ไทรอยด์ห้ามกินวิตามินอะไร ยาไทรอยด์ต้องเว้นระยะกับอาหารเสริมไหม

คำตอบสั้น: คนกินยาไทรอยด์ไม่ได้ถูกห้ามวิตามินทุกชนิด แต่ต้องเว้นระยะกับบางตัว MedlinePlus แนะนำให้รอ อย่างน้อย 4 ชั่วโมงหลังกินยาไทรอยด์ฮอร์โมน ก่อนกินแคลเซียม ธาตุเหล็ก วิตามินรวม ใยอาหารเสริม และยาลดกรดชนิดอะลูมิเนียมไฮดรอกไซด์ เพราะจับกับยาจนดูดซึมได้น้อยลง ส่วนปัญหาที่รู้กันของ ไบโอติน คือทำให้ผลตรวจเลือดไทรอยด์คลาดเคลื่อนได้ และ อาหารเสริมไอโอดีนหรือสาหร่าย NIDDK เตือนว่าอาจทำให้ไทรอยด์ต่ำแย่ลงในบางคน ทุกตัวที่กินอยู่ต้องบอกแพทย์และเภสัชกร

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •ยาไทรอยด์ออกฤทธิ์ดีที่สุดเมื่อกินตอนท้องว่าง และกินก่อนยาอื่นอย่างน้อย 1 ชั่วโมง ตามคำแนะนำของ MedlinePlus
• •แคลเซียม เหล็ก วิตามินรวม ใยอาหารเสริม และยาลดกรดบางชนิด ควรห่างจากยาไทรอยด์อย่างน้อย 4 ชั่วโมง
• •ศูนย์ศรีพัฒน์ ม.เชียงใหม่ ระบุว่ายาเสริมแคลเซียม ยาบำรุงเลือด ยาลดกรด และยาลดไขมันบางชนิด อาจทำให้ต้องใช้ยาไทรอยด์ขนาดสูงขึ้น
• •ไบโอติน 10 มก. ต่อวันทำให้ค่า TSH และ FT4 ผิดเพี้ยนได้ในชุดตรวจบางยี่ห้อ
• •ห้ามปรับขนาดยาไทรอยด์เอง ถ้าเริ่มหรือหยุดอาหารเสริมตัวใด ให้บอกแพทย์ เพราะอาจต้องตรวจเลือดซ้ำ

ทำไมยาไทรอยด์ถึงไวต่ออาหารเสริมมาก

เพราะขนาดยาถูกปรับละเอียดตามผลเลือด MedlinePlus อธิบายว่าแพทย์ใช้ขนาดต่ำที่สุดที่คุมอาการและทำให้ระดับฮอร์โมนกลับมาปกติ ถ้ามีสิ่งใดทำให้ร่างกายดูดซึมยาได้น้อยลงทุกวัน ระดับฮอร์โมนก็ตกได้ ทั้งที่กินยาครบ

ศูนย์ศรีพัฒน์ คณะแพทยศาสตร์ ม.เชียงใหม่ ระบุยาหรือภาวะที่อาจทำให้ ต้องใช้ยาไทรอยด์ขนาดสูงขึ้น ไว้ เช่น

• •ยาเสริมแคลเซียม หรืออาหารที่มีแคลเซียมสูง เช่น นม
• •ยาบำรุงเลือด (ธาตุเหล็ก)
• •ยาลดกรดและยารักษาแผลในกระเพาะอาหาร
• •ยาลดไขมันในเลือดบางชนิด
• •ยาคุมกำเนิดหรือฮอร์โมนเพศทดแทน
• •โรคที่ทำให้ดูดซึมได้น้อยลง เช่น ตับแข็ง หรือเคยผ่าตัดลำไส้

แพทย์จะเป็นผู้แนะนำว่าจะแยกเวลากินอย่างไร เช่น แยกยาไว้คนละมื้อ เช้ากับเย็น

แคลเซียม เหล็ก และแมกนีเซียม รบกวนยาไทรอยด์อย่างไร

แร่ธาตุเหล่านี้จับกับยาในทางเดินอาหาร ยาจึงถูกดูดซึมเข้าเลือดน้อยลง ไม่ได้แปลว่าห้ามกิน แต่ต้องกินคนละเวลา MedlinePlus ระบุให้รอ อย่างน้อย 4 ชั่วโมงหลังกินยาไทรอยด์ ก่อนกิน

• •ใยอาหารเสริม
• •แคลเซียม
• •ธาตุเหล็ก
• •วิตามินรวม
• •ยาลดกรดชนิดอะลูมิเนียมไฮดรอกไซด์
• •ยาลดไขมันกลุ่มจับกรดน้ำดี เช่น colestipol

เรื่อง แมกนีเซียม แหล่งที่เราตรวจไม่ได้ระบุอาหารเสริมแมกนีเซียมเดี่ยว ๆ ไว้ในรายการ แต่ยาลดกรดและวิตามินรวมหลายชนิดมีแมกนีเซียมผสมอยู่ ทางปลอดภัยคือนำฉลากไปให้เภสัชกรดู แล้วให้จัดเวลาแบบเดียวกับแร่ธาตุอื่น

ตัวอย่างเช่น กินยาไทรอยด์ตอนตื่นนอนขณะท้องว่าง แล้วเลื่อนแคลเซียมหรือเหล็กไปเป็นมื้อกลางวันหรือมื้อเย็น แต่เวลาที่เหมาะกับแต่ละคนให้เภสัชกรหรือแพทย์เป็นผู้จัด โดยเฉพาะคนที่กินยาหลายตัว ข้อมูลเพิ่มเรื่องแคลเซียมอยู่ที่ แคลเซียมกินพร้อมยาได้ไหม และเรื่องธาตุเหล็กอยู่ที่ ธาตุเหล็กห้ามกินคู่กับอะไร

ยาไทรอยด์ควรเว้นระยะกับอาหารเสริมกี่ชั่วโมง

สรุปตามที่แหล่งระบุ

1. 1ยาไทรอยด์กินตอนท้องว่าง และกินก่อนยาอื่นอย่างน้อย 1 ชั่วโมง (MedlinePlus)
2. 2แคลเซียม เหล็ก วิตามินรวม ใยอาหารเสริม ยาลดกรดบางชนิด รออย่างน้อย 4 ชั่วโมงหลังยาไทรอยด์ (MedlinePlus)
3. 3อาหารเสริมอื่น ๆ ที่ไม่มีแร่ธาตุ แหล่งที่เราตรวจไม่ได้กำหนดระยะไว้ ให้ถามเภสัชกร แต่หลักเดียวกันคือไม่กินพร้อมยาไทรอยด์ตอนท้องว่าง

MedlinePlus ยังบอกว่าบางคนแพทย์อาจให้กินยาไทรอยด์ก่อนนอน เพราะอาจดูดซึมได้ดีกว่ากลางวัน ห้ามเปลี่ยนเวลาเอง ให้ถามแพทย์ก่อน รายละเอียดการกินยาตอนท้องว่างอยู่ที่ กินยาก่อนอาหารกับหลังอาหารต่างกันอย่างไร

ไบโอตินทำให้ผลตรวจไทรอยด์ผิดพลาดได้อย่างไร

ปัญหาของไบโอติน (วิตามินบี 7) คือไปรบกวนน้ำยาตรวจในห้องแล็บ มีรายงานว่าไบโอตินรบกวนชุดตรวจในห้องแล็บที่ใช้กันทั่วไปหลายชนิด ถ้าในเลือดมีไบโอตินจากอาหารเสริมสูง ผลจึงคลาดเคลื่อนได้

งานวิจัยในวารสาร Thyroid ปี 2564 ให้ผู้ใหญ่ 13 คนกินไบโอตินวันละ 10 มก. นาน 8 วัน แล้ววัดค่าไทรอยด์ด้วยเครื่องตรวจหลายยี่ห้อ พบว่า

• •เครื่องตรวจบางยี่ห้อให้ค่า TSH, FT4 และ T3 ผิดไปอย่างมีนัยสำคัญ
• •การรบกวนมากที่สุดเกิดราว 2 ชั่วโมงหลังกินไบโอติน
• •ผู้วิจัยเตือนว่าค่าที่ผิดอาจนำไปสู่การวินิจฉัยหรือปรับยาที่ผิด

ให้ดูฉลากอาหารเสริมและวิตามินบีรวมที่กินอยู่ว่ามีไบโอติน (biotin) หรือวิตามินบี 7 หรือไม่ ถ้ามี ให้บอกแพทย์และห้องแล็บก่อนเจาะเลือดทุกครั้ง แพทย์จะบอกว่าต้องเว้นก่อนตรวจหรือไม่

วิตามินซีมีผลต่อยาไทรอยด์ไหม

มีงานวิจัยเล็ก ๆ ในกลุ่มเฉพาะ ไม่ใช่คำแนะนำทั่วไป งานในวารสาร J Clin Endocrinol Metab ปี 2557 ศึกษาผู้ป่วยไทรอยด์ต่ำ 31 คนที่มีโรคกระเพาะและคุมระดับฮอร์โมนไม่ได้ ให้กลืนยาไทรอยด์กับน้ำที่ละลาย วิตามินซี 500 มก. เทียบกับช่วงที่ไม่ได้ใช้ พบว่าค่า TSH ลดลงและ FT4 สูงขึ้นในช่วงที่ใช้วิตามินซี ผู้วิจัยอธิบายว่าน่าจะเกี่ยวกับความเป็นกรดในกระเพาะที่ช่วยการดูดซึมยา

ข้อจำกัดคือ เป็นงานเล็ก ไม่มียาหลอก และทำเฉพาะในผู้ป่วยที่มีโรคกระเพาะ งานนี้ไม่ได้แปลว่าทุกคนควรกินวิตามินซีคู่ยาไทรอยด์ การตัดสินใจเรื่องนี้เป็นของแพทย์ที่ดูแล เพราะการเปลี่ยนวิธีกินยาแบบใดก็ตามอาจเปลี่ยนระดับฮอร์โมน และต้องตรวจเลือดติดตาม

อาหารเสริมที่อ้างว่าบำรุงไทรอยด์ มีไอโอดีนสูงเกินไปไหม

บางผลิตภัณฑ์อาจมี และเป็นเรื่องที่ต้องระวัง NIDDK อธิบายว่าคนที่เป็นโรคฮาชิโมโตะหรือโรคไทรอยด์จากภูมิคุ้มกันอื่น อาจไวต่อผลเสียของไอโอดีน การกินอาหารที่มีไอโอดีนสูงมาก เช่น สาหร่ายเคลป์ หรือสาหร่ายทะเลชนิดอื่น อาจทำให้ไทรอยด์ต่ำเกิดขึ้นหรือแย่ลง และการกินอาหารเสริมไอโอดีนก็มีผลแบบเดียวกัน

ก่อนซื้อผลิตภัณฑ์ที่โฆษณาว่าบำรุงไทรอยด์ ให้ดูฉลากว่ามีคำว่า ไอโอดีน (iodine) เคลป์ (kelp) หรือสาหร่ายทะเลหรือไม่ แล้วนำไปถามแพทย์ NIDDK ยังให้แจ้งทีมรักษาเรื่องยาแก้ไอแบบน้ำที่ใช้ เพราะบางชนิดมีไอโอดีน การกินสาหร่ายในมื้ออาหารอ่านต่อที่ ไทรอยด์ต่ำกินอะไรดี ห้ามกินอะไร

ควรบอกแพทย์อย่างไรเมื่อเริ่มอาหารเสริมใหม่

นำของจริงไปให้ดู ดีกว่าจำชื่อ วิธีที่ใช้ได้จริง

1. 1ถ่ายรูปฉลากด้านส่วนประกอบของทุกขวด รวมวิตามินรวม แคลเซียม ยาบำรุงเลือด และสมุนไพร
2. 2จดว่ากินวันละกี่เม็ด ตอนไหน และเริ่มกินเมื่อไร
3. 3บอกแพทย์ก่อนวันเจาะเลือดถ้ามีไบโอตินหรือวิตามินบีรวม
4. 4ถามเภสัชกรว่า "ตัวไหนต้องห่างจากยาไทรอยด์ กี่ชั่วโมง"
5. 5ถ้าเริ่มหรือหยุดอาหารเสริมที่มีแร่ธาตุ ให้ถามแพทย์ว่าควรตรวจระดับฮอร์โมนซ้ำเมื่อไร

ตัวอย่างคำถามที่ใช้ได้กับเภสัชกรอยู่ที่ อาหารเสริมกินคู่กับยาได้ไหม

ความเชื่อที่พบบ่อย: เป็นไทรอยด์ต้องเลิกวิตามินทุกตัว

ไม่จำเป็น แหล่งที่เราตรวจไม่ได้บอกให้เลิกวิตามิน แต่บอกให้ แยกเวลา และ แจ้งแพทย์ บางคนจำเป็นต้องกินแคลเซียมหรือธาตุเหล็กจริง เช่น กระดูกพรุนหรือโลหิตจาง ทางออกคือจัดเวลาให้ห่างจากยาไทรอยด์ ไม่ใช่เลิกตัวใดตัวหนึ่งเอง

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าออยล์ (Beta Oil)

เบต้าออยล์ (Beta Oil) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0001 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ต่อ 1 แคปซูลมีน้ำมันคาโนลา 200 มก. น้ำมันมะกอก 200 มก. น้ำมันรำข้าว 109 มก. กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 30 มก. สารสกัดจากข้าว 10 มก. ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต (50%) 5 มก. แอล-อาร์จินีน HCl 5 มก. แอล-ออร์นิทีน HCl 5 มก. และไฟโตสเตอรอล 2 มก. ฉลากไม่ได้ระบุว่ามีแคลเซียม ธาตุเหล็ก แมกนีเซียม ไบโอติน หรือไอโอดีน รายละเอียดส่วนประกอบทั้งหมดอยู่ที่ ส่วนประกอบเบต้าออยล์ทั้งหมด

ส่วนประกอบที่เกี่ยวกับหัวข้อนี้มีดังนี้

• •วิตามินซี 30 มก. — งานที่ศึกษาวิตามินซีกับการดูดซึมยาไทรอยด์ใช้ 500 มก. ละลายน้ำกลืนพร้อมยา ในผู้ป่วยที่มีโรคกระเพาะ ขนาดในแคปซูลน้อยกว่าราว 17 เท่า (คำนวณ) และไม่มีงานที่ศึกษาขนาด 30 มก. หรือศึกษาตัวผลิตภัณฑ์นี้
• •วิตามินอี (ดี-แอลฟา-โทโคเฟอริลแอซิเทต 50%) 5 มก. — คิดเป็นวิตามินอีราว 2.5 มก. (คำนวณ) ไม่พบข้อมูลในแหล่งที่เราตรวจว่าวิตามินอีมีปฏิกิริยากับยาไทรอยด์ แต่วิตามินอีขนาดสูงหลายร้อยมิลลิกรัมมีข้อมูลเรื่องเพิ่มความเสี่ยงเลือดออกในผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด

ไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ช่วยไทรอยด์หรือเปลี่ยนค่า TSH เพราะ MedlinePlus แนะนำให้กินยาไทรอยด์ตอนท้องว่างและก่อนยาอื่นอย่างน้อย 1 ชั่วโมง หลักที่ปลอดภัยคือไม่กินผลิตภัณฑ์นี้พร้อมยาไทรอยด์ตอนท้องว่าง และให้เภสัชกรช่วยจัดเวลา ฉลากระบุว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และผู้ที่ใช้ยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร หากแพทย์ให้หยุด ให้หยุดผลิตภัณฑ์นี้ ส่วนยาที่แพทย์สั่งให้กินต่อตามเดิม

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าออยล์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที