บทความความรู้สุขภาพ

เกี่ยวกับ Beta Vit

ยาสามัญกับยาต้นแบบ ได้ผลเท่ากันไหม ยาโรงพยาบาลเปลี่ยนสีต้องทำอย่างไร

คำตอบสั้น: ยาสามัญ (generic drug) คือยาที่มีตัวยาสำคัญ ความแรง และรูปแบบเดียวกับยาต้นแบบ และก่อนสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) จะให้ขึ้นทะเบียนเพื่อใช้สลับกับยาต้นแบบ ต้องผ่านการพิสูจน์ ชีวสมมูล คือร่างกายดูดซึมตัวยาได้เร็วและได้ปริมาณเท่ากับยาต้นแบบ งานวิเคราะห์อภิมานปี 2016 ที่รวม 74 งานทดลองแบบสุ่มของยาโรคหัวใจและหลอดเลือด ไม่พบความแตกต่างด้านผลการรักษาระหว่างยาสามัญกับยาต้นแบบ ถ้ายาที่ได้รับจากโรงพยาบาลเปลี่ยนสีหรือรูปร่าง ให้ตรวจชื่อยาและความแรงกับเภสัชกรก่อนกิน และห้ามหยุดยาเอง

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

  • ยาต้นแบบคือยาที่ขึ้นทะเบียนในประเทศไทยเป็นครั้งแรก ยาสามัญคือยาที่ผลิตตามมาโดยใช้ตัวยาสำคัญเดียวกัน
  • อย. ให้ยาสามัญใหม่ต้องเท่าเทียมทางเภสัชกรรม มีชีวสมมูล ผลิตตามมาตรฐานจีเอ็มพี และมีข้อบ่งใช้เหมือนยาต้นแบบ
  • งานวิจัยในคนที่เทียบยาความดัน ยาไขมัน ยาต้านเกล็ดเลือด และวาร์ฟาริน ไม่พบว่ายาต้นแบบให้ผลดีกว่ายาสามัญ
  • สี รูปร่าง และสารที่ไม่ใช่ตัวยาอาจต่างกันได้ ส่วนน้อยของผู้ป่วยอาจรู้สึกถึงความต่าง ให้แจ้งแพทย์หรือเภสัชกร
  • ยาหน้าตาเปลี่ยนไม่ใช่เหตุผลให้หยุดยา แต่เป็นเหตุผลให้ถามว่าเป็นยาตัวเดิม ความแรงเดิมหรือไม่

ยาต้นแบบกับยาสามัญคืออะไร ต่างกันตรงไหน

ยาต้นแบบคือยาตัวแรกที่ขึ้นทะเบียน ส่วนยาสามัญคือยาที่ผลิตตามมาโดยใช้ตัวยาสำคัญเดียวกัน หนังสือของสำนักยา อย. อธิบายว่ายาต้นแบบคือยาหรือยาแบรนด์เนมที่ขึ้นทะเบียนในประเทศไทยเป็นครั้งแรก

สำนักงานอาหารและยาสหรัฐฯ (US FDA) ให้นิยามยาสามัญว่าเป็นยาที่ทำขึ้นให้เหมือนยาต้นแบบในด้านรูปแบบยา ความปลอดภัย ความแรง วิธีให้ยา คุณภาพ และข้อบ่งใช้ ต้องมีตัวยาสำคัญเดียวกันและออกฤทธิ์ในร่างกายแบบเดียวกัน

ศัพท์ที่ควรรู้

  • ตัวยาสำคัญ คือสารที่ออกฤทธิ์รักษา เช่น แอมโลดิพีน เมทฟอร์มิน หรือซิมวาสแตติน ชื่อนี้เรียกว่าชื่อสามัญทางยา และพิมพ์อยู่บนซองยาของโรงพยาบาล
  • สารที่ไม่ใช่ตัวยา คือแป้ง สี และสารช่วยขึ้นรูปเม็ด แต่ละผู้ผลิตใช้ต่างกันได้
  • ชีวสมมูล (bioequivalence) คือการพิสูจน์ว่ายาสามัญส่งตัวยาเข้ากระแสเลือดได้ในปริมาณและอัตราเร็วเท่ากับยาต้นแบบ ตามคำอธิบายของ US FDA

