เซ็บเดิร์มห้ามกินอะไร ควรกินวิตามินอะไร กินอาหารเสริมได้ไหม

คำตอบสั้น: ยังไม่มีอาหารต้องห้ามสำหรับเซ็บเดิร์มที่พิสูจน์ด้วยงานทดลอง งานทบทวนอย่างเป็นระบบปี 2024 พบเพียงความสัมพันธ์ว่าคนที่กินผลไม้มากเป็นเซ็บเดิร์มน้อยกว่า ผู้หญิงที่กินอาหารแบบตะวันตกมากเป็นมากกว่า และการดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำสัมพันธ์กับโรค ส่วนวิตามิน พบว่าผู้ป่วยมีระดับสังกะสี วิตามินดี และวิตามินอีต่ำกว่า แต่ยังไม่มีงานทดลองที่ยืนยันว่าการกินเสริมช่วยได้ เซ็บเดิร์มไม่ใช่โรคภูมิแพ้ (AAD) จึงไม่ต้องงดไข่หรือถั่วถ้าไม่ได้แพ้

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •งานทบทวนปี 2024 รวม 13 การศึกษา ผู้เข้าร่วม 13,906 คน ส่วนใหญ่เป็นงานเชิงสังเกต ไม่ใช่การทดลอง
• •กินผลไม้มากสัมพันธ์กับเซ็บเดิร์มน้อยลง อาหารแบบตะวันตกสัมพันธ์กับเซ็บเดิร์มมากขึ้นเฉพาะในผู้หญิง
• •ระดับสังกะสี วิตามินดี วิตามินอีในเลือดต่ำกว่าในผู้ป่วย แต่ยังไม่มีงานทดลองให้กินเสริม
• •ภาวะขาดสังกะสีหรือไบโอตินทำให้เกิดผื่นคล้ายเซ็บเดิร์มได้ ต้องให้แพทย์ตรวจแยก
• •สิ่งที่มีผลชัดกว่าอาหาร คือ แชมพูยา ยาทา และการเลี่ยงตัวกระตุ้นอย่างความเครียด อากาศเย็นแห้ง และน้ำร้อน

เซ็บเดิร์มห้ามกินอะไร มีอาหารต้องห้ามที่มีหลักฐานจริงไหม

คำตอบตรง ๆ คือยังไม่มี งานทบทวนอย่างเป็นระบบที่ตีพิมพ์ในวารสาร JMIR Dermatology ปี 2024 รวบรวมงานเรื่องอาหาร อาหารเสริม แอลกอฮอล์ และน้ำหนักตัวในผู้ป่วยเซ็บเดิร์ม ได้ 13 การศึกษา ผู้เข้าร่วมรวม 13,906 คน

• •เป็นงานแบบเปรียบเทียบผู้ป่วยกับคนปกติ 8 ชิ้น งานภาพตัดขวาง 3 ชิ้น และงานทดลองแบบสุ่มเพียง 2 ชิ้น
• •งานส่วนใหญ่จึงบอกได้แค่ว่า อะไรพบคู่กับอะไร ยังบอกไม่ได้ว่าการงดหรือเพิ่มอาหารชนิดหนึ่งทำให้ผื่นเปลี่ยน

งานที่ถูกอ้างบ่อยที่สุดคือ การศึกษารอตเตอร์ดัมในเนเธอร์แลนด์ ตรวจผิวและสอบถามอาหารของผู้สูงวัย 4,379 คน พบเซ็บเดิร์ม 636 คน (14.5%) ผลคือ

• •กลุ่มที่กินผลไม้มากที่สุด มีโอกาสเป็นเซ็บเดิร์มน้อยกว่ากลุ่มที่กินน้อยที่สุดราวหนึ่งในสี่
• •อาหารแบบตะวันตก (เนื้อแปรรูป ของมัน ขนมหวาน) สัมพันธ์กับเซ็บเดิร์มที่มากขึ้น เฉพาะในผู้หญิง
• •ปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระรวมในอาหาร ไม่สัมพันธ์กับโรค

ความเชื่อที่พบบ่อย: ผิวมันเพราะกินของมัน ต้องงดของทอดเด็ดขาด

บทความทบทวนของคณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี อธิบายว่าเซ็บเดิร์มเกิดในบริเวณและช่วงวัยที่ต่อมไขมันทำงานมาก แต่ การผลิตไขมันผิวมากเกินกับการเกิดเซ็บเดิร์มไม่ได้สัมพันธ์กันโดยตรง บางคนผิวมันมากก็ไม่เป็น และบางคนที่เป็นก็มีไขมันผิวปกติ

