ALA เบาหวาน กรดอัลฟาไลโปอิกกับอาการชา งานวิจัยใช้ขนาดเท่าไร

คำตอบสั้น: ALA หรือกรดอัลฟาไลโปอิก เป็นสารที่ร่างกายสร้างเองได้และพบในอาหาร งานวิจัยในผู้ป่วยเบาหวานที่มีอาการชาหรือปวดแสบปลายเท้า ใช้ขนาด 600–1,800 มก. ต่อวัน ผลที่ชัดที่สุดมาจาก การฉีดเข้าหลอดเลือด 600 มก. ทุกวันนาน 3 สัปดาห์ ชนิดกินช่วยลดคะแนนอาการได้ในการศึกษาระยะสั้น 5 สัปดาห์ แต่การศึกษาชนิดกิน 4 ปี ไม่ผ่านตัวชี้วัดหลัก สมาคมโรคเบาหวานอเมริกา (ADA) ปี 2026 ไม่ได้จัด ALA อยู่ในยาขั้นต้นสำหรับอาการปวดจากปลายประสาทเบาหวาน และคนที่ใช้ยาเบาหวานต้องระวังน้ำตาลต่ำ

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •ร่างกายสร้าง ALA เองในไมโทคอนเดรีย และพบในอาหาร เช่น เครื่องในสัตว์ ผักโขม บรอกโคลี
• •งานวิจัยอาการชาจากเบาหวานที่พบผลใช้ขนาดตั้งแต่ 600 มก. ต่อวันขึ้นไป ทั้งชนิดฉีดและชนิดกิน (ขนาดฉีด 100 มก. ไม่พบความต่างชัดเจน)
• •การวิเคราะห์รวมงานวิจัยสรุปว่า ชนิดฉีด 600 มก. 3 สัปดาห์ลดปวดอย่างมีความหมายทางคลินิก ส่วนชนิดกินยังไม่ชัดว่าช่วยมากพอจะรู้สึกต่างหรือไม่
• •ALA ร่วมกับอินซูลินหรือยาเบาหวานอาจทำให้น้ำตาลต่ำ และมีรายงานกลุ่มอาการน้ำตาลต่ำจากภูมิคุ้มกันในคนที่มีพันธุกรรมบางแบบ
• •ALA ชนิดกินดูดซึมได้ดีกว่าตอนท้องว่าง กินพร้อมอาหารทำให้ระดับในเลือดสูงสุดลดลงประมาณ 30%

ALA คืออะไร ร่างกายสร้างเองได้ไหม

สร้างเองได้ Linus Pauling Institute ของมหาวิทยาลัยแห่งรัฐออริกอน อธิบายว่ากรดไลโปอิก (มักเรียกว่าแอลฟาไลโปอิก หรือกรดไธออกติก) เป็นสารที่มีในธรรมชาติและร่างกายคนสังเคราะห์ได้เองในไมโทคอนเดรีย ALA ที่ร่างกายสร้างจะจับอยู่กับโปรตีน และทำหน้าที่เป็นตัวช่วยของเอนไซม์ที่ใช้สร้างพลังงานในเซลล์

ในอาหาร ALA พบมากในเนื้อเยื่อสัตว์ เช่น ไต หัวใจ ตับ และผักบางชนิด เช่น ผักโขม บรอกโคลี แต่ ALA ในอาหารเสริมเป็นแบบไม่จับกับโปรตีน และมีปริมาณ 50–600 มก. ซึ่ง Linus Pauling Institute ประมาณว่ามากกว่าที่ได้จากอาหารได้ถึงราว 1,000 เท่า

แหล่งเดียวกันระบุว่าในเยอรมนี ALA ได้รับอนุมัติเป็นยาสำหรับปลายประสาทเสื่อมจากเบาหวานและต้องใช้ใบสั่งแพทย์ ขณะที่ในสหรัฐฯ ขายเป็นอาหารเสริม อ่านพื้นฐานและวิธีอ่านตัวเลขบนฉลากได้ที่ กรดอัลฟาไลโปอิก (ALA) คืออะไร

