สมองส่วนหน้าเสื่อม บุคลิกเปลี่ยน ทำตัวแปลก ต่างจากอัลไซเมอร์

คำตอบสั้น: สมองส่วนหน้าเสื่อม (Frontotemporal dementia หรือ FTD) คือภาวะที่เซลล์ประสาทในสมองกลีบหน้าและสมองกลีบขมับส่วนหน้าเสื่อมและฝ่อลง กรมการแพทย์โดยสถาบันประสาทวิทยาระบุว่าส่วนมากพบในช่วงอายุประมาณ 45–65 ปี แบ่งเป็น 2 ชนิดหลัก คือชนิดพฤติกรรมเด่น (ยับยั้งชั่งใจไม่ได้ ทำตัวไม่เหมาะสม) และชนิดภาษาเด่น (นึกคำไม่ออก พูดติดขัด) ต่างจากอัลไซเมอร์ที่มักเริ่มจากความจำ อาการมักคล้ายโรคจิตเวชจนวินิจฉัยพลาด ปัจจุบันยังไม่มียาที่ทำให้หาย แต่การรักษาตามอาการและการดูแลช่วยให้ครอบครัวรับมือได้ดีขึ้น

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •เกิดจากเซลล์สมองส่วนหน้าและขมับเสื่อม ซึ่งควบคุมการวางแผน การยับยั้งชั่งใจ อารมณ์ และภาษา
• •มักเริ่มเร็วกว่าอัลไซเมอร์ สถาบันประสาทวิทยาแห่งชาติสหรัฐ (NINDS) ระบุว่าเป็นสาเหตุที่พบบ่อยของสมองเสื่อมก่อนวัย มักเกิดในวัยทำงาน
• •อาการเด่นเป็นพฤติกรรมและภาษา มากกว่าความจำ โดยเฉพาะช่วงแรก
• •มักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นซึมเศร้า โรคจิตเวช หรือนิสัยเสีย ผู้ป่วยมักไม่รู้ตัวว่าผิดปกติ
• •NINDS ประเมินว่าราวหนึ่งในสามเป็นแบบถ่ายทอดทางพันธุกรรม
• •ยังไม่มียาชะลอโรค แต่มียาช่วยพฤติกรรมบางอย่าง และการฝึกพูดกับนักแก้ไขการพูดช่วยด้านภาษา
• •ครอบครัวควรวางแผนเรื่องงาน การเงิน และกฎหมายแต่เนิ่น ๆ

สมองส่วนหน้าเสื่อมคืออะไร

กรมการแพทย์อธิบายว่าเป็นการฝ่อของสมองส่วนหน้า ได้แก่ สมองกลีบหน้า (frontal lobe) และสมองกลีบขมับส่วนหน้า (anterior temporal lobe) ซึ่งต่างจากอัลไซเมอร์ที่มักฝ่อที่สมองด้านหลัง สาเหตุคือการสะสมของโปรตีนผิดปกติในสมอง เมื่อร่างกายกำจัดไม่ทัน เซลล์สมองจะเสียหายจนสมองฝ่อ

NINDS อธิบายหน้าที่ของสมองสองส่วนนี้ ซึ่งช่วยให้เข้าใจว่าทำไมอาการจึงแปลก

• •สมองกลีบหน้า อยู่หลังหน้าผาก ควบคุมการวางแผน การเรียงลำดับขั้นตอน การจัดลำดับความสำคัญ การทำหลายอย่างพร้อมกัน และการยับยั้งพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม เช่น ไม่ตะโกนในงานศพ
• •สมองกลีบขมับ ช่วยให้เข้าใจคำ พูด อ่าน เขียน และรับรู้อารมณ์ที่เหมาะกับสถานการณ์

NINDS ระบุว่าในช่วงแรก โรคมักยังไม่กระทบส่วนที่ควบคุมความจำระยะสั้น และกรมการแพทย์ระบุว่าโรคนี้พบไม่บ่อย น้อยกว่าอัลไซเมอร์ และพบพอ ๆ กันในชายและหญิง

อาการสมองส่วนหน้าเสื่อมเป็นอย่างไร

ชนิดพฤติกรรมเด่น

NINDS ระบุว่าเป็นชนิดที่พบบ่อยในกลุ่มนี้ อาการเปลี่ยนที่บุคลิกภาพ พฤติกรรม และวิจารณญาณ ผู้ป่วยมักไม่รู้หรือไม่สนใจว่าพฤติกรรมตัวเองแปลก อาการที่ NINDS และกรมการแพทย์ระบุ เช่น

• •ทำหรือพูดสิ่งไม่เหมาะสมโดยไม่คิดว่าคนอื่นจะรู้สึกอย่างไร หุนหันพลันแล่น
• •ทำซ้ำ ๆ หรือพูดคำเดิมซ้ำ ๆ ไม่มีจุดหมาย
• •หมดความสนใจครอบครัวหรือกิจกรรมที่เคยชอบ
• •ไม่เข้าใจสีหน้าท่าทางคนอื่น ดูเหมือนไม่เห็นอกเห็นใจ
• •อารมณ์แบน หรือแสดงอารมณ์ไม่เข้ากับสถานการณ์
• •กินไม่หยุด หรือหยิบอาหารจากจานคนอื่น
• •วางแผนงานและจัดลำดับงานไม่ได้ NINDS ยกตัวอย่างว่าอาการแรกอาจเป็นการจัดการเงินผิดพลาด

ชนิดภาษาเด่น

กรมการแพทย์ระบุว่าผู้ป่วยนึกคำพูดไม่ออก พูดติดขัดตะกุกตะกัก หรือถึงขั้นไม่รู้ความหมายของคำที่ใช้ทุกวัน NINDS เรียกกลุ่มนี้ว่าภาวะเสียการสื่อความแบบค่อยเป็นค่อยไป (primary progressive aphasia) ซึ่งกระทบทั้งการพูด อ่าน เขียน และเข้าใจคำพูด และในที่สุดอาจพูดไม่ได้

NINDS ยังระบุว่าโรคในกลุ่มนี้บางชนิดเริ่มที่การเคลื่อนไหว เช่น หกล้ม กลืนลำบาก กล้ามเนื้อแข็ง

ต่างจากอัลไซเมอร์อย่างไร

• •อายุที่เริ่ม: สมองส่วนหน้าเสื่อมมักเริ่มวัยทำงาน (กรมการแพทย์ 45–65 ปี) ส่วนอัลไซเมอร์ส่วนใหญ่เริ่มหลัง 65 ปี
• •อาการแรก: สมองส่วนหน้าเสื่อมเด่นที่พฤติกรรมหรือภาษา ความจำอาจยังดีในช่วงแรก ส่วนอัลไซเมอร์มักเริ่มจากจำเรื่องใหม่ไม่ได้
• •ตำแหน่งที่ฝ่อ: ส่วนหน้าและขมับส่วนหน้า เทียบกับอัลไซเมอร์ที่มักฝ่อด้านหลัง (กรมการแพทย์)

NINDS ระบุว่าโรคนี้วินิจฉัยยากเพราะอาการคล้ายโรคอื่น บางคนเป็นทั้งโรคนี้และอัลไซเมอร์ร่วมกัน และเพราะโรคพบไม่บ่อย แพทย์บางท่านจึงอาจไม่คุ้นกับอาการ อ่านเรื่องอัลไซเมอร์ที่ อัลไซเมอร์คืออะไร และสมองเสื่อมที่เริ่มก่อนวัยที่ สมองเสื่อมก่อนวัย

ทำไมมักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นปัญหาจิตเวชหรือนิสัยเปลี่ยน

กรมการแพทย์ระบุว่าส่วนที่ยากคืออาการมักคล้ายโรคทางจิตเวช ทำให้พลาดการวินิจฉัย และ NINDS ระบุว่าชนิดพฤติกรรมเด่นบางครั้งถูกวินิจฉัยผิดเป็นโรคทางอารมณ์ เช่น ซึมเศร้า

ในชีวิตจริง ครอบครัวอาจคิดว่าพ่อ "เปลี่ยนไปเพราะเครียดเรื่องงาน" แม่ "ใจร้ายขึ้น" หรือคู่ชีวิต "หมดรักแล้ว" NINDS อธิบายว่าญาติอาจคิดว่าผู้ป่วยทำตัวไม่ดี จนเกิดความโกรธและขัดแย้ง แต่ความจริงคือผู้ป่วยควบคุมพฤติกรรมไม่ได้ และก่อนได้รับการวินิจฉัยมักไม่รู้ตัวว่าป่วย

กรมการแพทย์จึงย้ำว่าญาติหรือผู้ดูแลใกล้ชิดเป็นส่วนสำคัญในการพาผู้ป่วยเข้ารับการรักษา ถ้าคนวัยกลางคนบุคลิกเปลี่ยนไปมากจนคนรอบตัวสังเกตได้ ควรพาไปพบแพทย์ที่สถานพยาบาลใกล้บ้านเพื่อประเมิน

กรรมพันธุ์เกี่ยวข้องแค่ไหน

NINDS ระบุว่า

• •ผู้ที่มีคนในครอบครัวเป็นโรคนี้มีโอกาสเป็นมากกว่า
• •ประมาณหนึ่งในสามของผู้ป่วยเป็นแบบถ่ายทอดทางพันธุกรรม จากพ่อหรือแม่สู่ลูก และมักตรวจพบได้ด้วยการตรวจยีน
• •ยีนบางตัวถ้าได้รับการเปลี่ยนแปลงมา แทบแน่นอนว่าจะเป็นโรค แต่ทำนายอายุที่เริ่มและอาการไม่ได้

การตรวจยีนมีผลต่อทั้งครอบครัว ควรตัดสินใจหลังคุยกับแพทย์ประสาทวิทยาหรือผู้เชี่ยวชาญด้านพันธุกรรม อ่านเพิ่มเรื่องกรรมพันธุ์ของสมองเสื่อมที่ อัลไซเมอร์ถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ไหม

วินิจฉัยอย่างไร

NINDS ระบุว่าแพทย์อาจซักประวัติตัวผู้ป่วยและครอบครัว ตรวจร่างกาย ตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อแยกโรคอื่นรวมถึงอัลไซเมอร์ ประเมินพฤติกรรม ความจำ ภาษา ถ่ายภาพสมอง และอาจตรวจยีน รวมถึงประเมินทางจิตเวชเพื่อดูว่าซึมเศร้าหรือโรคจิตเวชอื่นเป็นสาเหตุหรือมีส่วนร่วมหรือไม่ กรมการแพทย์ระบุว่าปัจจุบันเน้นการประเมินอาการเป็นสำคัญ

แนวทางเวชปฏิบัติภาวะสมองเสื่อม พ.ศ. 2563 ระบุว่าราวร้อยละ 9 ของภาวะสมองเสื่อมมีสาเหตุที่อาจแก้ไขได้ เช่น ไทรอยด์ ขาดวิตามินบี 12 หรือผลข้างเคียงยา จึงต้องตรวจหาสาเหตุเหล่านี้ก่อนเสมอ

รักษาได้ไหม และดูแลพฤติกรรมอย่างไร

กรมการแพทย์ระบุว่าปัจจุบันยังไม่มียาที่ทำให้หาย จึงเน้นการรักษาตามอาการและประคับประคอง ให้ผู้ป่วยยังช่วยเหลือตัวเองได้และมีคุณภาพชีวิตที่ดี ประกอบด้วย

• •ยาควบคุมพฤติกรรมผิดปกติ NINDS ระบุว่ายาต้านซึมเศร้ากลุ่ม SSRI มักใช้กับพฤติกรรมขาดการยับยั้งชั่งใจและหุนหันพลันแล่น และผู้ที่ก้าวร้าวหรือหลงผิดบางรายใช้ยาต้านโรคจิตขนาดต่ำ ทั้งหมดต้องอยู่ในการดูแลของแพทย์
• •การรักษาโดยไม่ใช้ยา เน้นการปรับพฤติกรรมและหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นที่ทำให้ผู้ป่วยแสดงพฤติกรรมไม่เหมาะสม (กรมการแพทย์)
• •ฝึกพูดกับนักแก้ไขการพูด และเมื่อพูดไม่ได้แล้ว ใช้การสื่อสารชดเชย เช่น ภาษาท่าทาง กระดานเขียน หรืออุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ (กรมการแพทย์)

ห้ามหยุดหรือปรับยาที่แพทย์สั่งเอง ถ้ายาทำให้ง่วงซึม เดินเซ หรือพฤติกรรมเปลี่ยน ให้กลับไปคุยกับแพทย์

เคล็ดลับดูแลพฤติกรรมที่บ้าน

• •ถ้ากินไม่หยุด NINDS แนะนำให้ดูแลขณะกิน จำกัดตัวเลือกอาหาร ล็อกตู้และตู้เย็น และชวนทำกิจกรรมอื่น
• •จัดกิจวัตรให้คงที่ ลดสถานการณ์ที่เคยกระตุ้นให้เกิดเรื่อง
• •ไม่ต้องเถียงหรือสอนเรื่องมารยาท เพราะผู้ป่วยควบคุมไม่ได้
• •อธิบายคนรอบตัว เช่น เพื่อนบ้าน หรือเพื่อนร่วมงาน ว่าเป็นอาการของโรค

ผลกระทบต่อการงานและการเงินของครอบครัว

เพราะโรคนี้มักเกิดในวัยทำงาน NINDS ระบุว่าผู้ป่วยอาจตกงานเพราะทำงานเดิมไม่ได้ และผู้ดูแลอาจต้องหางานเพิ่ม ลดชั่วโมง หรือลาออกเพื่อดูแล

NINDS แนะนำให้จัดทำหรือปรับปรุงเอกสารทางกฎหมาย เช่น พินัยกรรม และการมอบอำนาจเรื่องการรักษาและการเงิน โดยเร็วหลังได้รับการวินิจฉัย และถ้าจำเป็นอาจต้องลดหรือตัดสิทธิ์การเข้าถึงเงินของผู้ป่วย เพราะ NINDS ระบุว่าบางรายมีปัญหาจัดการเงินเป็นอาการแรก ในไทย เรื่องนิติกรรม การเป็นคนเสมือนไร้ความสามารถหรือไร้ความสามารถ ต้องปรึกษานักกฎหมาย อ่านเพิ่มที่ พ่อแม่สมองเสื่อม ทำนิติกรรมได้ไหม

ผู้ดูแลเองก็ต้องได้พัก NINDS แนะนำให้ตรวจสุขภาพตัวเอง หาผู้ช่วยดูแลชั่วคราว และเข้ากลุ่มผู้ดูแล ถ้ารู้สึกหมดหนทาง โทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 (ฟรี 24 ชั่วโมง) ถ้ามีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323

เรื่องเข้าใจผิดที่พบบ่อย

"อายุยังไม่ถึง 60 เป็นสมองเสื่อมไม่ได้" ไม่จริง สมองส่วนหน้าเสื่อมเป็นสาเหตุที่พบได้ของสมองเสื่อมก่อนวัย (NINDS)

"ความจำยังดี แปลว่าไม่ใช่สมองเสื่อม" โรคนี้อาจเริ่มที่พฤติกรรมหรือภาษาโดยความจำยังดี

"เขาแกล้งทำ" ผู้ป่วยควบคุมพฤติกรรมไม่ได้และมักไม่รู้ตัว

ต้องไปโรงพยาบาลทันทีเมื่อไร

ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •บุคลิกหรือพฤติกรรมเปลี่ยนขึ้นมาทันทีในไม่กี่ชั่วโมงหรือวัน สับสน ซึมลง
• •แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีกทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด
• •ชัก หรือหมดสติ
• •ก้าวร้าวจนอาจทำร้ายตัวเองหรือผู้อื่น
• •มีความคิดทำร้ายตัวเอง (ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323)

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เม็มโมร่า (MEMORA)

เม็มโมร่า (MEMORA) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0069 ผลิตโดย บริษัท โอดี อินโนวาคอสเม็กซ์ จำกัด (ปทุมธานี) จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. ฉลากระบุรับประทานวันละ 1 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: เห็ดหัวลิง (Lion's Mane) 250 มก. · สารสกัดพรมมิ (Brahmi) 150 มก. · โคลีน ไบทาร์เทรต (99%) 90 มก. (เทียบเป็นตัวโคลีนราว 37 มก. คำนวณ) · สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. · ไพริดอกซิน ไฮโดรคลอไรด์ 2 มก. (เทียบเป็นวิตามินบี 6 ราว 1.65 มก. คำนวณ) · ส่วนอื่น ได้แก่ เปลือกแคปซูลเจลาติน สี INS171 (ไทเทเนียมไดออกไซด์) INS551 INS470ii และมอลโตเด็กซ์ตริน

คำเตือนบนฉลาก: อาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า · เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน · ควรรับประทานอาหารหลากหลาย ครบ 5 หมู่

สำหรับครอบครัวที่สงสัยสมองส่วนหน้าเสื่อม: ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ช่วยพฤติกรรม ภาษา ความจำ หรือชะลอสมองส่วนหน้าเสื่อม สิ่งที่ต้องทำคือพาไปพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ ผู้ที่ใช้ยาควบคุมพฤติกรรมหรือยาจิตเวชอยู่ห้ามหยุดหรือปรับยาเอง และต้องแจ้งแพทย์เรื่องอาหารเสริมทุกชนิด

หลักฐานของแต่ละส่วนประกอบ เทียบปริมาณที่ใช้ในงานวิจัยกับปริมาณในแคปซูล

• •เห็ดหัวลิง 250 มก. — งานในผู้มีภาวะปริชานบกพร่องเล็กน้อย 30 คนใช้วันละ 3 กรัม (มากกว่าในแคปซูล 12 เท่า คำนวณ) และคะแนนลดลงอย่างมีนัยสำคัญหลังหยุด 4 สัปดาห์ ฉลากไม่ระบุว่าเป็นดอกเห็ด เส้นใย หรือสารสกัด และมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •สารสกัดพรมมิ 150 มก. — งานในผู้ใหญ่สุขภาพดีที่พบผลเล็กบางด้านใช้สารสกัดมาตรฐานวันละ 300 มก. นาน 12 สัปดาห์ (2 เท่า คำนวณ) ในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ งานทบทวนพบว่าไม่ต่างจากยาหลอก โดยหลักฐานมีความเชื่อมั่นต่ำมาก ฉลากไม่ระบุปริมาณสารบาโคไซด์ และอาจทำให้ท้องไส้ไม่สบาย
• •โคลีนราว 37 มก. (คำนวณ) — ราว 7–9% ของปริมาณที่ผู้ใหญ่ควรได้รับต่อวัน (คำนวณ) งานทดลองให้โคลีนเสริมขนาดสูงกว่านี้มาก ไม่พบผลต่อความจำ
• •สารสกัดใบแปะก๊วย 50 มก. — งาน GEM ในผู้สูงอายุ 3,069 คน ใช้วันละ 240 มก. (4.8 เท่า คำนวณ) ไม่ลดการเกิดสมองเสื่อมและไม่ชะลอความจำถดถอย งานทบทวน Cochrane สรุปว่าหลักฐานไม่สอดคล้องและเชื่อถือไม่ได้ ใบแปะก๊วยเป็นที่มาของคำเตือนเรื่องเลือดแข็งตัวช้า
• •วิตามินบี 6 ราว 1.65 มก. (คำนวณ) — ใกล้เคียงปริมาณที่ผู้สูงอายุควรได้รับต่อวัน งาน VITACOG ใช้บี 6 วันละ 20 มก. ร่วมกับโฟลิกและบี 12 ซึ่งแคปซูลนี้ไม่มี และงานรวมราว 22,000 คนพบว่าวิตามินบีไม่ช่วยการทำงานด้านความคิด

ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้เอง และผลิตภัณฑ์นี้ไม่ได้มีไว้เพื่อป้องกัน ชะลอ หรือรักษาภาวะสมองเสื่อม

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (เช่น วาร์ฟาริน) ยาต้านเกล็ดเลือด (เช่น แอสไพริน โคลพิโดเกรล) ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด ผู้มีเลือดออกง่าย หรือจะผ่าตัดหรือทำฟัน: ฉลากเตือนว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ต้องปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ผู้ใช้ยาจิตเวช ยาสมองเสื่อม หรือยาหลายชนิด: ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง พรมมิยับยั้งเอนไซม์ตับหลายตัวในหลอดทดลอง ต้องแจ้งแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
• •ผู้เป็นลมชักหรือใช้ยากันชัก: ใบแปะก๊วยมีรายงานการชัก ต้องปรึกษาแพทย์
• •ผู้เป็นโรคไทรอยด์: แจ้งแพทย์ก่อน
• •ผู้แพ้เห็ดหรือมีประวัติแพ้อาหารและสมุนไพร: เห็ดหัวลิงมีรายงานการแพ้รุนแรง
• •ผู้ที่กินวิตามินรวมหรือบีรวมอยู่แล้ว: ให้นับวิตามินบี 6 จากทุกแหล่งรวมกัน
• •ผู้ป่วยที่กินไม่หยุดหรือลืมว่ากินอะไรไปแล้ว: ให้ผู้ดูแลเป็นคนจัดยาและอาหารเสริมทุกชนิด

ผลิตภัณฑ์นี้มีสารสกัดใบแปะก๊วย ฉลากระบุว่าอาจมีผลให้เลือดแข็งตัวช้า ผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ผู้ที่จะผ่าตัด ผู้มีประวัติชัก และผู้ที่ใช้ยาสมองเสื่อมหรือยาประจำตัวอื่น ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน ห้ามหยุดหรือปรับยาที่แพทย์สั่งเอง ผลิตภัณฑ์นี้ไม่ใช่ยา ไม่ใช้แทนการตรวจวินิจฉัยหรือการรักษาภาวะสมองเสื่อม

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเม็มโมร่าทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาสมองเสื่อม ยาพาร์กินสัน และยาจิตเวช แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนการตรวจหาสาเหตุของอาการหลงลืม อาการสั่น หรือพฤติกรรมที่เปลี่ยนไป

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ สับสนหรือพฤติกรรมเปลี่ยนขึ้นมาทันที ซึมลงปลุกยาก หมดสติแม้ชั่วครู่ แขนขาอ่อนแรงหรือชาครึ่งซีกทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด เดินเซทรงตัวไม่ได้ ชัก เจ็บแน่นหน้าอก หรือหกล้มศีรษะกระแทกแล้วมีอาการผิดปกติ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 · หากมีความคิดทำร้ายตัวเอง ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 และโทรปรึกษาสายด่วนสุขภาพจิต 1323 ได้ (ฟรี 24 ชั่วโมง)