GMP HACCP GHP ISO บนกล่องอาหารเสริม แต่ละตัวแปลว่าอะไร

ตัวอักษรเล็ก ๆ อย่าง GMP HACCP GHP หรือ ISO บนกล่องอาหารเสริม เป็นมาตรฐานของ โรงงานและระบบการผลิต ไม่ใช่การรับรองว่าผลิตภัณฑ์ให้ผลต่อร่างกายอย่างไร บทความนี้อธิบายทีละตัว

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •GHP หลักสุขลักษณะที่ดีในการผลิตอาหาร คือเกณฑ์พื้นฐานเรื่องความสะอาดของสถานที่ คน และขั้นตอน
• •GMP ชื่อเดิมของเกณฑ์ด้านเดียวกัน ยังพบบนกล่องรุ่นเก่าหรือใบรับรองเดิม
• •HACCP ระบบวิเคราะห์อันตรายและจุดวิกฤตที่ต้องควบคุมในการผลิตอาหาร
• •ISO 9001 ระบบบริหารคุณภาพขององค์กร ใช้ได้กับทุกอุตสาหกรรม
• •ISO 22000 ระบบบริหารความปลอดภัยของอาหารทั้งห่วงโซ่
• •ทุกตัวรับรอง กระบวนการผลิต ไม่ได้รับรองสรรพคุณ

GHP และ GMP ต่างกันอย่างไร

GMP (Good Manufacturing Practice) คือหลักเกณฑ์วิธีการที่ดีในการผลิต ส่วน GHP (Good Hygiene Practices) คือหลักสุขลักษณะที่ดี ทั้งสองครอบคลุมเรื่องเดียวกัน เช่น สถานที่ผลิต เครื่องมือ การควบคุมกระบวนการ สุขอนามัยของพนักงาน และการทำความสะอาด

หลักการสากลด้านสุขลักษณะอาหารของ Codex ปรับปรุงในปี 2020 และใช้คำว่า GHP ประเทศไทยปรับเกณฑ์การผลิตอาหารตามแนวทางนี้ กล่องรุ่นใหม่จึงมักพิมพ์ GHP ส่วนกล่องหรือเอกสารรุ่นก่อนยังพิมพ์ GMP สองคำนี้จึงไม่ได้บอกว่าโรงงานไหนดีกว่ากัน

HACCP คืออะไร

HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Point) คือระบบที่ให้โรงงานวิเคราะห์ว่าในแต่ละขั้นตอนการผลิตมีอันตรายอะไรได้บ้าง ทั้งเชื้อโรค สารเคมี และสิ่งแปลกปลอม แล้วกำหนดจุดที่ต้องควบคุมพร้อมวิธีตรวจติดตาม

HACCP ต่อยอดจาก GHP โรงงานจึงมักมีทั้งสองอย่างคู่กัน

ISO 9001 และ ISO 22000

• •ISO 9001 เป็นมาตรฐานระบบบริหารคุณภาพ ดูว่าองค์กรมีขั้นตอนทำงาน การจัดเก็บเอกสาร และการแก้ไขปัญหาที่เป็นระบบหรือไม่ ใช้ได้กับทุกธุรกิจ ไม่เฉพาะอาหาร ตัวเลขต่อท้ายเช่น 2015 คือปีของฉบับมาตรฐาน
• •ISO 22000 เป็นมาตรฐานระบบบริหารความปลอดภัยของอาหาร รวมหลักการ HACCP เข้ากับระบบบริหารองค์กร

ฮาลาล

ตราฮาลาลรับรองว่าวัตถุดิบและกระบวนการผลิตเป็นไปตามหลักศาสนาอิสลาม ในไทยออกโดยคณะกรรมการกลางอิสลามแห่งประเทศไทยและคณะกรรมการอิสลามประจำจังหวัด บนกล่องมักมีเลขรับรองกำกับ

ตัวอย่างจากกล่องจริง

ตรามาตรฐานที่พิมพ์บนกล่องผลิตภัณฑ์ Hopeful บางตัว อ่านจากฉลากจริง

| ผลิตภัณฑ์ | มาตรฐานบนกล่อง |

|---|---|

| Beta Oil | ISO 9001:2015 · HACCP · GHP · ฮาลาล |

| Beta Life | ISO 9001:2015 · HACCP · GMP · GHP · ฮาลาล |

| Lab Farm | ISO 22000 · GHP · HACCP |

| Beta Herb | GHP · HACCP · ISO 9001:2015 · ฮาลาล |

| Beta Vit | ISO 9001:2015 · HACCP · GHP |

ตรามาตรฐานเหล่านี้เป็นของโรงงานผู้ผลิตที่ระบุบนฉลาก ไม่ได้หมายความว่าผลิตภัณฑ์ให้ผลต่อสุขภาพอย่างไร

สิ่งที่ตรามาตรฐานไม่ได้บอก

• •ไม่ได้บอกว่าผลิตภัณฑ์ป้องกันหรือรักษาโรคได้ อาหารเสริมอ้างแบบนั้นไม่ได้ตามกฎหมายไทย
• •ไม่ได้บอกว่าเหมาะกับทุกคน คนที่มีโรคประจำตัว ใช้ยา หรือแพ้อาหาร ยังต้องอ่านส่วนประกอบและคำเตือนเอง
• •ไม่ได้แทนเลข อย. ผลิตภัณฑ์ยังต้องขึ้นทะเบียนกับ อย. แยกต่างหาก ตรวจได้ที่ วิธีเช็คเลข อย. ด้วยตัวเอง

ตรวจตรามาตรฐานได้อย่างไร

ใบรับรอง ISO ออกโดยหน่วยรับรอง (certification body) แต่ละราย สอบถามชื่อหน่วยรับรองและเลขใบรับรองจากผู้ผลิตได้ ส่วนสถานที่ผลิตอาหารที่ได้รับอนุญาต ดูได้จากผลค้นเลข อย. ในระบบของ อย. ซึ่งแสดงสถานะของสถานที่ผลิตด้วย

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด และไม่ควรหยุดหรือปรับยาเอง