ปลายประสาทเสื่อมจากเบาหวานคืออะไร

สถาบันโรคเบาหวาน ทางเดินอาหาร และไตแห่งชาติสหรัฐฯ (NIDDK) ระบุว่า คนเป็นเบาหวานมากถึงครึ่งหนึ่งมีปลายประสาทเสื่อม มักเป็นที่เท้าและขาก่อน น้ำตาลและไขมันในเลือดที่สูงนาน ๆ ทำลายเส้นประสาทและหลอดเลือดเล็ก ๆ ที่เลี้ยงเส้นประสาท

อันตรายที่สุดคือ เท้าชาจนไม่รู้สึกเมื่อเกิดแผล แผลหายยากและติดเชื้อง่าย จนบางรายต้องตัดนิ้วเท้า เท้า หรือขา NIDDK แนะนำให้ตรวจเท้าเองทุกวัน และให้แพทย์ตรวจเท้าอย่างน้อยปีละครั้ง ส่วน ADA 2026 ให้ตรวจปลายประสาทตั้งแต่วินิจฉัยเบาหวานชนิดที่ 2 และอย่างน้อยปีละครั้ง

เรื่องที่มีหลักฐานชัดคือการคุมน้ำตาล ความดัน และไขมันให้ถึงเป้า ซึ่ง NIDDK ระบุว่าช่วยไม่ให้เส้นประสาทเสียหายมากขึ้น ดูวิธีอ่านค่าน้ำตาลได้ที่ FBS กับ HbA1c ต่างกันอย่างไร และการดูแลเท้าที่ เบาหวานชาปลายเท้า

งานวิจัย ALA กับอาการชาจากเบาหวาน ศึกษาอย่างไร ขนาดเท่าไร

งานหลักเป็นการศึกษาในคน แบบสุ่มและมีกลุ่มยาหลอก โดยวัด คะแนนอาการ ที่เท้า ได้แก่ ปวดแปลบ ปวดแสบร้อน เหน็บ และชา

แบบฉีดเข้าหลอดเลือด 3 สัปดาห์ (ALADIN)

• •ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มีอาการปลายประสาท 328 คน ได้ ALA ฉีดเข้าหลอดเลือด 1,200, 600 หรือ 100 มก. ทุกวัน เทียบกับยาหลอก นาน 3 สัปดาห์
• •ขนาด 600 มก. คะแนนอาการลดลง 63.5% เทียบกับยาหลอก 38.4% บทคัดย่อรายงานความต่างที่มีนัยสำคัญเฉพาะขนาด 1,200 และ 600 มก.
• •ผลข้างเคียงพบมากที่สุดในขนาด 1,200 มก. (32.6%)

ข้อควรรู้: นี่คือการฉีดในโรงพยาบาล ผลนี้นำมาอธิบายการกินแคปซูลไม่ได้

แบบกินระยะสั้น 5 สัปดาห์ (SYDNEY 2)

• •ผู้ป่วยเบาหวาน 181 คนในรัสเซียและอิสราเอล กิน ALA 600, 1,200 หรือ 1,800 มก. วันละครั้ง นาน 5 สัปดาห์
• •คะแนนอาการลดลง 51%, 48% และ 52% ตามลำดับ เทียบกับยาหลอก 32%
• •คลื่นไส้ อาเจียน และเวียนศีรษะเพิ่มขึ้นตามขนาด ผู้วิจัยสรุปว่าขนาด 600 มก. วันละครั้งให้สมดุลระหว่างประโยชน์กับผลข้างเคียงดีที่สุด

แบบกินระยะยาว 4 ปี (NATHAN 1)

• •ผู้ป่วยเบาหวานที่มีปลายประสาทเสื่อมเล็กน้อยถึงปานกลาง 460 คน กิน ALA 600 มก. วันละครั้ง หรือยาหลอก นาน 4 ปี
• •ตัวชี้วัดหลักไม่ต่างจากยาหลอก แม้คะแนนตรวจความบกพร่องของเส้นประสาทบางตัวดีกว่า
• •เหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ร้ายแรงพบ 38.1% ในกลุ่ม ALA และ 28.0% ในกลุ่มยาหลอก แม้ผู้วิจัยระบุว่าโดยรวมทนยาได้ดี
• •ผู้วิจัยอธิบายว่ากลุ่มยาหลอกไม่ได้แย่ลงในช่วง 4 ปี จึงพิสูจน์ไม่ได้ว่า ALA ชะลอการเสื่อม

ผลการวิจัยสรุปว่าอย่างไร หลักฐานแข็งแรงแค่ไหน

การวิเคราะห์รวมงานวิจัยแบบสุ่มโดย Mijnhout และคณะ (2012) พบว่า ALA ลดคะแนนอาการได้มากกว่ายาหลอกทั้งชนิดฉีดและชนิดกิน แต่สรุปไว้ต่างกัน

• •ชนิดฉีด 600 มก./วัน นาน 3 สัปดาห์ ลดปวดได้อย่างมีความหมายทางคลินิก
• •ชนิดกินขนาดมากกว่า 600 มก./วัน นาน 3–5 สัปดาห์ ยังไม่ชัดว่าผลที่วัดได้ มากพอจะรู้สึกต่างในชีวิตจริงหรือไม่

ในแนวทางเวชปฏิบัติ ADA 2026 แนะนำยาขั้นต้นสำหรับอาการปวดจากปลายประสาทเบาหวาน คือ ยากลุ่ม gabapentinoids ยาต้านเศร้ากลุ่ม SNRIs และ tricyclic และยากลุ่ม sodium channel blockers ซึ่ง ไม่มี ALA อยู่ในรายการ

สรุปตรง ๆ คือ ALA มีงานวิจัยในคนจริง แต่ส่วนใหญ่เป็นผลระยะสั้น วัดจากคะแนนอาการ และใช้ขนาดตั้งแต่ 600 มก. ขึ้นไป ยังไม่มีหลักฐานว่าซ่อมเส้นประสาทหรือทำให้หายชา

ขนาดในงานวิจัยเทียบกับ ALA 40 มก. ต่างกันแค่ไหน

อาหารเสริมหลายชนิดใส่ ALA ในปริมาณต่าง ๆ กัน วิธีเทียบคือหารขนาดที่ศึกษาด้วยขนาดบนฉลาก

• •ขนาดต่ำสุดที่ศึกษาแบบกิน 600 มก. เท่ากับ 15 เท่า ของ 40 มก.
• •ขนาดสูงสุดใน SYDNEY 2 คือ 1,800 มก. เท่ากับ 45 เท่า ของ 40 มก.
• •ใน ALADIN ขนาดฉีด 100 มก. ซึ่งมากกว่า 40 มก. ยังไม่พบความต่างที่ชัดเจนในบทคัดย่อ

ดังนั้น ผลจากงานวิจัยนำมาใช้กับขนาด 40 มก. ไม่ได้ ไม่ว่าจะเป็นชนิดกินหรือฉีด

ALA กับยาเบาหวาน ทำให้น้ำตาลต่ำได้ไหม

ได้ Linus Pauling Institute ระบุว่า ALA อาจทำให้ร่างกายใช้น้ำตาลได้ดีขึ้น จึงมีความเสี่ยงน้ำตาลต่ำในคนเป็นเบาหวานที่ใช้อินซูลินหรือยาเบาหวานชนิดกิน และควรติดตามระดับน้ำตาลใกล้ชิดเมื่อเริ่ม ALA ร่วมกับยาเบาหวาน แม้การศึกษาเล็กในอาสาสมัครสุขภาพดี 24 คนจะไม่พบปฏิกิริยากับยาไกลเบนคลาไมด์หรืออะคาร์โบสเมื่อให้ครั้งเดียว

อีกเรื่องที่ควรรู้คือ กลุ่มอาการน้ำตาลต่ำจากภูมิคุ้มกันต่ออินซูลิน (insulin autoimmune syndrome) สำนักงานความปลอดภัยอาหารยุโรป (EFSA) ทบทวนรายงานผู้ป่วย 49 รายที่เกิดภาวะนี้หลังกิน ALA ทุกรายดีขึ้นภายในไม่กี่สัปดาห์ถึงไม่กี่เดือนหลังหยุด ความเสี่ยงเพิ่มในคนที่มีพันธุกรรมบางแบบซึ่งรู้ไม่ได้ถ้าไม่ตรวจยีน และ EFSA สรุปว่า กำหนดขนาดที่ไม่เกิดภาวะนี้ไม่ได้ ภาวะนี้พบน้อยมาก ในญี่ปุ่นประมาณ 0.017 รายต่อประชากรแสนคน

คนเป็นเบาหวานจึงควรแจ้งแพทย์ก่อนเริ่มอาหารเสริมที่มี ALA และถ้าน้ำตาลต่ำบ่อยผิดปกติหลังเริ่มอาหารเสริมใด ให้รีบบอกแพทย์ ห้ามลดยาเบาหวานเอง อ่านต่อที่ เป็นเบาหวาน กินอาหารเสริมได้ไหม

กรดอัลฟาไลโปอิกกินตอนไหน ก่อนหรือหลังอาหาร

Linus Pauling Institute ระบุว่า ALA ชนิดกิน ดูดซึมได้ดีกว่าตอนท้องว่าง การกินพร้อมอาหารทำให้ระดับสูงสุดในเลือดลดลงประมาณ 30% และปริมาณรวมลดลงประมาณ 20% โดยทั่วไปร่างกายดูดซึมได้ราว 30–40% ของขนาดที่กิน

แต่ถ้าผลิตภัณฑ์นั้นมีหลายส่วนประกอบ หรือฉลากกำหนดวิธีกินไว้ ให้ทำตามฉลาก และถามเภสัชกรว่าเวลาที่กินจะชนกับยาประจำตัวหรือไม่

ใครควรระวังเป็นพิเศษ

• •คนเป็นเบาหวานที่ใช้อินซูลินหรือยากระตุ้นการหลั่งอินซูลิน เพราะเสี่ยงน้ำตาลต่ำ
• •หญิงตั้งครรภ์ Linus Pauling Institute ระบุว่ายังมีข้อมูลน้อย ควรใช้เฉพาะภายใต้การดูแลใกล้ชิดของแพทย์ และ หญิงให้นมบุตร ยังไม่มีข้อมูลความปลอดภัย จึงไม่แนะนำ
• •เด็ก มีรายงานเด็กอายุ 20 เดือนที่กลืนยาเม็ด ALA 600 มก. 4 เม็ดจนชักและหมดสติ จึงต้องเก็บให้พ้นมือเด็ก
• •คนที่มีผื่นแพ้ง่าย ผลข้างเคียงที่พบบ่อยของชนิดกินคือผื่น ลมพิษ คัน นอกจากนี้มีปวดท้อง คลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย เวียนศีรษะ และปัสสาวะมีกลิ่นในคนที่กินขนาด 1,200 มก.
• •โรคไทรอยด์ แหล่งข้อมูลที่เราตรวจไม่ได้ระบุข้อห้ามเฉพาะ แต่คนที่มีโรคประจำตัวและใช้ยาหลายตัวควรแจ้งแพทย์ทุกครั้งก่อนเริ่มอาหารเสริม

อ่านวิธีถามเภสัชกรได้ที่ อาหารเสริมกินคู่กับยาได้ไหม

ได้ยินว่า ALA ซ่อมเส้นประสาทได้ กินแล้วหายชา จริงไหม

ยังไม่มีหลักฐานแบบนั้น งานวิจัยวัดคะแนนอาการในระยะสั้น ไม่ได้วัดว่าเส้นประสาทกลับมาเป็นปกติ และการศึกษาที่ยาวที่สุด 4 ปีก็ไม่ผ่านตัวชี้วัดหลัก

นอกจากนี้อาการชาในคนเป็นเบาหวานไม่ได้มาจากเบาหวานเสมอไป ADA 2026 ให้แพทย์แยกสาเหตุอื่น เช่น การขาดวิตามินบี 12 ในคนที่ใช้เมทฟอร์มินนาน แอลกอฮอล์ ไทรอยด์ต่ำ และโรคไต NIDDK ระบุว่าถ้าบี 12 ต่ำเพราะเมทฟอร์มิน แพทย์ให้ใช้เมทฟอร์มินต่อพร้อมเสริมบี 12 ได้ อ่านภาพรวมการดูแลที่ ปลายประสาทอักเสบ หายเองได้ไหม

เมื่อไรต้องรีบพบแพทย์

• •มีแผล ตุ่มพอง หรือรอยแดงที่เท้าที่ชา NIDDK ให้รีบพบแพทย์ทันทีเมื่อเห็นปัญหาที่เท้า
• •ชาหรือปวดแสบมากขึ้นเร็ว เดินเซ ล้มบ่อย
• •น้ำตาลต่ำบ่อย ใจสั่น เหงื่อแตก มึนงงผิดปกติ หลังเริ่มอาหารเสริมใด ๆ

ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่ง ต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669: ชาหรืออ่อนแรงครึ่งซีกทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าไลฟ์ (Beta Life)

เบต้าไลฟ์ (Beta Life) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0025 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 500 มก. ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ส่วนประกอบที่เกี่ยวกับหัวข้อนี้คือ

• •กรดอัลฟาไลโปอิก (99%) 40 มก. — กรดอัลฟาไลโปอิกเป็นสารที่มีงานวิจัยในคนเกี่ยวกับอาการปลายประสาทจากเบาหวาน แต่ทุกงานใช้ขนาด 600 มก. ต่อวันขึ้นไป (ฉีด 600 มก. หรือกิน 600–1,800 มก.) ซึ่งมากกว่าในแคปซูล 15–45 เท่า ผลดีที่ชัดที่สุดมาจากการฉีดระยะสั้น ชนิดกิน 4 ปีไม่ผ่านตัวชี้วัดหลัก จึงไม่สามารถนำผลงานวิจัยมาใช้กับปริมาณ 40 มก. ได้ และไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ช่วยแก้อาการชา
• •วิตามินบี12 1 ไมโครกรัม — งานวิจัยในผู้ใช้เมทฟอร์มินที่มีบี 12 ค่อนข้างต่ำใช้ 1,000 ไมโครกรัมต่อวัน สูงกว่าในแคปซูล 1,000 เท่า ผู้ที่ชาและใช้เมทฟอร์มินควรขอให้แพทย์ตรวจระดับบี 12 และห้ามหยุดยาเอง

ขนาดในแคปซูลต่ำ แต่ไม่ได้แปลว่าไม่มีความเสี่ยง EFSA ระบุว่ากำหนดขนาดของ ALA ที่ไม่ทำให้เกิดกลุ่มอาการน้ำตาลต่ำจากภูมิคุ้มกันไม่ได้ และส่วนประกอบอื่นคือสารสกัดเห็ดหลินจือ 50 มก. ซึ่งอาจเสริมฤทธิ์ยาเบาหวาน ยาลดความดัน และยาต้านเกล็ดเลือด และมีรายงานการบาดเจ็บของตับ ผู้ที่ใช้ยาเบาหวาน โดยเฉพาะอินซูลิน ควรนำกล่องไปให้แพทย์หรือเภสัชกรดูก่อน

แนวทางของสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทยไม่แนะนำให้ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังทุกคนกินวิตามินเสริมเป็นประจำ และให้ใช้สมุนไพรด้วยความระมัดระวัง ผู้ที่เป็นเบาหวานร่วมกับโรคไตจึงควรปรึกษาแพทย์โรคไตก่อนเช่นกัน

ฉลากระบุว่ามีส่วนประกอบของไข่ ผู้แพ้ไข่ไม่ควรรับประทาน เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าไลฟ์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที