เกี่ยวกับ ความรู้ยากับอาหารเสริม
ยาแทมสุโลซิน (ยาต่อมลูกหมากโต) ผลข้างเคียง หน้ามืด และเรื่องที่ต้องบอกหมอตา
คำตอบสั้น: แทมสุโลซิน (tamsulosin) เป็นยาต่อมลูกหมากโตกลุ่มอัลฟาบล็อกเกอร์ (alpha blocker) ที่ช่วยให้ปัสสาวะออกง่ายขึ้นโดยคลายกล้ามเนื้อของต่อมลูกหมากและกระเพาะปัสสาวะ ผลข้างเคียงที่ควรรู้มากที่สุดคือเวียนหัว หน้ามืด หรือเป็นลมตอนลุกขึ้นเร็ว ๆ โดยเฉพาะช่วงเริ่มยาหรือเพิ่มขนาดยา อีกเรื่องที่คนมักไม่รู้คือ ใครที่กินอยู่หรือเคยกินแทมสุโลซิน ต้องบอกจักษุแพทย์ก่อนผ่าตัดต้อกระจก เพราะยานี้สัมพันธ์กับภาวะม่านตาอ่อนตัวระหว่างผ่าตัด ยานี้ควบคุมอาการแต่ไม่ได้ทำให้ต่อมลูกหมากหายโต จึงไม่ควรหยุดยาเองเมื่อปัสสาวะคล่องแล้ว
สรุปสั้นสำหรับคนรีบ
- แทมสุโลซินคือยาคลายกล้ามเนื้อต่อมลูกหมากและคอกระเพาะปัสสาวะ ใช้กับต่อมลูกหมากโต (MedlinePlus) MedlinePlus ระบุว่าคนส่วนใหญ่ที่ใช้ยากลุ่มนี้รู้สึกอาการดีขึ้นภายใน 3–7 วัน
- กินวันละครั้ง หลังอาหารมื้อเดิมราว 30 นาที ทุกวันเวลาใกล้เดิม กลืนทั้งแคปซูล ห้ามแกะ เคี้ยว หรือบด
- หน้ามืดตอนลุกยืนพบได้บ่อยช่วงแรกและหลังเพิ่มขนาดยา ลุกจากเตียงช้า ๆ นั่งพักวางเท้าบนพื้นสักครู่ก่อนยืน
- ก่อนผ่าตัดต้อกระจก ให้บอกจักษุแพทย์ว่ากินอยู่หรือเคยกิน แม้หยุดไปนานแล้ว
- ยาแก้หวัดคัดจมูกและยาแก้แพ้บางชนิด ทำให้ปัสสาวะยากขึ้นได้ ควรถามเภสัชกรก่อนซื้อ
ต่อมลูกหมากโตคืออะไร พบบ่อยแค่ไหนในผู้ชายวัย 40 ขึ้นไป
ต่อมลูกหมากโต (BPH ย่อมาจาก benign prostatic hyperplasia) คือภาวะที่ต่อมลูกหมากขยายใหญ่ขึ้นตามอายุ จนไปเบียดท่อปัสสาวะที่ลอดผ่านกลางต่อม MedlinePlus ระบุว่าผู้ชายจำนวนมากที่อายุเกิน 40 ปีมีต่อมลูกหมากโตเล็กน้อยแล้ว และผู้ชายอายุเกิน 80 ปีเป็นภาวะนี้มากกว่า 90%
อาการที่พบบ่อยตาม MedlinePlus ได้แก่
- ปัสสาวะไม่พุ่ง ต้องรอนานกว่าจะออก หรือต้องเบ่ง
- ปัสสาวะไม่สุด หยดค้างตอนท้าย
- ต้องลุกปัสสาวะกลางคืนตั้งแต่ 2 ครั้งขึ้นไป
- ปวดปัสสาวะแรงและกะทันหัน กลั้นไม่ค่อยอยู่
MedlinePlus ระบุด้วยว่า ต่อมลูกหมากโตไม่ใช่มะเร็ง และไม่ได้เพิ่มความเสี่ยงมะเร็งต่อมลูกหมาก แต่แพทย์อาจตรวจเลือด PSA และตรวจอื่นประกอบเพื่อแยกโรค ส่วนผลตรวจปัสสาวะที่แพทย์ใช้ดูการติดเชื้อหรือเลือดปน อ่านความหมายได้ที่ อ่านผลตรวจปัสสาวะ UA ในใบตรวจสุขภาพ
แทมสุโลซินออกฤทธิ์อย่างไร ต่างจากยาต่อมลูกหมากกลุ่มอื่นไหม
แทมสุโลซินไม่ได้ทำให้ต่อมลูกหมากเล็กลง แต่คลายกล้ามเนื้อรอบท่อปัสสาวะให้ปัสสาวะไหลสะดวกขึ้น ยาต่อมลูกหมากโตที่แพทย์ใช้บ่อยแบ่งเป็น 2 กลุ่มหลักตาม MedlinePlus
- กลุ่มอัลฟาบล็อกเกอร์ เช่น แทมสุโลซิน อัลฟูโซซิน เทราโซซิน ดอกซาโซซิน ออกฤทธิ์เร็ว บางตัวในกลุ่มนี้เคยใช้เป็นยาลดความดันด้วย ผลข้างเคียงเด่นคือหน้ามืดเวลาลุกยืน
- กลุ่มต้านเอนไซม์ 5-อัลฟารีดักเทส เช่น ฟีแนสเทอไรด์ (finasteride) และดูทาสเทอไรด์ (dutasteride) ทำให้ต่อมเล็กลงช้า ๆ MedlinePlus ระบุว่าอาจต้องกิน 3–6 เดือนกว่าอาการจะดีขึ้น ผลข้างเคียงที่พบคือความต้องการทางเพศลดลงและปัญหาการแข็งตัว
ยาสองกลุ่มนี้บางครั้งแพทย์ให้คู่กัน สำหรับกลุ่มต้านเอนไซม์ MedlinePlus ให้บอกแพทย์และเจ้าหน้าที่ห้องแล็บทุกครั้งก่อนตรวจเลือดว่ากินยานี้อยู่ และสำหรับดูทาสเทอไรด์ ห้ามบริจาคเลือดระหว่างกินยาและอีก 6 เดือนหลังหยุดยา
ภาพรวมยาลดความดันแต่ละกลุ่ม ซึ่งบางกลุ่มเสริมฤทธิ์หน้ามืดกับยาต่อมลูกหมากได้ อ่านได้ที่ ยาลดความดันมีกี่กลุ่ม
แทมสุโลซินกินตอนไหน กินอย่างไรให้ถูก
MedlinePlus ระบุให้กินวันละครั้ง หลังอาหารประมาณ 30 นาที ในเวลาใกล้เคียงกันทุกวัน เพราะการกินหลังอาหารมื้อเดิมทุกวันช่วยให้ระดับยาสม่ำเสมอ ข้อปฏิบัติที่สำคัญมีดังนี้
- กลืนทั้งแคปซูล ห้ามแกะ เคี้ยว หรือบด ถ้ากลืนยาก ให้ปรึกษาเภสัชกรแทนการแกะแคปซูลเอง
- แพทย์มักเริ่มขนาดต่ำ แล้วอาจเพิ่มขนาดหลัง 2–4 สัปดาห์ ช่วงที่เพิ่มขนาดให้ระวังหน้ามืดเหมือนช่วงเริ่มยาใหม่
- ลืมกินยา ให้กินทันทีที่นึกได้ ถ้าใกล้เวลามื้อถัดไปแล้วให้ข้ามไป ห้ามกินสองเท่า
- ถ้าขาดยาไปหลายวันขึ้นไป MedlinePlus ให้โทรถามแพทย์ก่อนเริ่มกินใหม่ โดยเฉพาะคนที่กินมากกว่า 1 แคปซูลต่อวัน เพราะการกลับมากินขนาดเดิมทันทีอาจทำให้หน้ามืดได้อีก
- อาการดีขึ้นแล้วก็ยังต้องกินต่อ MedlinePlus ระบุว่ายานี้ควบคุมอาการแต่ไม่ได้ทำให้หาย ห้ามหยุดโดยไม่คุยกับแพทย์
ผลข้างเคียงของแทมสุโลซินมีอะไรบ้าง
ผลข้างเคียงที่พบบ่อยส่วนใหญ่ไม่รุนแรง แต่ถ้าเป็นมากหรือไม่หายให้บอกแพทย์ MedlinePlus ระบุอาการเหล่านี้
- ง่วงนอน หรือนอนหลับยาก
- อ่อนเพลีย ปวดหลัง ท้องเสีย
- น้ำมูกไหล คัดจมูก เจ็บคอ
- ตาพร่ามัว
- หลั่งน้ำอสุจิยาก
ทำไมกินแทมสุโลซินแล้วหน้ามืดตอนลุกยืน
เพราะยากลุ่มอัลฟาบล็อกเกอร์ลดความดันโลหิตได้ด้วย (บางตัวในกลุ่มเคยใช้เป็นยาลดความดัน) เวลาลุกเร็ว ๆ ความดันจึงตกชั่วขณะ MedlinePlus ระบุว่าแทมสุโลซินอาจทำให้เวียนหัว หน้ามืด บ้านหมุน หรือเป็นลม โดยเฉพาะเมื่อลุกจากท่านอนเร็ว ๆ และพบบ่อยกว่าในช่วงเริ่มยาใหม่หรือหลังเพิ่มขนาดยา วิธีลดความเสี่ยง
- ลุกจากเตียงช้า ๆ นั่งห้อยขาวางเท้าบนพื้นสักสองสามนาทีก่อนยืน
- ตอนลุกเข้าห้องน้ำกลางดึก เปิดไฟก่อนลุก และเกาะราวหรือขอบเตียง
- ยังไม่ขับรถ ไม่ทำงานบนที่สูง หรือใช้เครื่องจักร จนกว่าจะรู้ว่ายาออกฤทธิ์กับตัวเองอย่างไร
- ถ้าหน้ามืดบ่อยหรือไม่หาย ให้บอกแพทย์ ห้ามลดยาเอง
ผู้ชายสูงอายุที่ต้องลุกปัสสาวะกลางคืนหลายครั้งอยู่แล้ว เมื่อเจอยาที่ทำให้หน้ามืดอีกชั้น โอกาสหกล้มจะสูงขึ้น วิธีจัดบ้านและป้องกันการล้มอ่านต่อได้ที่ ผู้สูงอายุหกล้ม ป้องกันอย่างไร
ทำไมต้องบอกหมอตาก่อนผ่าตัดต้อกระจก ถ้ากินหรือเคยกินแทมสุโลซิน
เพราะแทมสุโลซินสัมพันธ์กับภาวะม่านตาอ่อนตัวระหว่างผ่าตัด (IFIS ย่อมาจาก intraoperative floppy iris syndrome) คือภาวะที่ม่านตาอ่อนปวกเปียกและรูม่านตาขยายได้ไม่ดีระหว่างผ่าตัดต้อกระจก ทำให้การผ่าตัดยากขึ้น ถ้าจักษุแพทย์รู้ล่วงหน้าจะเตรียมวิธีรับมือได้
หลักฐานที่มีอยู่
- รายงานแรกที่บรรยายภาวะนี้ ตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Cataract and Refractive Surgery ปี 2005 จากสหรัฐฯ พบภาวะนี้ราว 2% ของผู้ผ่าตัดต้อกระจก ในการศึกษาย้อนหลังพบในผู้ที่กินแทมสุโลซิน 10 จาก 16 คน และในการศึกษาแบบไปข้างหน้า ผู้ที่เกิดภาวะนี้ 15 จาก 16 คนกินอยู่หรือเคยกินแทมสุโลซิน
- การวิเคราะห์รวมงานวิจัยแบบไปข้างหน้า 25 การศึกษา ในวารสาร Frontiers in Medicine ปี 2022 (6,488 ราย) พบว่าเมื่อเทียบกับคนที่ไม่ได้ใช้ยากลุ่มนี้ ความเสี่ยงสูงขึ้นราว 13.9 เท่าในแทมสุโลซิน 8.9 เท่าในเทราโซซิน 7.7 เท่าในอัลฟูโซซิน และ 3.9 เท่าในดอกซาโซซิน
