สะเก็ดเงินกินอะไรได้บ้าง วิตามิน ขมิ้นชัน โพรไบโอติก มีหลักฐานแค่ไหน

คำตอบสั้น: ผู้ป่วยสะเก็ดเงินกินอาหารได้เกือบทุกอย่าง สถาบันโรคผิวหนัง กรมการแพทย์ ระบุว่าอาหารไม่เกี่ยวกับการเกิดโรค สิ่งที่ควรงดชัดเจนคือแอลกอฮอล์ เรื่องอาหารที่มีหลักฐานดีที่สุดคือ การลดน้ำหนักในผู้ที่น้ำหนักเกิน ซึ่งคณะกรรมการแพทย์ของมูลนิธิสะเก็ดเงินแห่งชาติสหรัฐฯ แนะนำอย่างหนักแน่น ส่วนวิตามินดีชนิดกิน งานทดลองส่วนใหญ่ไม่พบผล ขมิ้นชันและโพรไบโอติกมีหลักฐานเบื้องต้นจากงานขนาดเล็กที่ใช้ร่วมกับยาทา และไม่มีอาหารหรือวิตามินใดที่ทำให้สะเก็ดเงินหายได้

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •อาหารไม่ได้เป็นสาเหตุของสะเก็ดเงิน แต่ควรงดแอลกอฮอล์ทุกชนิด (สถาบันโรคผิวหนัง)
• •ผู้ที่น้ำหนักเกิน การลดน้ำหนักด้วยการคุมพลังงานเป็นคำแนะนำที่หนักแน่นที่สุดเรื่องอาหาร
• •อาหารแบบเมดิเตอร์เรเนียนสัมพันธ์กับสะเก็ดเงินที่รุนแรงน้อยกว่า แต่เป็นงานเชิงสังเกต
• •วิตามินดีชนิดกิน: งานทดลองแบบสุ่มส่วนใหญ่ไม่พบว่าผื่นต่างจากยาหลอก
• •ผู้ใช้ยากดภูมิ ยาชีววัตถุ หรือเมโธเทรกเซต ต้องบอกแพทย์ก่อนเริ่มอาหารเสริมทุกชนิด

สะเก็ดเงินกินอะไรได้บ้าง งานวิจัยในผู้ป่วยว่าอย่างไร

หนังสือความรู้เรื่องโรคสะเก็ดเงินของสถาบันโรคผิวหนัง กรมการแพทย์ เขียนไว้ตรง ๆ ว่าอาหารไม่มีความเกี่ยวข้องกับโรคสะเก็ดเงิน เพราะโรคไม่ได้เกิดจากอาหารผิดสำแดง ข้อยกเว้นคือแอลกอฮอล์ที่ทำให้กำเริบได้ และอาหารหมักดองบางอย่างที่ทำให้บางคนคัน ให้เลือกอาหารที่กินแล้วไม่คัน

ในปี 2018 คณะกรรมการแพทย์ของมูลนิธิสะเก็ดเงินแห่งชาติสหรัฐฯ (National Psoriasis Foundation) ทบทวนงานวิจัย 55 ชิ้น แล้วออกคำแนะนำเรื่องอาหารสำหรับผู้ใหญ่ที่เป็นสะเก็ดเงิน สรุปได้ดังนี้

• •แนะนำอย่างหนักแน่น: ลดน้ำหนักด้วยอาหารพลังงานต่ำ ในผู้ที่น้ำหนักเกินหรืออ้วน
• •แนะนำแบบน้ำหนักน้อย: อาหารปลอดกลูเตน เฉพาะผู้ที่ตรวจเลือดพบภาวะไวต่อกลูเตน ไม่ใช่ทุกคน
• •วิตามินดีเสริม: แนะนำแบบน้ำหนักน้อยเฉพาะผู้ที่มีข้ออักเสบสะเก็ดเงิน
• •อาหารเป็นส่วนเสริม ต้องใช้ร่วมกับการรักษามาตรฐานของแพทย์เสมอ

อีกงานที่ถูกอ้างบ่อยคือ การศึกษา NutriNet-Santé ในฝรั่งเศส ผู้ตอบแบบสอบถาม 35,735 คน มีสะเก็ดเงิน 3,557 คน พบว่าผู้ที่เป็นสะเก็ดเงินรุนแรงกินอาหารแบบเมดิเตอร์เรเนียนน้อยกว่า เป็นงานเชิงสังเกตที่บอกความสัมพันธ์ ยังไม่ได้พิสูจน์ว่าเปลี่ยนอาหารแล้วผื่นจะเบาลง

