ยาลดความดันมีกี่กลุ่ม ทำไมแพทย์ถึงเปลี่ยนยาบ่อย

ผู้ที่ได้รับยาลดความดันมักมีคำถามคล้ายกันคือ ทำไมยาถึงมีหลายชนิด ทำไมต้องกินมากกว่าหนึ่งตัว และทำไมแพทย์ถึงเปลี่ยนยา

บทความนี้อธิบายภาพรวมเพื่อให้คุยกับแพทย์ได้เข้าใจขึ้น ไม่ใช่คู่มือปรับยาด้วยตัวเอง

ทำไมมียาหลายกลุ่ม

ความดันโลหิตถูกควบคุมด้วยหลายกลไกในร่างกายพร้อมกัน เช่น ปริมาณน้ำและเกลือ ความตึงตัวของหลอดเลือด และอัตราการเต้นของหัวใจ

ยาแต่ละกลุ่มจึงเข้าไปทำงานที่กลไกคนละจุด และการใช้ยา 2 กลุ่มขนาดต่ำมักได้ผลดีกว่าและมีผลข้างเคียงน้อยกว่าการใช้ยากลุ่มเดียวขนาดสูง

กลุ่มยาที่พบบ่อย

1. กลุ่มขับปัสสาวะ

ลดปริมาณน้ำและเกลือในร่างกาย มักเป็นยาพื้นฐานที่ใช้กันมานาน

สิ่งที่ควรรู้คือมีผลต่อระดับเกลือแร่ในเลือด แพทย์จึงมักตรวจเลือดติดตาม

2. กลุ่มที่ลงท้ายด้วย -pril

ทำงานที่ระบบฮอร์โมนซึ่งควบคุมความตึงตัวของหลอดเลือด

ผลข้างเคียงที่พบบ่อยและเป็นเหตุให้ต้องเปลี่ยนยาคือ อาการไอแห้ง ๆ ซึ่งไม่ใช่หวัดและไม่หายด้วยยาแก้ไอ ถ้าเกิดขึ้นให้แจ้งแพทย์

3. กลุ่มที่ลงท้ายด้วย -sartan

ทำงานที่ระบบเดียวกับกลุ่มก่อนหน้าแต่คนละจุด มักถูกเลือกใช้แทนเมื่อผู้ป่วยไอจากยากลุ่ม -pril

4. กลุ่มต้านแคลเซียม

ทำให้หลอดเลือดคลายตัว ผลข้างเคียงที่พบได้คือ ข้อเท้าบวม และบางรายมีอาการหน้าแดงร้อนวูบ

5. กลุ่มที่ลงท้ายด้วย -olol

ลดอัตราการเต้นและแรงบีบของหัวใจ มักใช้เมื่อมีข้อบ่งใช้อื่นร่วมด้วย เช่น โรคหัวใจบางภาวะ

ยากลุ่มนี้ห้ามหยุดกะทันหัน เพราะอาจทำให้หัวใจเต้นเร็วและความดันพุ่งกลับ

ทำไมแพทย์ถึงเปลี่ยนยา

เหตุผลที่พบบ่อย

1. 1ความดันยังไม่ถึงเป้าหมาย
2. 2เกิดผลข้างเคียงที่รบกวนการใช้ชีวิต
3. 3มีโรคอื่นเพิ่มขึ้น เช่น เบาหวานหรือโรคไต ซึ่งทำให้ยาบางกลุ่มเหมาะกว่ากลุ่มอื่น
4. 4ผลตรวจเลือดเปลี่ยน เช่น ค่าไตหรือเกลือแร่
5. 5เพื่อลดจำนวนเม็ดต่อวัน โดยรวมยา 2 ตัวไว้ในเม็ดเดียว

การเปลี่ยนยาไม่ได้แปลว่าอาการแย่ลง หลายครั้งเป็นการปรับให้เหมาะกับคุณมากขึ้น

สิ่งที่ผู้ใช้ยาควรทำ

1. 1กินยาเวลาเดิมทุกวัน ตั้งเตือนถ้าจำเป็น
2. 2ห้ามหยุดยาเองแม้ค่าจะดี เพราะค่าที่ดีคือผลของยา
3. 3จดค่าความดันที่วัดเองที่บ้าน แล้วนำไปให้แพทย์ดู วิธีวัดที่ถูกต้องอยู่ที่ บทความวัดความดันที่บ้าน
4. 4แจ้งผลข้างเคียงทุกอย่าง โดยเฉพาะไอแห้ง ข้อเท้าบวม เวียนศีรษะเวลาลุกยืน
5. 5บอกแพทย์ให้ครบว่าใช้ยา สมุนไพร หรือผลิตภัณฑ์เสริมอาหารอะไรอยู่บ้าง เพราะบางอย่างมีปฏิกิริยากับยาความดัน
6. 6ระวังยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ที่ซื้อเอง เพราะอาจทำให้ความดันสูงขึ้นและกระทบไต

ลืมกินยาต้องทำอย่างไร

โดยทั่วไปถ้านึกได้ในเวลาที่ยังห่างจากมื้อถัดไปพอสมควร ให้กินทันที แต่ถ้าใกล้มื้อถัดไปแล้วให้ข้ามไปเลย ไม่ควรกินซ้อนสองเท่า

ทั้งนี้คำแนะนำต่างกันตามชนิดยา ให้ถามเภสัชกรที่จ่ายยาให้คุณเป็นรายกรณี

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปเพื่อประกอบความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยและไม่ใช่คำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ค่าอ้างอิงของห้องปฏิบัติการแต่ละแห่งอาจต่างกันเล็กน้อย ให้ยึดค่าอ้างอิงที่พิมพ์อยู่ในใบผลตรวจของคุณเป็นหลัก

และให้แพทย์เป็นผู้แปลผลร่วมกับประวัติสุขภาพของคุณเสมอ

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด