บทความความรู้สุขภาพ

เกี่ยวกับ ความรู้สุขภาพผิว

กระเนื้อ ตุ่มนูนสีน้ำตาลหลังอายุ 40 คืออะไร ต่างจากไฝอย่างไร ต้องเอาออกไหม

คำตอบสั้น: กระเนื้อ (seborrheic keratosis) คือ ตุ่มเนื้องอกชนิดไม่ร้ายของผิวหนังชั้นนอก มักเป็นตุ่มนูนสีน้ำตาลถึงดำ ผิวขรุขระหรือมันเหมือนขี้ผึ้งที่แปะอยู่บนผิว พบบ่อยหลังอายุ 40 และจำนวนเพิ่มขึ้นตามอายุ ไม่ติดต่อ และ ส่วนใหญ่ไม่ต้องเอาออก สมาคมแพทย์ผิวหนังอเมริกัน (AAD) แนะนำให้เอาออกโดยแพทย์เมื่อระคายเคือง เกี่ยวเสื้อผ้า หรือดูคล้ายมะเร็งผิวหนัง ส่วนตุ่มที่โตเร็ว เปลี่ยนเป็นสีดำ คัน หรือมีเลือดออก ต้องให้แพทย์ตรวจ ห้ามจี้หรือแกะเอง

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

  • MedlinePlus ของสหรัฐฯ ระบุว่ากระเนื้อเป็น เนื้องอกผิวหนังชนิดไม่ร้าย ไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด มักเริ่มหลังอายุ 40 และมักเป็นกันในครอบครัว
  • AAD ระบุว่ากระเนื้อ ไม่ติดต่อ ที่ดูเหมือนลามเพิ่มเป็นเพราะคนเรามีตุ่มใหม่ขึ้นเรื่อย ๆ ตามอายุ
  • ขึ้นได้แทบทุกที่ เช่น หน้าอก หลัง หน้า คอ หนังศีรษะ แต่ไม่ขึ้นที่ฝ่ามือและฝ่าเท้า
  • การเอาออกทำโดยแพทย์ด้วยการจี้เย็นด้วยไนโตรเจนเหลว หรือจี้ไฟฟ้าร่วมกับขูดออก AAD ระบุว่า ส่วนใหญ่ไม่กลับมาที่เดิม แต่อาจมีตุ่มใหม่ขึ้นที่อื่น
  • ตุ่มที่ ขึ้นเดี่ยว ๆ ขอบขรุขระ สีไม่สม่ำเสมอ โตเร็ว หรือมีเลือดออก อย่าเหมาว่าเป็นกระเนื้อ ให้แพทย์ผิวหนังตรวจ

กระเนื้อคืออะไร ทำไมขึ้นเยอะเมื่ออายุมากขึ้น

กระเนื้อคือการที่เซลล์ผิวหนังชั้นนอกหนาตัวขึ้นเป็นตุ่มเฉพาะที่ โดยไม่ใช่มะเร็ง MedlinePlus จัดเป็นเนื้องอกผิวหนังชนิดไม่ร้าย (benign skin tumor) ภาษาอังกฤษเรียกว่า seborrheic keratosis และ MedlinePlus ระบุชื่อเรียกอื่นว่า senile keratosis หรือ senile verruca ซึ่งสะท้อนว่าพบในวัยสูงอายุ

ศัพท์ที่ควรรู้

  • เนื้องอกชนิดไม่ร้าย (benign tumor) คือก้อนเนื้อที่โตเฉพาะที่ ไม่ลุกลามไปอวัยวะอื่น
  • ไฝ (mole หรือ nevus) คือจุดหรือตุ่มที่เกิดจากเซลล์สร้างเม็ดสี (melanocyte) มารวมกันเป็นกลุ่ม ตามคำอธิบายของ MedlinePlus
  • การตัดชิ้นเนื้อตรวจ (biopsy) คือการเอาเนื้อเยื่อส่วนเล็ก ๆ ไปดูใต้กล้องจุลทรรศน์ เพื่อยืนยันว่าเป็นอะไร

ใครมีโอกาสเป็นมาก AAD ระบุว่า

  • คนส่วนใหญ่เริ่มมีกระเนื้อในวัยกลางคนขึ้นไป และ จำนวนมักเพิ่มขึ้นตามอายุ
  • คนที่มีพ่อแม่หรือพี่น้องเป็นกระเนื้อหลายตุ่ม มีแนวโน้มเป็นด้วย
  • แดดอาจมีส่วน เพราะพบบ่อยบนผิวที่โดนแดดมาก แต่ก็ขึ้นบนผิวที่ไม่โดนแดดได้ จึงยังสรุปไม่ได้
  • ในคนผิวสีเข้ม กระเนื้อมักเป็นตุ่มเล็ก ๆ รอบดวงตา

AAD ระบุว่าเด็กแทบไม่เป็นกระเนื้อ และเพราะกระเนื้อเริ่มขึ้นในวัยที่มากขึ้นและผิวคล้ายหูด จึงมักถูกเรียกว่า "เพรียงของวัย" (barnacles of aging)

กระเนื้อหน้าตาเป็นอย่างไร ดูอย่างไรว่าใช่

ลักษณะที่ช่วยให้นึกถึงกระเนื้อคือตุ่มนูนผิวมันหรือขรุขระที่ดูเหมือนแปะติดอยู่บนผิว MedlinePlus และ AAD อธิบายไว้ใกล้กัน

  • เริ่มจากตุ่มเล็ก ๆ ผิวสาก แล้วค่อย ๆ หนาขึ้นจนผิวขรุขระคล้ายหูด
  • ดูเหมือนขี้ผึ้งหรือหยดเทียนสีน้ำตาลที่หยดลงบนผิว หรือเหมือนแปะติดไว้ ไม่ได้ฝังลงไปในผิว
  • สีส่วนใหญ่น้ำตาลอ่อนถึงน้ำตาลเข้ม แต่มีได้ตั้งแต่สีขาวไปจนถึงสีดำ
  • รูปกลมหรือรี ขนาดตั้งแต่ไม่กี่มิลลิเมตร จนใหญ่ราว 3 เซนติเมตรหรือมากกว่า (AAD เทียบว่าใหญ่ได้กว่าเหรียญครึ่งดอลลาร์)
  • มักขึ้นหลายตุ่มเป็นกลุ่ม บนหน้าอก หลัง ท้อง หนังศีรษะ หน้า และคอ แต่ไม่ขึ้นที่ริมฝีปาก ฝ่ามือ และฝ่าเท้า
  • ไม่เจ็บ แต่บางตุ่มคัน หรือระคายเคืองเมื่อเสียดสีกับสายเสื้อชั้นใน ขอบกางเกง หรือสร้อยคอ

ในภาษาพูด คนไทยมักเรียกจุดและตุ่มสีน้ำตาลดำบนผิวรวม ๆ กันว่าไฝ กระ หรือขี้แมลงวัน ซึ่งอาจเป็นคนละโรคกัน ชื่อเรียกจึงบอกไม่ได้ว่าเป็นอะไร ต้องดูลักษณะ และบางครั้งต้องให้แพทย์ตรวจ

กระเนื้อต่างจากไฝอย่างไร และเมื่อไรที่ต้องระวัง

กระเนื้อเกิดจากเซลล์ผิวชั้นนอกหนาตัว ส่วนไฝเกิดจากเซลล์สร้างเม็ดสีรวมกลุ่ม และทั้งสองอย่างบางครั้งดูคล้ายมะเร็งผิวหนังได้ ข้อมูลที่ช่วยแยกเบื้องต้น

  • ช่วงอายุที่ขึ้น MedlinePlus ระบุว่าไฝใหม่มักขึ้นจนถึงอายุราว 40 ปี และในผู้สูงอายุไฝมักจางลง ส่วนกระเนื้อมักเริ่มขึ้นหลังอายุ 40
  • ผิวสัมผัส กระเนื้อมักนูน ขรุขระ หรือมันเหมือนขี้ผึ้งแปะ ส่วนไฝทั่วไปมักเรียบ กลม และ MedlinePlus ระบุว่าส่วนใหญ่ไม่ใหญ่กว่ายางลบท้ายดินสอ
  • จำนวน กระเนื้อมักขึ้นหลายตุ่มพร้อมกัน และเพิ่มขึ้นทุกปี

ข้อจำกัดสำคัญคือ AAD ระบุว่ากระเนื้อ อาจดูเหมือนหูด รอยโรคก่อนมะเร็งผิวหนัง หรือมะเร็งผิวหนังได้ และวิธีเดียวที่บอกได้แน่นอนคือการตัดชิ้นเนื้อไปตรวจ ดังนั้นตุ่มที่เพิ่งขึ้นใหม่หลังอายุ 40 ไม่ควรเหมาเองว่าเป็นกระเนื้อหรือไฝธรรมดา โดยเฉพาะถ้ามีลักษณะต่อไปนี้

