บทความความรู้สุขภาพ

เกี่ยวกับ ความรู้หัวใจและหลอดเลือด

hs-CRP คืออะไร ตรวจการอักเสบเพื่อดูความเสี่ยงหัวใจ ต่างจาก CRP อย่างไร

คำตอบสั้น: hs-CRP (high-sensitivity C-reactive protein) คือ การตรวจโปรตีนซีอาร์พีในเลือดด้วยวิธีที่ไวพอจะวัดค่าต่ำ ๆ ได้ เพื่อใช้ประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด ส่วน CRP ทั่วไปใช้ดูการอักเสบหรือการติดเชื้อที่ค่าสูงกว่ามาก MedlinePlus อ้างเกณฑ์ของสมาคมหัวใจอเมริกัน (AHA) ว่า hs-CRP ต่ำกว่า 1.0 มก./ล. ความเสี่ยงต่ำ 1.0–3.0 ปานกลาง และมากกว่า 3.0 สูง ค่านี้เป็นข้อมูลประกอบการตัดสินใจ ไม่ได้ใช้วินิจฉัยโรคหัวใจ

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

  • CRP คือโปรตีนที่ตับสร้างเพิ่มเมื่อร่างกายมีการอักเสบ ตาม MedlinePlus
  • เกณฑ์ hs-CRP ตาม AHA ที่ MedlinePlus อ้าง: ต่ำกว่า 1.0 มก./ล. ต่ำ · 1.0–3.0 ปานกลาง · มากกว่า 3.0 สูง
  • แนวทาง ACC/AHA ปี 2019 นับ hs-CRP ตั้งแต่ 2.0 มก./ล. เป็นปัจจัยเพิ่มความเสี่ยง "ถ้าได้ตรวจ"
  • คณะทำงานบริการป้องกันโรคสหรัฐ (USPSTF) ปี 2018 สรุปว่าหลักฐานยังไม่พอจะแนะนำให้คนไม่มีอาการตรวจ hs-CRP เพิ่ม
  • ค่าที่ตรวจตอนเป็นหวัด ติดเชื้อ หรือบาดเจ็บ สะท้อนการอักเสบจากเรื่องนั้น ไม่ใช่ความเสี่ยงหัวใจ

CRP คืออะไร ทำไมเกี่ยวกับหัวใจ

CRP คือโปรตีนที่ตับสร้างขึ้นเมื่อร่างกายมีการอักเสบ สารานุกรมการแพทย์ของ MedlinePlus อธิบายว่า CRP เป็นหนึ่งใน "acute phase reactants" คือกลุ่มโปรตีนที่ขึ้นตามการอักเสบ ค่า CRP บอกได้ว่ามีการอักเสบที่ไหนสักแห่ง แต่บอกไม่ได้ว่าอยู่ที่อวัยวะใดหรือเกิดจากอะไร

หลอดเลือดแดงแข็ง (atherosclerosis) คือภาวะที่คราบไขมันสะสมในผนังหลอดเลือดจนแข็งและตีบ กระบวนการนี้มีการอักเสบระดับต่ำร่วมด้วย จึงมีการศึกษาว่าการอักเสบเล็กน้อยที่วัดด้วย hs-CRP บอกความเสี่ยงหัวใจได้หรือไม่ อ่านภาพรวมของคราบไขมันได้ที่ คราบไขมันในหลอดเลือด ตรวจเจอได้อย่างไร

hs-CRP กับ CRP ต่างกันอย่างไร

ทั้งสองวัดโปรตีนตัวเดียวกัน แต่ใช้ช่วงค่าและจุดประสงค์ต่างกัน

  • CRP ทั่วไป ใช้ดูการอักเสบหรือการติดเชื้อที่ชัดเจน เช่น ติดตามโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ โรคพุ่มพวง (SLE) หรือหลอดเลือดอักเสบ MedlinePlus ระบุว่าผู้ใหญ่สุขภาพดีส่วนใหญ่มี CRP ต่ำกว่า 0.3 มก./ดล. ค่า 1–10 มก./ดล. ถือว่าเพิ่มปานกลาง และเกิน 10 มก./ดล. ถือว่าเพิ่มมาก
  • hs-CRP เป็นวิธีที่ไวกว่า วัดค่าที่ต่ำมากได้แม่นกว่า ใช้ประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดในคนที่ไม่ได้ป่วยเฉียบพลัน

ข้อควรระวังเรื่องหน่วย: CRP มักรายงานเป็น มก./ดล. ส่วน hs-CRP มักรายงานเป็น มก./ล. (1 มก./ดล. เท่ากับ 10 มก./ล.) เช่น ค่า 0.3 มก./ดล. เท่ากับ 3 มก./ล. ก่อนอ่านผลจึงต้องดูหน่วยในใบแล็บทุกครั้ง

hs-CRP เท่าไรถึงเรียกว่าสูง

MedlinePlus อ้างเกณฑ์ของ AHA แบ่งเป็น 3 ระดับ

  • ต่ำกว่า 1.0 มก./ล. — ความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือดต่ำ
  • 1.0–3.0 มก./ล. — ความเสี่ยงปานกลาง
  • มากกว่า 3.0 มก./ล. — ความเสี่ยงสูง

แนวทางป้องกันโรคหัวใจของ ACC/AHA ปี 2019 ใช้ตัวเลขอีกค่าหนึ่ง คือนับ hs-CRP ตั้งแต่ 2.0 มก./ล. เป็นปัจจัยเพิ่มความเสี่ยง (risk-enhancing factor) ซึ่งแพทย์ใช้ประกอบการตัดสินใจเริ่มยาลดไขมันในผู้ใหญ่ที่ความเสี่ยง 10 ปีอยู่ระดับก้ำกึ่ง (ร้อยละ 5 ถึงต่ำกว่า 7.5) หรือปานกลาง (ร้อยละ 7.5 ถึงต่ำกว่า 20) แนวทางเดียวกันใช้คำว่า "การอักเสบที่สูงต่อเนื่อง" แสดงว่าค่าครั้งเดียวยังไม่พอจะสรุป

ตัวเลข 2.0 มก./ล. มาจากไหน

มาจากเกณฑ์คัดเข้าของการทดลอง JUPITER ที่ตีพิมพ์ในวารสาร New England Journal of Medicine ปี 2008 การทดลองนี้สุ่มคน 17,802 คนที่ LDL ต่ำกว่า 130 มก./ดล. แต่ hs-CRP ตั้งแต่ 2.0 มก./ล. ให้ได้ยาลดไขมันโรสุวาสแตติน 20 มก. ต่อวัน หรือยาหลอก

ผลที่รายงานในบทคัดย่อ

  • ยาลด LDL ได้ร้อยละ 50 และลด hs-CRP ได้ร้อยละ 37
  • อัตราการเกิดเหตุการณ์หลัก (หัวใจวาย สโตรก ทำหัตถการเปิดหลอดเลือด เจ็บหน้าอกจนต้องนอนโรงพยาบาล หรือเสียชีวิตจากโรคหัวใจ) อยู่ที่ 0.77 เทียบ 1.36 ต่อ 100 คน-ปี
  • การทดลองหยุดก่อนกำหนดที่ค่ามัธยฐาน 1.9 ปี และกลุ่มที่ได้ยามีรายงานเบาหวานที่แพทย์วินิจฉัยมากกว่า

ผลนี้เป็นผลของยาสแตตินที่ใช้ในการทดลอง และการเริ่มยาลดไขมันเป็นการตัดสินใจร่วมกับแพทย์ตามความเสี่ยงรวม

ใครควรตรวจ hs-CRP

ไม่ใช่การตรวจคัดกรองที่ทุกคนต้องทำ คณะทำงานบริการป้องกันโรคสหรัฐ (USPSTF) ปี 2018 ทบทวนหลักฐานแล้วสรุปว่า การเพิ่ม hs-CRP ดัชนีความดันข้อเท้าเทียบแขน (ABI) หรือคะแนนหินปูนหลอดเลือดหัวใจ เข้าไปในการประเมินความเสี่ยงของผู้ใหญ่ที่ไม่มีอาการ ทำให้การแยกกลุ่มเสี่ยงดีขึ้นเพียงเล็กน้อย และ หลักฐานยังไม่พอ จะบอกว่าคุ้มหรือไม่

ในบริบทไทย แนวทางเวชปฏิบัติไขมันในเลือด พ.ศ. 2567 แนะนำให้ใช้ Thai CV Risk Score ประเมินความเสี่ยง 10 ปีในคนอายุ 35–70 ปีที่ยังไม่มีโรคหัวใจ ในกลุ่มที่คะแนนต่ำกว่าร้อยละ 10 แนวทางระบุปัจจัยที่อาจทำให้แพทย์พิจารณายาลดไขมัน เช่น คะแนนหินปูนหลอดเลือดหัวใจมากกว่า 100 ABI ต่ำกว่า 0.9 ประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจก่อนวัย หรือโรคอักเสบเรื้อรังอย่างสะเก็ดเงินและรูมาตอยด์ โดยไม่ได้ระบุ hs-CRP ไว้ในรายการนี้ อ่านเรื่องหินปูนหลอดเลือดหัวใจเพิ่มที่ ตรวจ CT Calcium Score

อะไรทำให้ค่า CRP สูงได้บ้าง นอกจากความเสี่ยงหัวใจระยะยาว

การอักเสบทุกชนิดทำให้ CRP ขึ้นได้ MedlinePlus ยกตัวอย่างสาเหตุ ได้แก่

  • การติดเชื้อ
  • โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ โรคพุ่มพวง และโรคที่เกี่ยวข้อง
  • โรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง (IBD)
  • ภาวะหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันเอง
  • การกินยาคุมกำเนิด

ดังนั้นถ้าเพิ่งไม่สบาย มีแผล ปวดข้ออักเสบ หรือเพิ่งผ่าตัด ควรบอกแพทย์ก่อนตรวจ เพราะค่าที่ได้จะสะท้อนการอักเสบจากเรื่องนั้น ไม่ใช่ความเสี่ยงหัวใจระยะยาว

ความเชื่อที่พบบ่อย: hs-CRP สูงแปลว่าหัวใจกำลังอักเสบ จริงไหม

ไม่จริง hs-CRP บอกว่ามีการอักเสบระดับต่ำ "ที่ไหนสักแห่ง" ในร่างกาย MedlinePlus ระบุชัดว่า CRP บอกตำแหน่งหรือสาเหตุไม่ได้

ความเชื่ออื่นที่ควรรู้

  • "hs-CRP ต่ำแล้วไม่ต้องสนใจไขมัน" ไม่ถูก แนวทางไทยยังใช้ LDL และคะแนนความเสี่ยงรวมเป็นหลัก ส่วน ACC/AHA ใช้ hs-CRP เป็นข้อมูลเสริม
  • "ตรวจครั้งเดียวสูง ต้องรีบกินยา" ไม่ใช่ ค่าหนึ่งครั้งอาจสูงจากการติดเชื้อเล็กน้อย แพทย์จะดูความเสี่ยงรวมและอาจตรวจซ้ำตอนสบายดี
  • "hs-CRP ใช้วินิจฉัยโรคหัวใจได้" ไม่ได้ อาการเจ็บหน้าอกต้องตรวจด้วยวิธีอื่นที่โรงพยาบาล

เมื่อไรต้องไปพบแพทย์

ถ้าผลตรวจ CRP สูงมากร่วมกับไข้ ปวด หรืออ่อนเพลีย ควรไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ เพราะ MedlinePlus ระบุว่าค่าที่เกิน 10 มก./ดล. ถือว่าเพิ่มมาก ส่วนผล hs-CRP ที่สูงเล็กน้อยโดยไม่มีอาการ ให้นำไปคุยในนัดตรวจสุขภาพครั้งถัดไปพร้อมผลไขมัน น้ำตาล และความดัน

ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 โดยไม่ต้องรอผลตรวจเลือดใด ๆ

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที

ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง

คำถามที่พบบ่อย

hs-CRP คืออะไร

hs-CRP คือการตรวจโปรตีนซีอาร์พีในเลือดด้วยวิธีที่ไวสูง วัดการอักเสบระดับต่ำได้ ใช้ประกอบการประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจและหลอดเลือด

hs-CRP ค่าปกติเท่าไร

MedlinePlus อ้างเกณฑ์ของสมาคมหัวใจอเมริกันว่า ต่ำกว่า 1.0 มก./ล. ความเสี่ยงต่ำ 1.0–3.0 มก./ล. ปานกลาง และมากกว่า 3.0 มก./ล. สูง

CRP กับ hs-CRP ต่างกันอย่างไร

วัดโปรตีนตัวเดียวกัน CRP ทั่วไปใช้ดูการอักเสบหรือติดเชื้อที่ค่าสูง ส่วน hs-CRP วัดค่าต่ำได้แม่นกว่าและใช้ดูความเสี่ยงหัวใจ หน่วยมักต่างกัน ต้องดูให้ดี

เป็นหวัดอยู่ตรวจ hs-CRP ได้ไหม

ค่าที่ตรวจตอนติดเชื้อหรือมีการอักเสบจะสูงจากเรื่องนั้น จึงใช้ประเมินความเสี่ยงหัวใจไม่ได้ ควรแจ้งแพทย์ก่อนตรวจ

ทุกคนควรตรวจ hs-CRP ไหม

ไม่จำเป็น คณะทำงาน USPSTF ปี 2018 สรุปว่าหลักฐานยังไม่พอสำหรับคนไม่มีอาการ แพทย์มักใช้เฉพาะคนที่ความเสี่ยงก้ำกึ่งเพื่อช่วยตัดสินใจ

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-11

อ่านต่อ

เป็นโรคหัวใจต้องกินยาฆ่าเชื้อก่อนทำฟันไหม ลิ้นหัวใจติดเชื้อคืออะไร

คนเป็นโรคหัวใจไม่ได้ต้องกินยาฆ่าเชื้อก่อนทำฟันทุกคน แนวทาง AHA แนะนำเฉพาะ 4 กลุ่มเสี่ยงสูง ลิ้นหัวใจติดเชื้อมีอาการอย่างไร และทำไมการแปรงฟันสำคัญ

หลอดเลือดแดงใหญ่ฉีกขาด (Aortic Dissection) เจ็บหน้าอกทะลุหลัง อันตรายแค่ไหน

หลอดเลือดแดงใหญ่ฉีกเซาะ ปวดหน้าอกทะลุหลังฉับพลัน ต่างจากหัวใจวายอย่างไร ใครเสี่ยง ทำไมเอกซเรย์ปกติก็ยังเป็นได้ และอาการไหนต้องโทร 1669

เส้นเลือดขอดที่ขา เกิดจากอะไร ใส่ถุงน่องพอไหม แบบไหนต้องรักษา

เส้นเลือดขอดที่ขาเกิดจากลิ้นในหลอดเลือดดำรั่ว ใครเสี่ยง ถุงน่องช่วยได้แค่ไหน ฉีดสาร เลเซอร์ ผ่าตัดต่างกันอย่างไร และเลือดออกจากเส้นขอดต้องทำอย่างไร

วูบ หมดสติชั่วคราว เป็นลม เกิดจากอะไร แบบไหนเป็นสัญญาณโรคหัวใจ

วูบหรือเป็นลมคือการหมดสติชั่วครู่เพราะเลือดไปสมองลดลง ส่วนใหญ่ไม่อันตราย แต่วูบจากหัวใจเสี่ยงเสียชีวิตสูงขึ้น วิธีแยก ปฐมพยาบาล และเมื่อไรต้องโทร 1669

ดูบทความความรู้สุขภาพทั้งหมด(ทั้งหมด 75 บทความ)
📞 โทรปรึกษาฟรีทัก LINEสอบถามโปรโมชันFacebookแชท