บทความความรู้สุขภาพ

เกี่ยวกับ ความรู้โภชนาการทางการแพทย์

ไขมันพอกตับ สูบบุหรี่ได้ไหม บุหรี่ทำให้ตับแย่ลงจริงหรือ

คำตอบสั้น: คนที่เป็นไขมันพอกตับไม่ควรสูบบุหรี่ แนวทางเวชปฏิบัติโรคตับคั่งไขมัน (MASLD) ของสมาคมโรคตับแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2569 แนะนำอย่างยิ่งให้งดสูบบุหรี่ เพราะบุหรี่เพิ่มความเสี่ยงที่โรคจะดำเนินไปมากขึ้น งานวิจัยจากข้อมูลสำรวจสุขภาพคนไทยพบว่าผู้หญิงที่เป็นไขมันพอกตับและยังสูบบุหรี่ มีความเสี่ยงเสียชีวิตสูงกว่าคนไม่เคยสูบราว 2 เท่า ส่วนคนที่กังวลว่าเลิกแล้วน้ำหนักขึ้น ให้เลิกบุหรี่ควบคู่กับคุมน้ำหนัก ไม่ใช่สูบต่อ

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

  • แนวทางไทย 2569 ให้ งดสูบบุหรี่และงดแอลกอฮอล์ ในคนที่เป็นหรือเสี่ยงไขมันพอกตับ ระดับคำแนะนำ “แนะนำอย่างยิ่ง”
  • งานวิเคราะห์รวม 19 งานวิจัย ผู้เข้าร่วมกว่า 450,000 คน (ปี 2568) พบคนสูบบุหรี่มีโอกาสเป็นไขมันพอกตับสูงกว่าคนไม่สูบราว 1.3 เท่า
  • ข้อมูลคนไทย 7,529 คนที่เป็นไขมันพอกตับ พบผู้หญิงที่ยังสูบอยู่มีความเสี่ยงเสียชีวิตราว 2 เท่าของคนไม่เคยสูบ
  • เลิกบุหรี่แล้วน้ำหนักมักขึ้น งานวิจัยเกาหลีพบว่า น้ำหนักที่ขึ้นหลังเลิก คือตัวที่ทำให้ความเสี่ยงไขมันพอกตับสูง จึงต้องวางแผนคุมน้ำหนักไปพร้อมกัน
  • ยังไม่มีงานวิจัยที่เราตรวจซึ่งยืนยันว่าบุหรี่ไฟฟ้าปลอดภัยต่อตับ

ไขมันพอกตับกับบุหรี่ เกี่ยวกันอย่างไร

บุหรี่เป็นปัจจัยเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับไขมันพอกตับ ทั้งเรื่องโอกาสเกิดโรคและผลระยะยาว แม้สาเหตุหลักของโรคจะเป็นเรื่องเมแทบอลิซึม เช่น อ้วนลงพุง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง

ไขมันพอกตับ (MASLD) คือภาวะที่มีไขมันสะสมในตับร่วมกับความผิดปกติทางเมแทบอลิซึมอย่างน้อย 1 ข้อ ชื่อเดิมคือ NAFLD อ่านเรื่องชื่อใหม่ได้ที่ MASLD คืออะไร ชื่อใหม่ของไขมันพอกตับ

แนวทางของสมาคมโรคตับแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2569 ระบุว่าในการสำรวจระดับประเทศปี พ.ศ. 2563 และ 2565 พบคนไทยเป็นโรคนี้ร้อยละ 17.8–22.8 จึงเป็นเรื่องที่คนสูบบุหรี่จำนวนมากต้องรู้

สิ่งที่แนวทางไทยเขียนไว้เรื่องบุหรี่

  • ข้อเสนอแนะ 3.2.2: คนที่เสี่ยงหรือได้รับการวินิจฉัย MASLD แนะนำให้งดสูบบุหรี่และงดดื่มแอลกอฮอล์ เพราะเพิ่มความเสี่ยงต่อการดำเนินโรค (คุณภาพหลักฐานระดับดี แนะนำอย่างยิ่ง)
  • ข้อสรุปของแนวทางคือ ผู้ป่วยทุกรายควรได้รับคำแนะนำให้เลิกสูบบุหรี่

สูบบุหรี่ทำให้เป็นไขมันพอกตับมากขึ้นไหม

งานวิจัยเชิงสังเกตส่วนใหญ่พบว่าคนสูบบุหรี่มีโอกาสเป็นไขมันพอกตับสูงกว่า งานวิเคราะห์อภิมานในวารสาร Frontiers in Medicine ปี 2568 รวม 19 งานวิจัย ผู้เข้าร่วม 450,130 คน พบผลดังนี้

  • คนที่สูบบุหรี่มีโอกาสเป็นไขมันพอกตับสูงกว่าคนไม่สูบราว 1.30 เท่า
  • คนที่ยังสูบอยู่ในปัจจุบัน สูงกว่าราว 1.41 เท่า
  • สูบสะสมตั้งแต่ 20 ซอง-ปีขึ้นไป สูงกว่าราว 1.32 เท่า
  • ความสัมพันธ์ชัดขึ้นในคนที่มีปัญหาเมแทบอลิซึมร่วม เช่น ดัชนีมวลกายตั้งแต่ 24 (สูงกว่าราว 1.43 เท่า) และความดันตัวบนตั้งแต่ 125 มม.ปรอท (สูงกว่าราว 1.65 เท่า)
  • ควันบุหรี่มือสอง ก็สัมพันธ์กับโอกาสเป็นโรคสูงขึ้นเล็กน้อย ราว 1.13 เท่า

ซอง-ปี (pack-year) คือหน่วยวัดปริมาณบุหรี่ที่สูบสะสม คิดจากจำนวนซองที่สูบต่อวันคูณจำนวนปีที่สูบ เช่น สูบวันละ 1 ซองนาน 20 ปี เท่ากับ 20 ซอง-ปี

ข้อควรรู้: งานเหล่านี้เป็นงานเชิงสังเกต บอกความสัมพันธ์ได้ แต่ยังบอกไม่ได้ว่าบุหรี่เป็นต้นเหตุโดยตรงเท่าไร คนที่สูบบุหรี่มักมีพฤติกรรมอื่นร่วม เช่น ดื่มแอลกอฮอล์ ออกกำลังกายน้อย ถึงอย่างนั้นแนวทางไทยก็ยังให้งดบุหรี่ เพราะผลเสียต่อการดำเนินโรคและต่อหัวใจชัดเจนพอ

เป็นไขมันพอกตับอยู่แล้ว สูบต่อไปอันตรายแค่ไหน

ข้อมูลคนไทยพบว่าการสูบบุหรี่สัมพันธ์กับความเสี่ยงเสียชีวิตที่สูงขึ้นในคนที่เป็นไขมันพอกตับ โดยเห็นชัดในผู้หญิง งานวิจัยของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลและรามาธิบดี ตีพิมพ์ในวารสาร Frontiers in Medicine ปี 2563 ใช้ข้อมูลการสำรวจสุขภาพประชาชนไทยปี พ.ศ. 2551–2552 แล้วติดตามการเสียชีวิต

  • ติดตามผู้ที่เป็นไขมันพอกตับ 7,529 คน มีผู้เสียชีวิต 928 คน
  • ผู้หญิงที่ยังสูบบุหรี่ มีความเสี่ยงเสียชีวิตจากทุกสาเหตุราว 2.09 เท่า ของผู้หญิงที่ไม่เคยสูบ หลังปรับอายุ ดัชนีมวลกาย การดื่มแอลกอฮอล์ การออกกำลังกาย และโรคร่วมแล้ว
  • ผู้หญิงที่สูบสะสมตั้งแต่ 10 ซอง-ปี ความเสี่ยงสูงราว 5.4 เท่า
  • ผู้ชาย ผลไปทางเดียวกัน (ราว 1.41 เท่า) แต่ยังไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ แปลว่ายังสรุปแน่ชัดไม่ได้ ไม่ได้แปลว่าผู้ชายสูบแล้วปลอดภัย
  • ผู้หญิงที่ทั้งสูบบุหรี่และดื่มแอลกอฮอล์ตั้งแต่วันละ 10 กรัม ความเสี่ยงยิ่งสูงขึ้นมาก

งานจากฐานข้อมูล UK Biobank ของสหราชอาณาจักร (วารสาร Therapeutic Advances in Gastroenterology ปี 2568) พบไปทางเดียวกัน ในกลุ่มผู้ป่วย MASLD คนที่ไม่เคยสูบมีความเสี่ยงเสียชีวิตราว 0.43 เท่า ของคนที่ยังสูบ และคนที่เลิกแล้วหรือไม่เคยสูบเกิดตับแข็งน้อยกว่าคนที่ยังสูบ

ทำไมหมอพูดเรื่องหัวใจด้วย แนวทางไทยระบุว่าการสูบบุหรี่เป็นปัจจัยเสี่ยงหลักของโรคหัวใจและหลอดเลือด และแนะนำให้ผู้ป่วยไขมันพอกตับทุกรายได้รับการประเมินความเสี่ยงโรคหัวใจ และงาน UK Biobank พบว่าคนที่เลิกแล้วหรือไม่เคยสูบเกิดโรคหัวใจและหลอดเลือดสมองน้อยกว่าคนที่ยังสูบ

เลิกบุหรี่แล้วอ้วนขึ้น ตับจะแย่กว่าเดิมไหม

น้ำหนักที่ขึ้นหลังเลิกบุหรี่สัมพันธ์กับไขมันพอกตับจริง แต่ทางออกคือเลิกบุหรี่พร้อมคุมน้ำหนัก ไม่ใช่สูบต่อ งานวิจัยจากฐานข้อมูลประกันสุขภาพเกาหลี (วารสาร Gut and Liver ปี 2566) ติดตามผู้ใหญ่อายุ 40 ปีขึ้นไป 139,180 คน พบว่า

  • คนที่ เลิกบุหรี่แล้วน้ำหนักขึ้น มีโอกาสเป็นไขมันพอกตับสูงราว 5.5 เท่า เมื่อเทียบกับคนไม่สูบที่น้ำหนักคงที่
  • คนที่ น้ำหนักลดลง มีโอกาสเป็นไขมันพอกตับลดลง ไม่ว่าจะอยู่ในกลุ่มสูบบุหรี่แบบใด
  • เมื่อเทียบการตรวจสุขภาพ 2 รอบ (พ.ศ. 2552–2553 และ 2554–2555) คนที่เพิ่งเลิกและน้ำหนักคงที่ ยังมีโอกาสเป็นโรคใกล้เคียงคนที่สูบต่อ ผู้วิจัยจึงสรุปว่าควรติดตามและจัดการน้ำหนักหลังเปลี่ยนพฤติกรรมการสูบ

สรุปเป็นภาษาง่าย: ช่วงแรกหลังเลิกบุหรี่ ตับยังไม่ได้ดีขึ้นทันที และถ้าปล่อยให้อ้วนขึ้น โอกาสไขมันพอกตับจะเพิ่ม แต่ข้อมูลระยะยาวทั้งจากไทยและสหราชอาณาจักรชี้ว่าการไม่สูบสัมพันธ์กับการเสียชีวิตน้อยกว่า

วิธีคุมน้ำหนักช่วงเลิกบุหรี่ ตามหลักของแนวทางไทย 2569

  1. ตั้งเป้าน้ำหนัก ถ้าน้ำหนักเกินอยู่แล้ว แนวทางแนะนำให้ลดอย่างน้อยร้อยละ 5–10 ของน้ำหนักตั้งต้น อ่านรายละเอียดที่ ไขมันพอกตับต้องลดน้ำหนักกี่เปอร์เซ็นต์
  2. เตรียมของว่างแทนมวนบุหรี่ เช่น ผักสด ฝรั่งชิ้นเล็ก น้ำเปล่า แทนขนมกรุบกรอบ ชาเย็น กาแฟเย็นใส่นมข้น
  3. ลดน้ำตาลและเครื่องดื่มหวาน แนวทางไทยแนะนำลดแป้งขัดสี น้ำตาล ฟรุกโตส และเครื่องดื่มหวาน
  4. ขยับร่างกายเมื่ออยากบุหรี่ แนวทางไทยแนะนำแอโรบิกระดับปานกลางสะสมอย่างน้อย 150 นาทีต่อสัปดาห์
  5. ชั่งน้ำหนักสัปดาห์ละครั้ง ถ้าขึ้นต่อเนื่องให้คุยกับแพทย์หรือนักกำหนดอาหาร

บุหรี่ไฟฟ้าปลอดภัยต่อตับกว่าบุหรี่มวนไหม

ยังไม่มีหลักฐานที่เราตรวจซึ่งยืนยันว่าบุหรี่ไฟฟ้าปลอดภัยต่อตับ งานวิจัยที่ใช้ในบทความนี้ศึกษาการสูบบุหรี่แบบทั่วไป ไม่ได้แยกผลของบุหรี่ไฟฟ้ากับไขมันพอกตับ จึงสรุปไม่ได้ว่าการเปลี่ยนไปสูบบุหรี่ไฟฟ้าช่วยตับ

คำแนะนำของแนวทางไทยคือ งดสูบบุหรี่ ไม่ใช่เปลี่ยนชนิด ถ้าอยากเลิกแต่เลิกเองไม่สำเร็จ การใช้ยาช่วยเลิกบุหรี่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกรเป็นอีกทางหนึ่ง อ่านวิธีเลิกที่มีหลักฐานและสายด่วนเลิกบุหรี่ 1600 ได้ที่ เลิกบุหรี่ทำยังไง

ความเชื่อที่พบบ่อยเรื่องบุหรี่กับไขมันพอกตับ

ความเชื่อ: “บุหรี่ทำร้ายแค่ปอด ไม่เกี่ยวกับตับ” ไม่จริง แนวทางของสมาคมโรคตับแห่งประเทศไทยจัดการงดบุหรี่ไว้ในคำแนะนำหลักของผู้ป่วยไขมันพอกตับ ระดับ “แนะนำอย่างยิ่ง” และงานวิเคราะห์รวมปี 2568 พบความสัมพันธ์ระหว่างการสูบกับโอกาสเป็นไขมันพอกตับ

ความเชื่อ: “สูบน้อย ๆ วันละไม่กี่มวนไม่เป็นไร” งานวิจัยคนไทยพบว่าผู้หญิงที่ยังสูบอยู่มีความเสี่ยงเสียชีวิตสูงขึ้น และสูงขึ้นอีกในผู้ที่สูบสะสมตั้งแต่ 10 ซอง-ปี และควันบุหรี่มือสองก็ยังสัมพันธ์กับโอกาสเป็นโรค แนวทางไทยไม่ได้กำหนดปริมาณที่ปลอดภัย แต่ให้งด

ความเชื่อ: “เลิกบุหรี่แล้วอ้วน สู้สูบต่อดีกว่า” ไม่ถูก น้ำหนักที่ขึ้นเป็นปัญหาที่จัดการได้ และงานวิจัยเกาหลีพบว่าคนที่น้ำหนักลดลงมีโอกาสเป็นไขมันพอกตับลดลงในทุกกลุ่ม ส่วนข้อมูลระยะยาวชี้ว่าการไม่สูบสัมพันธ์กับการเสียชีวิตน้อยกว่า

คนสูบบุหรี่ที่เป็นไขมันพอกตับ ควรคุยกับแพทย์เรื่องอะไร

บอกแพทย์ตรง ๆ ว่าสูบมานานเท่าไร วันละเท่าไร และดื่มแอลกอฮอล์ไหม เพราะแพทย์ใช้ข้อมูลนี้ประเมินทั้งความเสี่ยงหัวใจและแผนดูแลตับ

เรื่องที่ควรถามแพทย์ในการนัดครั้งถัดไป

  • ควรประเมินพังผืดในตับไหม แนวทางไทยใช้ค่า FIB-4 เป็นการตรวจลำดับแรก ถ้าต่ำกว่า 1.3 ให้ตรวจซ้ำทุก 1–2 ปี ถ้าอยู่ระหว่าง 1.3–2.67 ให้ตรวจเพิ่ม เช่น ไฟโบรสแกน
  • FIB-4 คือคะแนนที่คำนวณจากอายุ ค่า AST ค่า ALT และเกล็ดเลือด ใช้คัดกรองว่าใครอาจมีพังผืดในตับมาก
  • ความดัน น้ำตาล และไขมันในเลือดอยู่ในเป้าหรือยัง แนวทางไทยตั้งเป้าน้ำตาลสะสม (HbA1c) ต่ำกว่าร้อยละ 7 ในผู้ป่วยเบาหวาน และความดันต่ำกว่า 130/80 มม.ปรอท ในผู้ป่วยความดันโลหิตสูง หรือตามที่แพทย์ปรับให้เหมาะกับแต่ละคน
  • มียาหรือบริการช่วยเลิกบุหรี่ที่เหมาะกับโรคและยาที่กินอยู่ไหม

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที

ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง

คำถามที่พบบ่อย

เป็นไขมันพอกตับ สูบบุหรี่ได้ไหม

ไม่ควรสูบ แนวทางเวชปฏิบัติโรคตับคั่งไขมันของสมาคมโรคตับแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2569 แนะนำอย่างยิ่งให้ผู้ที่เป็นหรือเสี่ยงไขมันพอกตับงดสูบบุหรี่และงดแอลกอฮอล์ เพราะเพิ่มความเสี่ยงต่อการดำเนินโรค

สูบบุหรี่ทำให้เป็นไขมันพอกตับได้ไหม

งานวิเคราะห์รวม 19 งานวิจัยปี 2568 พบว่าคนสูบบุหรี่มีโอกาสเป็นไขมันพอกตับสูงกว่าคนไม่สูบราว 1.3 เท่า แต่เป็นงานเชิงสังเกต จึงบอกความสัมพันธ์ ไม่ได้พิสูจน์ว่าบุหรี่เป็นต้นเหตุเดียว

เลิกบุหรี่แล้วอ้วน ไขมันพอกตับจะแย่ลงไหม

น้ำหนักที่ขึ้นหลังเลิกสัมพันธ์กับโอกาสเป็นไขมันพอกตับสูงขึ้น จึงควรเลิกบุหรี่พร้อมคุมอาหารและออกกำลังกาย งานวิจัยเกาหลีพบว่าคนที่น้ำหนักลดลงมีโอกาสเป็นไขมันพอกตับลดลงในทุกกลุ่ม

บุหรี่ไฟฟ้าทำร้ายตับไหม

ยังไม่มีหลักฐานที่ยืนยันว่าบุหรี่ไฟฟ้าปลอดภัยต่อตับ งานวิจัยส่วนใหญ่ศึกษาบุหรี่ทั่วไป และแนวทางไทยแนะนำให้งดสูบบุหรี่ ไม่ใช่เปลี่ยนชนิดที่สูบ

ควันบุหรี่มือสองเกี่ยวกับไขมันพอกตับไหม

งานวิเคราะห์รวมปี 2568 พบว่าการได้รับควันบุหรี่มือสองสัมพันธ์กับโอกาสเป็นไขมันพอกตับสูงขึ้นเล็กน้อย ราว 1.13 เท่า

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-11

อ่านต่อ

หน่อไม้ปี๊บ อาหารกระป๋องทำเอง ต้มกี่นาที โบทูลิซึมมีอาการอย่างไร

หน่อไม้อัดปี๊บทำเองเคยทำให้คนป่วยโบทูลิซึม 163 คนที่น่านปี 2549 WHO ระบุว่าความร้อนเกิน 85 องศา 5 นาทีทำลายพิษได้ หนังตาตก กลืนลำบาก หายใจลำบาก โทร 1669

เครื่องใน ตับหมู ไส้ เลือดหมู คนเป็นเกาต์ ไขมันสูง กินได้ไหม กินดิบเสี่ยงอะไร

ตับหมู 1 ช้อนโต๊ะมีคอเลสเตอรอล 62 มก. เลือดหมูสุก 4 มก. ตามข้อมูลกรมอนามัย คนเป็นเกาต์ควรเลี่ยงตับ หัวใจ กึ๋น และห้ามกินเลือดหมูดิบเพราะไข้หูดับ

อาหารค้างคืน อุ่นกินได้ไหม ผู้สูงอายุ คนเป็นเบาหวาน โรคไต เสี่ยงอาหารเป็นพิษไหม

อาหารค้างคืนกินได้ถ้าแช่เย็นภายใน 2 ชั่วโมงและอุ่นให้ร้อนทั่วถึงตามหลัก WHO ผู้สูงอายุ คนเป็นเบาหวาน โรคไต เสี่ยงป่วยหนักกว่า อาการไหนต้องไป รพ.

มะเฟือง คนเป็นโรคไตกินได้ไหม น้ำมะเฟืองทำไตวาย สะอึก ชัก ได้จริงหรือ

มะเฟืองมีกรดออกซาลิกสูงและมีสารพิษต่อระบบประสาท คนเป็นโรคไตหรือฟอกไตเสี่ยงสะอึก สับสน ชัก ส่วนคนไตปกติที่ดื่มน้ำมะเฟืองเปรี้ยวมากอาจไตวายเฉียบพลัน

ดูบทความความรู้สุขภาพทั้งหมด(ทั้งหมด 106 บทความ)
📞 โทรปรึกษาฟรีทัก LINEสอบถามโปรโมชันFacebookแชท