บทความความรู้สุขภาพ

เกี่ยวกับ MEMORA

ผู้สูงอายุละเมอ ต่อย เตะ ตะโกนตอนหลับ เกี่ยวกับพาร์กินสันและสมองเสื่อมไหม

คำตอบสั้น: ผู้สูงอายุที่ละเมอต่อย เตะ ตะโกน หรือดิ้นตามความฝันซ้ำ ๆ อาจเป็น โรคพฤติกรรมผิดปกติในช่วงหลับฝัน (REM sleep behavior disorder หรือ RBD) ซึ่งงานวิจัยถือว่าเป็นสัญญาณระยะต้นของโรคกลุ่มพาร์กินสันและสมองเสื่อมชนิดลิววี่บอดี้ งานติดตามผู้ป่วย RBD 1,280 คนจาก 24 ศูนย์ (ตีพิมพ์ปี 2562) พบว่าราวร้อยละ 6.3 ต่อปีเกิดโรคสมองหรือระบบประสาทเสื่อมตามมา แต่ ไม่ใช่ทุกคน และอาการคล้ายกันอาจเกิดจากภาวะหยุดหายใจขณะหลับหรือยาบางชนิด จึงควรพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจการนอนหลับก่อนสรุป

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

  • RBD คือภาวะที่กล้ามเนื้อไม่หย่อนตัวในช่วงหลับฝัน ทำให้ผู้ป่วยแสดงท่าทางตามความฝัน และอาจทำให้ตัวเองหรือคนนอนข้าง ๆ บาดเจ็บ
  • การวินิจฉัยต้องใช้ประวัติร่วมกับการตรวจการนอนหลับพร้อมวิดีโอ (video polysomnography)
  • งานติดตาม 1,280 คนพบว่าราวร้อยละ 6.3 ต่อปีเกิดโรคระบบประสาทเสื่อม และประมาณการว่าราวร้อยละ 73.5 ภายใน 12 ปี
  • ภาวะหยุดหายใจขณะหลับรุนแรงทำให้มีอาการคล้าย RBD ได้ และ RBD บางรายสัมพันธ์กับการใช้ยาต้านซึมเศร้า
  • สิ่งที่ทำได้ทันทีคือจัดห้องนอนให้ปลอดภัย ตามคำแนะนำของสมาคมเวชศาสตร์การนอนหลับแห่งสหรัฐ (AASM) ปี 2566

ละเมอทำท่าตามความฝันคืออะไร

RBD คือการที่ร่างกายขยับตามความฝันในช่วงหลับฝัน คนไทยมักเรียกอาการนี้รวมกับการละเมอแบบอื่นว่า "ละเมอ" แต่การจะบอกว่าเป็น RBD ต้องให้แพทย์ตรวจยืนยัน

ช่วงหลับฝัน หรือ REM sleep คือช่วงการนอนที่ตากลอกเร็วและฝันชัด ตามปกติกล้ามเนื้อทั้งตัวจะหย่อนแรงในช่วงนี้ จึงขยับตามความฝันไม่ได้

บทความทบทวนในวารสาร Nature Reviews Disease Primers ปี 2561 อธิบายว่า RBD คือการที่ กล้ามเนื้อไม่หย่อนแรงในช่วงหลับฝัน ร่วมกับพฤติกรรมผิดปกติ มักเป็นการแสดงท่าทางตามความฝันที่อาจทำให้บาดเจ็บ

ลักษณะที่ญาติมักเล่าเมื่อเป็น RBD

  • ต่อย เตะ ตบ หรือคว้าอากาศ เหมือนกำลังต่อสู้
  • ตะโกน ด่า หรือพูดเสียงดังขณะหลับ
  • ตกเตียง หรือทำคนนอนข้าง ๆ เจ็บ
  • ถ้าปลุกขึ้นมา มักเล่าความฝันได้ และความฝันสอดคล้องกับท่าทาง เช่น ฝันว่าถูกไล่ทำร้าย

ละเมอแบบนี้เกี่ยวกับพาร์กินสันและสมองเสื่อมอย่างไร

RBD ที่ไม่มีสาเหตุอื่น ถูกมองว่าเป็นสัญญาณระยะต้นของโรคพาร์กินสัน สมองเสื่อมชนิดลิววี่บอดี้ และโรค MSA ตามงานวิจัยหลายศูนย์ในวารสาร Brain ปี 2562

โรคกลุ่มนี้มีโปรตีนชื่อแอลฟาซินิวคลีอินสะสมผิดปกติในสมอง บทความทบทวนปี 2561 ระบุว่าผู้สูงอายุที่เป็น RBD ส่วนใหญ่จะเกิดโรคระบบประสาทเสื่อมตามมาในที่สุด

ตัวเลขจากงานติดตามปี 2562

  • ผู้เข้าร่วม: ผู้ป่วย RBD ที่ยืนยันด้วยการตรวจการนอนหลับ 1,280 คน จาก 24 ศูนย์ อายุเฉลี่ย 66.3 ปี ร้อยละ 82.5 เป็นผู้ชาย
  • ระยะติดตาม: เฉลี่ย 4.6 ปี
  • ผล: เกิดโรคระบบประสาทเสื่อมที่เห็นชัดราวร้อยละ 6.3 ต่อปี และประมาณการว่าราวร้อยละ 73.5 ภายใน 12 ปี
  • ปัจจัยที่ทำให้โอกาสสูงขึ้น: ผลตรวจการเคลื่อนไหวผิดปกติ การรับกลิ่นลดลง ภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย (MCI) ท้องผูก การมองสีผิดปกติ และอายุ

ภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย (MCI) คือภาวะที่ความจำหรือการคิดลดลงมากกว่าคนวัยเดียวกัน แต่ยังใช้ชีวิตประจำวันได้

ตัวเลขนี้มาจากผู้ป่วยที่ไปคลินิกการนอนหลับ จึงอาจไม่เท่ากับคนทั่วไปที่ละเมอเป็นครั้งคราว อ่านเรื่องโรคที่เกี่ยวข้องได้ที่ สมองเสื่อมชนิดลิววี่บอดี้ และ พาร์กินสันอาการเริ่มต้น

ความเชื่อที่พบบ่อย: ละเมอแบบนี้แปลว่าจะเป็นพาร์กินสันแน่นอนจริงไหม

ไม่จริง ตัวเลขข้างต้นเป็นค่าเฉลี่ยของกลุ่ม ไม่ได้บอกอนาคตของคนใดคนหนึ่ง และมีภาวะอื่นที่ทำให้ดูเหมือน RBD ได้

  • ภาวะหยุดหายใจขณะหลับรุนแรง: งานในวารสาร Sleep ปี 2548 รายงานผู้ป่วย 16 คนที่มีท่าทางตามความฝันและฝันร้าย ร่วมกับนอนกรนและง่วงกลางวัน เมื่อตรวจการนอนหลับพร้อมวิดีโอกลับไม่ใช่ RBD แต่เป็นภาวะหยุดหายใจขณะหลับรุนแรง และเมื่อรักษาด้วยเครื่องอัดอากาศขณะหลับ (CPAP) ท่าทางผิดปกติหายไป อ่านเพิ่มที่ นอนกรน หยุดหายใจขณะหลับ
  • ยาบางชนิด: บทความทบทวนปี 2561 ระบุว่า RBD บางรายสัมพันธ์กับการใช้ยาต้านซึมเศร้า ถ้าอาการเริ่มหลังเริ่มยาใหม่ ให้แจ้งแพทย์ผู้สั่งยา ห้ามหยุดยาต้านซึมเศร้าเอง
  • โรคอื่น: บทความทบทวนเดียวกันระบุว่า RBD พบร่วมกับโรคลมหลับชนิดที่ 1 (narcolepsy type 1) ได้ด้วย

ความเชื่ออีกข้อคือ "แค่ฝันร้าย ไม่ต้องสนใจ" ซึ่งเสี่ยง เพราะท่าทางรุนแรงทำให้ตกเตียง ศีรษะกระแทก หรือทำร้ายคนนอนข้าง ๆ โดยไม่ตั้งใจ

ตรวจอย่างไร ต้องไปพบแพทย์แผนกไหน

การยืนยันว่าเป็น RBD ต้องใช้ประวัติร่วมกับการตรวจการนอนหลับพร้อมวิดีโอ ตามบทความทบทวนปี 2561 การดูจากคำเล่าอย่างเดียวไม่พอ เพราะแยกจากภาวะหยุดหายใจขณะหลับไม่ได้

การตรวจการนอนหลับ (polysomnography) คือการนอนค้างคืนโดยติดสายวัดคลื่นสมอง การหายใจ ออกซิเจน และกล้ามเนื้อ พร้อมบันทึกวิดีโอ

เริ่มจากพบแพทย์อายุรกรรมหรือแพทย์ระบบประสาทในโรงพยาบาลที่มีสิทธิรักษา แล้วถามว่าต้องส่งต่อไปตรวจการนอนหลับที่ใด ข้อมูลที่ญาติควรเตรียมไป

  1. อาการเริ่มเมื่อไร เกิดบ่อยแค่ไหน ช่วงไหนของคืน
  2. คลิปวิดีโอจากโทรศัพท์ขณะมีอาการ ถ้าถ่ายได้อย่างปลอดภัย
  3. เคยตกเตียงหรือบาดเจ็บหรือไม่
  4. นอนกรน หายใจสะดุด หรือง่วงกลางวันหรือไม่
  5. รายการยาทั้งหมด โดยเฉพาะยาที่เพิ่งเริ่ม
  6. อาการอื่นที่งานวิจัยพบร่วม เช่น ได้กลิ่นน้อยลง ท้องผูกเรื้อรัง เคลื่อนไหวช้าลง หรือหลงลืมมากขึ้น

จัดห้องนอนให้ปลอดภัยอย่างไร

สิ่งแรกที่ทำได้ทันทีคือทำให้ห้องนอนปลอดภัย แนวทางของ AASM ปี 2566 ถือว่าเรื่องนี้สำคัญมากในการดูแลผู้ป่วย RBD และแนะนำดังนี้

  • เก็บของที่อาจเป็นอาวุธหรือขว้างได้ออกจากข้างเตียง
  • ย้ายโต๊ะหัวเตียงที่มีมุมแหลมออกไป หรือหุ้มมุมโต๊ะและหัวเตียง
  • วางพรม เบาะ หรือแผ่นรองนุ่ม ๆ ข้างเตียง เพื่อลดการบาดเจ็บถ้าตกเตียง
  • ถ้าอาการรุนแรงและยังคุมไม่ได้ ให้แยกที่นอนกับคู่นอน หรืออย่างน้อยวางหมอนกั้นระหว่างกัน

คำแนะนำเรื่องวางเบาะข้างเตียงของ AASM มีเป้าหมายเพื่อลดการบาดเจ็บเมื่อตกเตียง บ้านไทยที่ผู้สูงอายุนอนเตียงสูง อาจนำหลักเดียวกันนี้มาปรับใช้ โดยถามแพทย์ว่าการลดความสูงของที่นอนเหมาะกับผู้ป่วยหรือไม่ (แนวทางไม่ได้ระบุเรื่องความสูงของเตียงไว้โดยตรง)

รักษาอย่างไร กินยานอนหลับเองได้ไหม

การรักษาด้วยยาต้องให้แพทย์เป็นผู้เลือก ห้ามซื้อยานอนหลับ ยาคลายเครียด หรือเมลาโทนินมาให้ผู้สูงอายุกินเอง เพราะยานอนหลับบางชนิดทำให้สับสนและหกล้มในผู้สูงอายุ (อ่านเพิ่มที่ ผู้สูงอายุกินยานอนหลับได้ไหม)

แนวทางของ AASM ปี 2566 ให้คำแนะนำแบบมีเงื่อนไข หมายถึงแพทย์ต้องพิจารณาเป็นรายคน ว่าอาจใช้ยาโคลนาซีแพม เมลาโทนินชนิดออกฤทธิ์ทันที หรือยาอื่นบางชนิด และถ้า RBD เกิดจากยา แนวทางแนะนำให้แพทย์พิจารณาหยุดยาที่เป็นสาเหตุ การหยุดหรือเปลี่ยนยาเป็นหน้าที่ของแพทย์ ไม่ใช่ผู้ป่วยหรือญาติ

ผู้ที่ใช้ยาพาร์กินสันหรือยาสมองเสื่อมอยู่แล้ว ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง ถ้าอาการละเมอเปลี่ยนไปหลังปรับยา ให้แจ้งแพทย์ในนัดถัดไป หรือเร็วกว่านั้นถ้ามีการบาดเจ็บ

เมื่อไรต้องไปพบแพทย์ทันที

ถ้าตกเตียงหรือหกล้มแล้วศีรษะกระแทก ให้เฝ้าดูอาการอย่างใกล้ชิด MedlinePlus ระบุอาการบาดเจ็บที่ศีรษะที่ต้องได้รับการรักษาทันที

ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่ง: ง่วงซึมมาก พูดไม่รู้เรื่องหรือทำตัวผิดปกติ ปวดศีรษะรุนแรงหรือคอแข็ง ชัก รูม่านตาสองข้างไม่เท่ากัน แขนหรือขาขยับไม่ได้ หมดสติแม้เพียงชั่วครู่ หรืออาเจียนมากกว่า 1 ครั้ง

ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดแล้วล้มศีรษะกระแทก ควรแจ้งแพทย์ที่ดูแลโดยเร็วแม้ยังไม่มีอาการ เพราะ MedlinePlus ระบุว่าอาการบาดเจ็บที่ศีรษะอาจค่อย ๆ เกิดในหลายชั่วโมงหรือหลายวัน

ควรนัดพบแพทย์โดยเร็ว (ไม่ฉุกเฉิน) ถ้า

  • ละเมอทำท่าตามความฝันซ้ำหลายครั้ง
  • เริ่มมีอาการสั่น เคลื่อนไหวช้า เดินก้าวสั้น หรือหลงลืมมากขึ้น
  • คนนอนข้าง ๆ ได้รับบาดเจ็บ

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เม็มโมร่า (MEMORA)

เม็มโมร่า (MEMORA) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0069 บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากระบุให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล

ฉลากระบุส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูล ดังนี้

  • เห็ดหัวลิง (Lion's Mane) 250 มก.
  • สารสกัดพรมมิ (Brahmi) 150 มก.
  • โคลีน ไบทาร์เทรต (99%) 90 มก. ซึ่งให้โคลีนราว 37 มก. (คำนวณ)
  • สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก.
  • ไพริดอกซิน ไฮโดรคลอไรด์ 2 มก. ซึ่งให้วิตามินบี 6 ราว 1.65 มก. (คำนวณ)

ไม่มีหลักฐานว่าแคปซูลนี้ทำให้อาการละเมอทำท่าตามความฝันหรือการนอนดีขึ้น และยังไม่พบงานวิจัยของสูตรที่รวมส่วนประกอบทั้ง 5 ตัวนี้ ผลิตภัณฑ์นี้จึงไม่ใช้แทนการตรวจการนอนหลับหรือการพบแพทย์

ผลิตภัณฑ์นี้มีวิตามินบี 6 ผู้ที่ใช้ยาพาร์กินสันหรือยากันชักควรแจ้งแพทย์ว่ากินผลิตภัณฑ์ที่มีวิตามินบี 6

คำเตือนบนฉลาก: อาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า · เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรกินอาหารให้ครบ 5 หมู่ ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ผู้ที่จะผ่าตัดหรือทำฟัน ผู้มีประวัติชัก และผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมหรือยาประจำตัวอื่น ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเม็มโมร่าทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที

กล่องผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร MEMORA (เม็มโมร่า) ของแบรนด์ Hopeful ด้านหน้า ระบุขนาดบรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มิลลิกรัม

MEMORAเม็มโมร่า

เลข อย. 13-1-01566-5-0069

ส่งฟรีทุกออเดอร์ · ได้รับใน 1–2 วัน

ราคาโปรโมชัน 690 บาท ต่อกล่อง · 4 กล่อง 1,790 · 8 กล่อง 3,290 · 15 กล่อง 5,690 · 24 กล่อง 8,290 บาท (พ.ย. 2569)

ดูข้อมูลจากฉลากจริงของ MEMORA →

คำถามที่พบบ่อย

ละเมอต่อยเตะตอนหลับเกิดจากอะไร

ในผู้สูงอายุ อาการนี้อาจเป็นโรค RBD ซึ่งกล้ามเนื้อไม่หย่อนแรงในช่วงหลับฝันจึงขยับตามความฝันได้ แต่ภาวะหยุดหายใจขณะหลับรุนแรงและยาบางชนิด เช่น ยาต้านซึมเศร้า ก็ทำให้มีอาการคล้ายกันได้ ต้องตรวจการนอนหลับพร้อมวิดีโอจึงจะแยกได้

ละเมอทำท่าตามความฝันเป็นสัญญาณพาร์กินสันไหม

อาจเป็นได้ งานติดตามผู้ป่วย RBD 1,280 คน ตีพิมพ์ปี 2562 พบว่าราวร้อยละ 6.3 ต่อปีเกิดโรคระบบประสาทเสื่อม เช่น พาร์กินสันหรือสมองเสื่อมชนิดลิววี่บอดี้ แต่ไม่ใช่ทุกคน ควรพบแพทย์เพื่อตรวจยืนยันและติดตาม

ละเมอต่อยเตะตอนหลับ ต้องตรวจอะไร

บทความทบทวนปี 2561 ระบุว่าการวินิจฉัย RBD ต้องใช้ประวัติการแสดงท่าทางตามความฝันร่วมกับการตรวจการนอนหลับพร้อมวิดีโอ เพื่อยืนยันว่ากล้ามเนื้อไม่หย่อนแรงในช่วงหลับฝัน และงานในวารสาร Sleep ปี 2548 ระบุว่าการตรวจนี้จำเป็นเพื่อแยกจากภาวะหยุดหายใจขณะหลับรุนแรง

ผู้สูงอายุละเมอรุนแรง ควรจัดห้องนอนอย่างไร

แนวทางของ AASM ปี 2566 แนะนำให้เก็บของที่เป็นอันตรายออกจากข้างเตียง หุ้มมุมโต๊ะและหัวเตียง วางเบาะนุ่มข้างเตียง และถ้าอาการรุนแรงให้แยกที่นอนกับคู่นอนหรือวางหมอนกั้น

ละเมอบ่อยซื้อยานอนหลับให้กินเองได้ไหม

ไม่ควร ยาที่ใช้รักษา RBD ต้องให้แพทย์เลือกและติดตาม และยานอนหลับบางชนิดทำให้ผู้สูงอายุสับสนและหกล้มได้ ถ้ากินยาประจำอยู่ ห้ามหยุดหรือปรับยาเอง ให้ปรึกษาแพทย์

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารนี้ไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ร่วมกับยาประจำตัว
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-08

อ่านต่อ

หน่อไม้ปี๊บ อาหารกระป๋องทำเอง ต้มกี่นาที โบทูลิซึมมีอาการอย่างไร

หน่อไม้อัดปี๊บทำเองเคยทำให้คนป่วยโบทูลิซึม 163 คนที่น่านปี 2549 WHO ระบุว่าความร้อนเกิน 85 องศา 5 นาทีทำลายพิษได้ หนังตาตก กลืนลำบาก หายใจลำบาก โทร 1669

เครื่องใน ตับหมู ไส้ เลือดหมู คนเป็นเกาต์ ไขมันสูง กินได้ไหม กินดิบเสี่ยงอะไร

ตับหมู 1 ช้อนโต๊ะมีคอเลสเตอรอล 62 มก. เลือดหมูสุก 4 มก. ตามข้อมูลกรมอนามัย คนเป็นเกาต์ควรเลี่ยงตับ หัวใจ กึ๋น และห้ามกินเลือดหมูดิบเพราะไข้หูดับ

อาหารค้างคืน อุ่นกินได้ไหม ผู้สูงอายุ คนเป็นเบาหวาน โรคไต เสี่ยงอาหารเป็นพิษไหม

อาหารค้างคืนกินได้ถ้าแช่เย็นภายใน 2 ชั่วโมงและอุ่นให้ร้อนทั่วถึงตามหลัก WHO ผู้สูงอายุ คนเป็นเบาหวาน โรคไต เสี่ยงป่วยหนักกว่า อาการไหนต้องไป รพ.

ผู้สูงอายุช้ำง่าย จ้ำเลือดที่แขนและหลังมือ ผิวฉีกง่าย อันตรายไหม

จ้ำเลือดสีม่วงที่แขนผู้สูงอายุ (senile purpura) เกิดจากผิวบางและหลอดเลือดเปราะตามวัย ยาบางกลุ่มทำให้ช้ำง่าย ดูแลผิวไม่ให้ฉีกอย่างไร แบบไหนต้องพบแพทย์

ดูบทความความรู้สุขภาพทั้งหมด(ทั้งหมด 1617 บทความ)
📞 โทรปรึกษาฟรีทัก LINEสอบถามโปรโมชันFacebookแชท