สะเก็ดเงินกินผักอะไร ผลไม้อะไร ถั่วอะไรได้บ้าง

ไม่มีผัก ผลไม้ หรือถั่วชนิดไหนที่ผู้ป่วยสะเก็ดเงินทุกคนต้องงด รายการของแสลงอย่าง ห้ามกินไก่ ห้ามกินหน่อไม้ ห้ามกินของทะเล ไม่ได้มีที่มาจากงานวิจัย อ่านรายละเอียดได้ที่ สะเก็ดเงินห้ามกินอะไร ไก่ หน่อไม้ ของทะเล

ถ้าอยากจัดอาหารให้ใกล้กับรูปแบบเมดิเตอร์เรเนียน MedlinePlus อธิบายว่ารูปแบบนี้เน้นอาหารจากพืช เพิ่มธัญพืชไม่ขัดสี ผักผลไม้สด ถั่วเปลือกแข็ง และพืชตระกูลถั่ว กินเนื้อสัตว์ไม่ติดมันในปริมาณน้อย และใช้น้ำมันมะกอกเป็นไขมันหลัก แปลงเป็นอาหารไทยได้ดังนี้

• •ผัก: กินหลายสีทุกมื้อ เช่น ผักบุ้ง คะน้า กวางตุ้ง ฟักทอง มะเขือเทศ ผักลวกจิ้มน้ำพริก
• •ผลไม้: ผลไม้สดตามฤดูกาล เช่น ฝรั่ง มะละกอ ส้ม แทนขนมหวาน
• •ถั่ว: ถั่วเขียว ถั่วแดง เต้าหู้ ถั่วลิสงอบไม่เค็ม ในปริมาณพอดี
• •โปรตีน: เน้นปลา ต้ม นึ่ง ย่าง และลดเนื้อแปรรูป
• •ข้าว: สลับข้าวกล้องหรือข้าวซ้อมมือ

MedlinePlus เตือนว่าถั่วและน้ำมันให้พลังงานสูง ถ้ากินเพิ่มโดยไม่ลดอย่างอื่นอาจทำให้น้ำหนักขึ้น ซึ่งขัดกับเป้าหมายหลักของผู้ป่วยที่น้ำหนักเกิน รามา แชนแนลแนะนำผู้ป่วยสะเก็ดเงินไว้สั้น ๆ ว่า กินอาหารครบ 5 หมู่ งดบุหรี่และแอลกอฮอล์ และคุมน้ำหนัก

ลดน้ำหนักและลดแอลกอฮอล์เกี่ยวกับสะเก็ดเงินอย่างไร

น้ำหนักตัว

รามา แชนแนลระบุว่าน้ำหนักเกินเป็นปัจจัยกำเริบของสะเก็ดเงิน และกรมการแพทย์ระบุว่าโรคอ้วนลงพุงเป็นโรคร่วมที่พบบ่อย

งานทดลองแบบสุ่มในเดนมาร์ก (ตีพิมพ์ปี 2013) ให้ผู้ป่วยสะเก็ดเงินที่น้ำหนักเกิน 60 คน (ดัชนีมวลกาย 27–40) กลุ่มหนึ่งกินอาหารพลังงานต่ำ 800–1,000 กิโลแคลอรีต่อวันนาน 8 สัปดาห์ แล้วค่อย ๆ เพิ่มเป็น 1,200 กิโลแคลอรี อีกกลุ่มกินอาหารสุขภาพตามปกติ ผลที่ 16 สัปดาห์

• •กลุ่มคุมอาหารน้ำหนักลดมากกว่ากลุ่มเทียบเฉลี่ย 15.4 กิโลกรัม
• •คะแนนความรุนแรงของผื่น (PASI) มีแนวโน้มดีกว่า แต่ยังไม่ถึงนัยสำคัญทางสถิติ (p = 0.06)
• •คะแนนคุณภาพชีวิตด้านผิวหนังดีขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ

งานนี้ทำในคลินิกผิวหนังของโรงพยาบาลมหาวิทยาลัย อาหารพลังงานต่ำขนาดนี้ไม่ควรทำเองโดยไม่มีแพทย์หรือนักกำหนดอาหารดูแล โดยเฉพาะผู้ที่เป็นเบาหวานหรือกินยาหลายตัว

แอลกอฮอล์

สถาบันโรคผิวหนังแนะนำให้ งดแอลกอฮอล์ทุกชนิด เพราะทำให้โรคกำเริบได้ ผู้ที่ใช้ยาเมโธเทรกเซตต้องงดสุราและตรวจการทำงานของตับสม่ำเสมอ ศิริราชและ AAD ก็ระบุสุราหรือการดื่มหนักเป็นตัวกระตุ้นเช่นกัน

สะเก็ดเงินควรกินวิตามินอะไร วิตามินดีชนิดกินช่วยไหม

งานทดลองแบบสุ่มส่วนใหญ่ไม่พบว่าการกินวิตามินดีทำให้ผื่นสะเก็ดเงินต่างจากยาหลอก

• •นอร์เวย์ ปี 2023: ผู้ป่วย 122 คนที่ระดับวิตามินดีต่ำ (ต่ำกว่า 24 ng/mL) ได้วิตามินดี3 100,000 IU ครั้งแรก แล้ว 20,000 IU ทุกสัปดาห์ นาน 4 เดือน ความรุนแรงไม่ต่างจากยาหลอก
• •นิวซีแลนด์ ปี 2018 (2 งาน): ให้วิตามินดี3 เดือนละ 100,000 IU นาน 12 เดือน คะแนนสะเก็ดเงินไม่ต่างจากยาหลอก งานหนึ่งในผู้ใหญ่อายุ 50–84 ปีสรุปว่าไม่แนะนำให้ใช้ขนาดนี้เพื่อดูแลสะเก็ดเงินระดับน้อย
• •ไทย ม.ธรรมศาสตร์ ปี 2019: ผู้ป่วยสะเก็ดเงินระดับน้อย 45 คน ได้วิตามินดี2 60,000 IU ทุก 2 สัปดาห์ร่วมกับยาทาเดิม ที่ 3 เดือนคะแนนดีกว่ายาหลอก แต่ที่ 6 เดือนความต่างไม่มีนัยสำคัญ

งานรวมผลหลายชิ้นจึงสรุปว่า ยังยืนยันไม่ได้ ว่าการกินวิตามินดีเสริมช่วยสะเก็ดเงิน

ข้อที่มักสับสนคือ ยาทาวิตามินดี (แคลซิโพทริออล) ที่แพทย์สั่งเป็นยารักษาสะเก็ดเงินจริง แต่เป็นคนละสารและคนละทางกับการกินวิตามินดี

ใครควรตรวจระดับวิตามินดี ให้แพทย์เป็นผู้พิจารณาตามความเสี่ยงของแต่ละคน และถ้ากินเสริม NHS แนะนำว่าผู้ใหญ่ไม่ควรเกิน 4,000 IU ต่อวัน อ่านรายละเอียดที่ วิตามินดีกับสะเก็ดเงิน

สะเก็ดเงินกินขมิ้นชันได้ไหม งานวิจัยในคนมีขนาดใหญ่แค่ไหน

มีงานในคน แต่เป็นงานขนาดเล็ก และงานที่ได้ผลใช้เคอร์คูมินขนาดสูงในสูตรพิเศษร่วมกับยาทา

• •อิตาลี ปี 2015: ผู้ป่วยระดับน้อยถึงปานกลาง 63 คน ทุกคนใช้ยาทาสเตียรอยด์ กลุ่มหนึ่งกินเคอร์คูมินในสูตรที่จับกับเลซิตินเพื่อให้ดูดซึมดีขึ้น (สารสกัด 2 กรัมต่อวัน คิดเป็นเคอร์คูมิน 400 มก.) นาน 12 สัปดาห์ คะแนนผื่นลดลงมากกว่ากลุ่มที่ใช้ยาทาอย่างเดียว งานนี้ได้ทุนจากบริษัทผู้ผลิตสารสกัด
• •สหรัฐฯ ปี 2008: ให้เคอร์คูมินอยด์ 4.5 กรัมต่อวันอย่างเดียว ไม่มีกลุ่มเทียบ มีผู้ตอบสนองเพียง 16.7% ผู้วิจัยสรุปว่าต้องมีงานที่มีกลุ่มยาหลอกขนาดใหญ่ก่อนจะแนะนำ
• •งานทบทวนหลายชิ้น เห็นตรงกันว่าการศึกษายังน้อยและเล็ก บางงานจัดเป็นหลักฐานเบื้องต้น

ข้อควรระวังของขมิ้นชัน

• •NCCIH เตือนว่าสูตรเคอร์คูมินที่ดูดซึมดีขึ้นอาจทำร้ายตับ เครือข่ายเฝ้าระวังของสหรัฐฯ รายงานตับเสียหายที่เกี่ยวกับขมิ้นชัน 10 ราย นอนโรงพยาบาล 5 ราย เสียชีวิต 1 ราย
• •ผู้ป่วยที่ใช้เมโธเทรกเซต ซึ่งแพทย์ต้องเจาะเลือดดูตับอยู่แล้ว (ศิริราช) ควรแจ้งแพทย์ก่อนใช้ผลิตภัณฑ์ที่มีขมิ้นชัน
• •ศูนย์ข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ ม.มหิดล ระบุว่าห้ามใช้ในผู้ที่ท่อน้ำดีอุดตัน ควรระวังในผู้มีนิ่วในถุงน้ำดี และผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดหรือยาต้านเกล็ดเลือด

