อาหารเสริมกับวิตามิน ต่างกันอย่างไร

หลายคนคิดว่าวิตามินคือของที่ปลอดภัยกว่า ส่วนอาหารเสริมคือของที่ต้องระวัง

ในทางกฎหมายไทย ทั้งคู่มักอยู่ในประเภทเดียวกัน

ตามกฎหมายไทย

คำว่า ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เป็นชื่อประเภทตามกฎหมายว่าด้วยอาหาร

วิตามินเม็ดที่ขายทั่วไป ส่วนใหญ่ก็ขึ้นทะเบียนในประเภทนี้

ตรวจได้จากเลข อย. บนกล่อง ดูกลุ่มที่ 4 ถ้าเป็นเลข 5 คือผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร อ่านวิธีที่ เลข อย. 13 หลัก อ่านอย่างไร

แปลว่ากฎเกณฑ์เรื่องฉลาก คำเตือน และสิ่งที่โฆษณาได้ ใช้กับทั้งคู่เหมือนกัน

รวมถึงข้อความบังคับว่า ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

แล้วต่างกันตรงไหน

ต่างกันที่สิ่งที่อยู่ข้างใน

คำว่าวิตามิน ในภาษาที่คนใช้กัน มักหมายถึงผลิตภัณฑ์ที่มีวิตามินหรือแร่ธาตุเป็นหลัก

คำว่าอาหารเสริม ในภาษาที่คนใช้กัน มักหมายถึงผลิตภัณฑ์ที่มีอย่างอื่นด้วย เช่น สารสกัดจากพืช โปรตีน กรดอะมิโน น้ำมัน หรือจุลินทรีย์

แต่นี่เป็นการแบ่งตามภาษาพูด ไม่ใช่ตามกฎหมาย

ทำไมเรื่องนี้สำคัญกับคนซื้อ

เพราะความเชื่อว่าวิตามินปลอดภัยกว่า ทำให้คนกินหลายกล่องพร้อมกันโดยไม่นับ

วิตามินและแร่ธาตุมีปริมาณสูงสุดที่ควรได้รับต่อวันเช่นกัน อ่านต่อที่ วิตามินและแร่ธาตุ ได้รับมากเกินไปก็มีปัญหา

และวิตามินบางชนิดก็มีข้อควรระวังเรื่องการกินคู่กับยา

การเรียกว่าวิตามินไม่ได้ทำให้ข้อควรระวังหายไป

แล้วทั้งคู่ต่างจากยาอย่างไร

ต่างกันชัดเจน และเป็นเรื่องที่สำคัญกว่าความต่างระหว่างสองคำข้างต้นมาก

อ่านที่ [อาหารเสริมกับยา ต่างกันอย่างไรตามกฎหมาย](/article/supplement-vs-medicine-law)

วิธีตรวจว่ากล่องที่ถืออยู่คืออะไร

1. หาเลข อย. 13 หลัก แล้วดูตัวเลขกลุ่มที่ 4

2. อ่านหัวข้อส่วนประกอบ ว่ามีอะไรบ้างและปริมาณเท่าไร

3. อ่านคำเตือน

4. ค้นเลขนั้นในเว็บ porta.fda.moph.go.th แล้วดูช่องประเภทผลิตภัณฑ์

สี่ข้อนี้บอกได้มากกว่าชื่อสินค้าและคำโฆษณารวมกัน

คำที่ไม่มีความหมายทางกฎหมาย

พรีเมียม · เกรดการแพทย์ · สูตรพิเศษ · นำเข้าจากต่างประเทศ · ธรรมชาติ 100 เปอร์เซ็นต์

คำเหล่านี้ไม่ได้กำหนดไว้ในกฎหมาย ใครก็เขียนได้

สิ่งที่มีความหมายคือ เลข อย. ประเภททะเบียน ส่วนประกอบพร้อมปริมาณ และคำเตือน

3 คำถามที่ตอบได้จากกล่อง ภายในหนึ่งนาที

คำถามที่ 1 ตัวนี้ขึ้นทะเบียนเป็นอะไร

ดูเลข อย. กลุ่มที่ 4 หรือค้นเลขนั้นในเว็บ อย.

คำถามที่ 2 ในกล่องมีอะไรและเท่าไร

อ่านหัวข้อส่วนประกอบ ซึ่งเรียงจากมากไปน้อย และอย่าลืมคูณเปอร์เซ็นต์ในวงเล็บ

คำถามที่ 3 ใครไม่ควรกิน

อ่านคำเตือนและบรรทัดข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหาร

ถ้าตอบสามข้อนี้ได้ คุณรู้เรื่องกล่องนั้นมากกว่าคนขายส่วนใหญ่

แล้วสมุนไพรกับยาแผนโบราณล่ะ

เป็นอีกหมวดหนึ่งที่ต่างออกไป และมีเลขทะเบียนคนละรูปแบบ

อย่าเหมารวมว่าเป็นอาหารเสริมเหมือนกันหมด

ถ้าไม่แน่ใจว่ากล่องที่ถืออยู่คือหมวดไหน ให้ถามเภสัชกรพร้อมยื่นกล่องให้ดู

ตารางเทียบสามหมวดที่คนสับสน

| | ยา | ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร | เครื่องดื่มในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท |

|---|---|---|---|

| หมวดกฎหมาย | กฎหมายว่าด้วยยา | กฎหมายว่าด้วยอาหาร | กฎหมายว่าด้วยอาหาร |

| เลขบนกล่อง | ทะเบียนตำรับยา | เลขสารบบอาหาร กลุ่มที่ 4 เป็น 5 | เลขสารบบอาหาร กลุ่มที่ 4 เป็น 6 |

| อ้างรักษาโรค | ได้ตามที่ขึ้นทะเบียน | ไม่ได้ | ไม่ได้ |

| ข้อความบังคับ | ตามที่กำหนดสำหรับยา | ต้องมีว่าไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค และคำเตือนเรื่องเด็กและสตรีมีครรภ์ | ใช้ข้อกำหนดฉลากคนละชุด |

สังเกตแถวสุดท้าย นี่คือเหตุผลที่สินค้าสองตัวจากแบรนด์เดียวกันอาจมีคำเตือนไม่เท่ากัน โดยไม่ใช่ความผิดพลาดของผู้ผลิต

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าวิต (Beta Vit)

เบต้าวิต (Beta Vit) แม้ชื่อจะมีคำว่าวิต แต่ขึ้นทะเบียนเป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร ชื่อตามทะเบียนคือ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เบต้าวิต เลข อย. 13-1-01566-5-0062 ซึ่งกลุ่มที่ 4 ของเลขคือ 5 ตรงกับคอลัมน์ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารในตารางข้างบน ฉลากจึงมีคำเตือนว่าเด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน รับประทานวันละ 1 แคปซูล ต่อแคปซูลมีแมกนีเซียมออกไซด์ 440 มก. แมกนีเซียม บิสไกลซิเนต คีเลต (20%) 100 มก. วิตามินบี 1 100 มก. กรดอัลฟาไลโปอิก (95%) 50 มก. วิตามินเค 2 (เมนาควิโนน-7) (0.2%) 37.5 มก. โคเอนไซม์ คิวเท็น (99.5%) 30 มก. วิตามินดี 3 (100,000 IU/g) 6 มก. วิตามินบี 6 2 มก. และวิตามินบี 12 0.6 มก. ฉลากยังเตือนว่าควรระวังสำหรับผู้ที่ใช้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด และผู้ที่รับประทานยาประจำตัวควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อน

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้สำหรับผู้ซื้อ เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์และข้อกำหนดของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ไม่ได้ระบุว่าผลิตภัณฑ์ใดให้ผลอย่างไรต่อร่างกาย

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและเครื่องดื่มไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัว ใช้ยาอยู่ หรืออยู่ในความดูแลของแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน โดยนำกล่องไปให้ดูด้วย