อย. ตรวจอะไรบ้างก่อนให้ยาสามัญใช้สลับกับยาต้นแบบ

ยาสามัญใหม่ต้องผ่านการประเมินความเท่าเทียมในการบำบัดรักษา (therapeutic equivalence) กับยาต้นแบบ หนังสือรายการผลิตภัณฑ์ยาสามัญใหม่ของสำนักยา อย. ระบุเงื่อนไขไว้ดังนี้

  • มีความเท่าเทียมทางเภสัชกรรม คือตัวยาสำคัญ ความแรง และรูปแบบยาเหมือนกัน
  • ได้รับการพิสูจน์ว่ามีชีวสมมูลกับยาต้นแบบ ยกเว้นยาบางรูปแบบที่หลักวิชาการยอมรับว่าไม่ต้องศึกษา เช่น ยาฉีดเข้าหลอดเลือดดำ และยาน้ำใสที่รับประทาน
  • ผลิตตามมาตรฐานหลักเกณฑ์การผลิตที่ดี (จีเอ็มพี) ที่ อย. กำหนด
  • มีข้อบ่งใช้และฉลากเหมือนกัน และผ่านการตรวจคุณภาพมาตรฐาน

หนังสือฉบับที่ 5 ของสำนักยา อย. ครอบคลุมยาที่ขึ้นทะเบียนระหว่างปี พ.ศ. 2542–2558 รวม 119 รายการตัวยาสำคัญ เป็นทะเบียนตำรับ 884 ทะเบียน แบ่งเป็นยาต้นแบบ 272 ทะเบียน และยาสามัญ 612 ทะเบียน อย. ระบุว่าจัดทำขึ้นเพื่อสร้างความมั่นใจว่ายาสามัญเหล่านี้ให้ผลการรักษาและความปลอดภัยไม่แตกต่างจากยาต้นแบบ

งานวิจัยในคนพบว่ายาสามัญได้ผลเท่ายาต้นแบบไหม

งานวิจัยที่รวมผลการทดลองในคนไม่พบว่ายาต้นแบบให้ผลดีกว่ายาสามัญในกลุ่มยาโรคหัวใจและหลอดเลือด มี 2 งานหลัก

  • วารสาร JAMA ปี 2008 (สหรัฐฯ) ทบทวน 47 บทความ ซึ่ง 38 บทความเป็นการทดลองแบบสุ่ม พบผลการรักษาเท่าเทียมกันในยาเบต้าบล็อกเกอร์ 7 ใน 7 งาน ยาขับปัสสาวะ 10 ใน 11 งาน ยาต้านแคลเซียม 5 ใน 7 งาน ยาต้านเกล็ดเลือด 3 ใน 3 งาน ยาสแตติน 2 ใน 2 งาน และวาร์ฟาริน 5 ใน 5 งาน ผลรวมไม่พบหลักฐานว่ายาต้นแบบดีกว่า ทั้งที่บทบรรณาธิการ 23 จาก 43 ชิ้นแสดงความเห็นในทางลบต่อการใช้ยาสามัญแทน
  • วารสาร European Journal of Epidemiology ปี 2016 รวม 74 งานทดลองแบบสุ่มของยากลุ่ม ACE inhibitor ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ยาเบต้าบล็อกเกอร์ ยาต้านแคลเซียม ยาขับปัสสาวะ และสแตติน ทุกงานที่วัดผลการรักษาไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ ผลข้างเคียงร้ายแรงที่อาจเกี่ยวกับยาพบ 5 ใน 2,074 คนในกลุ่มยาสามัญ และ 3 ใน 2,076 คนในกลุ่มยาต้นแบบ ซึ่งไม่ต่างกันทางสถิติ

ข้อจำกัดคือ ทั้งสองงานศึกษาเฉพาะยาโรคหัวใจและหลอดเลือด จึงบอกได้ชัดเจนในกลุ่มยานี้ ซึ่งตรงกับยาที่ผู้อ่านจำนวนมากใช้อยู่ คือยาความดัน ยาไขมัน และยาต้านลิ่มเลือด

ทำไมยาที่ได้จากโรงพยาบาลถึงเปลี่ยนสี เปลี่ยนรูปร่าง

สาเหตุหนึ่งคือยาตัวเดิมมาจากผู้ผลิตรายใหม่ US FDA ระบุว่าอนุญาตให้ยาสามัญมีหน้าตาต่างจากยาต้นแบบเล็กน้อย เช่น สี และความแตกต่างนี้ไม่มีผลต่อการออกฤทธิ์

แต่ยาหน้าตาเปลี่ยนก็อาจหมายถึงเรื่องอื่นได้ เช่น แพทย์ปรับความแรง ได้ยาคนละตัว หรือจ่ายยาคลาดเคลื่อน จึงต้องตรวจทุกครั้ง ตัวอย่างที่ชัดคือวาร์ฟาริน ซึ่งเม็ดแต่ละความแรงมีสีต่างกัน ถ้าสีเปลี่ยนอาจแปลว่าความแรงเปลี่ยน อ่านเพิ่มได้ที่ วาร์ฟารินคือยาอะไร เม็ดสีต่างกันหมายถึงอะไร

ได้ยาหน้าตาใหม่ ต้องเช็กอะไรก่อนกิน

ให้เทียบชื่อตัวยาสำคัญและความแรงบนซองยากับยาเดิม แล้วถามเภสัชกรก่อนกิน ขั้นตอนง่าย ๆ

  1. อ่านชื่อสามัญทางยาบนซอง เช่น แอมโลดิพีน 5 มก. แล้วเทียบกับซองเดิม
  2. ดูวิธีกินว่าเหมือนเดิมไหม เช่น วันละกี่ครั้ง ก่อนหรือหลังอาหาร
  3. ถ้าชื่อหรือความแรงต่างจากเดิม และแพทย์ไม่ได้บอกว่าปรับยา ให้ถามเภสัชกรก่อนกิน
  4. อย่าเก็บยาเก่ากับยาใหม่ปนในขวดเดียวกัน เพราะอาจกินซ้ำตัวเดียวกันสองเม็ดโดยไม่รู้ตัว
  5. ถ้าใช้ตลับแบ่งยารายวัน ให้ลูกหลานหรือผู้ดูแลรู้ด้วยว่ายาเปลี่ยนหน้าตา

ความเชื่อที่พบบ่อยเรื่องยาสามัญ จริงไหม

"ยาสามัญเป็นยาเกรดต่ำ ไม่แรงเท่ายาต้นแบบ" ไม่ตรงกับหลักฐาน ยาสามัญที่ใช้สลับกับยาต้นแบบต้องผ่านเกณฑ์ชีวสมมูลและมาตรฐานการผลิตของ อย. และงานรวมผลการทดลองในคนไม่พบว่ายาต้นแบบให้ผลดีกว่า

"ยาสามัญมีผลข้างเคียงมากกว่า" งานปี 2016 ที่รวม 74 งานโดยรวมไม่พบความแตกต่างของผลข้างเคียง อย่างไรก็ตาม US FDA ระบุว่าสารที่ไม่ใช่ตัวยาที่ต่างกันอาจส่งผลต่อความทนต่อยาในผู้ป่วยส่วนน้อย ถ้ารู้สึกผิดปกติหลังเปลี่ยนยี่ห้อ ให้แจ้งแพทย์หรือเภสัชกร อย่าสรุปเองแล้วหยุดยา

"ยาหน้าตาไม่เหมือนเดิม แปลว่าความดันจะคุมไม่อยู่ เลยหยุดไว้ก่อน" ข้อนี้อันตราย เพราะการหยุดยาความดันหรือยาเบาหวานเองทำให้ความดันหรือน้ำตาลกลับขึ้นสูงได้ สิ่งที่ควรทำคือถามเภสัชกรก่อน เรื่องนี้อธิบายไว้ใน ยาความดันต้องกินตลอดชีวิตไหม

ใช้วาร์ฟารินหรือยาที่ต้องเจาะเลือดติดตาม ได้ยาเปลี่ยนยี่ห้อต้องทำอย่างไร

ให้แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรคลินิกวาร์ฟารินทุกครั้งที่ยาเปลี่ยนหน้าตา และไปตรวจเลือดตามนัด งานใน JAMA ปี 2008 จัดวาร์ฟารินไว้ในกลุ่มยาที่มีช่วงการรักษาแคบ (narrow therapeutic index คือยาที่ขนาดที่ได้ผลกับขนาดที่เป็นอันตรายอยู่ใกล้กัน) และพบผลเท่าเทียมกันใน 5 จาก 5 งานที่เทียบวาร์ฟารินสามัญกับต้นแบบ แต่แพทย์ยังใช้ค่า INR (ค่าบอกความเร็วในการแข็งตัวของเลือด) เป็นตัวตัดสินขนาดยาของแต่ละคนอยู่ดี วิธีอ่านค่า INR อยู่ใน ค่า INR คืออะไร

ห้ามเพิ่มหรือลดจำนวนเม็ดเองเพื่อชดเชยยี่ห้อที่เปลี่ยน และแจ้งแพทย์ทุกครั้งที่เริ่มยาใหม่ วิตามิน หรืออาหารเสริม

เมื่อไรต้องรีบไปพบแพทย์หลังเปลี่ยนยา

ถ้ามีอาการผิดปกติหลังได้ยาหน้าตาใหม่ ให้นำซองยาทั้งเก่าและใหม่ไปพบแพทย์หรือเภสัชกรโดยเร็ว เช่น ผื่นคันขึ้นใหม่ ใจสั่น เวียนหัวหน้ามืดผิดปกติ ค่าน้ำตาลหรือความดันที่วัดเองเปลี่ยนไปมาก หรือมีจ้ำเลือดง่ายขณะใช้วาร์ฟาริน

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ หายใจลำบาก หน้าหรือปากบวม เจ็บแน่นหน้าอก แขนขาอ่อนแรงทันที พูดไม่ชัด อาเจียนเป็นเลือดหรือถ่ายดำ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าวิต (Beta Vit)

เบต้าวิต (Beta Vit) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0062 บรรจุ 30 แคปซูล ฉลากให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล

เลข อย. ของผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเป็นการอนุญาตผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การขึ้นทะเบียนตำรับยา ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจึงไม่ได้ผ่านการประเมินชีวสมมูลหรือความเท่าเทียมในการบำบัดรักษาแบบที่ยาสามัญต้องผ่าน และใช้แทนยาที่แพทย์สั่งไม่ได้

ส่วนประกอบที่ผู้ใช้ยาประจำควรรู้ ตามฉลากต่อ 1 แคปซูล

  • วิตามินเค 2 (เมนาควิโนน-7) ราว 75 ไมโครกรัม (คำนวณจากฉลาก) — งานในอาสาสมัครสุขภาพดีที่ได้ยาต้านวิตามินเคพบว่า MK-7 เพียง 10–45 ไมโครกรัมต่อวันทำให้ค่า INR เปลี่ยนได้ในบางคน ผู้ที่ใช้วาร์ฟารินจึงไม่ควรเริ่มเอง ต้องให้แพทย์ที่ดูแลเรื่องยาตัดสินใจ
  • โคเอนไซม์คิวเท็น 30 มก. — ผู้ใช้วาร์ฟารินต้องแจ้งแพทย์ที่ดูแลเรื่องยาด้วย
  • แมกนีเซียมออกไซด์ 440 มก. และแมกนีเซียมบิสไกลซิเนตคีเลต 100 มก. — แมกนีเซียมต้องกินห่างจากยาบางชนิด ให้เภสัชกรช่วยจัดเวลา รายละเอียดอยู่ใน แมกนีเซียมห้ามกินกับยาอะไร

คำเตือนบนฉลาก: "เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน" และ "ควรระวังสำหรับผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด" ฉลากมีกรอบข้อความ "ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค"

คำแนะนำของเรา (ไม่ใช่ข้อความบนฉลาก): ผู้ที่ใช้ยาประจำ ใช้ยาวาร์ฟาริน เป็นโรคไต หรือใช้ยาเบาหวาน ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน และให้ใส่ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไว้ในรายการยาที่แจ้งแพทย์ทุกครั้ง

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าวิตทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที

กล่องผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร Beta Vit ของแบรนด์ Hopeful ด้านหน้า ระบุขนาดบรรจุ 30 แคปซูล

Beta Vitเบต้าวิต

เลข อย. 13-1-01566-5-0062

ส่งฟรีทุกออเดอร์ · ได้รับใน 1–2 วัน

ราคาโปรโมชัน 1,590 บาท ต่อกล่อง · 2 กล่อง 2,490 · 3 กล่อง 3,290 บาท (ประกาศโดยบริษัท พ.ย. 2569)

ดูข้อมูลจากฉลากจริงของ Beta Vit →

คำถามที่พบบ่อย

ยาสามัญกับยาต้นแบบต่างกันอย่างไร

ยาต้นแบบคือยาที่ขึ้นทะเบียนในประเทศไทยเป็นครั้งแรก ยาสามัญคือยาที่ใช้ตัวยาสำคัญ ความแรง และรูปแบบเดียวกัน แต่ผลิตโดยผู้ผลิตรายอื่น สี รูปร่าง และสารที่ไม่ใช่ตัวยาอาจต่างกันได้

ยาสามัญได้ผลเท่ายาต้นแบบไหม

ยาสามัญที่ใช้สลับกับยาต้นแบบต้องผ่านการพิสูจน์ชีวสมมูลกับ อย. และงานรวม 74 งานทดลองของยาโรคหัวใจและหลอดเลือดในปี 2016 ไม่พบความแตกต่างของผลการรักษาและผลข้างเคียง

ยาจากโรงพยาบาลเปลี่ยนสี กินต่อได้ไหม

อย่าหยุดยาเอง ให้เทียบชื่อตัวยาและความแรงบนซองกับยาเดิม แล้วถามเภสัชกรก่อนกิน เพราะสีที่เปลี่ยนอาจเป็นเพียงผู้ผลิตใหม่ หรืออาจหมายถึงความแรงที่เปลี่ยนไป

กินวาร์ฟาริน ได้ยาหน้าตาเปลี่ยนไปต้องทำอย่างไร

ให้แจ้งแพทย์หรือเภสัชกรทุกครั้งที่ยาเปลี่ยนหน้าตา และตรวจค่า INR ตามนัด ห้ามปรับจำนวนเม็ดเอง งานวิจัยที่เทียบวาร์ฟารินสามัญกับต้นแบบพบผลเท่าเทียมกัน แต่แพทย์ยังใช้ค่า INR ตัดสินขนาดยาของแต่ละคน

อาหารเสริมมีเลข อย. ใช้แทนยาสามัญได้ไหม

ไม่ได้ เลข อย. ของผลิตภัณฑ์เสริมอาหารเป็นการอนุญาตอาหาร ไม่ได้ผ่านการพิสูจน์ชีวสมมูลหรือผลการรักษาแบบยา ห้ามใช้แทนหรือหยุดยาที่แพทย์สั่ง

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารนี้ไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนใช้ร่วมกับยาประจำตัว
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-10

อ่านต่อ

หน่อไม้ปี๊บ อาหารกระป๋องทำเอง ต้มกี่นาที โบทูลิซึมมีอาการอย่างไร

หน่อไม้อัดปี๊บทำเองเคยทำให้คนป่วยโบทูลิซึม 163 คนที่น่านปี 2549 WHO ระบุว่าความร้อนเกิน 85 องศา 5 นาทีทำลายพิษได้ หนังตาตก กลืนลำบาก หายใจลำบาก โทร 1669

เครื่องใน ตับหมู ไส้ เลือดหมู คนเป็นเกาต์ ไขมันสูง กินได้ไหม กินดิบเสี่ยงอะไร

ตับหมู 1 ช้อนโต๊ะมีคอเลสเตอรอล 62 มก. เลือดหมูสุก 4 มก. ตามข้อมูลกรมอนามัย คนเป็นเกาต์ควรเลี่ยงตับ หัวใจ กึ๋น และห้ามกินเลือดหมูดิบเพราะไข้หูดับ

อาหารค้างคืน อุ่นกินได้ไหม ผู้สูงอายุ คนเป็นเบาหวาน โรคไต เสี่ยงอาหารเป็นพิษไหม

อาหารค้างคืนกินได้ถ้าแช่เย็นภายใน 2 ชั่วโมงและอุ่นให้ร้อนทั่วถึงตามหลัก WHO ผู้สูงอายุ คนเป็นเบาหวาน โรคไต เสี่ยงป่วยหนักกว่า อาการไหนต้องไป รพ.

ผู้สูงอายุช้ำง่าย จ้ำเลือดที่แขนและหลังมือ ผิวฉีกง่าย อันตรายไหม

จ้ำเลือดสีม่วงที่แขนผู้สูงอายุ (senile purpura) เกิดจากผิวบางและหลอดเลือดเปราะตามวัย ยาบางกลุ่มทำให้ช้ำง่าย ดูแลผิวไม่ให้ฉีกอย่างไร แบบไหนต้องพบแพทย์

ดูบทความความรู้สุขภาพทั้งหมด(ทั้งหมด 1617 บทความ)
📞 โทรปรึกษาฟรีทัก LINEสอบถามโปรโมชันFacebookแชท