โฆษณา ไม่เห็นผลยินดีคืนเงิน ผิดกฎหมายไหม

"ไม่เห็นผล ยินดีคืนเงิน" ฟังดูเหมือนเป็นข้อเสนอที่ดีต่อผู้บริโภค เพราะดูเหมือนผู้ขายรับความเสี่ยงแทน

แต่ข้อความนี้เคยถูกหน่วยงานราชการยกมาเป็นตัวอย่างของการโฆษณาที่เข้าข่ายผิดกฎหมายมาแล้ว

หน้านี้อธิบายว่าทำไม

ข้อความนี้ผิดตรงไหน

ต้องย้อนไปที่หลักการของกฎหมายก่อน

การโฆษณาคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณของอาหาร ต้องได้รับอนุญาตก่อน และข้อความที่โยงกับโรคขออนุญาตไม่ได้เลย

คำถามคือ ประโยค "ไม่เห็นผล ยินดีคืนเงิน" เป็นการโฆษณาสรรพคุณหรือไม่

คำว่า "เห็นผล" คือหัวใจของปัญหา

การพูดว่าจะคืนเงินถ้าไม่เห็นผล แปลว่ากำลังยืนยันโดยอ้อมว่าผลิตภัณฑ์ให้ผลบางอย่าง

ถ้าไม่ได้ยืนยันว่ามีผล ก็ไม่มีเหตุต้องรับประกันตั้งแต่แรก

และเมื่อไม่ได้ระบุว่า "ผล" คืออะไร ผู้บริโภคจะเติมความหมายเอง ซึ่งมักเป็นเรื่องอาการหรือโรคที่ตัวเองมีอยู่

นี่คือเหตุผลที่ข้อความลักษณะนี้ถูกนับรวมเป็นการโฆษณาสรรพคุณ แม้จะไม่มีคำว่าโรคปรากฏอยู่เลยก็ตาม

กรณีจริงที่หน่วยงานราชการเคยยกมา

ในประกาศของศูนย์ต่อต้านข่าวปลอมเรื่องผลิตภัณฑ์เสริมอาหารรายหนึ่ง ลงวันที่ 4 ธันวาคม 2566 ซึ่งตรวจสอบโดยสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา

ข้อความ "ไม่เห็นผล ยินดีคืนเงิน" ถูกยกมาอยู่ในกลุ่มข้อความที่นำไปสู่ข้อสรุปว่าเป็นการโฆษณาคุณประโยชน์ คุณภาพ หรือสรรพคุณของอาหารอันเป็นเท็จ หรือหลอกลวงให้เกิดความหลงเชื่อโดยไม่สมควร

นี่ไม่ใช่การตีความของเว็บนี้ แต่เป็นข้อความที่ปรากฏในประกาศจริง ซึ่งค้นอ่านได้เองที่เว็บไซต์ศูนย์ต่อต้านข่าวปลอม

ข้อความกลุ่มเดียวกันที่ควรระวัง

• •"การันตีเห็นผลใน 7 วัน"
• •"ไม่ได้ผลคืนเงิน 100%"
• •"รับประกันความพอใจ"
• •"ทานครบคอร์สแล้วไม่ดีขึ้น ยินดีคืนเงิน"
• •"กล้าท้าให้ลอง"

ทุกข้อมีโครงสร้างเดียวกันคือ ยืนยันว่ามีผล แล้วเอาเงินมาค้ำ

แล้วนโยบายคืนสินค้าทำได้ไหม

ทำได้ และเป็นคนละเรื่องกัน

ความต่างอยู่ที่ เงื่อนไขผูกกับอะไร

ผูกกับ "ผล" — เข้าข่ายโฆษณาสรรพคุณ

• •"ไม่เห็นผล คืนเงิน"
• •"ไม่ดีขึ้น คืนเงิน"

ผูกกับ "สภาพสินค้าหรือการส่ง" — เป็นเงื่อนไขการขายปกติ

• •"สินค้าชำรุดระหว่างขนส่ง เปลี่ยนให้"
• •"ส่งผิดรุ่น เปลี่ยนได้ภายใน 7 วัน"
• •"กล่องยังไม่แกะ คืนได้ภายใน..."

แบบหลังไม่ได้พูดถึงผลต่อร่างกายเลย จึงไม่เข้าข่าย

วิธีดูอย่างเร็วว่าข้อความไหนเสี่ยง

ถามตัวเองว่า ประโยคนี้กำลังรับประกัน "สินค้า" หรือ "ผลที่เกิดกับร่างกาย"

• •รับประกัน สินค้า เช่น ของแท้ ไม่ชำรุด ส่งตรงรุ่น → ปกติ
• •รับประกัน ผลกับร่างกาย → เข้าข่ายโฆษณาสรรพคุณ

ทำไมผู้ขายถึงยังใช้ข้อความแบบนี้

เพราะได้ผลในการปิดการขาย โดยเฉพาะกับคนที่ลังเล

แต่ผู้ที่รับผิดตามกฎหมายคือผู้โฆษณา ซึ่งคือตัวแทนรายนั้นเอง ไม่ใช่เจ้าของแบรนด์

และในมุมผู้ซื้อ ข้อความรับประกันผลควรทำให้ระวังมากขึ้น ไม่ใช่สบายใจขึ้น เพราะผู้ขายที่ยอมเสี่ยงผิดกฎหมายเพื่อปิดการขาย คือผู้ขายที่ให้ความสำคัญกับยอดมากกว่าความถูกต้อง

จุดยืนของเว็บนี้

เว็บนี้ไม่มีข้อความรับประกันผลใด ๆ

เรามีแต่ข้อมูลจากฉลากจริง คำเตือนครบทุกข้อ และคำเชิญให้คุณเอาเลข อย. ไปตรวจเอง

เราไม่รับประกันผล เพราะเราบอกไม่ได้ว่าผลิตภัณฑ์จะให้ผลอะไรกับคุณ และไม่มีใครบอกได้ตามกฎหมาย

อ่านต่อ

• •วิธีเช็คเบต้าออยล์ของแท้ ด้วยเลข อย. ทำเองได้ใน 3 นาที
• •เช็คลิสต์ 10 ข้อก่อนโอนเงินซื้ออาหารเสริม
• •10 ประโยคโฆษณาอาหารเสริมที่ผิดกฎหมาย
• •กฎหมายโฆษณาอาหารเสริมไทย อะไรพูดได้ อะไรพูดไม่ได้

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้อธิบายข้อกฎหมายและวิธีตรวจสอบข้อมูลด้วยตัวเอง ไม่ได้ระบุว่าผลิตภัณฑ์ใดให้ผลอย่างไรต่อร่างกาย และไม่ใช่คำวินิจฉัยทางกฎหมายเฉพาะกรณี

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด