บทความความรู้สุขภาพ

เกี่ยวกับ ความรู้ผลตรวจสุขภาพ

เม็ดเลือดขาว (WBC) สูงในผลตรวจสุขภาพ ทั้งที่ไม่ป่วย เกิดจากอะไร

คำตอบสั้น: เม็ดเลือดขาวสูง (leukocytosis) ในผู้ใหญ่ที่ไม่ได้ตั้งครรภ์ มักหมายถึงเม็ดเลือดขาวรวม (WBC) มากกว่า 11,000 ต่อลูกบาศก์มิลลิเมตร ตามบทความทบทวนในวารสาร American Family Physician สาเหตุที่พบบ่อยไม่ใช่มะเร็ง แต่เป็นการติดเชื้อ ความเครียดทางกายหรือใจ การออกกำลังกายหนัก การสูบบุหรี่ น้ำหนักเกิน โรคอักเสบเรื้อรัง และยาบางชนิด เช่น สเตียรอยด์ ขั้นแรกคือตรวจ CBC ซ้ำพร้อมแยกชนิดเม็ดเลือดขาวและดูสเมียร์เลือด ถ้าสูงมาก สูงต่อเนื่อง หรือค่าเม็ดเลือดชนิดอื่นผิดปกติร่วมด้วย แพทย์จะส่งตรวจต่อกับแพทย์โลหิตวิทยา

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

  • บทความทบทวนใน American Family Physician ปี 2015 นิยามเม็ดเลือดขาวสูงว่ามากกว่า 11,000 ต่อลูกบาศก์มิลลิเมตรในผู้ใหญ่ที่ไม่ได้ตั้งครรภ์ และระบุว่าเม็ดเลือดขาวเพิ่มขึ้นได้ถึง 2 เท่าภายในไม่กี่ชั่วโมงหลังมีสิ่งกระตุ้น
  • สาเหตุที่ไม่ใช่มะเร็งที่บทความเดียวกันระบุ ได้แก่ การติดเชื้อ การผ่าตัด การออกกำลังกาย การบาดเจ็บ ความเครียด ยาบางชนิด การสูบบุหรี่ น้ำหนักเกิน และโรคอักเสบเรื้อรัง
  • MedlinePlus ระบุว่าการนับเม็ดเลือดขาวบอกได้ว่าสูงหรือต่ำ แต่ยืนยันการวินิจฉัยไม่ได้ ต้องดูร่วมกับการตรวจอื่น
  • เม็ดเลือดขาวที่สูงเกิน 100,000 บทความทบทวนระบุว่าแทบทั้งหมดเกิดจากมะเร็งเม็ดเลือดขาวหรือโรคไขกระดูก ส่วนผลตรวจสุขภาพที่สูงเล็กน้อยครั้งเดียวมักมีสาเหตุอื่น
  • ไข้สูง หนาวสั่น ซึม สับสน หายใจหอบ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

เม็ดเลือดขาวคืออะไร ทำไมขึ้นลงได้เร็ว

เม็ดเลือดขาว (white blood cell หรือ leukocyte) คือเซลล์ในระบบภูมิคุ้มกันที่สร้างจากไขกระดูก ทำหน้าที่สู้กับเชื้อโรคและสิ่งแปลกปลอม ตามคำอธิบายของ MedlinePlus เมื่อเราป่วย ร่างกายจะสร้างเม็ดเลือดขาวเพิ่ม ค่า WBC จึงสูงขึ้น

เหตุที่ค่าเปลี่ยนได้เร็วมาก บทความทบทวนใน American Family Physician อธิบายว่าเม็ดเลือดขาวที่โตเต็มที่แล้วร้อยละ 80–90 ถูกเก็บไว้ในไขกระดูก มีเพียงร้อยละ 2–3 ที่ลอยอยู่ในกระแสเลือด ที่เหลือเกาะอยู่ตามผนังหลอดเลือด เมื่อร่างกายเครียด ฮอร์โมนความเครียดจะดึงเซลล์ที่เกาะผนังและที่เก็บในไขกระดูกออกมาในเลือด ค่า WBC จึงเพิ่มได้ถึง 2 เท่าภายในไม่กี่ชั่วโมง

นี่คือเหตุผลที่คนที่วิ่งมาเจาะเลือด นอนไม่พอ ตื่นเต้นกลัวเข็ม หรือเพิ่งหายหวัด อาจได้ค่าเม็ดเลือดขาวสูงกว่าปกติเล็กน้อย

ใบผลเขียน WBC, Neutrophil, Lymphocyte อ่านอย่างไร

WBC คือจำนวนเม็ดเลือดขาวรวม ส่วน Differential คือสัดส่วนเม็ดเลือดขาวแต่ละชนิด MedlinePlus แบ่งเม็ดเลือดขาวหลักเป็น 5 ชนิด และระบุว่านิวโทรฟิล (neutrophil) ส่วนใหญ่สู้เชื้อแบคทีเรีย ส่วนลิมโฟไซต์ (lymphocyte) ส่วนใหญ่สู้เชื้อไวรัส

  • นิวโทรฟิลสูง (neutrophilia) พบบ่อยในการติดเชื้อแบคทีเรีย ความเครียด การสูบบุหรี่ และยาสเตียรอยด์
  • ลิมโฟไซต์สูง (lymphocytosis) บทความทบทวนใน American Family Physician นิยามว่าลิมโฟไซต์มากกว่าร้อยละ 40 ของเม็ดเลือดขาว หรือมากกว่า 4,500 ต่อลูกบาศก์มิลลิเมตร พบในการติดเชื้อไวรัส ปฏิกิริยาภูมิแพ้ และมะเร็งเม็ดเลือดขาวหรือต่อมน้ำเหลืองบางชนิด และระบุว่าในผู้ใหญ่มีโอกาสเป็นภาวะไม่ร้ายน้อยกว่าในเด็ก
  • โมโนไซต์สูง (monocytosis) บทความเดียวกันนิยามว่ามากกว่าร้อยละ 8 หรือมากกว่า 880 ต่อลูกบาศก์มิลลิเมตร พบในวัณโรค โรคภูมิต้านตนเอง หลังตัดม้าม และมะเร็ง
  • อีโอซิโนฟิลสูง เกี่ยวกับพยาธิและภูมิแพ้ อ่านละเอียดที่ อีโอซิโนฟิลสูงในผล CBC เกิดจากอะไร

ดูจำนวนจริง ไม่ใช่ดูแค่เปอร์เซ็นต์ บทความทบทวนแนะนำให้คิดเป็นจำนวนสัมบูรณ์ (absolute count) คือเอาค่า WBC คูณเปอร์เซ็นต์ของเม็ดเลือดขาวชนิดนั้น ตัวอย่างในบทความ ถ้า WBC 10,000 และโมโนไซต์ร้อยละ 12 จำนวนโมโนไซต์จริงคือ 1,200 ต่อลูกบาศก์มิลลิเมตร ใบผลบางโรงพยาบาลพิมพ์ทั้งเปอร์เซ็นต์และจำนวนจริงให้ (มักเขียนว่า Absolute หรือ #) ให้ดูช่องจำนวนจริงก่อน เพราะเปอร์เซ็นต์ที่สูงอาจเกิดจากเม็ดเลือดขาวชนิดอื่นลดลงเท่านั้น

ใครยังไม่คุ้นกับหน่วยในใบผล อ่านพื้นฐานได้ที่ ผลตรวจ CBC ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด อ่านอย่างไร

เม็ดเลือดขาวสูงทั้งที่ไม่ป่วย เกิดจากอะไร

สาเหตุที่ไม่ใช่มะเร็งพบบ่อยกว่ามาก บทความทบทวนใน American Family Physician และ MedlinePlus ระบุสาเหตุไว้ดังนี้

  • การติดเชื้อ บทความทบทวนระบุว่าเม็ดเลือดขาวสูงเป็นสัญญาณที่พบบ่อยของการติดเชื้อ โดยเฉพาะแบคทีเรีย จึงควรนึกย้อนว่าช่วงก่อนตรวจไม่สบายหรือมีแผลอักเสบหรือไม่
  • ความเครียดทางกาย การผ่าตัด การบาดเจ็บ แผลไฟไหม้ และการออกกำลังกาย บทความทบทวนยกตัวอย่างงานศึกษาที่พบว่าเม็ดเลือดขาวเพิ่มขึ้นเฉลี่ย 2,770 ต่อลูกบาศก์มิลลิเมตร และสูงสุดในวันที่ 2 หลังผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าหรือข้อสะโพก
  • ความเครียดทางใจ เช่น อาการแพนิก ซึ่งบทความทบทวนจัดไว้ในกลุ่มเดียวกับความเครียดทางกาย
  • การสูบบุหรี่ ทั้ง MedlinePlus และบทความทบทวนระบุเป็นสาเหตุ
  • น้ำหนักเกิน บทความทบทวนระบุเป็นสาเหตุหนึ่ง
  • โรคอักเสบเรื้อรัง เช่น ข้ออักเสบรูมาตอยด์ ลำไส้อักเสบเรื้อรัง และตับอักเสบเรื้อรัง
  • ยา บทความทบทวนระบุยาสเตียรอยด์ ยาลิเทียม ยาขยายหลอดลมกลุ่มเบต้าอะโกนิสต์ และอะดรีนาลีน (epinephrine) ว่าทำให้เม็ดเลือดขาวสูงได้ ผู้ที่กินยาเพรดนิโซโลนอยู่ อ่านเรื่องยานี้ได้ที่ ยาเพรดนิโซโลน (สเตียรอยด์ชนิดกิน) ผลข้างเคียง และทำไมห้ามหยุดยาเอง
  • หลังตัดม้าม และภาวะไขกระดูกฟื้นตัวหลังเสียเลือดหรือเม็ดเลือดแดงแตก
  • ภูมิแพ้ MedlinePlus ระบุว่าปฏิกิริยาภูมิแพ้ทำให้เม็ดเลือดขาวสูงได้

บทความทบทวนยังเตือนเรื่องผลคลาดเคลื่อนว่า เกล็ดเลือดที่จับกันเป็นก้อนอาจถูกเครื่องนับเป็นเม็ดเลือดขาว การดูสเมียร์เลือดจึงเป็นส่วนหนึ่งของการตรวจซ้ำ

เม็ดเลือดขาวสูงเป็นมะเร็งเม็ดเลือดขาวไหม

ส่วนใหญ่ไม่ใช่ แต่มีลักษณะบางอย่างที่แพทย์ต้องตรวจละเอียด บทความทบทวนใน American Family Physician ระบุว่า

  • เม็ดเลือดขาว 50,000–100,000 บางครั้งเรียกว่าปฏิกิริยาคล้ายมะเร็งเม็ดเลือดขาว (leukemoid reaction) พบได้ในการติดเชื้อรุนแรง เช่น ภาวะติดเชื้อในกระแสเลือด
  • เม็ดเลือดขาวมากกว่า 100,000 แทบทั้งหมดเกิดจากมะเร็งเม็ดเลือดขาวหรือโรคไขกระดูกกลุ่มเอ็มพีเอ็น (myeloproliferative disorders)
  • อาการที่ชวนสงสัยโรคเลือด ได้แก่ ไข้ น้ำหนักลด ฟกช้ำง่าย อ่อนเพลีย และเหงื่อออกกลางคืน
  • ถ้าค่าเม็ดเลือดแดงหรือเกล็ดเลือดผิดปกติร่วมด้วย ชวนให้นึกถึงโรคที่ไขกระดูกโดยตรง และควรประเมินกับแพทย์โลหิตวิทยา
  • ลิมโฟไซต์สูงที่เซลล์หน้าตาเหมือนกันหมดใต้กล้องจุลทรรศน์ ทำให้แพทย์นึกถึงมะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเรื้อรัง (CLL) ส่วนลิมโฟไซต์ที่หน้าตาหลากหลายมักเป็นปฏิกิริยาต่อการติดเชื้อ

ผลตรวจสุขภาพที่ WBC เกิน 11,000 เพียงเล็กน้อยครั้งเดียว ในคนที่สูบบุหรี่หรือเพิ่งไม่สบาย จึงต่างจากผลที่สูงหลายหมื่นอย่างมาก แต่ทั้งสองแบบควรได้รับการตรวจซ้ำ

ผลออกมาสูง ต้องตรวจอะไรต่อ

ขั้นแรกที่บทความทบทวนแนะนำคือตรวจ CBC ซ้ำ พร้อมแยกชนิดเม็ดเลือดขาวและดูสเมียร์เลือด สเมียร์เลือด (blood smear) คือการป้ายเลือดบนสไลด์แล้วดูด้วยกล้องจุลทรรศน์ เพื่อดูว่ามีเซลล์ตัวอ่อนผิดปกติ เซลล์ที่บ่งว่าอักเสบ หรือก้อนเกล็ดเลือดหรือไม่

ข้อมูลที่ควรเตรียมไปบอกแพทย์ เพราะบทความทบทวนระบุว่าแพทย์ใช้ประวัติเหล่านี้หาสาเหตุ

  • ช่วงก่อนตรวจมีไข้ เจ็บคอ แผลอักเสบ ปัสสาวะแสบ หรือเพิ่งผ่าตัดหรือไม่
  • สูบบุหรี่วันละเท่าไร มานานกี่ปี
  • ยาทุกตัวที่ใช้ รวมถึงยาสเตียรอยด์ ยาพ่นขยายหลอดลม ยาสมุนไพร และยาที่ไม่ทราบส่วนผสม
  • โรคประจำตัวที่มีการอักเสบเรื้อรัง และเคยตัดม้ามหรือไม่
  • ผลตรวจปีก่อน ๆ เพราะบทความทบทวนระบุว่าระยะเวลาที่ค่าสูงช่วยแยกสาเหตุ ค่าที่สูงเป็นชั่วโมงถึงวันมีสาเหตุต่างจากค่าที่สูงเป็นสัปดาห์ถึงเดือน

การตรวจเพิ่มที่แพทย์อาจสั่ง ตามบทความทบทวน เช่น ค่าการอักเสบ (ESR หรือ CRP) เพาะเชื้อ เอกซเรย์ปอด และถ้าสงสัยโรคเลือด อาจตรวจไขกระดูกหรือตรวจพิเศษจากเลือด เรื่องค่า CRP อ่านเพิ่มได้ที่ hs-CRP คืออะไร ต่างจาก CRP อย่างไร

ความเชื่อที่พบบ่อยเรื่องเม็ดเลือดขาวสูง

เม็ดเลือดขาวสูงแปลว่าติดเชื้อ ต้องกินยาฆ่าเชื้อ จริงไหม

ไม่จริง MedlinePlus ระบุว่าการนับเม็ดเลือดขาวยืนยันการวินิจฉัยไม่ได้ และบทความทบทวนใน American Family Physician ระบุสาเหตุที่ไม่ใช่การติดเชื้อไว้มาก เช่น บุหรี่ ความเครียด และยา การซื้อยาปฏิชีวนะกินเองโดยไม่มีอาการติดเชื้อไม่ได้แก้สาเหตุ และทำให้เชื้อดื้อยา

เม็ดเลือดขาวสูงคือภูมิคุ้มกันดี จริงไหม

ไม่ถูกต้อง ค่าที่สูงบอกว่าร่างกายกำลังตอบสนองต่อบางอย่าง เช่น การอักเสบหรือสิ่งกระตุ้น ไม่ได้แปลว่าภูมิคุ้มกันแข็งแรงกว่าคนอื่น และค่าที่สูงต่อเนื่องโดยไม่มีคำอธิบายควรได้รับการตรวจ

เม็ดเลือดขาวสูงต้องหยุดยาสเตียรอยด์ทันที จริงไหม

ห้ามหยุดเอง การที่บทความทบทวนระบุว่ายาสเตียรอยด์ทำให้เม็ดเลือดขาวสูง เป็นข้อมูลให้แพทย์ใช้แปลผล ไม่ใช่เหตุผลให้หยุดยา ให้แจ้งแพทย์ว่ากินยาอะไรอยู่

เมื่อไรต้องไปพบแพทย์

นัดพบแพทย์เพื่อตรวจซ้ำและหาสาเหตุ ถ้ามีข้อใดต่อไปนี้

  • เม็ดเลือดขาวสูงกว่าช่วงอ้างอิง 2 ครั้งขึ้นไปโดยไม่มีไข้หรือการติดเชื้อชัดเจน
  • เม็ดเลือดขาวสูงพร้อมฮีโมโกลบินหรือเกล็ดเลือดผิดปกติ
  • ลิมโฟไซต์สูงต่อเนื่องในผู้ใหญ่
  • น้ำหนักลดโดยไม่ตั้งใจ เหงื่อออกกลางคืน มีไข้ต่ำ ๆ เรื้อรัง ฟกช้ำง่าย หรือคลำได้ต่อมน้ำเหลืองโต

ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้

  • ไข้สูงหนาวสั่น
  • ซึม สับสน ปลุกตื่นยาก
  • หายใจหอบเหนื่อย หรือความดันต่ำ หน้ามืดจะเป็นลม
  • ปวดท้องรุนแรงหรือปวดตำแหน่งเดียวมากขึ้นเรื่อย ๆ
  • เลือดออกผิดปกติ เช่น อาเจียนเป็นเลือด ถ่ายดำ หรือเลือดออกไม่หยุด

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที

ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง

คำถามที่พบบ่อย

เม็ดเลือดขาวเท่าไรถึงเรียกว่าสูง

บทความทบทวนใน American Family Physician นิยามเม็ดเลือดขาวสูงในผู้ใหญ่ที่ไม่ได้ตั้งครรภ์ว่ามากกว่า 11,000 ต่อลูกบาศก์มิลลิเมตร แต่แต่ละห้องแล็บใช้ช่วงอ้างอิงต่างกันเล็กน้อย ให้ดูช่วงในใบผลของตัวเอง

สูบบุหรี่ทำให้เม็ดเลือดขาวสูงไหม

ได้ ทั้ง MedlinePlus และบทความทบทวนใน American Family Physician ระบุว่าการสูบบุหรี่เป็นสาเหตุหนึ่งของเม็ดเลือดขาวสูง ควรบอกแพทย์ว่าสูบบุหรี่เพื่อใช้แปลผล

นิวโทรฟิลสูงหมายถึงอะไร

นิวโทรฟิลเป็นเม็ดเลือดขาวที่ส่วนใหญ่สู้เชื้อแบคทีเรีย ค่าสูงพบได้ในการติดเชื้อ ความเครียด การสูบบุหรี่ น้ำหนักเกิน และยาสเตียรอยด์ ควรดูจำนวนจริง (absolute count) ร่วมกับเปอร์เซ็นต์

เม็ดเลือดขาวสูงเป็นมะเร็งไหม

ส่วนใหญ่ไม่ใช่ สาเหตุที่พบบ่อยคือการติดเชื้อ ความเครียด บุหรี่ และยา แต่ถ้าสูงมากกว่า 100,000 สูงต่อเนื่อง หรือค่าเม็ดเลือดชนิดอื่นผิดปกติร่วมด้วย แพทย์จะตรวจหาโรคเลือดต่อ

เม็ดเลือดขาวสูงต้องกินยาฆ่าเชื้อไหม

ไม่ควรกินเองโดยไม่มีอาการติดเชื้อ เพราะเม็ดเลือดขาวสูงมีหลายสาเหตุที่ไม่ใช่การติดเชื้อ ให้แพทย์ตรวจซ้ำและหาสาเหตุก่อน

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-15

อ่านต่อ

ส่องกล้องกระเพาะอาหาร เตรียมตัวอย่างไร งดอาหารกี่ชั่วโมง เจ็บไหม

ส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหาร (EGD) ต้องงดน้ำงดอาหารกี่ชั่วโมง กินยาประจำได้ไหม เจ็บไหม ต้องให้ยานอนหลับหรือเปล่า และอาการหลังตรวจแบบไหนต้องรีบกลับโรงพยาบาล

ผลตรวจการได้ยิน (Audiogram) ในใบตรวจสุขภาพ อ่านอย่างไร เกิน 25 เดซิเบลแปลว่าอะไร

อ่านผลตรวจสมรรถภาพการได้ยิน (audiogram) เดซิเบล ความถี่ O X เกณฑ์ 25 dB ร่องที่ 4000 Hz และ 15 dB shift ตามแนวทางกรมควบคุมโรค พร้อมวิธีเตรียมตัวก่อนตรวจ

ทำ MRI ต้องเตรียมตัวอย่างไร มีเหล็กดาม ขดลวด หรือเครื่องกระตุ้นหัวใจ ตรวจได้ไหม

ก่อนทำ MRI ต้องงดอาหารไหม มีเหล็กดามกระดูก ขดลวดหัวใจ เครื่องกระตุ้นหัวใจ รอยสัก ร้อยไหม ตรวจได้หรือเปล่า กลัวที่แคบทำอย่างไร ตามข้อมูล FDA และ รพ.รัฐ

เกล็ดเลือดต่ำในผลตรวจสุขภาพ ทั้งที่ไม่มีอาการ เกิดจากอะไร ต้องตรวจซ้ำไหม

เกล็ดเลือดต่ำกว่า 150,000 ในผลตรวจสุขภาพ เกิดจากอะไร ผลต่ำปลอมจากหลอดเก็บเลือด ยา แอลกอฮอล์ ตับ ไข้ ต้องตรวจซ้ำไหม อาการแบบไหนต้องไปโรงพยาบาลทันที

ดูบทความความรู้สุขภาพทั้งหมด(ทั้งหมด 80 บทความ)
📞 โทรปรึกษาฟรีทัก LINEสอบถามโปรโมชันFacebookแชท