เกี่ยวกับ ความรู้ผลตรวจสุขภาพ
ส่องกล้องกระเพาะอาหาร เตรียมตัวอย่างไร งดอาหารกี่ชั่วโมง เจ็บไหม
คำตอบสั้น: การส่องกล้องตรวจกระเพาะอาหาร หรือ EGD (esophagogastroduodenoscopy) คือการใส่ท่อเล็กที่มีกล้องผ่านปากลงไปดูหลอดอาหาร กระเพาะอาหาร และลำไส้เล็กส่วนต้น ก่อนตรวจต้องงดอาหารและน้ำ NIDDK ระบุว่าอาจให้งดได้ถึง 8 ชั่วโมง และคู่มือการพยาบาลของโรงพยาบาลศิริราชระบุอย่างน้อย 6–8 ชั่วโมง ส่วนใหญ่ไม่เจ็บ เพราะได้ยาชาพ่นคอและมักได้ยาให้ผ่อนคลายหรือหลับ ตัวการตรวจใช้เวลาราว 10–20 นาที หลังได้ยาต้องมีญาติพากลับ ห้ามขับรถเอง ส่วนยาประจำ แพทย์จะบอกว่ายาตัวไหนต้องงดเมื่อไร ห้ามหยุดหรือปรับยาเอง
สรุปสั้นสำหรับคนรีบ
- NIDDK ระบุว่าการตรวจใช้เวลาราว 10–20 นาที และหลังตรวจมักต้องพักที่โรงพยาบาลประมาณ 1 ชั่วโมง
- งดอาหารและน้ำก่อนตรวจตามที่โรงพยาบาลสั่ง เพราะกระเพาะต้องว่าง เพื่อให้มองเห็นชัดและลดการสำลักเศษอาหารเข้าปอด
- บอกแพทย์ทุกตัวที่กิน โดยเฉพาะแอสไพริน ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาแก้ปวดข้อกลุ่ม NSAIDs ยาเบาหวาน ยาความดัน และยาธาตุเหล็ก
- คอยังชาอยู่ราวครึ่งถึง 1 ชั่วโมง ห้ามกินหรือดื่มจนกว่าคอหายชา แล้วเริ่มจิบน้ำก่อน
- ได้ยาให้หลับแล้ว ห้ามขับรถหรือทำงานกับเครื่องจักรจนถึงวันรุ่งขึ้น ตามคู่มือของศิริราช
ส่องกล้องกระเพาะอาหารคืออะไร ทำไมแพทย์ถึงสั่งตรวจ
EGD คือการใช้กล้องที่เป็นท่อยืดหยุ่น มีไฟและกล้องที่ปลาย ส่องดูผิวด้านในของทางเดินอาหารส่วนบน NIDDK (สถาบันโรคเบาหวาน ทางเดินอาหาร และไตแห่งชาติสหรัฐ) ระบุว่าแพทย์อาจเรียกว่าการส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนบน (upper GI endoscopy) หรือที่คนไทยมักเรียกว่าส่องกล้องกระเพาะ
เหตุผลที่แพทย์สั่งตรวจ ตามที่ MedlinePlus ระบุ เช่น
- ปวดหรือแน่นท้องส่วนบน แสบร้อนกลางอก ที่เป็นใหม่ หาสาเหตุไม่ได้ หรือกินยาแล้วไม่ดีขึ้น
- กลืนลำบาก กลืนเจ็บ หรือรู้สึกอาหารติดหลังกระดูกหน้าอก
- อิ่มเร็วผิดปกติ คลื่นไส้อาเจียนไม่หาย หรือน้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ
- ถ่ายดำเหมือนยางมะตอยหรืออาเจียนเป็นเลือด (ถ้าเกิดขึ้นตอนนี้ อย่ารอนัดตรวจ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669)
- ภาวะเลือดจางที่หาสาเหตุไม่ได้
คู่มือการพยาบาลของโรงพยาบาลศิริราช ปี 2557 (จัดทำสำหรับพยาบาลหน่วยส่องกล้อง ในบริบทผู้ป่วยที่ส่องกล้องรัดเส้นเลือดขอดในหลอดอาหาร แต่มีขั้นตอนเตรียมและดูแลการส่องกล้องทางเดินอาหารส่วนต้นทั่วไป) ระบุข้อบ่งชี้คล้ายกัน และเพิ่มการตรวจหาภาวะเลือดออกแฝงในทางเดินอาหาร ถ้าเคยตรวจอุจจาระแล้วพบเลือดแฝง อ่านความหมายของผลได้ที่ ผลตรวจอุจจาระ อ่านอย่างไร เจอเลือดแฝง และถ้าผลเลือดบอกว่าเลือดจาง ดูวิธีอ่านค่า Hb และ MCV ได้ที่ ผลตรวจ CBC อ่านอย่างไร
ระหว่างส่องกล้อง NIDDK ระบุว่าแพทย์สามารถตัดชิ้นเนื้อเล็ก ๆ ไปตรวจ หยุดเลือดที่ออกจากแผล หรือขยายหลอดอาหารที่ตีบได้ในครั้งเดียว MedlinePlus ระบุว่าผลที่ผิดปกติอาจเป็น หลอดอาหารอักเสบ กระเพาะอาหารอักเสบ กรดไหลย้อน แผลในกระเพาะหรือลำไส้เล็กส่วนต้น ไส้เลื่อนกระบังลม หลอดอาหารตีบ หรือเนื้องอก
ก่อนส่องกล้องต้องงดน้ำงดอาหารกี่ชั่วโมง
ส่วนใหญ่ต้องงดทั้งอาหารและน้ำอย่างน้อย 6–8 ชั่วโมง แต่ให้ยึดเวลาตามใบนัดของโรงพยาบาลที่ตรวจ ข้อมูลจากแหล่งต่าง ๆ
- NIDDK ระบุว่าแพทย์อาจให้งดอาหารและน้ำได้ถึง 8 ชั่วโมงก่อนตรวจ บางคนอาจได้คำแนะนำเพิ่ม
- MedlinePlus ระบุว่าห้ามกินอะไรหลังเที่ยงคืนของคืนก่อนวันตรวจ หรืออย่างน้อย 8 ชั่วโมงถ้านัดตรวจช่วงบ่าย
- คู่มือการพยาบาลของโรงพยาบาลศิริราช ระบุให้งดน้ำงดอาหารทุกชนิดอย่างน้อย 6–8 ชั่วโมง
ทำไมต้องงด คู่มือของศิริราชอธิบายว่ากระเพาะต้องว่าง เพื่อป้องกันการอาเจียนแล้วสำลักเศษอาหารเข้าทางเดินหายใจระหว่างทำ ส่วน NIDDK ระบุว่าการงดอาหารช่วยให้แพทย์มองเห็นทางเดินอาหารส่วนบนได้ชัด ถ้าเผลอกินก่อนเวลา ให้บอกเจ้าหน้าที่ตามจริง อย่าปิดไว้
กินยาประจำก่อนส่องกล้องได้ไหม
ยาส่วนใหญ่กินต่อได้ตามปกติ แต่บางตัวอาจต้องปรับ ซึ่งแพทย์จะเป็นผู้บอก NIDDK ระบุว่าให้บอกแพทย์ถึงยาทุกตัว ทั้งยาที่แพทย์สั่ง ยาที่ซื้อเอง วิตามิน และผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร โดยเฉพาะ
- แอสไพรินหรือยาที่มีแอสไพรินผสม
- ยาต้านการแข็งตัวของเลือดและยาต้านเกล็ดเลือด
- ยาแก้ปวดข้อกลุ่ม NSAIDs เช่น ไอบูโพรเฟน นาพรอกเซน
- ยาเบาหวาน ยาความดัน และยาโรคข้อ
- ยาธาตุเหล็ก
NIDDK ระบุว่าบางครั้งแพทย์อาจให้หยุดยาต้านการแข็งตัวของเลือดช่วงสั้น ๆ เพื่อลดความเสี่ยงเลือดออก แต่แพทย์จะบอกว่ายาตัวไหนต้องงดเมื่อไร ห้ามหยุดหรือปรับยาเอง
ยาความดันและยาเบาหวาน เป็นกลุ่มที่ NIDDK ระบุให้คุยกับแพทย์ก่อนตรวจ และระบุว่าบางคนอาจต้องปรับวิธีกินยาก่อนส่องกล้อง แพทย์จะบอกว่ายาตัวไหนต้องงดหรือกินเมื่อไร ห้ามหยุดหรือปรับยาเอง ให้ถามโรงพยาบาลที่นัดตั้งแต่วันนัดว่าเช้าวันตรวจต้องทำอย่างไร และทำตามคำสั่งของโรงพยาบาลที่นัดเป็นหลัก
ส่องกล้องกระเพาะเจ็บไหม ต้องดมยาสลบหรือเปล่า
ส่วนใหญ่ไม่เจ็บ แต่อาจรู้สึกอยากขย้อนและท้องอืด ขั้นตอนตามที่ NIDDK MedlinePlus และคู่มือของศิริราชระบุ
- ถอดฟันปลอมชนิดถอดได้ บอกเจ้าหน้าที่ถ้ามีฟันโยก เพราะอาจหลุดลงหลอดลมได้ คู่มือของศิริราชให้ถอดเครื่องประดับโลหะด้วย เพราะบางครั้งต้องใช้เครื่องจี้ไฟฟ้า
- พ่นยาชาที่คอหรือให้กลั้วยาชา คู่มือของศิริราชระบุว่าช่วงแรกอาจแสบคอ แล้วคอจะชาราวครึ่งถึง 1 ชั่วโมง
- ให้ยาทางเส้นเลือดเพื่อให้ผ่อนคลายหรือหลับ NIDDK ระบุว่าบางคนอาจไม่ต้องใช้ยานี้ และ MedlinePlus ระบุว่าคนที่ได้ยามักไม่รู้สึกไม่สบายและจำการตรวจไม่ได้
- นอนตะแคงซ้าย ใส่ที่กันกัดกล้องไว้ในปาก
- แพทย์ใส่กล้องผ่านปากลงไป และเป่าลมเข้ากระเพาะเพื่อให้เห็นชัด NIDDK ระบุว่ากล้องไม่ขวางการหายใจ และหลายคนหลับไประหว่างตรวจ
- ถ้าตัดชิ้นเนื้อ จะไม่รู้สึกเจ็บ
ระหว่างตรวจ เจ้าหน้าที่จะวัดความดัน ชีพจร และออกซิเจนในเลือดตลอด เพราะยาที่ให้หลับอาจกดการหายใจได้
หลังส่องกล้องต้องระวังอะไร กินข้าวได้เมื่อไร
รอให้คอหายชาก่อนจึงเริ่มจิบน้ำ แล้วค่อยกินอาหารอ่อน คำแนะนำหลังตรวจจากคู่มือการพยาบาลของศิริราช
- ระหว่างคอยังชา ให้บ้วนน้ำลายทิ้ง ห้ามกินหรือดื่ม เพื่อป้องกันสำลัก
- เมื่อคอหายชา ลองจิบน้ำก่อน ถ้าไม่สำลักจึงดื่มน้ำได้ มื้อแรกเป็นอาหารอ่อน ไม่ร้อนจัด เช่น โจ๊กหรือข้าวต้มที่อุ่นพอดี
- อาจรู้สึกเหมือนมีเสมหะหรือคอหนา ๆ เจ็บคอเล็กน้อย และท้องอืดจากลมที่เป่าเข้าไป อาการเหล่านี้ค่อย ๆ หายเอง
- ผู้ที่ได้ยาให้หลับ ห้ามขับรถ ห้ามทำงานกับเครื่องจักร และห้ามตัดสินใจเรื่องสำคัญจนถึงวันรุ่งขึ้น ต้องมีญาติพากลับบ้าน
ผลตรวจรู้เมื่อไร NIDDK ระบุว่าแพทย์มักบอกผลที่เห็นจากกล้องได้ทันทีหลังตรวจ ส่วนผลชิ้นเนื้ออาจใช้เวลาหลายวันหรือนานกว่านั้น คู่มือของศิริราชเน้นให้มาตามนัดเพื่อฟังผลชิ้นเนื้อ ผู้สูงอายุที่ยังง่วงจากยา ควรให้ญาติจดคำอธิบายของแพทย์ไว้
ความเสี่ยงมีน้อย NIDDK ระบุว่าความเสี่ยงได้แก่ ปฏิกิริยาต่อยาที่ให้หลับ เลือดออก และทางเดินอาหารทะลุ ซึ่งพบได้น้อย เลือดที่ออกมักเล็กน้อยและหยุดเอง คู่มือของศิริราชระบุว่าโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนไม่เกินร้อยละ 0.1
ความเชื่อที่พบบ่อย: ส่องกล้องกระเพาะต้องดมยาสลบทุกคน และนอนโรงพยาบาลจริงไหม
ไม่จริง NIDDK ระบุว่าบางคนไม่ต้องใช้ยาให้หลับ และคนส่วนใหญ่พักที่โรงพยาบาลราว 1 ชั่วโมงแล้วกลับบ้านได้ มีเพียงบางคนที่ต้องนอนค้างคืน คู่มือของศิริราชระบุว่าการให้ยามีทั้งแบบยาชาเฉพาะที่ และแบบให้ยาระงับความรู้สึกร่วมด้วย แพทย์เลือกตามสภาพผู้ป่วยและหัตถการ
อีกความเชื่อคือ "รู้สึกตัวดีแล้ว ขับรถกลับเองได้" ก็ไม่ถูก NIDDK และคู่มือของศิริราชระบุตรงกันว่ายาที่ให้หลับต้องใช้เวลาหมดฤทธิ์ จึงต้องเตรียมคนขับรถหรือญาติไปรับตั้งแต่ก่อนวันตรวจ แม้จะรู้สึกว่าตื่นดีแล้วก็ตาม
เมื่อไรต้องไปโรงพยาบาลทันทีหลังส่องกล้อง
ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ หลังส่องกล้อง ตามรายการที่ NIDDK ให้รีบรับการรักษา และอาการที่คู่มือของศิริราชให้รีบแจ้งแพทย์
- หายใจลำบาก
- กลืนลำบาก หรือเจ็บคอมากขึ้นเรื่อย ๆ
- อาเจียน โดยเฉพาะอาเจียนเป็นเลือดหรือเป็นสีน้ำตาลเหมือนกากกาแฟ
- เจ็บหน้าอกหรือปวดท้องมากขึ้นเรื่อย ๆ
- ถ่ายเป็นเลือดหรือถ่ายดำเหมือนยางมะตอย
- มีไข้
- ปวดบริเวณคอหรือหลังส่วนบน (คู่มือของศิริราช)
ส่วนคนที่ถ่ายดำขณะกินแอสไพรินหรือยาต้านการแข็งตัวของเลือดอยู่แล้ว แม้ไม่ได้ส่องกล้อง อ่านเพิ่มได้ที่ กินแอสไพรินหรือยาละลายลิ่มเลือดแล้วถ่ายดำ อันตรายไหม
ข้อความสำคัญท้ายบทความ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล
ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที
ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง
คำถามที่พบบ่อย
ส่องกล้องกระเพาะต้องงดน้ำงดอาหารกี่ชั่วโมง
ส่วนใหญ่ต้องงดทั้งอาหารและน้ำอย่างน้อย 6–8 ชั่วโมง ตามคู่มือของโรงพยาบาลศิริราชและข้อมูลของ NIDDK แต่ให้ยึดเวลาตามใบนัดของโรงพยาบาลที่ตรวจ
ส่องกล้องกระเพาะเจ็บไหม
ส่วนใหญ่ไม่เจ็บ เพราะพ่นยาชาที่คอและมักได้ยาให้ผ่อนคลายหรือหลับ อาจรู้สึกอยากขย้อน ท้องอืด หรือเจ็บคอเล็กน้อยหลังตรวจ ซึ่งค่อย ๆ หายเอง
ก่อนส่องกล้องต้องหยุดยาละลายลิ่มเลือดไหม
บางครั้งแพทย์อาจให้หยุดช่วงสั้น ๆ แต่แพทย์จะบอกว่ายาตัวไหนต้องงดเมื่อไร ห้ามหยุดหรือปรับยาเอง ให้แจ้งรายชื่อยาทุกตัวตั้งแต่วันนัดตรวจ
ส่องกล้องเสร็จกินข้าวได้เมื่อไร
รอให้คอหายชาก่อน ซึ่งคู่มือของศิริราชระบุว่าราวครึ่งถึง 1 ชั่วโมง แล้วลองจิบน้ำ ถ้าไม่สำลักจึงกินอาหารอ่อนที่ไม่ร้อนจัด
ส่องกล้องกระเพาะแล้วขับรถกลับบ้านเองได้ไหม
ถ้าได้ยาให้หลับหรือยากล่อมประสาท ห้ามขับรถและห้ามทำงานกับเครื่องจักรจนถึงวันรุ่งขึ้น ต้องมีญาติพากลับบ้าน
แหล่งอ้างอิง
บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง
- Upper GI EndoscopyNational Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK), NIH
- EGD - esophagogastroduodenoscopyMedlinePlus Medical Encyclopedia, U.S. National Library of Medicine
- คู่มือการพยาบาลผู้ป่วยโรคเส้นเลือดโป่งพองบริเวณหลอดอาหารที่มารับการส่องกล้องตรวจทางเดินอาหารส่วนต้นโดยวิธีการรัดยาง (2557)งานการพยาบาลผ่าตัด ฝ่ายการพยาบาล โรงพยาบาลศิริราช คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-15
อ่านต่อ
ผลตรวจการได้ยิน (Audiogram) ในใบตรวจสุขภาพ อ่านอย่างไร เกิน 25 เดซิเบลแปลว่าอะไร
อ่านผลตรวจสมรรถภาพการได้ยิน (audiogram) เดซิเบล ความถี่ O X เกณฑ์ 25 dB ร่องที่ 4000 Hz และ 15 dB shift ตามแนวทางกรมควบคุมโรค พร้อมวิธีเตรียมตัวก่อนตรวจ
ทำ MRI ต้องเตรียมตัวอย่างไร มีเหล็กดาม ขดลวด หรือเครื่องกระตุ้นหัวใจ ตรวจได้ไหม
ก่อนทำ MRI ต้องงดอาหารไหม มีเหล็กดามกระดูก ขดลวดหัวใจ เครื่องกระตุ้นหัวใจ รอยสัก ร้อยไหม ตรวจได้หรือเปล่า กลัวที่แคบทำอย่างไร ตามข้อมูล FDA และ รพ.รัฐ
เม็ดเลือดขาว (WBC) สูงในผลตรวจสุขภาพ ทั้งที่ไม่ป่วย เกิดจากอะไร
เม็ดเลือดขาว (WBC) สูงเกิน 11,000 ในผลตรวจสุขภาพ เกิดจากอะไรได้บ้าง บุหรี่ น้ำหนักเกิน ความเครียด ยาสเตียรอยด์ นิวโทรฟิล ลิมโฟไซต์สูง ต้องตรวจอะไรต่อ
เกล็ดเลือดต่ำในผลตรวจสุขภาพ ทั้งที่ไม่มีอาการ เกิดจากอะไร ต้องตรวจซ้ำไหม
เกล็ดเลือดต่ำกว่า 150,000 ในผลตรวจสุขภาพ เกิดจากอะไร ผลต่ำปลอมจากหลอดเก็บเลือด ยา แอลกอฮอล์ ตับ ไข้ ต้องตรวจซ้ำไหม อาการแบบไหนต้องไปโรงพยาบาลทันที