บทความความรู้สุขภาพ

เกี่ยวกับ ความรู้สุขภาพผิว

ส้นเท้าแตก เกิดจากอะไร ทาอะไรดี แตกลึกเลือดออกต้องทำอย่างไร เมื่อไรต้องพบแพทย์

คำตอบสั้น: ส้นเท้าแตกคือรอยแยกของผิวหนังชั้นนอกบริเวณส้นเท้า เกิดจากผิวขาดน้ำ มักร่วมกับหนังด้านที่หนาเกินไป แล้วถูกแรงกดจากการยืนเดินจนแยกลึกขึ้น วิธีดูแลที่สถาบันตจวิทยาแห่งสหรัฐอเมริกา (AAD) แนะนำคือ ทาครีมที่มียูเรีย 10–25% กรดอัลฟาไฮดรอกซี หรือกรดซาลิไซลิก ทันทีหลังอาบน้ำ ทาปิโตรเลียมเจลลี่ก่อนนอน และเลี่ยงรองเท้าเปิดส้น ถ้ารอยแตกลึกจนเลือดออกหรือดูแลแล้วไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์ เพราะรอยแตกลึกคือแผลที่ติดเชื้อได้ ถ้าเท้าร้อน ปวด แดง หรือเป็นเบาหวานแล้วมีแผลที่เท้าที่ไม่ใช่แผลเล็กน้อย ให้รีบไปพบแพทย์โดยเร็ว

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

  • เอกสารความรู้ของคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล อธิบายว่าส้นเท้าแตก เกิดจากผิวขาดน้ำ และอาจเกิดร่วมกับภาวะเคราตินมากเกินไป (หนังด้านหนา)
  • AAD แนะนำครีมที่มี ยูเรีย 10–25% กรดอัลฟาไฮดรอกซี หรือกรดซาลิไซลิก ทาภายใน 5 นาทีหลังอาบน้ำ ขณะผิวยังหมาด
  • AAD แนะนำให้ อาบน้ำไม่เกิน 5–10 นาที และเลี่ยงรองเท้าเปิดส้น เช่น รองเท้าแตะ
  • คณะเภสัชศาสตร์ มหิดล ระบุว่ารอยแตกที่ลึกถึงหนังแท้ ถือเป็นแผล และเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อ โดยเฉพาะในผู้ป่วยเบาหวานและโรคหลอดเลือดส่วนปลาย
  • AAD แนะนำให้พบแพทย์ผิวหนัง ถ้าส้นเท้าแตกรุนแรง หรือดูแลตามวิธีข้างต้นแล้วไม่ดีขึ้น

ส้นเท้าแตกคืออะไร ทำไมเกิดที่ส้นเท้าบ่อย

ส้นเท้าแตกคือรอยแยกในผิวหนังกำพร้า (ผิวหนังชั้นนอกสุด) ที่ส้นเท้า เริ่มจากผิวแห้ง แล้วถูกแรงกดและการเสียดสีทำให้แยกลึกขึ้น เอกสารของคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล อธิบายลำดับไว้ดังนี้

  1. ผิวบริเวณส้นเท้าขาดน้ำ และอาจมีหนังด้านหนาขึ้นจากเคราตินที่สะสมมากเกินไป
  2. ช่วงแรกรอยแตกยังตื้นและเล็ก
  3. เมื่อปล่อยไว้ ส้นเท้าซึ่งรับแรงกดและการเสียดสีจากการเดินทั้งวัน ทำให้รอยแตกลึกลงถึงหนังแท้ (ผิวหนังชั้นใต้หนังกำพร้า)
  4. เมื่อลึกถึงหนังแท้ จะเริ่มมีเลือดออกและเจ็บตามน้ำหนักตัว บางคนเจ็บแม้แต่ตอนนอนบนเตียง

เคราติน คือโปรตีนที่เป็นโครงสร้างหลักของผิวชั้นนอก เมื่อสะสมมากเกินจนผิวหนาแข็ง เรียกว่า hyperkeratosis หรือหนังด้าน ผิวที่หนาแข็งยืดหยุ่นน้อย จึงแตกง่ายเวลาถูกกด

คนไทยหลายคนเดินเท้าเปล่าในบ้าน ใส่รองเท้าแตะทั้งวัน หรือยืนทำงานนาน ๆ เช่น ค้าขาย ทำสวน ซึ่งล้วนเป็นสถานการณ์ที่ส้นเท้าถูกกดและเสียดสีมาก AAD เองก็ระบุให้เลี่ยงรองเท้าเปิดส้นเมื่อมีส้นเท้าแตก

ส้นเท้าแตกเกิดจากโรคอะไรได้บ้าง

ส่วนใหญ่ส้นเท้าแตกมาจากผิวแห้งธรรมดา แต่บางครั้งเป็นสัญญาณของโรคที่ต้องรักษาเฉพาะ AAD ระบุว่าบางครั้งส้นเท้าแตกเกิดจากโรค เช่น เบาหวาน ส่วนคณะเภสัชศาสตร์ มหิดล ระบุโรคที่เสี่ยงต่อส้นเท้าแห้งแตก หรือเสี่ยงติดเชื้อจากรอยแตก ดังนี้

  • เบาหวาน AAD ระบุว่าเบาหวานมักทำให้ผิวแห้งมาก รอยแตกอาจลึกและมีเลือดออก ซึ่งเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อรุนแรง
  • โรคหลอดเลือดส่วนปลาย คือภาวะที่เลือดไปเลี้ยงขาและเท้าได้น้อย คณะเภสัชศาสตร์ มหิดล ระบุว่ารอยแตกลึกเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อในผู้ป่วยกลุ่มนี้เช่นเดียวกับผู้ป่วยเบาหวาน
  • ภาวะพร่องฮอร์โมนไทรอยด์ (ไทรอยด์ทำงานน้อย)
  • โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์
  • โรคหนังแข็ง (scleroderma) คือโรคที่ผิวหนังหนาและแข็งตัวผิดปกติ

อีกสาเหตุที่พบบ่อยในอากาศร้อนชื้นแบบไทย คือ เชื้อราที่เท้า NHS ของสหราชอาณาจักรระบุว่าโรคเชื้อราที่เท้าทำให้เกิดผื่นเป็นขุยและเจ็บ บางครั้งผิวแตกหรือมีเลือดออก และลามไปที่ฝ่าเท้าหรือขอบเท้าได้ ถ้าส้นเท้าแตกพร้อมกับคันซอกนิ้วเท้าหรือขุยขาวระหว่างนิ้ว อาจเป็นเชื้อรา ซึ่งต้องใช้ยาต้านเชื้อรา ไม่ใช่แค่ครีมบำรุง อ่านเพิ่มที่ ฮ่องกงฟุต เชื้อราที่เท้า

ถ้าส้นเท้าแตกทั้งที่ดูแลผิวดีแล้ว หรือมีโรคประจำตัวเหล่านี้อยู่ ควรบอกแพทย์ที่ดูแล เพราะ AAD ระบุว่าถ้าส้นเท้าแตกรุนแรงหรือดูแลแล้วไม่ดีขึ้น ควรให้แพทย์ผิวหนังตรวจ

ส้นเท้าแตกทาอะไรดี ใช้อย่างไรให้ได้ผล

สิ่งที่ได้ผลคือครีมที่ทั้งเติมความชุ่มชื้นและช่วยผลัดหนังด้าน ทาสม่ำเสมอทุกวัน โดยเฉพาะหลังอาบน้ำและก่อนนอน AAD และคณะเภสัชศาสตร์ มหิดล อธิบายกลุ่มสารไว้ดังนี้

สารที่ช่วยดึงน้ำเข้าผิว (humectant)

humectant คือสารที่ดึงและกักน้ำไว้ในผิวชั้นนอก เช่น ยูเรีย กรดแล็กติก และกลีเซอรีน คณะเภสัชศาสตร์ มหิดล ระบุว่า ยูเรียความเข้มข้น 10% และ 25% ช่วยเร่งการผลัดเซลล์ผิวและลดการลอกเป็นขุย และควรเลือกความเข้มข้นให้เหมาะกับความรุนแรง ส่วน AAD แนะนำครีมที่มี ยูเรีย 10–25% กรดอัลฟาไฮดรอกซี หรือกรดซาลิไซลิก

คณะเภสัชศาสตร์ มหิดล เตือนว่า ยูเรียความเข้มข้นสูงอาจทำให้แสบหรือระคายผิว ถ้าแสบ ให้เปลี่ยนเป็นความเข้มข้นต่ำลง ถ้ารอยแตกเป็นแผลเปิดมีเลือดออก ให้ถามเภสัชกรก่อนเลือกผลิตภัณฑ์ที่จะทา

สารเคลือบผิวให้นุ่ม (emollient)

emollient คือสารที่มีไขมันเป็นส่วนประกอบ เคลือบผิวไว้ไม่ให้น้ำระเหยออก มีทั้งรูปขี้ผึ้ง ครีม และโลชั่น คณะเภสัชศาสตร์ มหิดล แนะนำให้ทาตอนกลางคืนก่อนนอน เพราะสารเหล่านี้ทำให้พื้นลื่น ลดความเสี่ยงลื่นล้ม และการสวมถุงเท้าทับหลังทาช่วยกักความชุ่มชื้นได้ดีขึ้น

ขั้นตอนดูแลที่ทำตามได้ทุกวัน

ตามคำแนะนำของ AAD

  1. อาบน้ำไม่เกิน 5–10 นาที ใช้สบู่อ่อนโยนไม่มีน้ำหอม และซับผิวเบา ๆ
  2. ทาครีมยูเรียหรือกรดอัลฟาไฮดรอกซีภายใน 5 นาทีหลังอาบน้ำ ขณะผิวยังหมาด และทาซ้ำเมื่อรู้สึกว่าส้นเท้าแห้ง
  3. ก่อนนอน ทาปิโตรเลียมเจลลี่ (วาสลีนชนิดธรรมดา) ทับ แล้วสวมถุงเท้ากันเปื้อนที่นอน
  4. กลางวัน ปิดรอยแตก AAD แนะนำฟิล์มปิดแผลชนิดเหลว (liquid bandage) ทาเคลือบรอยแตก เพื่อลดเจ็บและกันเชื้อโรค ส่วนคณะเภสัชศาสตร์ มหิดล ระบุว่ากาวติดผิวหนังกลุ่มไซยาโนอะคริเลต ใช้เป็นทางเลือกเสริมระยะสั้นสำหรับรอยแตกที่เป็นแผลได้ ให้ถามเภสัชกรเรื่องผลิตภัณฑ์ที่เหมาะ
  5. ใส่รองเท้าหุ้มส้นที่พอดีเท้า AAD แนะนำให้เลี่ยงรองเท้าแตะ รองเท้าเปิดส้น รองเท้าที่สึกแล้ว หรือรองเท้าที่ไม่พอดี คณะเภสัชศาสตร์ มหิดล ระบุการใช้แผ่นรองส้นเท้าเพื่อลดแรงกดและการเสียดสีเป็นหลักหนึ่งของการดูแล

สำหรับรอยแตกที่ยังตื้น คณะเภสัชศาสตร์ มหิดล ระบุว่าลดหนังด้านได้ด้วยการขัดหรือตะไบผิวเบา ๆ ร่วมกับครีมที่เร่งผลัดเซลล์ แล้วตามด้วยการเติมความชุ่มชื้น วิธีอ่านฉลากครีมบำรุงดูเพิ่มได้ที่ เลือกครีมบำรุงผิวอย่างไร อ่านฉลากตรงไหน

เป็นเบาหวาน ส้นเท้าแตกต้องระวังอะไรเป็นพิเศษ

คนเป็นเบาหวานต้องถือว่าส้นเท้าแตกเป็นเรื่องที่ต้องดูแลจริงจัง เพราะรอยแตกลึกเป็นทางเข้าของเชื้อ คนเป็นเบาหวานติดเชื้อได้ง่ายกว่าคนทั่วไป และการติดเชื้ออาจรุนแรงได้เร็ว AAD ระบุว่าในคนเป็นเบาหวาน รอยแตกที่ลึกเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อรุนแรง และการดูแลส้นเท้าแตกช่วยลดโอกาสติดเชื้อและแผลเรื้อรังได้ สิ่งที่ AAD แนะนำสำหรับคนเป็นเบาหวาน

  • ทาครีมทุกวัน และเลือกครีมหรือขี้ผึ้งมากกว่าโลชั่น เพราะครีมและขี้ผึ้งดูแลผิวแห้งได้ดีกว่า
  • ก่อนนอนทาครีมยูเรีย 10–25% ที่ส้นเท้า แล้วทาปิโตรเลียมเจลลี่หนา ๆ ทับ
  • ตรวจเท้าทุกวัน รวมถึงซอกนิ้วและฝ่าเท้า ดูสีผิวเปลี่ยน บวม รอยขีดข่วน ตุ่มน้ำ แผล
  • หนังด้านหรือตาปลาที่เท้าให้แพทย์ดูแล เพราะในคนเป็นเบาหวาน ผิวหนาอาจปริแตกเป็นรอยลึกและติดเชื้อ เช่น เซลลูไลติส (การติดเชื้อของผิวหนังและเนื้อเยื่อใต้ผิว)
  • แผลที่ไม่ใช่แผลเล็กน้อย ให้ไปรับการรักษาทันที และถ้ามีการติดเชื้อที่ผิวหรือเล็บ ให้รีบพบแพทย์

ผู้สูงอายุที่ก้มดูฝ่าเท้าไม่ถนัด ให้ลูกหลานช่วยดูเท้าทุกวัน สัญญาณของแผลที่ควรไปพบแพทย์อ่านได้ที่ แผลหายช้า สัญญาณที่ควรไปพบแพทย์

ความเชื่อที่พบบ่อยเรื่องส้นเท้าแตก จริงไหม

ความเชื่อบางข้อทำให้ส้นเท้าแตกหนักขึ้นโดยไม่รู้ตัว สิ่งที่แหล่งข้อมูลระบุไว้

  • แช่เท้าในน้ำนาน ๆ ช่วยให้ส้นเท้านุ่ม ไม่ถูกเสียทีเดียว AAD ระบุว่าการอาบน้ำนานเกินไปทำให้ผิวแห้งและส้นเท้าแตกแย่ลง จึงแนะนำ 5–10 นาที แล้วทาครีมทันทีหลังซับให้หมาด
  • ทาโลชั่นบาง ๆ ก็พอ อาจไม่พอ AAD ระบุว่าครีมและขี้ผึ้งดูแลผิวแห้งได้ดีกว่าโลชั่น และครีมที่มียูเรียหรือกรดอัลฟาไฮดรอกซีช่วยเรื่องหนังด้านได้
  • รอยแตกที่มีเลือดซึมนิดหน่อยไม่ใช่แผล ไม่จริง คณะเภสัชศาสตร์ มหิดล ระบุว่ารอยแตกที่ลึกถึงหนังแท้ถือเป็นแผลที่ควรได้รับการดูแล และเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อ
  • ส้นเท้าแตกเป็นแค่เรื่องความสวยงาม ไม่เสมอไป AAD ระบุว่าบางครั้งเกิดจากโรค เช่น เบาหวาน และคณะเภสัชศาสตร์ มหิดล ระบุโรคไทรอยด์ รูมาตอยด์ และโรคหนังแข็งด้วย
  • คนเป็นเบาหวานเฉือนหนังด้านเองได้ ไม่ควร AAD แนะนำให้คนเป็นเบาหวานให้แพทย์ดูแลหนังด้านหรือตาปลาที่เท้า เพราะผิวที่หนาอาจปริเป็นรอยลึกและติดเชื้อได้

ส้นเท้าแตกแบบไหนต้องไปพบแพทย์

ควรพบแพทย์เมื่อส้นเท้าแตกรุนแรง ดูแลเองแล้วไม่ดีขึ้น หรือมีสัญญาณติดเชื้อ ควรไปพบแพทย์หรือปรึกษาเภสัชกรเมื่อมีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้

  • ส้นเท้าแตกรุนแรง หรือดูแลตามวิธีของ AAD แล้วไม่ดีขึ้น (AAD)
  • รอยแตกลึกจนเลือดออก หรือเจ็บเวลายืนเดิน (คณะเภสัชศาสตร์ มหิดล ถือว่าเป็นแผลที่ต้องดูแล)
  • มีขุยขาวหรือคันที่ซอกนิ้วเท้าร่วมด้วย หรือใช้ยาเชื้อราจากร้านยาแล้วไม่ดีขึ้น (NHS)
  • มีโรคหลอดเลือดส่วนปลาย หรือภูมิคุ้มกันบกพร่อง และมีรอยแตกที่ไม่ใช่รอยตื้นเล็กน้อย (คณะเภสัชศาสตร์ มหิดล และ NHS)

รีบไปพบแพทย์โดยเร็ว ถ้ามีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ไม่ต้องรอนัด

  • เท้าหรือขาร้อน ปวด และแดง (NHS ระบุว่าอาจเป็นการติดเชื้อที่รุนแรงกว่า)
  • คนเป็นเบาหวานมีรอยแตกหรือแผลที่เท้าที่ไม่ใช่แผลเล็กน้อย (AAD ให้ไปรับการรักษาทันที)
  • คนเป็นเบาหวานที่ผิวรอบรอยแตกบวมหรือสีผิดไป เจ็บ หรือมีหนองหรือน้ำเหลืองซึม (AAD ระบุว่าเป็นสัญญาณติดเชื้อที่ต้องไปรับการรักษาทันที)

ผู้ที่ใช้สิทธิบัตรทองหรือประกันสังคม เริ่มที่หน่วยบริการตามสิทธิได้ คนเป็นเบาหวานที่มีนัดตรวจประจำ ให้ถอดถุงเท้าให้แพทย์หรือพยาบาลดูเท้าทุกครั้งที่ไปตามนัด

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที

ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง

คำถามที่พบบ่อย

ส้นเท้าแตกเกิดจากอะไร

ส่วนใหญ่เกิดจากผิวขาดน้ำร่วมกับหนังด้านที่หนาเกินไป แล้วถูกแรงกดจากการยืนเดินจนแยกลึก บางครั้งเกิดจากโรค เช่น เบาหวาน ภาวะพร่องไทรอยด์ หรือเชื้อราที่เท้า

ส้นเท้าแตกทาอะไรดี

AAD แนะนำครีมที่มียูเรีย 10–25% กรดอัลฟาไฮดรอกซี หรือกรดซาลิไซลิก ทาภายใน 5 นาทีหลังอาบน้ำ และทาปิโตรเลียมเจลลี่ก่อนนอนแล้วสวมถุงเท้า ถ้าทาแล้วแสบให้ลดความเข้มข้นหรือถามเภสัชกร

ส้นเท้าแตกเลือดออกอันตรายไหม

รอยแตกที่ลึกถึงหนังแท้จนเลือดออกถือเป็นแผล และเพิ่มความเสี่ยงติดเชื้อ โดยเฉพาะในคนเป็นเบาหวานหรือโรคหลอดเลือดส่วนปลาย ควรปิดรอยแตกและปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร ถ้าเป็นเบาหวานหรือมีอาการเท้าร้อน ปวด แดง ให้รีบไปพบแพทย์โดยเร็ว

คนเป็นเบาหวานส้นเท้าแตกต้องทำอย่างไร

ทาครีมยูเรียทุกวัน ตรวจเท้าทุกวันรวมซอกนิ้ว ไม่เฉือนหนังด้านเอง และไปพบแพทย์ทันทีถ้ามีแผลที่ไม่ใช่แผลเล็กน้อย หรือผิวบวม สีผิดไป เจ็บ หรือมีหนองซึม

แช่เท้านาน ๆ ช่วยส้นเท้าแตกไหม

AAD ระบุว่าการอาบน้ำนานเกินไปทำให้ผิวแห้งและส้นเท้าแตกแย่ลง จึงแนะนำอาบน้ำ 5–10 นาที แล้วทาครีมทันทีหลังซับผิวให้หมาด

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-15

อ่านต่อ

พยาธิตัวจี๊ด อาการบวมเคลื่อนที่ใต้ผิวหนัง ติดจากกินอะไร อันตรายแค่ไหน

พยาธิตัวจี๊ดติดจากกินปลาน้ำจืด กบ งู ไก่ เป็ด ที่ไม่สุก ทำให้บวมแดงเคลื่อนที่ใต้ผิวหนัง ตรวจอย่างไร รักษาอย่างไร อาการแบบไหนเข้าตาหรือสมองต้องรีบไป รพ.

เล็บขบ เกิดจากอะไร ตัดเล็บเองได้ไหม ติดเชื้อมีหนองทำอย่างไร เมื่อไรต้องผ่า

เล็บขบคือขอบเล็บงอกจิกเข้าเนื้อ มักเป็นที่นิ้วโป้งเท้า เกิดจากตัดเล็บสั้นหรือตัดโค้งลึกและรองเท้าคับ ดูแลเองอย่างไร ห้ามขุดเล็บ เมื่อไรต้องหาหมอ ผ่าแบบไหน

ไฟลามทุ่ง เซลลูไลติส ขาแดงร้อนบวมลาม เกิดจากอะไร ติดต่อไหม อันตรายเมื่อไร

ไฟลามทุ่งและเซลลูไลติสคือผิวหนังติดเชื้อแบคทีเรีย ผิวแดง ร้อน บวม เจ็บ มักเป็นที่ขาข้างเดียว ต่างกันอย่างไร ติดต่อไหม กินยากี่วัน อาการแบบไหนต้องโทร 1669

หูดที่มือและเท้า เกิดจากอะไร ติดต่อไหม จี้หูดแบบไหนดี ต่างจากตาปลาอย่างไร

หูดเกิดจากเชื้อไวรัส HPV ติดต่อทางการสัมผัส หายเองได้ภายใน 2 ปีในหลายคน ยากรดซาลิซิลิก จี้เย็น จี้ไฟฟ้า ต่างกันอย่างไร แยกหูดกับตาปลาอย่างไร

ดูบทความความรู้สุขภาพทั้งหมด(ทั้งหมด 94 บทความ)
📞 โทรปรึกษาฟรีทัก LINEสอบถามโปรโมชันFacebookแชท