  • MedlinePlus ระบุว่าตุ่มที่ดูคล้ายกระเนื้อ แต่ ขึ้นเดี่ยว ๆ หรือขอบขรุขระและสีไม่สม่ำเสมอ ต้องให้แพทย์ตรวจ
  • คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ระบุสัญญาณที่ต้องสังเกต ได้แก่ ไฝที่โตเร็วกว่าปกติ ไฝที่เปลี่ยนสี ไฝที่มีเม็ดเล็ก ๆ กระจายออกข้าง ๆ ตุ่มหรือก้อนใหม่ที่ผิวหนัง และแผลเรื้อรังที่ผิวหนัง
  • AAD ระบุว่าตุ่มที่ แห้ง แบน สาก และเป็นขุย บนผิวที่โดนแดดบ่อย อาจเป็นรอยโรคแดดเรื้อรัง (actinic keratosis) ที่กลายเป็นมะเร็งผิวหนังบางชนิดได้ ไม่ใช่กระเนื้อ

ถ้ามีแผลที่ผิวหนังเปิดอยู่นานไม่หาย อ่านเพิ่มที่ แผลหายช้า สัญญาณที่ควรไปพบแพทย์

กระเนื้อต้องเอาออกไหม แพทย์เอาออกด้วยวิธีไหน

ส่วนใหญ่ไม่ต้องเอาออก เพราะไม่อันตราย MedlinePlus ระบุว่าโดยทั่วไปไม่ต้องรักษา เว้นแต่ตุ่มระคายเคืองหรือมีผลต่อรูปลักษณ์ ส่วน AAD ระบุว่าแพทย์ผิวหนังอาจเอาออกเมื่อ

  • ตุ่มดูคล้ายมะเร็งผิวหนัง
  • ตุ่มเกี่ยวเสื้อผ้าหรือเครื่องประดับ
  • ตุ่มระคายเคืองง่าย เช่น จากการโกนหนวดหรือการเสียดสีของเสื้อผ้า
  • ผู้ป่วยรู้สึกไม่สวยและอยากเอาออก

วิธีที่แพทย์ใช้ตามที่ AAD อธิบาย

  • จี้เย็นด้วยไนโตรเจนเหลว (cryosurgery) แพทย์ใช้สำลีหรือหัวพ่นแตะความเย็นจัดลงบนตุ่ม ตุ่มมักหลุดออกภายในไม่กี่วัน บางครั้งเกิดตุ่มน้ำใต้ตุ่มแล้วแห้งเป็นสะเก็ดก่อนหลุด
  • จี้ไฟฟ้าร่วมกับขูดออก (electrosurgery and curettage) แพทย์ฉีดยาชาก่อน ใช้ไฟฟ้าทำลายตุ่ม แล้วขูดออกด้วยเครื่องมือรูปช้อน ไม่ต้องเย็บแผล อาจมีเลือดซึมเล็กน้อย
  • โกนหรือขูดออกเพื่อส่งตรวจ ถ้าตุ่มดูคล้ายมะเร็ง แพทย์จะเอาออกแล้วส่งชิ้นเนื้อตรวจใต้กล้องจุลทรรศน์

หลังเอาออก AAD ระบุว่าผิวตรงนั้นอาจขาวกว่าผิวรอบ ๆ ซึ่งมักจางลงตามเวลา แต่บางครั้งเป็นถาวร ตุ่มที่เอาออกแล้วส่วนใหญ่ไม่กลับมา แต่อาจมีตุ่มใหม่ขึ้นที่อื่น เพราะแนวโน้มการเป็นยังอยู่

ความเชื่อที่พบบ่อย: จี้เองด้วยปากกาจี้ไฝหรือยากัดหูดได้ จริงไหม

ไม่ควรทำเอง AAD ระบุชัดว่า อย่าพยายามเอากระเนื้อออกเอง เพราะเสี่ยงติดเชื้อ และยังมีเหตุผลอื่นที่ควรรู้

  • เสี่ยงทำลายหลักฐาน ถ้าตุ่มนั้นไม่ใช่กระเนื้อแต่เป็นมะเร็งผิวหนัง การจี้หรือกัดทิ้งเองทำให้ไม่มีชิ้นเนื้อเหลือให้ตรวจ และอาจทำให้วินิจฉัยช้าลง
  • วิธีที่แพทย์ใช้ต้องอาศัยการประเมินก่อน AAD ระบุว่าถ้าตุ่มดูคล้ายมะเร็ง แพทย์จะเลือกโกนหรือขูดออกเพื่อส่งตรวจ แทนการจี้ทำลาย ซึ่งเป็นการตัดสินใจที่ทำเองที่บ้านไม่ได้