อ่านต่อที่ ขมิ้นชันกับยาประจำตัว และภาพรวมงานวิจัยขมิ้นชันที่ ขมิ้นชันช่วยเรื่องอะไร งานวิจัยในคนว่าอย่างไร

สะเก็ดเงินเกี่ยวกับลำไส้และโพรไบโอติกไหม

นักวิจัยกำลังศึกษาแนวคิดแกนลำไส้–ผิวหนัง แต่ยังไม่ใช่ข้อสรุปว่าการปรับลำไส้ทำให้สะเก็ดเงินดีขึ้น

• •สเปน ปี 2019: ผู้ใหญ่ 90 คน กินโพรไบโอติก 3 สายพันธุ์ที่มีรหัสเฉพาะ วันละ 1 พันล้านตัว (CFU) ร่วมกับยาทา นาน 12 สัปดาห์ สัดส่วนผู้ที่ผื่นลดลง 75% อยู่ที่ 66.7% เทียบกับ 41.9% ในกลุ่มยาหลอก งานนี้ได้ทุนจากบริษัทผู้ผลิต และผู้วิจัยบางคนเป็นพนักงานบริษัท
• •งานรวมผล 7 การทดลอง ปี 2024: สัดส่วนผู้ที่ผื่นลดลง 75% ไม่ต่างจากยาหลอกอย่างมีนัยสำคัญ (p = 0.06) แม้ค่าเฉลี่ยคะแนนผื่นจะลดลง ผู้วิจัยระบุว่ายังต้องมีงานขนาดใหญ่
• •งานรวมผลอีกชิ้นปี 2025 ไม่พบนัยสำคัญในสะเก็ดเงิน

สรุปคือหลักฐานยัง ปนกัน และผลของสายพันธุ์หนึ่งนำไปใช้กับอีกสายพันธุ์ไม่ได้

น้ำมันปลาหรือโอเมก้า 3 ช่วยสะเก็ดเงินไหม

NCCIH ระบุว่าน้ำมันปลาชนิดกินในสะเก็ดเงินได้ผลปนกันจากการทดลองขนาดเล็ก ยังสรุปไม่ได้ว่าช่วย

ผู้ที่ใช้ยาประจำตัวอยู่ ควรถามแพทย์หรือเภสัชกรก่อนเริ่มน้ำมันปลาเสริม เช่นเดียวกับอาหารเสริมอื่น

ความเชื่อที่พบบ่อย: มีอาหารหรือวิตามินที่กินแล้วสะเก็ดเงินหายไหม

ไม่มี องค์การอนามัยโลกระบุว่าสะเก็ดเงินยังไม่มีวิธีรักษาให้หายขาด รามา แชนแนลอธิบายว่ารักษาให้โรคสงบได้แต่ไม่หายขาด และกำเริบได้เมื่อมีสิ่งกระตุ้น ศิริราชระบุว่ายาอย่างเดียวก็ไม่พอ ต้องอาศัยการดูแลจากแพทย์ร่วมกับการปฏิบัติตัวต่อเนื่อง

NCCIH เตือนว่า คำว่าธรรมชาติไม่ได้แปลว่าปลอดภัย และการใช้อาหารเสริมแทนยาที่แพทย์สั่งอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต

ถ้ามีโฆษณาว่ากินแล้วผื่นยุบ ไม่ต้องทายาอีก ให้ถือว่าเป็นสัญญาณเตือน ไม่ใช่ข้อดี

ใช้ยากดภูมิหรือยาชีววัตถุอยู่ ต้องระวังอาหารเสริมอะไร

รามา แชนแนลแนะนำผู้ป่วยสะเก็ดเงินว่าไม่ควรซื้อยากินเอง เพราะยาบางชนิดมีปฏิกิริยากับยาสะเก็ดเงิน ข้อที่ควรรู้

