ทานโพรไบโอติกช่วงกินยาปฏิชีวนะ ควรเว้นระยะอย่างไร

คำตอบสั้น: เรื่องนี้ต้องถามเภสัชกรหรือแพทย์เป็นหลัก เพราะคำตอบขึ้นกับยาปฏิชีวนะตัวที่ได้รับและภาวะของผู้ใช้แต่ละคน สิ่งที่บทความนี้ทำได้คือบอกว่าควรถามอะไร และย้ำว่าห้ามหยุดยาปฏิชีวนะเองไม่ว่ากรณีใด

ข้อที่สำคัญที่สุดก่อนเรื่องอื่น

ยาปฏิชีวนะที่แพทย์สั่ง ต้องกินให้ครบตามที่สั่ง

ห้ามหยุดเองเพราะรู้สึกดีขึ้น

ห้ามลดขนาดยาเอง

ห้ามแบ่งยาให้คนอื่น หรือเอายาเก่ามากินเอง

และห้ามงดยาเพื่อไปทานอาหารเสริมแทน ไม่ว่ากรณีใด

ทำไมถึงมีคำถามเรื่องการเว้นระยะ

ยาปฏิชีวนะออกฤทธิ์กับแบคทีเรีย

จุลินทรีย์ในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารก็เป็นแบคทีเรีย

จึงเกิดคำถามว่า ถ้ากินพร้อมกันจะเกิดอะไรขึ้น

คำถามนี้ตอบเป็นสูตรสำเร็จไม่ได้ เพราะยาปฏิชีวนะมีหลายกลุ่ม ออกฤทธิ์ต่างกัน และแต่ละคนได้รับยาคนละตัว

งานวิจัยเรื่องนี้ยังให้ผลไม่ตรงกัน และยังไม่พอจะสรุปเป็นคำแนะนำสำหรับทุกคน

ทำไมเว็บนี้ไม่บอกตัวเลขชั่วโมง

เพราะการบอกตัวเลขเดียวให้ทุกคนใช้ อาจทำให้บางคนเข้าใจผิด

ระยะเวลาที่เหมาะสมขึ้นกับชนิดของยา ขนาดยา จำนวนมื้อต่อวัน และภาวะของผู้ใช้

ข้อมูลเหล่านี้อยู่ในมือเภสัชกรที่จ่ายยาให้ท่าน ไม่ได้อยู่ในบทความ

การถามเภสัชกรใช้เวลาไม่กี่นาที และได้คำตอบที่ตรงกับยาของท่านจริง ๆ

ควรถามเภสัชกรว่าอะไรบ้าง

ถามข้อที่ 1 ผลิตภัณฑ์นี้ทานร่วมกับยาที่ได้รับอยู่ได้หรือไม่

ถามข้อที่ 2 ถ้าทานได้ ควรเว้นระยะห่างจากมื้อยากี่ชั่วโมง

ถามข้อที่ 3 ควรเริ่มทานตอนไหน ระหว่างที่กินยาอยู่ หรือหลังจากยาหมด

ถามข้อที่ 4 มียาตัวอื่นในใบสั่งที่ต้องระวังเป็นพิเศษหรือไม่

ถามข้อที่ 5 ถ้ามีอาการผิดปกติ ควรทำอย่างไร

เขียนคำถามใส่กระดาษไปด้วย จะได้ไม่ลืม

สิ่งที่ควรเตรียมไปให้เภสัชกรดู

1. กล่องผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ทั้งกล่อง ไม่ใช่แค่ถ่ายรูปฉลากด้านหน้า

2. ซองยาหรือใบสั่งยา ที่ระบุชื่อยาและขนาด

3. รายการยาประจำตัวอื่น ๆ ที่ใช้อยู่ รวมถึงสมุนไพรและวิตามิน

4. ประวัติแพ้ยาหรือแพ้อาหาร ถ้ามี

กลุ่มที่ต้องถามแพทย์ ไม่ใช่แค่เภสัชกร

ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันต่ำ

ผู้ที่กำลังนอนโรงพยาบาล หรือเพิ่งออกจากโรงพยาบาล

ผู้ที่ใส่สายสวนหรืออุปกรณ์ทางการแพทย์ในร่างกาย

ผู้ที่มีโรคประจำตัวเกี่ยวกับระบบทางเดินอาหารที่อยู่ในการดูแลของแพทย์

กลุ่มเหล่านี้ควรได้คำตอบจากแพทย์ที่ดูแลอยู่โดยตรง

ข้อมูลบนฉลากที่ควรอ่านก่อนถาม

วิธีรับประทานที่ฉลากระบุ

คำเตือนทุกข้อบนกล่อง

ส่วนประกอบทั้งหมด เผื่อมีสารที่ต้องระวังกับยา

ตัวอย่างเช่น ฉลากเบต้าแคร์ระบุส่วนประกอบไว้หลายตัว ทั้งจุลินทรีย์ 5 สายพันธุ์ อินูลิน และสารอื่น ซึ่งเภสัชกรควรเห็นทั้งหมด ไม่ใช่เห็นแค่บางบรรทัด

สรุป

เรื่องนี้ไม่มีคำตอบเดียวที่ใช้ได้กับทุกคน

คนที่ตอบได้ถูกต้องที่สุดคือเภสัชกรหรือแพทย์ที่เห็นยาของท่าน

และไม่ว่าคำตอบจะเป็นอย่างไร ยาปฏิชีวนะต้องกินให้ครบตามที่แพทย์สั่งเสมอ

ทำไมการกินยาปฏิชีวนะให้ครบจึงสำคัญ

เพราะแพทย์คำนวณจำนวนวันไว้ตามชนิดของเชื้อและตำแหน่งที่พบ

การหยุดกลางคัน ทำให้เชื้อที่เหลืออาจกลับมาและจัดการได้ยากขึ้นในครั้งถัดไป

ปัญหาเชื้อดื้อยาเป็นเรื่องที่หน่วยงานสาธารณสุขทั่วโลกให้ความสำคัญ

ผู้ใช้ยาทุกคนมีส่วนช่วยได้ด้วยการกินยาให้ครบตามที่สั่ง

ถ้ามีผลข้างเคียงจนกินต่อไม่ไหว ให้ติดต่อแพทย์หรือเภสัชกร ไม่ใช่หยุดเอง

เรื่องที่มักเข้าใจผิด

เข้าใจผิดข้อที่ 1 คิดว่าอาหารเสริมแทนยาได้ ซึ่งไม่ใช่ อาหารเสริมไม่ใช่ยา

เข้าใจผิดข้อที่ 2 คิดว่าถ้าเว้นระยะแล้วจะไม่ต้องถามใคร ซึ่งไม่ใช่ เพราะยาแต่ละตัวต่างกัน

เข้าใจผิดข้อที่ 3 คิดว่าคำแนะนำที่เพื่อนได้รับ ใช้กับตัวเองได้ ซึ่งไม่ใช่ เพราะได้รับยาคนละตัว

เข้าใจผิดข้อที่ 4 คิดว่าฉลากที่ไม่ได้เตือนเรื่องยา แปลว่าปลอดภัยกับยาทุกตัว ซึ่งไม่ใช่ ฉลากไม่สามารถระบุยาได้ทุกชนิด

อ่านต่อ

• •ทานอาหารเสริมพร้อมยาประจำตัวได้ไหม
• •โพรไบโอติกคืออะไร และอ่านชื่อสายพันธุ์บนฉลากอย่างไร
• •อ่านฉลากอาหารเสริม 7 จุดที่ต้องดูก่อนจ่ายเงิน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้ให้ความรู้เรื่องสารอาหารและวิธีอ่านฉลาก ไม่ได้ระบุว่าผลิตภัณฑ์ใดให้ผลอย่างไรต่อร่างกาย

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน โดยนำกล่องไปให้ดูด้วย