ยังไม่มีงานทดลองที่ยืนยันว่าการงดของทอดทำให้ผื่นเซ็บเดิร์มสงบ การลดของทอดเป็นเรื่องดีต่อสุขภาพโดยรวม แต่ไม่ควรคาดหวังว่าจะแทนแชมพูยาหรือยาทาได้

เซ็บเดิร์มกินไข่ได้ไหม กินถั่วได้ไหม

กินได้ ถ้าไม่ได้แพ้อาหารนั้น AAD ระบุชัดว่าเซ็บเดิร์ม ไม่ใช่โรคภูมิแพ้ และงานทบทวนปี 2024 ก็ไม่พบว่าไข่หรือถั่วสัมพันธ์กับเซ็บเดิร์ม

ไข่ ถั่วเหลือง เต้าหู้ และถั่วเมล็ดแห้ง เป็นแหล่งโปรตีนราคาไม่แพงในครัวไทย การตัดทิ้งโดยไม่มีเหตุผลทางการแพทย์ ทำให้เสียโปรตีนไปโดยไม่ได้อะไรกลับมา

ถ้ากินแล้วมีอาการแพ้ทันที เช่น ลมพิษ ปากบวม นั่นคือการแพ้อาหาร ซึ่งเป็นคนละเรื่องกับเซ็บเดิร์ม และควรให้แพทย์ประเมิน

เซ็บเดิร์มควรกินอะไร กินอะไรได้บ้าง

ไม่มีเมนูรักษาเซ็บเดิร์ม แต่ข้อมูลเชิงสังเกตชี้ไปทางเดียวกับอาหารสุขภาพทั่วไป คือ กินผลไม้ให้มากขึ้น และลดอาหารแปรรูป

ตัวอย่างที่ทำได้ในชีวิตประจำวัน

• •กินผลไม้สดทุกวัน เช่น ฝรั่ง มะละกอ ส้ม แทนขนมหวาน
• •ลดไส้กรอก หมูยอ ของทอด และขนมกรุบกรอบ
• •กินข้าวกับผักและปลาให้เป็นมื้อหลัก
• •ลดหรืองดเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

ข้อสำคัญคือ ทั้งหมดนี้มาจากงานเชิงสังเกต ผู้วิจัยเองระบุว่ายังต้องมีงานติดตามระยะยาวหรืองานทดลองเพื่อยืนยัน

เซ็บเดิร์มควรกินวิตามินอะไร วิตามินบี ไบโอติน สังกะสี วิตามินดี งานวิจัยว่าอย่างไร

สังกะสี วิตามินดี และวิตามินอี

งานทบทวนปี 2024 พบว่า ผู้ป่วยเซ็บเดิร์มมีระดับสังกะสี วิตามินดี และวิตามินอีในเลือดต่ำกว่า คนที่ไม่เป็น แต่ผู้วิจัยสรุปว่าสิ่งที่ยังขาดคือ งานทดลองที่ให้กินสังกะสี วิตามินดี และวิตามินอีเสริม แล้ววัดผลจริง ระดับที่ต่ำกว่าจึงยังไม่ได้แปลว่ากินเสริมแล้วผื่นจะดีขึ้น

มีข้อมูลหนึ่งที่น่าสนใจ งานทบทวนปี 2014 เรื่องวิตามินดีชนิดทาซึ่งเป็นยาสำหรับสะเก็ดเงิน พบหลักฐานว่า วิตามินดีชนิดทาไม่ได้ผลกับเซ็บเดิร์ม

ใครจะกินวิตามินดีเสริม ควรรู้ว่า NHS แนะนำว่าผู้ใหญ่ไม่ควรเกิน 4,000 IU ต่อวัน อ่านเพิ่มที่ วิตามินดีได้รับมากเกินไปได้ไหม

วิตามินบีและไบโอติน

บทความทบทวนของรามาธิบดีระบุว่า ภาวะขาดสังกะสีหรือขาดไบโอติน ทำให้เกิดผื่นคล้ายเซ็บเดิร์มได้ และงานทบทวนในวารสาร Annual Review of Nutrition ปี 2023 ระบุว่าภาวะขาดวิตามินบี2 อย่างรุนแรงมีอาการแสดงหนึ่งเป็นเซ็บเดิร์ม ซึ่งส่วนใหญ่พบในประเทศรายได้น้อย

ข้อนี้หมายความว่า ผื่นที่เกิดจากการขาดสารอาหาร แพทย์ต้องตรวจหาและแก้ที่ต้นเหตุ แต่ในแหล่งที่เราตรวจ ยังไม่พบงานทดลองที่แสดงว่าคนที่เป็นเซ็บเดิร์มทั่วไปและไม่ได้ขาดสารอาหาร กินวิตามินบีหรือไบโอตินแล้วผื่นดีขึ้น

เซ็บเดิร์มกินอาหารเสริมได้ไหม และต้องบอกแพทย์อะไร

กินได้ถ้าแพทย์ไม่ได้ห้าม แต่ไม่ควรหวังให้อาหารเสริมแทนแชมพูยาหรือยาทา เพราะยังไม่มีอาหารเสริมตัวไหนที่มีงานทดลองยืนยันในเซ็บเดิร์ม

สิ่งที่ควรบอกแพทย์

1. 1รายชื่ออาหารเสริมและสมุนไพรทุกตัวที่กินอยู่ นำกล่องไปให้ดูด้วย
2. 2ยาประจำตัวทั้งหมด เพราะยาบางชนิด เช่น ลิเทียม และฮาโลเพอริดอล สัมพันธ์กับการเกิดเซ็บเดิร์ม (AAD) ห้ามหยุดยาเหล่านี้เอง
3. 3ประวัติโรคตับและการดื่มแอลกอฮอล์ เพราะถ้าแพทย์ต้องใช้ยาต้านเชื้อราชนิดกิน ยาบางตัวมีผลต่อตับ บทความของรามาธิบดีระบุว่ายาคีโตโคนาโซลชนิดกินมีโอกาสทำให้ตับอักเสบ

วิธีถามเภสัชกรให้ได้คำตอบที่ใช้ได้จริง อ่านที่ อาหารเสริมกินคู่กับยาได้ไหม และถามเภสัชกรอย่างไร

เซ็บเดิร์มกินยาแก้แพ้ช่วยไหม แพทย์ใช้ยากินเมื่อไร

ยาแก้แพ้ไม่ได้อยู่ในรายการยาหลักสำหรับเซ็บเดิร์ม ทั้งในคำแนะนำของ AAD และ MedlinePlus เหตุผลหนึ่งคือ AAD ระบุว่าเซ็บเดิร์มไม่ใช่โรคภูมิแพ้

ยาที่ใช้เป็นหลักคือ แชมพูยา ยาทาต้านเชื้อรา ยาทาสเตียรอยด์ช่วงสั้น และยาทากลุ่มยับยั้งแคลซินิวริน

ยากินที่แพทย์ใช้คือยาต้านเชื้อรา เช่น ไอทราโคนาโซล หรือเทอร์บินาฟีน AAD ระบุว่าใช้เมื่อผื่นกว้างหรือยาทาไม่ได้ผล โดยเป้าหมายคือคุมอาการแล้วเปลี่ยนกลับไปใช้ยาทา บทความของรามาธิบดีระบุว่าผู้เชี่ยวชาญส่วนใหญ่จำกัดยากินไว้เฉพาะรายที่จำเป็น

ถ้าคันมากจนนอนไม่หลับ ให้บอกแพทย์ตรง ๆ เพื่อให้เลือกยาที่เหมาะ แทนการซื้อยาแก้แพ้กินเอง

แอลกอฮอล์ ความเครียด อดนอน อากาศ เกี่ยวกับการกำเริบไหม

เกี่ยว และหลายข้อมีผลชัดกว่าอาหาร สรุปจาก AAD และ MedlinePlus

• •แอลกอฮอล์: การดื่มหนักเป็นปัจจัยเสี่ยง (AAD, MedlinePlus) งานทบทวนปี 2024 พบว่างานส่วนใหญ่เห็นความสัมพันธ์ระหว่างการดื่มเป็นประจำกับเซ็บเดิร์ม
• •ความเครียดและความอ่อนล้า: AAD ระบุว่าคนส่วนใหญ่กำเริบเมื่อเครียดมากขึ้น MedlinePlus จัดความเครียดและความอ่อนล้าเป็นปัจจัยเสี่ยง การนอนให้พอจึงเป็นส่วนหนึ่งของการดูแล
• •อากาศ: อากาศเย็นและแห้งทำให้กำเริบ ความร้อนและแดดก็เป็นตัวกระตุ้นได้ (AAD)
• •เหงื่อ: AAD อธิบายว่าเหงื่อทำให้ผิวแห้ง และเกลือในเหงื่อกระตุ้นการกำเริบได้ ควรล้างหน้าหลังเหงื่อออกมาก
• •น้ำร้อนและสบู่แรง: อาบน้ำร้อน ใช้สบู่หรือผงซักฟอกแรง ทำให้ผิวแห้งและกำเริบ (AAD)
• •ผลิตภัณฑ์ที่มีแอลกอฮอล์: AAD แนะนำให้เลือกผลิตภัณฑ์ผิวและผมที่ระบุว่าไม่มีแอลกอฮอล์

ทำไมงดอาหารแล้วผื่นยังไม่ดีขึ้น สิ่งที่มีผลมากกว่าอาหารคืออะไร

เพราะต้นเหตุหลักของเซ็บเดิร์มไม่ได้อยู่ที่อาหาร บทความทบทวนของรามาธิบดีสรุปปัจจัยหลักไว้ 3 ข้อ คือ ไขมันผิว ยีสต์ Malassezia และความไวของผิวแต่ละคนซึ่งมาจากพันธุกรรมเป็นหลัก

การรักษาจึงมุ่งที่ ลดยีสต์ ลดการอักเสบ และลดขุย ด้วยแชมพูยาและยาทา ส่วนชีวิตประจำวัน AAD แนะนำว่า

1. 1ล้างหน้าวันละ 2 ครั้งด้วยคลีนเซอร์ไม่มีน้ำหอม หรือชนิดที่มีซิงก์ไพริไทออน แล้วล้างให้สะอาด
2. 2ทาครีมบำรุงไม่มีน้ำหอมหลังล้างหน้า เพราะผิวที่ชุ่มชื้นกำเริบน้อยกว่า
3. 3สระผมด้วยแชมพูยาตามความถี่ที่แพทย์แนะนำ
4. 4จดบันทึกว่ากำเริบหลังทำอะไร เพื่อหาตัวกระตุ้นของตัวเอง
5. 5รักษาตั้งแต่เริ่มกำเริบ ไม่ปล่อยให้ลาม

ถ้าแพทย์บอกว่าผื่นที่หนังศีรษะเป็นสะเก็ดเงิน ไม่ใช่เซ็บเดิร์ม เรื่องอาหารจะต่างออกไป อ่านที่ สะเก็ดเงินห้ามกินอะไร และ สะเก็ดเงินที่หนังศีรษะ ส่วนวิธีแยกสองโรคนี้อยู่ใน เซ็บเดิร์มคืออะไร และต่างจากสะเก็ดเงินอย่างไร

ผลิตภัณฑ์ที่เราดูแล: เบต้าแคร์ (Beta Care)

เบต้าแคร์ (Beta Care) เป็นผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร เลข อย. 13-1-01566-5-0066 ฉลากระบุให้รับประทานวันละ 1 แคปซูล ส่วนประกอบที่เกี่ยวกับหัวข้อนี้ ตามฉลากต่อ 1 แคปซูล มีดังนี้

• •วิตามินดี3 300 IU (คอลีแคลซิเฟอรอล 3 มก.) — วิตามินดีเป็นสารที่มีงานวิจัยเชิงสังเกตเกี่ยวกับเซ็บเดิร์ม โดยพบว่าผู้ป่วยมีระดับในเลือดต่ำกว่า แต่ยังไม่มีงานทดลองให้กินเสริม จึงไม่มีขนาดที่ศึกษาแล้วให้เทียบกับ 300 IU บนฉลาก ปริมาณนี้ต่ำกว่าเพดาน 4,000 IU ต่อวันของ NHS มาก แต่ผู้ที่แพทย์สั่งวิตามินดีอยู่แล้วควรนับรวมและแจ้งแพทย์
• •วิตามินอี 10 IU (ดี-แอลฟา-โทโคฟีรอล 20 มก.) — งานเดียวกันพบระดับวิตามินอีต่ำกว่าในผู้ป่วย และยังไม่มีงานทดลองให้กินเสริมเช่นกัน
• •จุลินทรีย์ 5 ชนิด รวม 38.5 มก. (บิฟิโดแบคทีเรียม บิฟิดัม 16.7 มก. แล็กโทบาซิลลัส แอซิโดฟิลัส 10 มก. บิฟิโดแบคทีเรียม ลองกัม 5 มก. บิฟิโดแบคทีเรียม แล็กทิส 3.4 มก. แล็กโทบาซิลลัส แรมโนซัส 3.4 มก.) — เรายังไม่พบงานทดลองในคนเรื่องโพรไบโอติกชนิดกินกับเซ็บเดิร์มที่ตรวจสอบได้ ฉลากระบุเป็นมิลลิกรัม ไม่ระบุ CFU

ผลิตภัณฑ์นี้ไม่มีสังกะสีหรือไบโอตินในรายการส่วนประกอบบนฉลาก และยังไม่มีงานวิจัยของผลิตภัณฑ์นี้ทั้งสูตร ฉลากเตือนว่าห้ามใช้ในผู้ที่มีท่อน้ำดีอุดตัน เด็กและสตรีมีครรภ์ไม่ควรรับประทาน และมีผลิตภัณฑ์จากถั่วเหลือง

อ่านบทความอื่นในหมวดเดียวกันได้ที่ บทความเบต้าแคร์ทั้งหมด

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค ไม่ได้ทำให้โรคหายหรือค่าตรวจดีขึ้น ผู้ที่ใช้ยาอยู่ห้ามหยุดหรือลดยาเอง และควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทาน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการรุนแรงเฉียบพลัน เช่น เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที