ภูมิแพ้จมูกแล้วไม่ได้กลิ่น เกิดจากอะไร กลับมาได้กลิ่นไหม

คำตอบสั้น: ภูมิแพ้จมูกทำให้ได้กลิ่นลดลงได้ และ MedlinePlus (สารานุกรมการแพทย์ของห้องสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติสหรัฐ) ระบุว่าการไม่ได้กลิ่นชั่วคราวพบได้บ่อยเมื่อเป็นหวัดหรือภูมิแพ้จมูก สาเหตุที่พบบ่อยอื่น ๆ ตาม NHS คือ หวัด ไข้หวัดใหญ่ โควิด-19 ไซนัสอักเสบ และติ่งเนื้อในจมูก (ริดสีดวงจมูก) ส่วนน้อยเกิดจากยาบางชนิดหรือโรคทางสมองและระบบประสาท NHS ระบุว่าการได้กลิ่นอาจกลับมาเป็นปกติในไม่กี่สัปดาห์หรือไม่กี่เดือน แต่บางครั้งรักษาไม่ได้และอาจเป็นถาวร ถ้ายังไม่กลับมาในไม่กี่สัปดาห์ให้พบแพทย์ ระหว่างนี้ต้องระวังเรื่องแก๊สรั่ว ไฟไหม้ และอาหารบูด เพราะอาจไม่ได้กลิ่น

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •ภูมิแพ้จมูกเป็นสาเหตุหนึ่งที่พบบ่อย ร่วมกับหวัด ไข้หวัดใหญ่ โควิด-19 ไซนัสอักเสบ และริดสีดวงจมูก (NHS ทบทวน 1 ธ.ค. 2566)
• •อายุมากขึ้นก็ได้กลิ่นลดลงได้ NHS ระบุว่าพบบ่อย และ MedlinePlus ระบุว่าการได้กลิ่นลดลงจากอายุยังไม่มีวิธีรักษา
• •รักษาที่สาเหตุ เช่น ยาพ่นจมูกสเตียรอยด์เมื่อเป็นไซนัสอักเสบหรือริดสีดวงจมูก ยาแก้แพ้เมื่อเกิดจากภูมิแพ้ หรือผ่าตัดเมื่อมีสิ่งอุดกั้น ตามที่แพทย์พิจารณา
• •การฝึกดมกลิ่น NHS ระบุว่าช่วยได้ในบางคน MedlinePlus ใช้คำว่าช่วยได้ในผู้ป่วยส่วนน้อย
• •ไม่ได้กลิ่นนานเกินไม่กี่สัปดาห์ ให้พบแพทย์ เพื่อหาสาเหตุ เช่น ไซนัสอักเสบหรือริดสีดวงจมูก
• •ติดเครื่องตรวจจับควันและแก๊สในบ้าน และเขียนวันที่เปิดอาหารไว้ ตามคำแนะนำของ MedlinePlus

ภูมิแพ้จมูกทำให้ไม่ได้กลิ่นได้อย่างไร

ตัวรับกลิ่นอยู่สูงขึ้นไปในโพรงจมูก MedlinePlus (หน้าการได้กลิ่นผิดปกติ ทบทวน 28 ก.ค. 2568) อธิบายว่าการไม่ได้กลิ่นเกิดได้จาก 2 ทาง คือ มีภาวะที่ทำให้อากาศขึ้นไปไม่ถึงตัวรับกลิ่น หรือตัวรับกลิ่นเสียหายหรือหายไป

ภูมิแพ้จมูกและหวัดทำให้ไม่ได้กลิ่นชั่วคราวได้บ่อย MedlinePlus ระบุไว้ตรง ๆ ว่าการไม่ได้กลิ่นชั่วคราวพบได้บ่อยเมื่อเป็นหวัดหรือภูมิแพ้จมูก เช่น โรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ และอาจเกิดหลังการเจ็บป่วยจากไวรัส แหล่งที่เราเปิดอ่านไม่ได้อธิบายกลไกละเอียดว่าเยื่อบุจมูกที่บวมจากภูมิแพ้ปิดทางอากาศอย่างไร

ริดสีดวงจมูกเป็นอีกสาเหตุที่ต้องนึกถึง NHS (หน้าริดสีดวงจมูก ทบทวน 29 มิ.ย. 2566) ระบุว่าอาการของริดสีดวงจมูก ได้แก่ คัดจมูก น้ำมูกไหล รู้สึกมีน้ำมูกไหลลงคอ ได้กลิ่นหรือรับรสลดลง และนอนกรน ส่วน MedlinePlus (หน้าริดสีดวงจมูก) ระบุว่าติ่งเนื้อเหล่านี้ไม่ใช่มะเร็ง และดูเหมือนจะเกิดจากการบวมและอักเสบของเยื่อบุจมูกเป็นเวลานานจากภูมิแพ้ หอบหืด หรือการติดเชื้อ อ่านต่อได้ที่ ริดสีดวงจมูกเกิดจากอะไร

ไซนัสอักเสบก็ทำให้ได้กลิ่นลดลง NHS ระบุว่าได้กลิ่นลดลงเป็นอาการหลักอย่างหนึ่งของไซนัสอักเสบ และแนวทาง TAC 2568 (แนวทางการวินิจฉัยและรักษาโรคหืดในประเทศไทยสำหรับผู้ใหญ่ ของสมาคมสภาองค์กรโรคหืดแห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นแนวทางของสมาคมวิชาชีพ) ใช้ "รับกลิ่นลดลง" เป็นหนึ่งในอาการที่ใช้วินิจฉัยไซนัสอักเสบเรื้อรัง อ่านต่อที่ ไซนัสอักเสบเรื้อรัง

ได้กลิ่นลดลงแล้วรสอาหารเปลี่ยนด้วย MedlinePlus อธิบายว่าการได้กลิ่นช่วยให้รับรสได้ดีขึ้น หลายคนที่ไม่ได้กลิ่นจึงบอกว่ารับรสไม่ได้ด้วย แต่ส่วนใหญ่ยังแยกรสเค็ม หวาน เปรี้ยว และขมได้ เพราะรับรู้ด้วยลิ้น สิ่งที่แยกไม่ออกคือรสชาติอื่น ๆ ของอาหาร

จมูกไม่ได้กลิ่นจากสาเหตุอื่นมีอะไรบ้าง

ไม่ใช่ทุกคนที่ไม่ได้กลิ่นจะเป็นภูมิแพ้ แหล่งที่เราเปิดอ่านระบุสาเหตุอื่นไว้ดังนี้

• •หลังติดเชื้อไวรัส NHS ระบุว่าหวัด ไข้หวัดใหญ่ และโควิด-19 เป็นสาเหตุที่พบบ่อย
• •อายุ NHS ระบุว่าการได้กลิ่นลดลงบ้างเมื่ออายุมากขึ้นเป็นเรื่องที่พบบ่อย MedlinePlus ระบุว่ากรณีส่วนใหญ่ไม่พบสาเหตุชัดเจน
• •ยาบางชนิด MedlinePlus ยกตัวอย่างยาที่ทำให้การรับกลิ่นเปลี่ยนหรือลดลง เช่น การใช้ยาพ่นแก้คัดจมูกต่อเนื่องนาน ยาฮอร์โมนเอสโตรเจน ยาลดความดันรีเซอร์พีน และอาจรวมถึงผลิตภัณฑ์ที่มีสังกะสี (ซิงค์) เป็นส่วนประกอบ ผู้ที่สงสัยว่ายาที่ใช้อยู่เป็นสาเหตุ ห้ามหยุดยาเอง ให้ถามแพทย์หรือเภสัชกร
• •สิ่งอุดกั้นในจมูก ได้แก่ ริดสีดวงจมูก ผนังกั้นจมูกผิดรูป และเนื้องอกในจมูก (MedlinePlus)
• •การติดเชื้อในจมูก คอ หรือไซนัส (MedlinePlus)
• •บาดเจ็บที่ศีรษะ การผ่าตัดจมูกหรือไซนัส และการฉายรังสีบริเวณศีรษะหรือใบหน้า (MedlinePlus)
• •โรคต่อมไร้ท่อ และภาวะขาดสารอาหาร (MedlinePlus ระบุไว้ในรายการสาเหตุ แต่ไม่ได้ระบุว่าเป็นสารอาหารชนิดใด)
• •โรคทางสมองและระบบประสาท MedlinePlus ระบุว่าการไม่ได้กลิ่นไม่ใช่เรื่องร้ายแรง แต่บางครั้งอาจเป็นสัญญาณของโรคระบบประสาท และระบุภาวะสมองเสื่อมไว้ในรายการสาเหตุ ส่วน NHS ระบุว่าพบน้อยที่เกิดจากโรคที่รุนแรงกว่า เช่น พาร์กินสัน หรือโรคลมชัก

ความผิดปกติของการได้กลิ่นมีหลายแบบ NHS แบ่งไว้ 4 แบบ คือ ไม่ได้กลิ่นเลย (anosmia) ได้กลิ่นลดลง (hyposmia) ได้กลิ่นผิดไปจากเดิม (parosmia) และได้กลิ่นที่ไม่มีอยู่จริง (phantosmia) เช่น กลิ่นควันหรือกลิ่นขนมปังไหม้

เรื่องสังกะสีชนิดพ่นจมูก สถาบันไลนัส พอลลิง มหาวิทยาลัยโอเรกอนสเตต (Linus Pauling Institute หน้าสังกะสี ทบทวน พ.ค. 2562) ระบุว่ามีรายงานผู้ที่สูญเสียการได้กลิ่นหลังใช้สังกะสีทางจมูก และภาวะนี้อาจไม่กลับคืน จึงแนะนำให้เลี่ยงสังกะสีชนิดเจลหรือสเปรย์พ่นจมูก อ่านเรื่องสังกะสีเพิ่มได้ที่ ซิงค์กับหวัด หลักฐานว่าอย่างไร

ไม่ได้กลิ่นอันตรายไหม เรื่องแก๊สรั่วและอาหารบูด

อันตรายหลักคืออาจไม่รู้ตัวเมื่อมีสิ่งผิดปกติ NHS เตือนว่าผู้ที่ไม่ได้กลิ่นอาจไม่ได้กลิ่นแก๊สรั่ว ไฟไหม้ และอาหารที่เสียแล้ว

MedlinePlus แนะนำวิธีลดความเสี่ยงในบ้านไว้ดังนี้

• •ติดเครื่องตรวจจับควัน
• •ใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าแทนเครื่องใช้แก๊สถ้าทำได้ เพราะอาจไม่ได้กลิ่นเมื่อแก๊สรั่ว หรือติดอุปกรณ์ตรวจจับแก๊สในบ้าน
• •เขียนวันที่เปิดอาหารไว้บนภาชนะ เพื่อไม่ให้กินอาหารบูด

สำหรับบ้านในไทยที่ใช้ถังแก๊สหุงต้ม คำแนะนำข้างต้นใช้ได้เช่นเดียวกัน ถ้าไม่แน่ใจเรื่องการติดตั้งอุปกรณ์ตรวจจับแก๊ส ให้ถามร้านหรือช่างที่ติดตั้งแก๊ส

เรื่องรสชาติอาหาร MedlinePlus ระบุว่าการเพิ่มเครื่องปรุงรสจัดในอาหารช่วยกระตุ้นการรับรสที่ยังเหลืออยู่ได้ ผู้ที่ต้องคุมเกลือ เช่น เป็นความดันสูงหรือโรคไต ควรระวังการเติมน้ำปลา ซีอิ๊ว หรือผงปรุงรสเพิ่ม และถามแพทย์หรือนักกำหนดอาหารว่าปรุงอย่างไรได้บ้าง

ภูมิแพ้จมูกไม่ได้กลิ่น จะกลับมาได้กลิ่นไหม

ขึ้นกับสาเหตุ NHS ระบุว่าการได้กลิ่นอาจกลับมาเป็นปกติในไม่กี่สัปดาห์หรือไม่กี่เดือน การรักษาที่สาเหตุอาจช่วยได้ แต่บางครั้งความผิดปกติของการได้กลิ่นรักษาไม่ได้และอาจเป็นถาวร

• •จากหวัดหรือการติดเชื้อทางเดินหายใจ MedlinePlus ระบุว่ามักกลับมาได้เองโดยไม่ต้องรักษา
• •จากภูมิแพ้หรือการติดเชื้อ NHS ระบุว่าการล้างจมูกด้วยน้ำเกลืออาจช่วยได้
• •จากริดสีดวงจมูก MedlinePlus (หน้าริดสีดวงจมูก) ระบุว่าการได้กลิ่นหรือรับรสที่ลดลง ไม่ได้ดีขึ้นทุกรายหลังรักษาด้วยยาหรือผ่าตัด
• •จากอายุ MedlinePlus ระบุว่ายังไม่มีวิธีรักษา

ภูมิแพ้จมูกเป็นโรคเรื้อรังที่อาการขึ้นลงตามสิ่งกระตุ้น เอกสารของคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล (อ้างแนวทางไทยฉบับปรับปรุง 2554) ระบุว่าอาการเป็น ๆ หาย ๆ ตามสิ่งกระตุ้น และการหลีกเลี่ยงสิ่งที่แพ้เป็นเรื่องสำคัญ อ่านภาพรวมได้ที่ ภูมิแพ้อากาศ อาการเป็นอย่างไร

แพทย์ตรวจอะไรเมื่อไม่ได้กลิ่น

เริ่มจากซักประวัติ MedlinePlus ระบุคำถามที่แพทย์มักถาม ได้แก่ เริ่มเป็นเมื่อไร ไม่ได้กลิ่นทุกกลิ่นหรือบางกลิ่น รับรสเปลี่ยนด้วยไหม มีอาการหวัดหรือภูมิแพ้ไหม ใช้ยาอะไรอยู่ และมีอาการอื่นร่วมไหม ก่อนไปพบแพทย์จึงควรจดรายการยาและผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิดที่ใช้อยู่ไปด้วย

ตรวจจมูกและตรวจเพิ่มเติมตามความจำเป็น MedlinePlus ระบุการตรวจที่อาจทำ ได้แก่

• •ส่องกล้องตรวจในโพรงจมูก
• •ทดสอบการได้กลิ่น และทดสอบเส้นประสาทรับกลิ่น
• •เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT) หรือเอ็มอาร์ไอ (MRI)

NHS ระบุว่าแพทย์ทั่วไปจะตรวจหาสาเหตุที่เห็นได้ชัดก่อน เช่น ไซนัสอักเสบหรือริดสีดวงจมูก และอาจส่งต่อแพทย์เฉพาะทางเมื่อยังไม่แน่ใจ

รักษาอาการไม่ได้กลิ่นอย่างไร

รักษาที่สาเหตุ MedlinePlus ระบุแนวทางที่แพทย์อาจใช้ ได้แก่ ยาแก้แพ้เมื่อสาเหตุคือภูมิแพ้ ปรับยาที่ใช้กับโรคอื่น ผ่าตัดแก้สิ่งอุดกั้น และดูแลโรคอื่นที่เป็นต้นเหตุ ส่วน NHS ระบุว่ายาพ่นหรือยาหยอดจมูกสเตียรอยด์อาจช่วยเมื่อเป็นไซนัสอักเสบหรือริดสีดวงจมูก

สำหรับภูมิแพ้จมูก แนวทาง TAC 2568 (ดัดแปลงจากแนวทางจมูกอักเสบภูมิแพ้ไทย 2565) วางการดูแลไว้ที่การหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้น ล้างจมูกด้วยน้ำเกลือ และยาต้านฮิสทามีนรุ่นที่ 2 หรือยาสเตียรอยด์พ่นจมูก โดยแพทย์เลือกตามความรุนแรง อ่านวิธีใช้ยาพ่นได้ที่ ยาพ่นจมูกสเตียรอยด์ ใช้อย่างไร

ระวังยาพ่นแก้คัดจมูก MedlinePlus เตือนว่าไม่ควรใช้ยาพ่นแก้คัดจมูกมากเกินไป เพราะทำให้คัดจมูกซ้ำ ๆ ได้ แนวทาง TAC 2568 ระบุให้ใช้ยาหดหลอดเลือดไม่เกิน 5 วัน

ผู้ที่ใช้ยาพ่นจมูกหรือยาแก้แพ้ตามที่แพทย์สั่งอยู่ ห้ามหยุดหรือลดยาเอง แม้จะรู้สึกว่ายังไม่ได้กลิ่นกลับมา ให้กลับไปคุยกับแพทย์ที่ดูแลว่าควรตรวจเพิ่มหรือปรับการรักษาอย่างไร

ฝึกดมกลิ่น (smell training) ช่วยได้จริงไหม

มีหลักฐานว่าช่วยได้ในบางคน แต่ไม่ใช่ทุกคน แหล่งที่เราเปิดอ่านใช้ถ้อยคำต่างกันเล็กน้อย

• •NHS (ทบทวน 1 ธ.ค. 2566) ระบุว่าการฝึกดมกลิ่นช่วยได้ในบางคน
• •MedlinePlus (ทบทวน 28 ก.ค. 2568) ระบุว่าการฝึกด้วยกลิ่นที่คุ้นเคยช่วยให้การได้กลิ่นดีขึ้นในผู้ป่วยส่วนน้อย
• •งานรวมผลวิจัย 13 งาน (คณะผู้วิจัยจากเยอรมนีและโปแลนด์ ตีพิมพ์ปี 2560 ในวารสาร Rhinology) นิยามการฝึกดมกลิ่นว่าเป็นการดมกลิ่นที่กำหนดไว้ทุกวัน และพบผลบวกต่อการแยกกลิ่น การบอกชื่อกลิ่น และค่าคะแนนการได้กลิ่นรวม ส่วนความไวในการรับกลิ่นเห็นผลน้อยถึงปานกลาง ผลแตกต่างกันตามสาเหตุของการไม่ได้กลิ่น ผู้วิจัยสรุปว่าควรพิจารณาเป็นทางเสริมหรือทางเลือกร่วมกับการรักษาที่มีอยู่ บทคัดย่อไม่ได้ระบุจำนวนผู้เข้าร่วม และไม่ได้ระบุว่างานที่นำมารวมมีกลุ่มเปรียบเทียบครบทุกงานหรือไม่ และไม่ได้แยกผลเฉพาะผู้ที่ไม่ได้กลิ่นจากภูมิแพ้จมูก

วิธีฝึกที่มีการแนะนำ NHS ไม่ได้อธิบายวิธีฝึกเอง แต่ให้ลิงก์ไปที่ AbScent องค์กรการกุศลในสหราชอาณาจักร (ปิดดำเนินการปี 2567 แต่ยังเปิดเว็บไซต์ไว้เป็นแหล่งข้อมูล) ข้อมูลต่อไปนี้จึงเป็นของ AbScent ไม่ใช่ของ NHS AbScent อธิบายว่าเป็นการตั้งใจดมกลิ่นชุดเดิม 4 กลิ่นทุกวัน กลิ่นละราว 20 วินาที วันละ 2 ครั้ง และส่วนใหญ่ฝึกอย่างน้อย 4 เดือน AbScent ระบุว่าไม่ใช่วิธีที่เห็นผลเร็ว และถ้าไม่แน่ใจว่าเหมาะกับตัวเองหรือไม่ ให้ถามแพทย์ทั่วไปหรือแพทย์หู คอ จมูก

การฝึกดมกลิ่นไม่ใช่การรักษาสาเหตุ ถ้าไม่ได้กลิ่นเพราะริดสีดวงจมูกหรือไซนัสอักเสบ ยังต้องให้แพทย์ตรวจและรักษาต้นเหตุ

เมื่อไรต้องไปพบแพทย์

นัดพบแพทย์ (ไม่เร่งด่วน)

• •การได้กลิ่นไม่กลับมาเป็นปกติในไม่กี่สัปดาห์ (NHS)
• •ไม่ได้กลิ่นต่อเนื่องหรือแย่ลง หรือมีอาการอื่นที่หาสาเหตุไม่ได้ (MedlinePlus)
• •มีน้ำมูกหรือเสมหะค้างนานเกินไม่กี่สัปดาห์ หรือมีอาการใหม่ เช่น ไม่ได้กลิ่น เจ็บคอ หรือกลืนลำบาก (NHS หน้าน้ำมูกค้าง ทบทวน 16 มิ.ย. 2569)

ไปโรงพยาบาลวันนี้ ไม่ต้องรอนัด ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้

• •อาการจมูกเป็นข้างเดียว เช่น คัดจมูกข้างเดียวไม่หาย
• •เลือดกำเดาไหล หรือน้ำมูกปนเลือด
• •มีสะเก็ดแห้งในจมูก

แนวทาง TAC 2568 จัดอาการกลุ่มนี้ไว้ในอาการเตือน (alarm symptoms) ของไซนัสอักเสบเรื้อรัง หน้า 23 ให้ "ให้การรักษาเบื้องต้นและส่งต่อ" ส่วนแผนภูมิหน้า 24 จัดไว้ใต้ "Emergency Refer" (ส่งต่อฉุกเฉิน) ส่วน NHS (หน้าอาการมะเร็งโพรงจมูกและไซนัส ทบทวน 17 ก.ย. 2568) จัดไว้ในกลุ่มนัดพบแพทย์ไม่เร่งด่วน และระบุว่าอาการเหล่านี้พบบ่อยและอาจเกิดจากโรคอื่นได้ แต่ควรให้แพทย์ตรวจ เราจึงจัดไว้ที่ไปโรงพยาบาลวันนี้ ส่วนอาการทางสมองและการมองเห็นจัดไว้ที่ 1669 ด้านล่าง

ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 ถ้ามีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ซึ่ง NHS (หน้าไมเกรน) จัดให้โทร 999 ทันที

• •ปวดศีรษะขึ้นมาทันทีและปวดรุนแรงมาก
• •พูดลำบาก หรือจำอะไรไม่ได้
• •มองไม่เห็น ตามัว หรือเห็นภาพซ้อน
• •ง่วงซึมหรือสับสน
• •ชัก
• •ขยับไม่ได้ หรือแขนขาหรือใบหน้าอ่อนแรงซีกใดซีกหนึ่ง

เรื่องเห็นภาพซ้อนที่เกิดขึ้นทันที NHS หน้ามะเร็งโพรงจมูกจัดไว้ในกลุ่มนัดพบแพทย์ แต่หน้าไมเกรนจัดเป็นเหตุโทร 999 เราจึงใช้ระดับที่ปลอดภัยกว่า

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าเอ็กซ์พลัส (Beta X Plus)

เบต้าเอ็กซ์พลัส (Beta X Plus) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ตรา เบต้า เอ็กซ์ พลัส เลข อย. 10-1-15662-5-0098 ผลิตโดย บริษัท โอดี สไตล์ จำกัด จัดจำหน่ายโดย บริษัท โฮปฟูล จำกัด บรรจุ 10 แคปซูล แคปซูลละ 800 มก. (น้ำหนักสุทธิ 8 กรัม) ฉลากระบุรับประทานวันละ 2 แคปซูล เลข อย. คือการจดแจ้งหรืออนุญาตผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่ใช่การรับรองสรรพคุณ

ส่วนประกอบต่อ 1 แคปซูลตามฉลาก: แอล-ซิสเทอีน (100%) 100 มก. · สารสกัดอะเซโรล่าเชอร์รี่ 100 มก. · แอล-อาร์จินีน (100%) 92.20 มก. · ผงกระชาย 75 มก. · ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% 50 มก. · แอล-ออร์นิทีน (100%) 50 มก. · ผงบร็อคโคลี 50 มก. · ไกลซีน (100%) 50 มก. · สารสกัดขิง 50 มก. · สารสกัดม่อน (mulberry) 20.650 มก. · สารสกัดเอลเดอร์เบอร์รี่ 20 มก. · เบต้า-แคโรทีน (10%) 10 มก. · ซิงค์ (100%) 5.8 มก. · กรดแพนโทธีนิก 3 มก. · กรดแอสคอร์บิก (วิตามินซี) 1.5 มก. · ไพริดอกซิน (วิตามินบี 6) 1 มก. · ไรโบฟลาวิน 98% (วิตามินบี 2) 0.85 มก.

ผงยีสต์เบต้า-กลูแคน 80% 50 มก. คิดเป็นเบต้ากลูแคนราว 40 มก. ต่อแคปซูล (คำนวณ) และเบต้า-แคโรทีน (10%) 10 มก. คิดเป็นเบต้าแคโรทีนราว 1 มก. ต่อแคปซูล (คำนวณ) วิตามินซีที่ฉลากระบุชัดคือ 3 มก. ต่อวันละ 2 แคปซูล (คำนวณ) ฉลากไม่ระบุปริมาณวิตามินซีในสารสกัดอะเซโรล่าเชอร์รี่ และไม่ระบุรูปเกลือของซิงค์

ข้อความบนฉลาก: คำเตือน "เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน" · "ผู้ที่เป็นโรคนิ่วไม่ควรรับประทาน" · กรอบข้อความ "ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค" · ฉลากมีข้อความให้กินอาหารหลากหลายครบ 5 หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสม

คำแนะนำของบทความ (ไม่ใช่ข้อความบนฉลาก): ผู้ที่เคยเป็นนิ่ว ให้ปรึกษาแพทย์ก่อน และผู้ใช้ยาประจำตัว ให้ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน

เรื่องการได้กลิ่น: ไม่มีหลักฐานว่าผลิตภัณฑ์นี้ทำให้กลับมาได้กลิ่น ลดอาการภูมิแพ้จมูก หรือทำให้ริดสีดวงจมูกยุบ ยังไม่พบงานวิจัยที่ทดสอบสูตรผลิตภัณฑ์นี้โดยตรง การหาสาเหตุและการรักษากับแพทย์ยังเป็นทางหลัก

ส่วนประกอบที่มักถูกถามในหัวข้อนี้ เทียบปริมาณที่ศึกษากับปริมาณในแคปซูลได้ดังนี้

• •ซิงค์ 5.8 มก. ต่อแคปซูลตามฉลาก (11.6 มก. ต่อวันละ 2 แคปซูล คำนวณ) — แหล่งที่เราเปิดอ่านในบทความนี้ไม่มีงานวิจัยที่ใช้ซิงค์ชนิดกินเพื่อให้กลับมาได้กลิ่น งานรวมของ Cochrane (ปี 2567) เรื่องสังกะสีกับหวัด ส่วนใหญ่ใช้ยาอมสังกะสีวันละ 45–276 มก. ซึ่งเป็นคนละรูปแบบและคนละขนาดกับแคปซูลกลืน และไม่ได้วัดผลเรื่องการได้กลิ่น MedlinePlus ระบุ "ผลิตภัณฑ์ที่มีสังกะสี" ไว้ในรายการยาที่อาจ (possibly) ทำให้การรับกลิ่นเปลี่ยนหรือลดลง โดยไม่ได้แยกว่าเป็นชนิดกินหรือทางจมูก ส่วนสถาบันไลนัส พอลลิง พูดถึงความเสี่ยงสูญเสียการได้กลิ่นซึ่งอาจไม่กลับคืน เฉพาะสังกะสีทางจมูก (เจลหรือสเปรย์) ผู้ที่สังเกตว่าการได้กลิ่นเปลี่ยนไประหว่างกินผลิตภัณฑ์ที่มีซิงค์ ให้แจ้งแพทย์ ผู้ที่กินวิตามินรวมหรือสังกะสีจากผลิตภัณฑ์อื่นอยู่ ให้นับรวมทุกแหล่ง เพราะค่าสูงสุดที่รับได้ต่อวันของผู้ใหญ่คือ 40 มก. (ข้อกำหนดสารอาหารที่ควรได้รับประจำวันของไทย พ.ศ. 2563)
• •แอล-ซิสเทอีน 100 มก. (200 มก. ต่อวันละ 2 แคปซูล คำนวณ) — บางคนสับสนกับ NAC (เอ็น-อะเซทิลซิสเทอีน) ซึ่งเป็นยาละลายเสมหะ งานในผู้สูงอายุใช้ NAC วันละ 1,200 มก. แต่แอล-ซิสเทอีนเป็นคนละสาร และไม่พบงานทดลองในคนที่ให้แอล-ซิสเทอีนเดี่ยว ๆ แล้ววัดผลเรื่องการได้กลิ่น น้ำมูก หรือภูมิแพ้ จึงนำผลของ NAC มาใช้แทนไม่ได้

ข้อควรระวังก่อนตัดสินใจ

• •ผู้ที่เป็นโรคนิ่ว: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน ผู้ที่เคยเป็นนิ่วให้ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •เด็กและหญิงตั้งครรภ์: ฉลากระบุว่าไม่ควรรับประทาน · หญิงให้นมบุตร ฉลากไม่ได้ระบุ ให้ปรึกษาแพทย์
• •โรคตับ หรือกินยาหลายชนิด: มีกระชาย ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน
• •โรคไตเรื้อรังที่แพทย์จำกัดโปรตีน: มีกรดอะมิโนเสริม (ซิสเทอีน อาร์จินีน ออร์นิทีน ไกลซีน) ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาความดัน ยาขยายหลอดเลือดหัวใจ ยารักษาภาวะหย่อนสมรรถภาพทางเพศ หรือเคยเป็นกล้ามเนื้อหัวใจตาย: มีอาร์จินีน ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาต้านเกล็ดเลือด ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด หรือจะผ่าตัด/ทำฟัน: มีขิง ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาเบาหวานหรืออินซูลิน: มีม่อนและขิง ปรึกษาแพทย์ก่อนและสังเกตอาการน้ำตาลต่ำ
• •ยากดภูมิคุ้มกัน (เช่น ทาโครลิมัส ไซโคลสปอริน) หรือโรคภูมิต้านตนเอง: ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •ยาปฏิชีวนะกลุ่มเตตราไซคลีนหรือควิโนโลน: มีซิงค์ ให้เภสัชกรกำหนดเวลากินให้ห่างกัน
• •กินวิตามินรวมหรือซิงค์จากผลิตภัณฑ์อื่นอยู่: ให้นับรวมทุกแหล่ง
• •สูบบุหรี่หรือเคยสูบ: มีเบต้าแคโรทีน ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •นิ่วในถุงน้ำดี: มีขิง ปรึกษาแพทย์ก่อน
• •แพ้ยีสต์ ขิง หรือกระชาย: ควรเลี่ยง

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าเอ็กซ์พลัสทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่มีหลักฐานว่าทำให้โรคหายหรืออาการดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง รวมถึงยาแก้แพ้ ยาพ่นจมูกสเตียรอยด์ ยาสูดหรือยาพ่นหอบหืด ยาปฏิชีวนะ และปากกาฉีดอะดรีนาลีน แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และไม่ใช้แทนยาแก้แพ้ ยาพ่นจมูก ยาพ่นหอบหืด อะดรีนาลีน หรือวัคซีนตามคำแนะนำของหน่วยงานสาธารณสุข

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

• •ริมฝีปาก ปาก คอ หรือลิ้นบวมขึ้นมาทันที
• •หายใจเร็วมาก หรือหายใจลำบาก หอบมีเสียงหวีดมาก หรือรู้สึกเหมือนสำลักหรือหายใจไม่ทัน
• •คอแน่น หรือกลืนลำบาก
• •ผิว ลิ้น หรือริมฝีปากเปลี่ยนเป็นสีออกน้ำเงิน เทา หรือซีด
• •สับสน ง่วงซึม หรือเวียนศีรษะมากขึ้นมาทันที
• •หมดสติและปลุกไม่ตื่น
• •เด็กตัวอ่อนปวกเปียก หรือไม่ตอบสนองเหมือนปกติ
• •หอบหืดกำเริบ แล้วใช้ยาพ่นบรรเทาอาการตามแผนของแพทย์แล้วไม่ดีขึ้น หรือแย่ลง
• •หอบหืดกำเริบ และไม่มียาพ่นบรรเทาอาการอยู่กับตัว
• •เจ็บหน้าอกขึ้นมาทันที
• •ไอเป็นเลือด

อาการแพ้รุนแรงข้างต้นเป็นรายการที่ NHS (ระบบสุขภาพของสหราชอาณาจักร หน้าภาวะแพ้รุนแรง ทบทวน 21 มิ.ย. 2566) ให้โทรเรียกรถฉุกเฉินทันที ผู้ที่มีปากกาฉีดอะดรีนาลีนตามที่แพทย์สั่ง ให้ใช้ตามแผนที่แพทย์ให้ไว้ แล้วโทร 1669 แม้จะรู้สึกดีขึ้น ห้ามรอดูอาการด้วยยาแก้แพ้ และห้ามขับรถไปโรงพยาบาลเอง