เกี่ยวกับ ความรู้ผลตรวจสุขภาพ
HDL สูงมากดีไหม ไขมันดียิ่งสูงยิ่งดีจริงหรือ ค่าเกิน 80–100 หมายถึงอะไร
คำตอบสั้น: HDL (ไขมันดี) ที่สูงกว่าเกณฑ์เล็กน้อยถึงปานกลางมักเป็นเรื่องดี แต่ HDL ที่สูงมาก ๆ ไม่ได้แปลว่ายิ่งปลอดภัย งานติดตามประชากรเดนมาร์ก 116,508 คน (วารสาร European Heart Journal ปี 2017) พบว่าความเสี่ยงเสียชีวิตเป็นรูปตัว U คือต่ำสุดเมื่อ HDL ราว 73 มก./ดล. ในผู้ชาย และ 93 มก./ดล. ในผู้หญิง แล้วกลับสูงขึ้นเมื่อ HDL สูงมาก เช่น ผู้ชายที่ HDL ตั้งแต่ 116 มก./ดล. ขึ้นไป คนที่ HDL สูงจึงยังต้องดู LDL และความเสี่ยงโดยรวมกับแพทย์ตามปกติ
สรุปสั้นสำหรับคนรีบ
- MedlinePlus (หอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐฯ) ระบุ HDL ที่เหมาะคือผู้ชายมากกว่า 40 และผู้หญิงมากกว่า 50 มก./ดล.
- งานเดนมาร์ก ปี 2017: ผู้ชาย HDL 97–115 มก./ดล. เสี่ยงเสียชีวิตสูงขึ้นราว 1.36 เท่า และตั้งแต่ 116 มก./ดล. ราว 2.06 เท่า เทียบกับกลุ่มที่เสี่ยงต่ำสุด ผู้หญิงตั้งแต่ 135 มก./ดล. ราว 1.68 เท่า (เป็นงานสังเกต ยังพิสูจน์ไม่ได้ว่า HDL เป็นต้นเหตุ)
- แนวทางไทย พ.ศ. 2567 ของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์ฯ ใช้ LDL เป็นค่าหลักในการประเมินความเสี่ยงและเป็นเป้าหมายการรักษา ไม่ได้ใช้ HDL
- HDL สูงทำให้คอเลสเตอรอลรวมดูสูงได้ ต้องดู LDL และ Non-HDL ประกอบ
- ยาที่ดัน HDL ขึ้นได้ ไม่ได้ลดโรคหัวใจในการทดลองใหญ่ แพทย์จึงไม่ค่อยสั่งยาเพื่อเพิ่ม HDL อย่างเดียว
HDL คืออะไร ค่าปกติเท่าไร
HDL คือไลโปโปรตีนความหนาแน่นสูง เป็นตัวขนคอเลสเตอรอลจากส่วนต่าง ๆ ของร่างกายกลับไปที่ตับเพื่อกำจัดออก จึงถูกเรียกว่า "ไขมันดี" ส่วน LDL คือตัวที่ทำให้คอเลสเตอรอลสะสมในผนังหลอดเลือด
ไลโปโปรตีน คือ อนุภาคที่ประกอบด้วยไขมันกับโปรตีน ทำหน้าที่พาไขมันไปตามกระแสเลือด เพราะไขมันไม่ละลายน้ำ
MedlinePlus ระบุค่า HDL ที่เหมาะ ดังนี้
- อายุ 19 ปีลงมา: มากกว่า 45 มก./ดล.
- ผู้ชายอายุ 20 ปีขึ้นไป: มากกว่า 40 มก./ดล.
- ผู้หญิงอายุ 20 ปีขึ้นไป: มากกว่า 50 มก./ดล.
แหล่งเดียวกันเขียนว่าสำหรับ HDL "ตัวเลขยิ่งสูงยิ่งดี" ซึ่งเป็นหลักทั่วไปที่ใช้ได้กับคนส่วนใหญ่ แต่งานวิจัยรุ่นหลังพบว่าหลักนี้มีข้อยกเว้นเมื่อ HDL สูงมาก ๆ ซึ่งอธิบายในหัวข้อถัดไป
HDL สูงเกินไปอันตรายไหม งานวิจัยว่าอย่างไร
งานติดตามขนาดใหญ่พบว่า HDL ที่สูงมาก ๆ สัมพันธ์กับการเสียชีวิตที่สูงขึ้น ไม่ใช่ต่ำลง แต่ยังเป็นความสัมพันธ์ ไม่ใช่หลักฐานว่า HDL เป็นต้นเหตุ
งานนี้ตีพิมพ์ในวารสาร European Heart Journal ปี 2017 ใช้ข้อมูลจาก 2 โครงการติดตามประชากรในโคเปนเฮเกน ประเทศเดนมาร์ก รวมผู้ชาย 52,268 คน และผู้หญิง 64,240 คน ผลที่บทคัดย่อรายงานมีดังนี้
- ความสัมพันธ์ระหว่าง HDL กับการเสียชีวิตจากทุกสาเหตุเป็น รูปตัว U ทั้งในผู้ชายและผู้หญิง คือทั้ง HDL ต่ำมากและสูงมากสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่สูง
- ระดับที่อัตราเสียชีวิตต่ำสุด คือ ราว 73 มก./ดล. ในผู้ชาย และราว 93 มก./ดล. ในผู้หญิง
- ผู้ชาย HDL 97–115 มก./ดล.: ความเสี่ยงเสียชีวิตสูงกว่ากลุ่มเสี่ยงต่ำราว 1.36 เท่า
- ผู้ชาย HDL ตั้งแต่ 116 มก./ดล.: ราว 2.06 เท่า
- ผู้หญิง HDL 116–134 มก./ดล.: ราว 1.10 เท่า ซึ่งยังไม่ต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ
- ผู้หญิง HDL ตั้งแต่ 135 มก./ดล.: ราว 1.68 เท่า
ผู้วิจัยสรุปเองว่าผลนี้ "ต้องยืนยันในการศึกษาอื่น" และบทคัดย่อกล่าวถึงหลักฐานด้านพันธุกรรมที่ชี้ว่า HDL ที่สูงมากอาจสัมพันธ์กับโรคหัวใจและหลอดเลือดที่มากขึ้นด้วย
สิ่งที่ควรเข้าใจคือ งานสังเกต (observational study) คือ งานที่ติดตามคนตามธรรมชาติโดยไม่ได้สุ่มให้ใครทำอะไร จึงบอกได้ว่าสองอย่างไปด้วยกัน แต่บอกไม่ได้ว่าอย่างหนึ่งทำให้เกิดอีกอย่าง คนที่ HDL สูงมากอาจมีปัจจัยอื่นที่ทำให้เสี่ยงอยู่แล้ว
ทำไมคอเลสเตอรอลรวมสูง ทั้งที่ HDL สูง
เพราะคอเลสเตอรอลรวมนับ HDL รวมอยู่ด้วย คนที่ HDL สูงจึงอาจเห็นคอเลสเตอรอลรวมเกิน 200 ทั้งที่ LDL ไม่สูง นี่เป็นคำถามที่พบบ่อยเมื่ออ่านใบผลตรวจสุขภาพ
แนวทางเวชปฏิบัติของราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทยฯ พ.ศ. 2567 ให้คำนวณ LDL ด้วยสูตร Friedewald คือ
- LDL = คอเลสเตอรอลรวม − HDL − (ไตรกลีเซอไรด์ ÷ 5) หน่วยเป็น มก./ดล.
- และให้ใช้ค่า LDL ที่วัดโดยตรงแทน เมื่อไตรกลีเซอไรด์ตั้งแต่ 400 มก./ดล. หรือ LDL ต่ำกว่า 50 มก./ดล.
ลองเทียบสองคนที่คอเลสเตอรอลรวม 240 มก./ดล. และไตรกลีเซอไรด์ 100 มก./ดล. เท่ากัน (ตัวเลขคำนวณเพื่อยกตัวอย่าง)
- คนที่ 1 HDL 100: LDL = 240 − 100 − 20 = 120 มก./ดล. และ Non-HDL = 140 มก./ดล.
- คนที่ 2 HDL 40: LDL = 240 − 40 − 20 = 180 มก./ดล. และ Non-HDL = 200 มก./ดล.
คอเลสเตอรอลรวมเท่ากัน แต่ความหมายต่างกันมาก จึงไม่ควรตกใจหรือวางใจจากคอเลสเตอรอลรวมตัวเดียว อ่านความหมายของค่าไขมันแต่ละตัวในใบผลตรวจได้ที่ ไขมันในเลือดสูง ตัวเลขเท่าไรถึงเรียกว่าสูง และหน้าที่ของ LDL กับ HDL ได้ที่ LDL กับ HDL ต่างกันอย่างไร
HDL สูงแล้ว LDL สูงด้วย ต้องรักษาไหม
ต้องดู LDL ตามเกณฑ์ความเสี่ยงเหมือนคนทั่วไป HDL ที่สูงไม่ได้ "หักลบ" LDL ที่สูง แนวทางไทย พ.ศ. 2567 แนะนำให้ใช้ LDL เป็นค่าหลักในการประเมินความเสี่ยงและเป็นเป้าหมายในการบำบัด
ตัวอย่างเป้าหมาย LDL ในแนวทางเดียวกัน
- คนที่ LDL ตั้งแต่ 190 มก./ดล.: ตั้งเป้าต่ำกว่า 100 มก./ดล. และลดลงอย่างน้อยครึ่งหนึ่งจากค่าเริ่มต้น
- คนอายุ 35 ปีขึ้นไปที่ความเสี่ยงโรคหัวใจ 10 ปีตั้งแต่ร้อยละ 10: ตั้งเป้าต่ำกว่า 100 มก./ดล.
แพทย์อาจตั้งเป้าต่างกันตามโรคประจำตัวและความเสี่ยงของแต่ละคน วิธีไล่อ่านใบผลตรวจสุขภาพทั้งชุดดูได้ที่ อ่านผลตรวจสุขภาพประจำปีด้วยตัวเอง
ดื่มเหล้าเพื่อเพิ่มไขมันดีได้ไหม
ไม่แนะนำ ไม่มีแนวทางที่เราตรวจแนะนำให้ดื่มแอลกอฮอล์เพื่อเพิ่ม HDL
- MedlinePlus แนะนำให้จำกัดแอลกอฮอล์ และระบุว่าการดื่มมากเกินไปทำให้น้ำหนักขึ้น ซึ่งทำให้ HDL ต่ำลง
- แนวทางไทย พ.ศ. 2567 แนะนำอย่างยิ่งให้เลิกดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ ในคนที่ไตรกลีเซอไรด์สูง
- ผู้ที่เป็นโรคตับ เกาต์ หรือใช้ยาประจำตัว ให้ถามแพทย์เรื่องการดื่มโดยตรง และอย่าเริ่มดื่มเพราะอ่านเจอว่าเกี่ยวกับไขมันดี
ถ้า HDL ของคุณขึ้นมากผิดจากปีก่อน ให้บอกแพทย์ตามจริงว่าดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากน้อยแค่ไหน และใช้ยาอะไรอยู่บ้าง เพื่อให้แพทย์แปลผลได้ถูก
ความเชื่อที่พบบ่อย: เพิ่ม HDL ได้มาก หัวใจก็ยิ่งปลอดภัย
ไม่จริงเสมอไป การทดลองใหญ่พบว่ายาที่ดัน HDL ขึ้น ไม่ได้ลดโรคหัวใจและหลอดเลือด
- การทดลอง HPS2-THRIVE (วารสาร New England Journal of Medicine ปี 2014) ให้ผู้ป่วยโรคหลอดเลือด 25,673 คนที่ใช้ยาสแตตินอยู่แล้ว กินยาไนอะซินออกฤทธิ์นานร่วมกับยาลาโรพิแพรนต์ หรือยาหลอก ติดตามนานราว 3.9 ปี (ค่ามัธยฐาน) กลุ่มที่ได้ยามี HDL สูงกว่าเฉลี่ย 6 มก./ดล.
- แต่เหตุการณ์ทางหลอดเลือดสำคัญแทบไม่ต่างกัน (ร้อยละ 13.2 เทียบกับ 13.7 ไม่มีนัยสำคัญ) และกลุ่มที่ได้ยามีผลข้างเคียงรุนแรงมากขึ้น เช่น การคุมเบาหวานแย่ลง การติดเชื้อ และเลือดออก
- MedlinePlus ระบุว่าแพทย์มักไม่สั่งยาเพื่อเพิ่ม HDL อย่างเดียว
- แนวทางไทย พ.ศ. 2567 ไม่แนะนำยากลุ่มไฟเบรตหรือไนอะซินร่วมกับสแตตินในผู้ป่วยเบาหวานที่ไตรกลีเซอไรด์สูง เพราะไม่ได้ลดความเสี่ยงโรคหัวใจเพิ่มจากสแตตินอย่างเดียว
ข้อสรุปที่ใช้ได้จริงคือ ตัวเลข HDL ไม่ใช่เป้าหมายที่ต้องไล่ให้สูงขึ้น สิ่งที่แนวทางไทยแนะนำและเป็นประโยชน์ทั้งกับ HDL และหัวใจ คือ ออกกำลังกายแบบแอโรบิกระดับหนักปานกลางสัปดาห์ละ 150–300 นาที และเลิกบุหรี่
HDL ต่ำกับ HDL สูง ต่างกันอย่างไรในการดูแลตัวเอง
HDL ต่ำมักไปด้วยกันกับปัจจัยเสี่ยงอื่น ส่วน HDL สูงมากเป็นสัญญาณให้มองภาพรวม ไม่ใช่เหตุให้วางใจ
- HDL ต่ำ: MedlinePlus ระบุว่าการสูบบุหรี่ น้ำหนักเกิน โดยเฉพาะไขมันรอบเอว และเบาหวาน ทำให้ HDL ต่ำได้ ยาบางกลุ่มก็ทำให้ HDL ลดลงในบางคน
- HDL ปกติถึงสูงพอสมควร: เป็นผลที่ดี แต่ยังต้องดู LDL ความดัน น้ำตาล และการสูบบุหรี่
- HDL สูงมาก (ในงานเดนมาร์ก ผู้ชายตั้งแต่ราว 97 และผู้หญิงตั้งแต่ราว 135 มก./ดล. เป็นช่วงที่พบความเสี่ยงสูงขึ้นชัด): ไม่ใช่โรคในตัวเอง แต่ไม่ควรใช้เป็นเหตุผลที่จะไม่ตรวจหรือไม่รักษา LDL ที่สูง
เมื่อไรควรคุยกับแพทย์เรื่อง HDL สูง
ควรนำผลไปคุยกับแพทย์เมื่อ HDL สูงมาก พร้อมกับมีความเสี่ยงอื่น หรือค่าเปลี่ยนเร็วผิดปกติ โดยเฉพาะเมื่อ
- LDL หรือ Non-HDL สูงเกินเป้าหมายของคุณ แม้ HDL จะสูง
- มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง โรคไต หรือสูบบุหรี่
- ญาติสายตรงเป็นโรคหัวใจตั้งแต่อายุน้อย
- HDL ขึ้นมากจากปีก่อนโดยไม่รู้สาเหตุ หรือดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
นำใบผลตรวจย้อนหลังไปด้วย ถ้าใช้สิทธิบัตรทองหรือประกันสังคม ไปที่หน่วยบริการตามสิทธิได้ และถ้ากินยาลดไขมันอยู่ ห้ามหยุดยาเองเพราะเห็นว่า HDL สูง
ข้อความสำคัญท้ายบทความ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล
ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที
ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง
คำถามที่พบบ่อย
HDL สูงมากดีไหม
HDL สูงกว่าเกณฑ์เล็กน้อยถึงปานกลางมักเป็นผลดี แต่งานติดตามคนเดนมาร์กกว่า 1 แสนคน (ปี 2017) พบว่าเมื่อ HDL สูงมาก ๆ ความเสี่ยงเสียชีวิตกลับสูงขึ้นเป็นรูปตัว U จึงยังต้องดู LDL และความเสี่ยงโดยรวมกับแพทย์
HDL เท่าไรถึงเรียกว่าสูงเกินไป
ยังไม่มีเกณฑ์ทางการ งานเดนมาร์กปี 2017 พบความเสี่ยงต่ำสุดที่ราว 73 มก./ดล. ในผู้ชาย และ 93 มก./ดล. ในผู้หญิง และพบความเสี่ยงสูงขึ้นชัดในผู้ชายตั้งแต่ราว 97 (สูงขึ้นอีกเมื่อตั้งแต่ 116) และผู้หญิงตั้งแต่ 135 มก./ดล.
คอเลสเตอรอลรวมสูงแต่ HDL สูง ต้องกังวลไหม
คอเลสเตอรอลรวมนับ HDL รวมอยู่ด้วย จึงอาจสูงเพราะ HDL สูง ให้ดู LDL และ Non-HDL (คอเลสเตอรอลรวมลบ HDL) ประกอบ แนวทางไทย พ.ศ. 2567 ใช้ LDL เป็นค่าหลักในการประเมินความเสี่ยง
HDL สูงแล้ว LDL สูงไม่เป็นไรใช่ไหม
ไม่ใช่ HDL ที่สูงไม่ได้หักลบ LDL ที่สูง แพทย์ยังประเมินและตั้งเป้า LDL ตามความเสี่ยงของแต่ละคนเหมือนเดิม ถ้ากินยาลดไขมันอยู่ห้ามหยุดยาเอง
ดื่มเหล้าเพื่อเพิ่มไขมันดีได้ไหม
ไม่แนะนำ MedlinePlus แนะนำให้จำกัดแอลกอฮอล์ และแนวทางไทย พ.ศ. 2567 แนะนำอย่างยิ่งให้เลิกดื่มในคนที่ไตรกลีเซอไรด์สูง ผู้ที่เป็นโรคตับ เกาต์ หรือใช้ยาประจำตัว ให้ถามแพทย์เรื่องการดื่มโดยตรง
แหล่งอ้างอิง
บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง
- HDL: The “Good” CholesterolMedlinePlus, U.S. National Library of Medicine
- แนวทางเวชปฏิบัติการบำบัดภาวะไขมันผิดปกติในเลือดเพื่อป้องกันโรคหัวใจและหลอดเลือด พ.ศ. 2567ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทยฯ
- Extreme high high-density lipoprotein cholesterol is paradoxically associated with high mortality in men and women: two prospective cohort studies (Eur Heart J 2017)PubMed
- Effects of extended-release niacin with laropiprant in high-risk patients (HPS2-THRIVE, N Engl J Med 2014)PubMed
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-13
อ่านต่อ
ส่องกล้องกระเพาะอาหาร เตรียมตัวอย่างไร งดอาหารกี่ชั่วโมง เจ็บไหม
ส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหาร (EGD) ต้องงดน้ำงดอาหารกี่ชั่วโมง กินยาประจำได้ไหม เจ็บไหม ต้องให้ยานอนหลับหรือเปล่า และอาการหลังตรวจแบบไหนต้องรีบกลับโรงพยาบาล
ผลตรวจการได้ยิน (Audiogram) ในใบตรวจสุขภาพ อ่านอย่างไร เกิน 25 เดซิเบลแปลว่าอะไร
อ่านผลตรวจสมรรถภาพการได้ยิน (audiogram) เดซิเบล ความถี่ O X เกณฑ์ 25 dB ร่องที่ 4000 Hz และ 15 dB shift ตามแนวทางกรมควบคุมโรค พร้อมวิธีเตรียมตัวก่อนตรวจ
ทำ MRI ต้องเตรียมตัวอย่างไร มีเหล็กดาม ขดลวด หรือเครื่องกระตุ้นหัวใจ ตรวจได้ไหม
ก่อนทำ MRI ต้องงดอาหารไหม มีเหล็กดามกระดูก ขดลวดหัวใจ เครื่องกระตุ้นหัวใจ รอยสัก ร้อยไหม ตรวจได้หรือเปล่า กลัวที่แคบทำอย่างไร ตามข้อมูล FDA และ รพ.รัฐ
เม็ดเลือดขาว (WBC) สูงในผลตรวจสุขภาพ ทั้งที่ไม่ป่วย เกิดจากอะไร
เม็ดเลือดขาว (WBC) สูงเกิน 11,000 ในผลตรวจสุขภาพ เกิดจากอะไรได้บ้าง บุหรี่ น้ำหนักเกิน ความเครียด ยาสเตียรอยด์ นิวโทรฟิล ลิมโฟไซต์สูง ต้องตรวจอะไรต่อ