MedlinePlus จึงระบุว่า ถ้าต้องผ่าตัดตาไม่ว่าเมื่อใด ระหว่างหรือหลังการรักษา ต้องบอกแพทย์ว่ากำลังกินหรือเคยกินแทมสุโลซิน และก่อนผ่าตัดอื่นหรือทำฟัน ก็ให้บอกแพทย์หรือทันตแพทย์ด้วย ส่วนเรื่องว่าต้องงดยาหรือไม่ แพทย์จะเป็นผู้ตัดสิน ห้ามหยุดยาเองเพื่อเตรียมผ่าตัด
ยาตัวไหนที่ทำให้ปัสสาวะยากขึ้น หรือตีกับแทมสุโลซิน
ยาที่ซื้อเองบางกลุ่มทำให้อาการต่อมลูกหมากแย่ลงได้ ต้องบอกแพทย์และเภสัชกรเสมอว่ากินอะไรอยู่ ตาม MedlinePlus
- ยาแก้หวัดคัดจมูก (decongestant) และยาแก้แพ้ (antihistamine) ทำให้อาการต่อมลูกหมากโตแย่ลงได้ ยาแก้หวัดสูตรผสมที่คนไทยซื้อจากร้านยามักมีสองอย่างนี้ ควรบอกเภสัชกรว่าเป็นต่อมลูกหมากโต
- ยาขับปัสสาวะ ยาต้านซึมเศร้าบางชนิด และยานอนหลับหรือยากล่อมประสาท MedlinePlus จัดไว้ในกลุ่มที่อาจทำให้ปัญหาปัสสาวะแย่ลง แต่ห้ามหยุดหรือเปลี่ยนเอง ให้แจ้งแพทย์
- ไซเมทิดีน (cimetidine) ยาลดกรดชนิดหนึ่ง MedlinePlus ระบุว่าทำปฏิกิริยากับแทมสุโลซิน ห้ามเริ่มเองระหว่างกินยา
- ยาลดความดันและยาอื่นที่ทำให้หน้ามืด เมื่อกินร่วมกันอาจเสริมฤทธิ์กัน
คนที่รับยาหลายโรงพยาบาล เช่น รับยาความดันจากหน่วยบริการใกล้บ้าน และยาต่อมลูกหมากจากแผนกศัลยกรรมทางเดินปัสสาวะ ควรพกรายการยาทุกตัวไปทุกครั้ง วิธีจัดการยาหลายตัวอ่านได้ที่ ผู้สูงอายุกินยาหลายตัว ดูแลอย่างไร
ความเชื่อที่พบบ่อยเรื่องยาต่อมลูกหมากโต
ความเชื่อ 1: "ปัสสาวะคล่องแล้ว แปลว่าต่อมลูกหมากหายแล้ว หยุดยาได้" ไม่จริง MedlinePlus ระบุว่าแทมสุโลซินช่วยควบคุมอาการแต่ไม่ได้ทำให้หาย ต้องกินต่อแม้รู้สึกดี และห้ามหยุดยาโดยไม่คุยกับแพทย์
ความเชื่อ 2: "เลิกกินยาแล้ว ก็ไม่ต้องบอกหมอตาเรื่องยานี้" ไม่จริง งานวิจัยปี 2005 พบภาวะม่านตาอ่อนตัวในคนที่เคยกินแทมสุโลซินด้วย และ MedlinePlus ให้บอกแพทย์ทั้งกรณีกำลังกินและเคยกิน
ความเชื่อ 3: "กินยาแล้วปัสสาวะยังไม่ดีขึ้นในวันแรก แสดงว่ายาไม่ได้ผล" ยังสรุปไม่ได้ MedlinePlus ระบุว่ายากลุ่มอัลฟาบล็อกเกอร์มักเห็นผลภายใน 3–7 วัน ส่วนกลุ่มต้านเอนไซม์อาจใช้เวลาหลายเดือน ถ้าไม่แน่ใจให้กลับไปคุยกับแพทย์ตามนัด
ดูแลตัวเองอย่างไรระหว่างใช้ยาต่อมลูกหมาก
การปรับพฤติกรรมช่วยลดการลุกปัสสาวะกลางคืนได้ และช่วยลดโอกาสหกล้ม MedlinePlus แนะนำ
- เข้าห้องน้ำเมื่อเริ่มปวด และฝึกเข้าห้องน้ำเป็นเวลา
- เลี่ยงเหล้าและเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เช่น กาแฟ ชาเย็น โดยเฉพาะหลังมื้อเย็น
- กระจายการดื่มน้ำตลอดวันแทนการดื่มทีเดียวมาก ๆ และเลี่ยงดื่มน้ำมากในช่วง 2 ชั่วโมงก่อนนอน (ยกเว้นแพทย์สั่งให้ดื่มน้ำตามปริมาณที่กำหนด)
- ออกกำลังกายสม่ำเสมอและรักษาร่างกายให้อบอุ่น เพราะอากาศเย็นและการไม่ขยับตัวอาจทำให้อาการแย่ลง
เมื่อไรต้องไปโรงพยาบาลทันที
มีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669
- เป็นลม หมดสติ หรือล้มแล้วศีรษะกระแทก
- อวัยวะเพศแข็งค้างเป็นชั่วโมงและเจ็บ (MedlinePlus จัดเป็นผลข้างเคียงร้ายแรงของแทมสุโลซิน)
- ผื่นลมพิษ หน้า ตา ปาก ลิ้น หรือคอบวม หายใจลำบาก
- ปวดปัสสาวะมากแต่ปัสสาวะไม่ออกเลย
ติดต่อแพทย์ทันที ไม่ต้องรอวันนัด ถ้าติดต่อแพทย์ไม่ได้ให้ไปโรงพยาบาลทันที ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่ง ได้แก่ ปัสสาวะออกน้อยกว่าปกติ มีไข้หนาวสั่น ปวดหลัง ปวดสีข้าง หรือปวดท้อง ปัสสาวะมีเลือดหรือหนอง หรือแขนขา ข้อเท้าบวม ซึ่ง MedlinePlus ระบุให้แจ้งแพทย์ทันที
ข้อความสำคัญท้ายบทความ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล
ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที
ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง
คำถามที่พบบ่อย
แทมสุโลซินเป็นยาอะไร
แทมสุโลซินเป็นยากลุ่มอัลฟาบล็อกเกอร์ที่ใช้กับต่อมลูกหมากโต ออกฤทธิ์คลายกล้ามเนื้อของต่อมลูกหมากและกระเพาะปัสสาวะให้ปัสสาวะออกง่ายขึ้น แต่ไม่ได้ทำให้ต่อมเล็กลง
แทมสุโลซินกินตอนไหน
MedlinePlus ระบุให้กินวันละครั้ง หลังอาหารประมาณ 30 นาที ในเวลาใกล้เคียงกันทุกวัน กลืนทั้งแคปซูล ห้ามแกะ เคี้ยว หรือบด หรือกินตามที่แพทย์สั่ง
กินแทมสุโลซินแล้วหน้ามืดทำอย่างไร
ลุกจากเตียงช้า ๆ นั่งวางเท้าบนพื้นสักครู่ก่อนยืน อาการนี้พบบ่อยช่วงเริ่มยาหรือเพิ่มขนาดยา ถ้าหน้ามืดบ่อยหรือไม่หายให้บอกแพทย์ ถ้าเป็นลมหมดสติให้ไปโรงพยาบาลทันที
เคยกินยาต่อมลูกหมาก ต้องบอกหมอก่อนผ่าตัดต้อกระจกไหม
ต้องบอก เพราะแทมสุโลซินและยากลุ่มเดียวกันสัมพันธ์กับภาวะม่านตาอ่อนตัวระหว่างผ่าตัดต้อกระจก แม้หยุดยาไปแล้วก็ควรแจ้งจักษุแพทย์ให้เตรียมรับมือ
ปัสสาวะคล่องแล้ว หยุดยาต่อมลูกหมากได้ไหม
ไม่ควรหยุดเอง ยานี้ควบคุมอาการแต่ไม่ได้ทำให้ต่อมลูกหมากหายโต ถ้าอยากปรับยาให้คุยกับแพทย์ที่ดูแล
แหล่งอ้างอิง
บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง
- TamsulosinMedlinePlus Drug Information, U.S. National Library of Medicine
- Enlarged prostateMedlinePlus Medical Encyclopedia, U.S. National Library of Medicine
- DutasterideMedlinePlus Drug Information, U.S. National Library of Medicine
- Intraoperative floppy iris syndrome associated with tamsulosin (Journal of Cataract and Refractive Surgery, 2005)PubMed
- Risk of intraoperative floppy iris syndrome among selective alpha-1 blockers: a consistency model of 6,488 cases (Frontiers in Medicine, 2022)PubMed
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-12
อ่านต่อ
ยาถ่ายพยาธิ ผู้ใหญ่ต้องกินทุกปีไหม อัลเบนดาโซลครอบคลุมพยาธิอะไรบ้าง
กินยาถ่ายพยาธิปีละครั้งจำเป็นไหม WHO แนะนำถ่ายพยาธิเป็นรอบเฉพาะกลุ่มเสี่ยงในพื้นที่ระบาด อัลเบนดาโซลไม่ครอบคลุมพยาธิสตรองจิลอยด์ ใครควรตรวจก่อน
ยาแก้เมารถ เมาเรือ ผู้สูงอายุกินได้ไหม กินก่อนเดินทางกี่นาที
ยาแก้เมารถไดเมนไฮดริเนตควรกิน 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมงก่อนเดินทาง ทำให้ง่วง MedlinePlus ระบุว่าผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไปโดยทั่วไปไม่ควรใช้ ใครต้องระวัง
ยาหมดอายุกินได้ไหม ยาเสื่อมดูอย่างไร ยาน้ำเปิดแล้วใช้ได้กี่วัน
ยาหมดอายุไม่ควรกิน ยาน้ำเปิดแล้วเก็บได้ไม่เกิน 6 เดือน ยาหยอดตา 1 เดือน ยาแบ่งบรรจุไม่เกิน 1 ปี วิธีดูยาเสื่อม และวิธีทิ้งยาเก่าให้ปลอดภัย
ยาเบาหวานกลุ่มกลิปติน (DPP-4) ผลข้างเคียง ตุ่มน้ำพอง ปวดท้อง ปวดข้อ
ยาเบาหวานกลุ่มกลิปติน เช่น ซิตากลิปติน วิลดากลิปติน ลินากลิปติน ผลข้างเคียงที่พบบ่อย ตุ่มน้ำพองใส ตับอ่อนอักเสบ ปวดข้อ และอาการที่ต้องไปพบแพทย์ทันที