

มี แต่ไม่มากเมื่อเทียบกับหอยหรือปลา NHS จัดไข่เป็นแหล่งบี 12 ที่ดี ส่วน Linus Pauling Institute ระบุว่านมและไข่มีบี 12 "น้อยกว่า" เนื้อสัตว์และปลา ตารางของ Linus Pauling Institute ระบุไข่ลวก (poached) ฟองใหญ่ 1 ฟองมีบี 12 ราว 0.4 ไมโครกรัม สองแหล่งนี้ไม่ได้ขัดกัน เพียงแต่เน้นคนละมุม คือไข่เป็นแหล่งหนึ่งที่ใช้ได้ แต่ปริมาณต่อฟองไม่สูง

ข้าวกล้อง ผัก ถั่ว มีวิตามินบี 12 ไหม

ไม่มีตามธรรมชาติ NHS ระบุว่าบี 12 ไม่มีตามธรรมชาติในผลไม้ ผัก และธัญพืช บางคนสับสนเพราะข้าวกล้องเป็นแหล่งวิตามินบีตัวอื่น Linus Pauling Institute (หน้าไธอะมิน) ระบุว่าธัญพืชไม่ขัดสี ถั่ว และเนื้อหมูไม่ติดมันเป็นแหล่งวิตามินบี 1 ที่ดี และการขัดข้าวทำให้ไธอะมินหายไปเกือบหมด ข้าวกล้องจึงช่วยเรื่องบี 1 ไม่ใช่บี 12 อ่านเรื่องบี 1 ใน โรคเหน็บชาจากขาดวิตามินบี 1

สาหร่าย เทมเป้ เห็ด มีบี 12 ที่ร่างกายใช้ได้จริงไหม

Linus Pauling Institute เขียนไว้ว่าพืชบางชนิด เช่น ถั่วและผักหมักบางชนิด สาหร่ายที่กินได้ และเห็ดบางชนิด อาจมีบี 12 ในรูปที่ออกฤทธิ์ได้ และเมื่อรวมกับอาหารที่เติมวิตามินบี เช่น ซีเรียลหรือยีสต์โภชนาการ (nutritional yeast) อาจช่วยป้องกันการขาดในคนกินมังสวิรัติได้ แต่ช่วยได้ไม่มาก (modestly)

แหล่งที่เปิดตรวจไม่ได้ระบุว่าเทมเป้ สาหร่ายแห้ง หรือสาหร่ายสไปรูลินายี่ห้อใดมีบี 12 เท่าไร และไม่ได้บอกว่าพืชเหล่านี้ใช้แทนอาหารจากสัตว์ได้ ข้อสรุปของ Linus Pauling Institute คือ คนกินมังสวิรัติเคร่งครัด (วีแกน) ต้องได้บี 12 จากอาหารเสริม หรืออาหารที่เติมบี 12

คนกินเจ มังสวิรัติ เสี่ยงขาดบี 12 แค่ไหน

เสี่ยงมากกว่าคนกินเนื้อชัดเจน Linus Pauling Institute ระบุว่าการกินมังสวิรัติทุกรูปแบบเพิ่มความชุกของภาวะขาดบี 12 อย่างมากในทุกกลุ่มอายุ และคนที่กินมังสวิรัติเคร่งครัดซึ่งไม่กินผลิตภัณฑ์จากสัตว์เลย ต้องได้บี 12 จากอาหารเสริม NHS ระบุว่าการขาดบี 12 จากอาหารพบไม่บ่อย แต่เกิดได้ในคนกินวีแกนที่ไม่ได้กินบี 12 เสริมหรืออาหารที่เติมบี 12

ประเด็นที่คนกินเจไทยควรรู้:

• •กินเจแบบไม่กินนมและไข่ ใกล้เคียงวีแกน ความเสี่ยงจึงสูงกว่ามังสวิรัติที่กินนมไข่
• •กินเจเฉพาะช่วงเทศกาลไม่กี่วัน แหล่งที่เปิดตรวจไม่ได้ประเมินความเสี่ยงของการกินระยะสั้นแบบนี้ DRI ไทย 2563 ระบุว่าร่างกายสะสมบี 12 ได้มาก การขาดจึงใช้เวลานาน และ Linus Pauling Institute ระบุว่าคลังบี 12 ในร่างกายผู้ใหญ่อาจเกิน 2,500 ไมโครกรัม
• •กินมังสวิรัติมาหลายปี หรือเป็นผู้สูงอายุที่กินมังสวิรัติ เป็นกลุ่มที่ควรคุยกับแพทย์เรื่องการตรวจ

อาหารเสริมบี 12 เหมาะกับคนกินเจไหม Linus Pauling Institute ระบุว่าบี 12 ในอาหารเสริมส่วนใหญ่เป็นรูปไซยาโนโคบาลามิน และร่างกายเปลี่ยนเป็นรูปที่ใช้งานได้ แต่ ตัวแคปซูลหรือส่วนผสมอื่นอาจมาจากสัตว์ เช่น แคปซูลเจลาติน คนกินเจต้องอ่านส่วนประกอบบนฉลากทุกครั้ง

ผู้สูงอายุกินเนื้อสัตว์อยู่ ทำไมยังขาดบี 12 ได้

เพราะปัญหาอยู่ที่การดูดซึม ไม่ใช่แค่การกิน Linus Pauling Institute อธิบายว่าการดูดซึมบี 12 จากอาหารต้องใช้กรดและเอนไซม์ในกระเพาะ และโปรตีนที่ชื่อ intrinsic factor ซึ่งสร้างจากกระเพาะ ภาวะกระเพาะอักเสบเรื้อรังชนิดฝ่อ (atrophic gastritis) พบราวร้อยละ 10–30 ของคนอายุเกิน 60 ปี ทำให้ดูดซึมบี 12 จากอาหารได้น้อยลง

NHS ระบุว่าภาวะขาดบี 12 หรือโฟเลตพบราว 1 ใน 10 ของคนอายุ 75 ปีขึ้นไป และ 1 ใน 20 ของคนอายุ 65–74 ปี (ข้อมูลสหราชอาณาจักร) และสาเหตุที่พบมากในสหราชอาณาจักรคือโรคโลหิตจางเพอร์นิเชียส ซึ่งภูมิคุ้มกันทำลายเซลล์ในกระเพาะ

กลุ่มอื่นที่แหล่งระบุว่าเสี่ยง:

• •ผู้ใช้ยาลดกรดกลุ่ม PPI นาน Linus Pauling Institute ระบุว่าภาวะขาดมักยังไม่เกิดจนกว่าจะใช้ต่อเนื่องอย่างน้อย 2–3 ปี
• •ผู้ใช้ยาเมทฟอร์มินนาน สมาคมโรคเบาหวานอเมริกัน (ADA 2025) แนะนำให้ตรวจระดับบี 12 เป็นระยะ
• •ผู้เคยผ่าตัดกระเพาะหรือลำไส้เล็ก รวมถึงผ่าตัดลดน้ำหนัก (MedlinePlus หน้าตรวจวิตามินบี)
• •โรคลำไส้ที่ดูดซึมผิดปกติ เช่น โรคซีลิแอค โรคโครห์น (MedlinePlus)
• •ดื่มสุรามาก (MedlinePlus)

ห้ามหยุดยาเมทฟอร์มินหรือยาลดกรดเอง เพราะกลัวขาดบี 12 ให้ถามแพทย์เรื่องการตรวจแทน อ่านต่อใน ขาดวิตามินบี 12

เมื่อไรควรตรวจระดับวิตามินบี 12

NHS ให้ พบแพทย์ถ้าสงสัยว่าขาดบี 12 เพราะต้องวินิจฉัยและรักษาเร็ว อาการหลายอย่างดีขึ้นเมื่อรักษา แต่ปัญหาบางอย่าง โดยเฉพาะระบบประสาท อาจเป็นถาวร อาการที่ NHS ระบุ ได้แก่

• •อ่อนเพลียมาก ไม่มีแรง
• •เหน็บชา (pins and needles)
• •ลิ้นแดงและเจ็บ แผลในปาก
• •กล้ามเนื้ออ่อนแรง ตามัว
• •ซึมเศร้า วิตกกังวล สับสน ความจำหรือการตัดสินใจแย่ลง

อาการเหล่านี้มีหลายสาเหตุ ไม่ใช่ขาดบี 12 ทุกครั้ง MedlinePlus (หน้าตรวจระดับบี 12 ทบทวน 10 ม.ค. 2569) ระบุว่าค่าต่ำกว่า 299 pg/mL (219 pmol/L) อาจเป็นสัญญาณขาดบี 12 และควรยืนยันด้วยการตรวจกรดเมทิลมาโลนิก (methylmalonic acid) ค่าปกติอาจต่างกันเล็กน้อยในแต่ละห้องปฏิบัติการ อ่านเรื่องอาหารสำหรับคนที่มีอาการชาใน อาหารสำหรับคนปลายประสาทเสื่อม และการเลือกบี 12 เดี่ยวหรือบีรวมใน วิตามินบีรวมกับบี 12 ต่างกันอย่างไร

ชาหรืออ่อนแรงครึ่งซีกขึ้นมาทันที หน้าเบี้ยว พูดไม่ชัด ไม่ใช่อาการขาดวิตามิน ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 แม้อาการจะหายไปเองแล้ว (NHS หน้าอาการโรคหลอดเลือดสมอง)

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าวิต (Beta Vit)

เบต้าวิต (Beta Vit) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0062 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 30 แคปซูล แคปซูลละ 900 มก. (น้ำหนักสุทธิ 27 กรัม) ฉลากระบุรับประทานวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการอนุญาตผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบสำคัญใน 1 แคปซูลตามฉลาก: แมกนีเซียมออกไซด์ 440 มก. · แมกนีเซียม บิสไกลซิเนต คีเลต (20%) 100 มก. · วิตามินบี 1 (100%) 100 มก. · กรดอัลฟาไลโปอิก (95%) 50 มก. · วิตามินเค 2 (เมนาควิโนน-7) จากบาซิลลัส ซับทิลิส นัตโตะ (0.2%) 37.5 มก. · โคเอนไซม์ คิวเท็น (99.5%) 30 มก. · วิตามินดี 3 (100,000 IU/g) 6 มก. · วิตามินบี 6 (100%) 2 มก. · วิตามินบี 12 (100%) 0.6 มก. · ส่วนประกอบอื่น: เจลาตินบริโภคได้ (เปลือกแคปซูล) สีไทเทเนียมไดออกไซด์ ซิลิคอนไดออกไซด์

ค่าคำนวณจากฉลาก: ฉลากไม่ระบุปริมาณแมกนีเซียมธาตุ เมื่อคำนวณจากสูตรเคมีของแมกนีเซียมออกไซด์และความหมายของ "(20%)" ตามเกรดวัตถุดิบ จะได้แมกนีเซียมราว 280–285 มก. ต่อแคปซูล (คำนวณ) ค่านี้ยังรอผู้ผลิตยืนยันด้วยใบวิเคราะห์ (COA) และเป็นปริมาณในแคปซูล ไม่ใช่ปริมาณที่ร่างกายดูดซึมได้ วิตามินเค 2 (MK-7) คิดเป็นราว 75 ไมโครกรัม (คำนวณ) วิตามินดี 3 ราว 600 IU หรือ 15 ไมโครกรัม (คำนวณ) และวิตามินบี 12 0.6 มก. เท่ากับ 600 ไมโครกรัม

ข้อความบนฉลาก: คำเตือน "เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน" · "ควรระวังสำหรับผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด" · กรอบข้อความ "ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค" · ฉลากมีข้อความให้กินอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสมเป็นประจำ

เรื่องบี 12 กับคนกินเจ: แคปซูลทำจากเจลาติน ซึ่งเป็นส่วนประกอบจากสัตว์ ผู้ที่กินเจ มังสวิรัติ หรือไม่บริโภคเจลาตินจึงควรทราบก่อนตัดสินใจ ฉลากไม่ระบุรูปของบี 12 (ไซยาโนโคบาลามินหรือเมทิลโคบาลามิน) และไม่แสดงตราฮาลาลบนภาพฉลากที่เรามี ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้แก้หรือป้องกันภาวะขาดบี 12 ในคนกินเจหรือผู้สูงอายุ และยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรนี้โดยตรง

• •วิตามินบี 12 600 ไมโครกรัม — ราว 250 เท่าของปริมาณที่แนะนำต่อวัน 2.4 ไมโครกรัมตาม DRI ไทย 2563 (คำนวณ) ยังไม่มีการกำหนด UL ของบี 12 ซึ่งไม่ได้แปลว่าปลอดภัยสำหรับทุกคน Linus Pauling Institute ระบุว่าบี 12 ขนาดสูงแบบกินดูดซึมได้เพียงส่วนน้อย ราวร้อยละ 1 ของขนาดที่กิน · การทบทวนของ Cochrane (2561) รวม 3 งาน 153 คน ที่ใช้บี 12 แบบกินวันละ 1,000–2,000 ไมโครกรัมในผู้ที่ขาดบี 12 ภายใต้การดูแลของแพทย์ (หลักฐานคุณภาพต่ำ) ขนาดในแคปซูลต่ำกว่าขนาดในงานนี้ และ ไม่ใช้แทนการตรวจและรักษาภาวะขาดบี 12 โดยแพทย์

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ (สองข้อแรกเป็นคำเตือนบนฉลาก ข้อที่เหลือเป็นคำแนะนำของบทความจากส่วนประกอบบนฉลาก ไม่ใช่ข้อความบนฉลาก)

• •เด็กและหญิงตั้งครรภ์: ฉลากระบุว่า "เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน" · หญิงให้นมบุตร ฉลากไม่ได้ระบุ ให้ปรึกษาแพทย์
• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด: ฉลากระบุว่า "ควรระวังสำหรับผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด" · คำแนะนำของบทความ: ผู้ใช้วาร์ฟารินหรือยาต้านการแข็งตัวของเลือดอื่น ห้ามเริ่มเอง ต้องให้แพทย์ที่ดูแลตัดสินก่อน เพราะงานวิจัยในอาสาสมัครพบว่า MK-7 เพียง 10–20 ไมโครกรัมต่อวันทำให้ค่า INR (ค่าการแข็งตัวของเลือด) เปลี่ยนในบางคน ขณะที่แคปซูลมี MK-7 ราว 75 ไมโครกรัม (คำนวณ) และมีรายงานว่าโคเอนไซม์คิวเท็นลดฤทธิ์วาร์ฟาริน · Linus Pauling Institute หน้าแมกนีเซียม (ทบทวน ต.ค. 2568) ระบุด้วยว่าแมกนีเซียมลดประสิทธิภาพของยาต้านการแข็งตัวของเลือดชนิดกินได้
• •ผู้ใช้ยาประจำตัว: ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
• •ผู้ป่วยโรคไต: ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน Linus Pauling Institute ระบุว่าผู้ที่ไตทำงานบกพร่องเสี่ยงต่อภาวะแมกนีเซียมเกินสูงกว่าคนทั่วไป
• •ใช้ยาระบายหรือยาลดกรดที่มีแมกนีเซียม หรือวิตามินรวมอื่นอยู่: แมกนีเซียมราว 280–285 มก. (คำนวณ) คิดเป็นราว 80% ของเพดานแมกนีเซียมจากผลิตภัณฑ์เสริม 350 มก. ต่อวัน ถ้ารวมแหล่งอื่นอาจเกิน และเสี่ยงท้องเสีย
• •ยาที่ต้องกินห่างจากแมกนีเซียม: ยาปฏิชีวนะกลุ่มควิโนโลนหรือเตตราไซคลีน ยากระดูกพรุนกลุ่มบิสฟอสโฟเนต และยาไทรอยด์เลโวไทร็อกซีน ให้เภสัชกรจัดเวลาให้
• •ยาเบาหวานหรืออินซูลิน: มีกรดอัลฟาไลโปอิก ซึ่ง Linus Pauling Institute ระบุว่าในทางทฤษฎีอาจเสี่ยงน้ำตาลต่ำเมื่อใช้ร่วมกับยาเบาหวาน ให้ติดตามน้ำตาลตามแพทย์สั่ง
• •จะตรวจระดับบี 12: บอกแพทย์ว่ากินผลิตภัณฑ์ที่มีบี 12 อยู่
• •กินเจหรือไม่บริโภคเจลาติน: แคปซูลทำจากเจลาติน

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าวิตทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่มีหลักฐานว่าทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาเบาหวาน อินซูลิน ยาความดัน ยาลดไขมัน ยาละลายลิ่มเลือด ยาลดกรด ยาขับปัสสาวะ ยากันชัก และยาพาร์กินสัน แม้จะเริ่มรับประทานวิตามินหรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนยาที่แพทย์สั่ง

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •เจ็บหน้าอกแบบแน่นหรือเหมือนถูกบีบ
• •เจ็บหรือแน่นอึดอัดหน้าอกขึ้นมาทันทีและไม่หายไป อาจรู้สึกเหมือนถูกกดทับ แสบร้อน หรือเหมือนอาหารไม่ย่อย
• •เจ็บที่ร้าวไปแขนข้างซ้ายหรือขวา คอ กราม ท้อง หรือหลัง
• •เจ็บหน้าอก แล้วมีเหงื่อออก
• •เจ็บหน้าอก แล้วคลื่นไส้หรืออาเจียน
• •เจ็บหน้าอก แล้วหน้ามืดหรือเวียนศีรษะ
• •เจ็บหน้าอก แล้วหายใจไม่อิ่ม
• •หายใจลำบากรุนแรง หอบ สำลัก หรือพูดเป็นคำไม่ได้
• •ริมฝีปากหรือผิวซีด เขียว หรือเทา
• •หมดสติ หรือไม่ตอบสนองตามปกติ
• •หน้าเบี้ยว แขนขาอ่อนแรงหรือชาซีกเดียว หรือพูดไม่ชัด แม้อาการจะหายไปเองแล้ว

รายการข้างต้นมาจากหน้าที่ NHS จัดเป็นเหตุให้โทร 999 หรือไปห้องฉุกเฉิน ได้แก่ หน้าหัวใจขาดเลือด (ทบทวน 31 มี.ค. 2569) หน้าเจ็บหน้าอก (ทบทวน 8 ส.ค. 2566) หน้าอาการโรคหลอดเลือดสมอง (ทบทวน 12 ก.ย. 2567) และหน้าภาวะแพ้รุนแรง (ทบทวน 21 มิ.ย. 2566) NHS ระบุว่าห้ามขับรถไปห้องฉุกเฉินเอง