ความเชื่ออื่นที่พบบ่อย

  • "กระเนื้อติดต่อหรือลามได้" AAD ระบุว่าไม่ติดต่อ ที่ดูเหมือนลามเป็นเพราะตุ่มใหม่ขึ้นตามอายุ
  • "กระเนื้อจะกลายเป็นมะเร็ง" แหล่งที่อ้างข้างต้นจัดกระเนื้อเป็นเนื้องอกชนิดไม่ร้าย ปัญหาที่แท้จริงคือ มะเร็งผิวหนังบางชนิดหน้าตาคล้ายกระเนื้อ จึงต้องให้แพทย์ดูตุ่มที่ผิดแปลกไปจากตุ่มอื่น
  • "กินหรือทาอะไรแล้วกระเนื้อจะยุบ" แหล่งข้อมูลที่อ้างในบทความนี้ไม่มีแหล่งไหนแนะนำการกินหรือทาเพื่อให้กระเนื้อยุบ วิธีที่ระบุไว้คือให้แพทย์เอาออกด้วยการจี้ ขูด หรือตัดออก

ดูแลผิวที่มีกระเนื้ออย่างไรในชีวิตประจำวัน

ไม่ต้องดูแลพิเศษ แต่ควรลดการเสียดสีและหมั่นสังเกตการเปลี่ยนแปลง

  • ตุ่มที่อยู่ใต้สายเสื้อชั้นใน ขอบกางเกง หรือแนวสร้อยคอ ระวังการเกี่ยวและเสียดสี ถ้าระคายเคืองบ่อยให้ปรึกษาแพทย์เรื่องเอาออก
  • โกนหนวดหรือขนอย่างระวังรอบตุ่ม
  • ถ้าตุ่มคัน อาจเกิดจากผิวแห้ง ซึ่งพบบ่อยในวัยนี้ อ่านการดูแลที่ ผิวแห้งขึ้นเมื่ออายุ 40 ปีขึ้นไป
  • ใช้กันแดดและหลีกเลี่ยงแดดจัด เพราะ AAD ระบุว่าแดดอาจมีส่วนทำให้เกิดตุ่ม (แม้ยังสรุปไม่ได้) และการป้องกันแดดยังลดความเสียหายของผิวจากแสงแดดโดยรวม อ่านวิธีเลือกกันแดดที่ ค่า SPF และ PA บนครีมกันแดด อ่านอย่างไร
  • ถ่ายรูปตุ่มที่สงสัยเก็บไว้เป็นระยะ โดยวางไม้บรรทัดไว้ข้าง ๆ เพื่อเทียบขนาด ภาพแบบนี้ช่วยให้แพทย์เห็นว่าตุ่มเปลี่ยนไปหรือไม่

เมื่อไรต้องไปพบแพทย์

นัดพบแพทย์ผิวหนังหรือแพทย์ที่ดูแลประจำ ถ้ามีลักษณะข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ตามคำแนะนำของ AAD และ MedlinePlus

  • ตุ่มโตเร็ว เปลี่ยนเป็นสีดำ คัน หรือมีเลือดออกโดยไม่ได้เกา
  • ตุ่มขึ้นเดี่ยว ๆ ขอบขรุขระ สีไม่สม่ำเสมอ หรือดูต่างจากกระเนื้อตุ่มอื่น
  • มีตุ่มใหม่ขึ้นพร้อมกันจำนวนมากอย่างรวดเร็ว AAD ระบุว่าควรให้แพทย์ตรวจหาสาเหตุในร่างกาย
  • ตุ่มแบน แห้ง สาก เป็นขุย บนผิวที่โดนแดดบ่อย
  • ตุ่มระคายเคือง เกี่ยวเสื้อผ้า หรือรบกวนชีวิตประจำวัน
  • ไม่แน่ใจว่าเป็นกระเนื้อหรือไม่

ตุ่มที่ผิวหนังไม่ใช่เรื่องฉุกเฉิน แต่ถ้ามีลักษณะผิดปกติข้างต้น ไม่ควรรอดูนานหลายเดือน ในสิทธิบัตรทองเริ่มที่โรงพยาบาลตามสิทธิ ซึ่งส่งต่อแผนกผิวหนังได้ ถ่ายรูปตุ่มเก็บไว้ก่อนไปพบแพทย์เพื่อให้เทียบการเปลี่ยนแปลงได้

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที

ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง

คำถามที่พบบ่อย

กระเนื้อคืออะไร อันตรายไหม

กระเนื้อ (seborrheic keratosis) คือเนื้องอกผิวหนังชนิดไม่ร้าย เป็นตุ่มนูนสีน้ำตาลถึงดำ ผิวมันหรือขรุขระเหมือนแปะอยู่บนผิว พบบ่อยหลังอายุ 40 ตัวมันเองไม่อันตราย แต่บางตุ่มหน้าตาคล้ายมะเร็งผิวหนังจึงควรให้แพทย์ดูตุ่มที่ผิดแปลก

กระเนื้อติดต่อไหม

ไม่ติดต่อ สมาคมแพทย์ผิวหนังอเมริกันระบุว่าที่ดูเหมือนลามเพิ่ม เป็นเพราะคนเรามีตุ่มใหม่ขึ้นเรื่อย ๆ ตามอายุ

จี้กระเนื้อเองด้วยปากกาจี้ไฝได้ไหม

ไม่ควรทำ สมาคมแพทย์ผิวหนังอเมริกันแนะนำว่าอย่าเอากระเนื้อออกเองเพราะเสี่ยงติดเชื้อ และถ้าตุ่มนั้นไม่ใช่กระเนื้อ การจี้ทิ้งจะทำให้ไม่มีชิ้นเนื้อไว้ตรวจ

กระเนื้อกับไฝต่างกันอย่างไร

กระเนื้อเกิดจากเซลล์ผิวชั้นนอกหนาตัว มักนูน ขรุขระ เหมือนขี้ผึ้งแปะ และเริ่มขึ้นหลังอายุ 40 ส่วนไฝเกิดจากเซลล์สร้างเม็ดสีรวมกลุ่ม ไฝใหม่มักขึ้นจนถึงอายุราว 40 ปี ถ้าแยกไม่ออกหรือตุ่มเปลี่ยนแปลง ให้แพทย์ตรวจ

เอากระเนื้อออกแล้วจะขึ้นอีกไหม

ตุ่มที่แพทย์เอาออกแล้วส่วนใหญ่ไม่กลับมาที่เดิม แต่อาจมีตุ่มใหม่ขึ้นที่อื่นได้ และผิวตรงที่เอาออกอาจขาวกว่าผิวรอบ ๆ ซึ่งมักจางลงตามเวลา

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-13

อ่านต่อ

ส้นเท้าแตก เกิดจากอะไร ทาอะไรดี แตกลึกเลือดออกต้องทำอย่างไร เมื่อไรต้องพบแพทย์

ส้นเท้าแตกเกิดจากผิวขาดน้ำร่วมกับหนังด้านหนา ทาครีมยูเรีย 10–25% หลังอาบน้ำ ปิดด้วยปิโตรเลียมเจลลี่ คนเป็นเบาหวานต้องระวังติดเชื้อ แบบไหนต้องพบแพทย์

พยาธิตัวจี๊ด อาการบวมเคลื่อนที่ใต้ผิวหนัง ติดจากกินอะไร อันตรายแค่ไหน

พยาธิตัวจี๊ดติดจากกินปลาน้ำจืด กบ งู ไก่ เป็ด ที่ไม่สุก ทำให้บวมแดงเคลื่อนที่ใต้ผิวหนัง ตรวจอย่างไร รักษาอย่างไร อาการแบบไหนเข้าตาหรือสมองต้องรีบไป รพ.

เล็บขบ เกิดจากอะไร ตัดเล็บเองได้ไหม ติดเชื้อมีหนองทำอย่างไร เมื่อไรต้องผ่า

เล็บขบคือขอบเล็บงอกจิกเข้าเนื้อ มักเป็นที่นิ้วโป้งเท้า เกิดจากตัดเล็บสั้นหรือตัดโค้งลึกและรองเท้าคับ ดูแลเองอย่างไร ห้ามขุดเล็บ เมื่อไรต้องหาหมอ ผ่าแบบไหน

ไฟลามทุ่ง เซลลูไลติส ขาแดงร้อนบวมลาม เกิดจากอะไร ติดต่อไหม อันตรายเมื่อไร

ไฟลามทุ่งและเซลลูไลติสคือผิวหนังติดเชื้อแบคทีเรีย ผิวแดง ร้อน บวม เจ็บ มักเป็นที่ขาข้างเดียว ต่างกันอย่างไร ติดต่อไหม กินยากี่วัน อาการแบบไหนต้องโทร 1669

ดูบทความความรู้สุขภาพทั้งหมด(ทั้งหมด 94 บทความ)
📞 โทรปรึกษาฟรีทัก LINEสอบถามโปรโมชันFacebookแชท