• •เมโธเทรกเซต: กดภูมิคุ้มกัน ต้องเจาะเลือดดูเม็ดเลือด ตับ ไต เป็นระยะ และต้องงดสุรา (ศิริราช สถาบันโรคผิวหนัง) ผลิตภัณฑ์ที่มีรายงานผลต่อตับ เช่น ขมิ้นชัน ต้องแจ้งแพทย์
• •ไซโคลสปอริน: แพทย์ต้องติดตามไตและความดัน (ศิริราช)
• •ยากดภูมิและยาฉีดชีววัตถุ: NCCIH ระบุว่าความเสี่ยงจากโพรไบโอติกสูงขึ้นในผู้ที่ภูมิคุ้มกันบกพร่อง ควรปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาต้านการแข็งตัวของเลือด: ขมิ้นชัน (มหิดล) และวิตามินอีขนาดสูง (Linus Pauling Institute) ต้องระวังเรื่องเลือดออก

วิธีบอกแพทย์ที่ได้ผล คือ นำกล่องหรือขวดของอาหารเสริมทุกตัวไปในวันนัด และถามตรง ๆ ว่ากินคู่กับยาที่ใช้อยู่ได้ไหม อ่านเพิ่มที่ เป็นสะเก็ดเงิน กินอาหารเสริมได้ไหม

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าแคร์ (Beta Care)

เบต้าแคร์ (Beta Care) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0066 ฉลากระบุให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ส่วนประกอบที่เกี่ยวกับหัวข้อนี้ ตามฉลากต่อ 1 แคปซูล มีดังนี้

• •สารสกัดขมิ้นชัน 50 มก. — ขมิ้นชันเป็นสารที่มีงานวิจัยเบื้องต้นเกี่ยวกับสะเก็ดเงิน งานที่ได้ผลใช้ เคอร์คูมิน 400 มก. ต่อวัน ในสูตรที่จับกับเลซิตินเพื่อการดูดซึม ร่วมกับยาทาสเตียรอยด์ ส่วนงานที่ใช้เคอร์คูมินอยด์ 4.5 กรัมต่อวันอย่างเดียวได้ผลต่ำ ฉลากไม่ได้ระบุว่าสารสกัด 50 มก. มีเคอร์คูมินกี่ % และไม่ได้ระบุว่าเป็นสูตรดูดซึมพิเศษ จึงเทียบกับงานวิจัยโดยตรงไม่ได้ ฉลากเตือนว่าห้ามใช้ในผู้ที่มีท่อน้ำดีอุดตัน
• •จุลินทรีย์ 5 ชนิด รวม 38.5 มก. (บิฟิโดแบคทีเรียม บิฟิดัม 16.7 มก. แล็กโทบาซิลลัส แอซิโดฟิลัส 10 มก. บิฟิโดแบคทีเรียม ลองกัม 5 มก. บิฟิโดแบคทีเรียม แล็กทิส 3.4 มก. แล็กโทบาซิลลัส แรมโนซัส 3.4 มก.) — โพรไบโอติกเป็นสารที่มีงานวิจัยเกี่ยวกับสะเก็ดเงินซึ่งผลยังปนกัน งานที่ผลเด่นใช้ 3 สายพันธุ์ที่มีรหัสเฉพาะ ปริมาณ 1 พันล้าน CFU ต่อวัน ฉลากระบุเป็นมิลลิกรัม ไม่ระบุ CFU และรหัสสายพันธุ์ จึงไม่ใช่สายพันธุ์หรือปริมาณเดียวกับงานวิจัย
• •อินูลิน (88%) 50 มก. (คิดเป็นอินูลินราว 44 มก.) — เราไม่พบงานวิจัยในคนเรื่องอินูลินกับสะเก็ดเงิน งานวิจัยอินูลินที่มีเป็นเรื่องการขับถ่าย และใช้ 12–15 กรัมต่อวัน
• •วิตามินดี3 300 IU (คอลีแคลซิเฟอรอล 3 มก.) — งานทดลองในสะเก็ดเงินใช้ขนาดเฉลี่ยราว 2,800–4,300 IU ต่อวัน และส่วนใหญ่ไม่พบผลต่อผื่น
• •วิตามินอี 10 IU (ดี-แอลฟา-โทโคฟีรอล 20 มก.) — เราไม่พบงานวิจัยในคนที่ตรวจสอบแล้วเรื่องวิตามินอีชนิดกินเดี่ยว ๆ กับสะเก็ดเงิน

ยังไม่มีงานวิจัยของผลิตภัณฑ์นี้ทั้งสูตร ผู้ที่ใช้ยากดภูมิคุ้มกัน ยาชีววัตถุ เมโธเทรกเซต หรือยาต้านการแข็งตัวของเลือด ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน ฉลากเตือนว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และมีผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าแคร์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการรุนแรงเฉียบพลัน เช่น เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที