บทความความรู้สุขภาพ

เกี่ยวกับ ความรู้ยากับอาหารเสริม

ยาไซโปรฟลอกซาซิน เลโวฟลอกซาซิน ทำเอ็นร้อยหวายอักเสบหรือขาดจริงไหม ใครเสี่ยง

คำตอบสั้น: จริง ยาปฏิชีวนะกลุ่มฟลูออโรควิโนโลน (fluoroquinolone) เช่น ไซโปรฟลอกซาซิน (ciprofloxacin) และเลโวฟลอกซาซิน (levofloxacin) เพิ่มความเสี่ยงเอ็นอักเสบและเอ็นฉีกขาด โดยเฉพาะเอ็นร้อยหวายที่ข้อเท้าด้านหลัง MedlinePlus ระบุว่าเกิดได้ทุกวัย แต่เสี่ยงสูงสุดในคนอายุเกิน 60 ปี และต้องบอกแพทย์ถ้ากินหรือฉีดสเตียรอยด์ เป็นโรคไต หรือเคยปลูกถ่ายไต หัวใจ หรือปอด และเกิดได้ทั้งระหว่างใช้ยาจนถึงหลายเดือนหลังใช้ยา ภาพรวมพบไม่บ่อย แต่ถ้าปวด บวม หรือขยับเอ็นลำบากระหว่างใช้ยา ให้พักส่วนนั้นและติดต่อแพทย์ทันที ถ้าติดต่อไม่ได้ให้ไปโรงพยาบาล

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

  • ยาในกลุ่มนี้ที่พบบ่อย ได้แก่ ไซโปรฟลอกซาซิน เลโวฟลอกซาซิน ออฟลอกซาซิน และนอร์ฟลอกซาซิน
  • การวิเคราะห์รวม 15 การศึกษา ในวารสาร European Journal of Clinical Pharmacology ปี 2019 พบว่ายากลุ่มนี้สัมพันธ์กับโอกาสเอ็นร้อยหวายขาดสูงขึ้นราว 2.5 เท่า และเอ็นร้อยหวายอักเสบราว 4 เท่า
  • ตัวเลขจริงไม่สูง การวิเคราะห์ในวารสาร EFORT Open Reviews ปี 2024 (ผู้ป่วยรวม 439,299 คน) ประเมินว่าเกิดปัญหาเอ็นร้อยหวายราว 0.17% ในผู้ใช้ไซโปรฟลอกซาซินหรือเลโวฟลอกซาซิน
  • อาการเตือน: ปวด บวม กดเจ็บ ข้อติด หรือขยับลำบากที่ส้นเท้า ไหล่ หรือมือ
  • ได้ยินเสียงดังป๊อก หรือลงน้ำหนักขาไม่ได้ ให้ไปโรงพยาบาลทันที

ยาปฏิชีวนะกลุ่มฟลูออโรควิโนโลนคืออะไร ใช้กับโรคอะไร

ฟลูออโรควิโนโลนคือยาปฏิชีวนะกลุ่มหนึ่งที่ฆ่าเชื้อแบคทีเรีย ใช้กับการติดเชื้อหลายชนิด MedlinePlus ยกตัวอย่างการใช้ไซโปรฟลอกซาซิน เช่น การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ และการติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิดในปอดและลำไส้ ยากลุ่มนี้มีชื่อลงท้ายคล้ายกันว่า "-ฟลอกซาซิน" (-floxacin) จึงสังเกตได้จากชื่อบนซองยา

MedlinePlus ย้ำว่า ยาปฏิชีวนะไม่ได้ผลกับไข้หวัด ไข้หวัดใหญ่ หรือการติดเชื้อไวรัส การใช้โดยไม่จำเป็นทำให้เสี่ยงติดเชื้อดื้อยาในภายหลัง และยังเสี่ยงผลข้างเคียงโดยไม่ได้ประโยชน์

ทำไมยากลุ่มนี้ทำให้เอ็นอักเสบหรือขาดได้

เอ็น (tendon) คือเนื้อเยื่อเหนียวที่ยึดกล้ามเนื้อเข้ากับกระดูก ยากลุ่มฟลูออโรควิโนโลนเพิ่มโอกาสที่เอ็นจะอักเสบหรือฉีกขาด MedlinePlus ระบุว่าเกิดได้ที่เอ็นไหล่ มือ ข้อเท้าด้านหลัง (เอ็นร้อยหวาย) หรือส่วนอื่น และ เกิดได้ทั้งระหว่างกินยาและนานถึงหลายเดือนหลังกินยาครบ

หลักฐานจากงานวิจัย

  • การวิเคราะห์รวมงานวิจัยเชิงสังเกต 15 การศึกษา (European Journal of Clinical Pharmacology ปี 2019) พบว่าผู้ใช้ยากลุ่มนี้มีโอกาสเอ็นร้อยหวายขาดสูงขึ้นราว 2.5 เท่า เอ็นร้อยหวายอักเสบราว 4 เท่า และโรคเอ็นใด ๆ ราว 2 เท่า ความเสี่ยงยังเห็นชัดในกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไป ผู้วิจัยสรุปว่าอายุมากและการใช้สเตียรอยด์ร่วมดูเป็นปัจจัยเสี่ยงเพิ่ม ทั้งนี้เมื่อแยกดูเฉพาะเอ็นร้อยหวายขาดตามชนิดยา งานเดียวกันพบความเสี่ยงเพิ่มชัดในออฟลอกซาซินและนอร์ฟลอกซาซิน แต่ไม่พบอย่างมีนัยสำคัญในไซโปรฟลอกซาซินและเลโวฟลอกซาซิน คำเตือนบนฉลากของทั้งสองตัวยังคงอยู่ จึงยังต้องเฝ้าสังเกตอาการเหมือนเดิม
  • การวิเคราะห์แยกตามชนิดยา (EFORT Open Reviews ปี 2024 รวม 12 การศึกษา ผู้ป่วย 439,299 คน) ประเมินโอกาสเกิดปัญหาเอ็นร้อยหวายราว 0.17% สำหรับเลโวฟลอกซาซินและไซโปรฟลอกซาซิน และราว 1.4% สำหรับออฟลอกซาซิน

ตัวเลข 0.17% แปลว่าราว 17 คนในผู้ใช้ยา 10,000 คน จึงไม่ใช่เหตุให้กลัวจนไม่ยอมรับยาที่แพทย์สั่ง แต่เป็นเหตุให้รู้อาการเตือนและบอกแพทย์ให้ครบว่าตัวเองมีปัจจัยเสี่ยงอะไร

ใครเสี่ยงเอ็นอักเสบหรือเอ็นขาดจากยานี้มากกว่าคนอื่น

คนอายุเกิน 60 ปีเสี่ยงสูงสุด MedlinePlus ระบุกลุ่มที่ต้องบอกแพทย์ก่อนใช้ยา

  • อายุมากกว่า 60 ปี
  • ใช้ยาสเตียรอยด์ชนิดกินหรือฉีด เช่น เพรดนิโซโลน เดกซาเมทาโซน เมทิลเพรดนิโซโลน
  • เป็นโรคไต หรือเคยปลูกถ่ายไต หัวใจ หรือปอด
  • มีโรคข้อหรือโรคเอ็น เช่น โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์
  • ออกกำลังกายหรือใช้แรงเป็นประจำ

ในชีวิตคนไทย กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษคือผู้สูงอายุที่ฉีดยาหรือกินยาสเตียรอยด์แก้ปวดข้ออยู่ แล้วได้ยาไซโปรฟลอกซาซินจากการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ หรือคนที่ยังทำสวน ทำนา ยกของหนักทุกวัน การทำงานของไตก็มีผล เพราะยาหลายตัวถูกขับทางไต ค่าไตของตัวเองอ่านได้ที่ ค่าไต eGFR กับครีอะตินิน

อาการเตือนเอ็นอักเสบและเอ็นขาดเป็นอย่างไร

อาการเอ็นอักเสบที่ MedlinePlus ให้รีบแจ้งแพทย์คือ ปวด บวม กดเจ็บ ข้อฝืด หรือขยับกล้ามเนื้อส่วนนั้นลำบาก ส่วนใหญ่เริ่มที่ส้นเท้าด้านหลัง เดินลงน้ำหนักแล้วเจ็บ ขึ้นบันไดลำบาก

ถ้ามีอาการเอ็นอักเสบระหว่างใช้ยาหรือหลังใช้ยา

  1. พักส่วนนั้น งดวิ่ง กระโดด และยกของหนัก
  2. ติดต่อแพทย์ผู้สั่งยาหรือเภสัชกรทันที ถ้าติดต่อไม่ได้ให้ไปโรงพยาบาล ไม่ต้องรอจนกินยาครบ เพราะฉลากยากลุ่มนี้กำหนดให้แจ้งแพทย์ทันทีเมื่อมีอาการที่เอ็น แพทย์จะตัดสินว่าจะเปลี่ยนเป็นยาปฏิชีวนะตัวอื่นหรือไม่
  3. นำซองยาไปด้วย เพื่อให้แพทย์รู้ชื่อยาและวันที่เริ่มกิน

อาการที่บอกว่า เอ็นอาจขาดแล้ว ตาม MedlinePlus คือ ได้ยินหรือรู้สึกเสียงดังป๊อกหรือเหมือนอะไรขาดที่บริเวณเอ็น มีรอยช้ำหลังบาดเจ็บบริเวณเอ็น หรือขยับหรือลงน้ำหนักส่วนนั้นไม่ได้ ซึ่งต้องไปรับการรักษาฉุกเฉิน

ยากลุ่มนี้มีผลข้างเคียงร้ายแรงอื่นอะไรอีก

นอกจากเรื่องเอ็น MedlinePlus ระบุผลข้างเคียงร้ายแรงอื่นที่ต้องแจ้งแพทย์ทันที ได้แก่

  • ปลายประสาทอักเสบ คือ ชา เป็นเหน็บ ปวดแสบร้อน หรืออ่อนแรงที่แขนขา ซึ่งเกิดได้ไม่นานหลังเริ่มยาและอาจไม่หายแม้หยุดยาแล้ว
  • ผลต่อสมองและอารมณ์ เช่น สับสน กระวนกระวาย นอนไม่หลับ ฝันร้าย เห็นภาพหลอน มือสั่น ชัก
  • น้ำตาลในเลือดผิดปกติ โดยเฉพาะคนเป็นเบาหวาน เช่น หิวมาก ใจสั่น เหงื่อออก มือสั่น
  • ท้องเสียรุนแรง ถ่ายเป็นน้ำหรือมีเลือด ซึ่งเกิดได้นานถึง 2 เดือนหลังใช้ยา
  • ผิวไวต่อแสงแดด ผิวแดง บวม หรือพองเหมือนโดนแดดเผาหนัก
  • ผลต่อหลอดเลือดแดงใหญ่ การวิเคราะห์รวมในวารสาร Scientific Reports ปี 2021 พบว่าการใช้ยากลุ่มนี้สัมพันธ์กับโอกาสหลอดเลือดแดงใหญ่ฉีกเซาะสูงขึ้นราว 2.4 เท่า และโป่งพองราว 2 เท่า แต่คำนวณว่าต้องมีผู้ใช้ยาราว 7,246 คนจึงจะเกิดเพิ่ม 1 ราย MedlinePlus จึงให้บอกแพทย์ถ้าเคยเป็นหลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง ความดันสูง หรือโรคหลอดเลือดส่วนปลาย

ยาปฏิชีวนะกลุ่มนี้ห้ามกินคู่กับอะไร

ยาลดกรดและวิตามินรวมที่มีแคลเซียม แมกนีเซียม อะลูมิเนียม สังกะสี หรือเหล็ก ทำให้ยาดูดซึมได้น้อยลง MedlinePlus ระบุให้กินสิ่งเหล่านี้ก่อนไซโปรฟลอกซาซินอย่างน้อย 6 ชั่วโมง หรือหลังอย่างน้อย 2 ชั่วโมง ข้อควรรู้อื่น

  • นม โยเกิร์ต หรือน้ำผลไม้เสริมแคลเซียม ห้ามใช้กลืนยาอย่างเดียว แต่กินยาพร้อมมื้ออาหารที่มีอาหารเหล่านี้ได้
  • ยาแก้ปวดกลุ่มเอ็นเสด (NSAIDs) เช่น ไอบูโพรเฟน นาพร็อกเซน MedlinePlus ระบุว่าทำปฏิกิริยากับไซโปรฟลอกซาซิน ห้ามเริ่มเองระหว่างใช้ยา ให้ถามแพทย์ก่อน
  • กาแฟ ชา เครื่องดื่มชูกำลัง ยาอาจเพิ่มอาการใจสั่น นอนไม่หลับ จากคาเฟอีน
  • ยาสเตียรอยด์ เพิ่มความเสี่ยงเรื่องเอ็นดังที่กล่าวไปแล้ว

รายละเอียดการเว้นระยะยาปฏิชีวนะกับสิ่งที่กินอยู่ประจำ อ่านได้ที่ ช่วงกินยาปฏิชีวนะ ทำไมบางอย่างต้องเว้นระยะ

ความเชื่อที่พบบ่อยเรื่องยาปฏิชีวนะกับเอ็น

ความเชื่อ 1: "ปวดส้นเท้านิดหน่อย กินยาให้ครบคอร์สก่อนแล้วค่อยบอกหมอ" ไม่ถูก อาการที่เอ็นระหว่างใช้ยากลุ่มนี้ต้องแจ้งแพทย์ทันที เพื่อให้แพทย์ตัดสินว่าจะใช้ยาต่อหรือเปลี่ยนยา ไม่ใช่รอจนจบคอร์ส

ความเชื่อ 2: "กินยาครบแล้ว หมดห่วงเรื่องเอ็น" ไม่จริง MedlinePlus ระบุว่าเอ็นอักเสบหรือขาดเกิดได้นานถึงหลายเดือนหลังใช้ยา ถ้าปวดเอ็นในช่วงนั้น ให้บอกแพทย์ว่าเคยได้ยานี้

ความเชื่อ 3: "ยาแรง ๆ กลุ่มนี้ช่วยให้หายหวัดเร็ว" ไม่จริง ยาปฏิชีวนะไม่ได้ผลกับหวัดหรือไข้หวัดใหญ่ซึ่งเกิดจากไวรัส ใช้ไปก็ได้แค่ความเสี่ยงผลข้างเคียง

ก่อนรับยาปฏิชีวนะ ควรบอกแพทย์หรือเภสัชกรอะไร

บอกให้ครบว่าอายุเท่าไร ใช้ยาสเตียรอยด์อยู่ไหม และมีโรคไต โรคข้อ หรือเคยปลูกถ่ายอวัยวะหรือไม่ ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้แพทย์เลือกยาที่เหมาะกับตัวเรา คำถามที่ควรถาม

  1. ยาที่ได้รับชื่ออะไร อยู่ในกลุ่มฟลูออโรควิโนโลนไหม
  2. ต้องกินกี่วัน และต้องเว้นระยะกับยาลดกรดหรือวิตามินที่กินอยู่อย่างไร
  3. ถ้าปวดเอ็นหรือชาปลายมือปลายเท้า ต้องติดต่อใคร
  4. ยาแก้ปวดที่กินอยู่ใช้ร่วมกับยานี้ได้หรือไม่

ญาติที่พาผู้สูงอายุไปหาหมอ ควรเตรียมรายการยาประจำตัวไปด้วยทุกครั้ง วิธีเตรียมตัวอ่านได้ที่ เตรียมตัวก่อนพาผู้สูงอายุไปหาหมอ

เมื่อไรต้องไปโรงพยาบาลทันที

มีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ระหว่างหรือหลังใช้ยากลุ่มฟลูออโรควิโนโลน ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669

  • ได้ยินหรือรู้สึกเสียงดังป๊อกที่เอ็น ขยับหรือลงน้ำหนักขาไม่ได้
  • ปวดหน้าอก ท้อง หรือหลังขึ้นมาทันทีอย่างรุนแรง
  • ผื่นลมพิษ หน้า ปาก ลิ้น หรือคอบวม เสียงแหบ หายใจหรือกลืนลำบาก
  • ผิวลอก หรือผิวพองเป็นตุ่มน้ำ
  • ชัก เป็นลม หมดสติ หรือใจเต้นเร็วผิดปกติ
  • ท้องเสียถ่ายเป็นน้ำหรือมีเลือดปน

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที

ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง

คำถามที่พบบ่อย

ไซโปรฟลอกซาซินทำให้เอ็นขาดได้จริงไหม

จริง แต่พบไม่บ่อย ยาปฏิชีวนะกลุ่มฟลูออโรควิโนโลนเพิ่มความเสี่ยงเอ็นอักเสบและเอ็นขาด โดยเฉพาะเอ็นร้อยหวาย งานวิเคราะห์ปี 2024 ประเมินว่าเกิดปัญหาเอ็นร้อยหวายราว 0.17% ของผู้ใช้ไซโปรฟลอกซาซิน

ใครเสี่ยงเอ็นขาดจากยาปฏิชีวนะกลุ่มนี้มากที่สุด

MedlinePlus ระบุว่าเสี่ยงสูงสุดในคนอายุเกิน 60 ปี รวมถึงคนที่ใช้ยาสเตียรอยด์ชนิดกินหรือฉีด คนเป็นโรคไต คนที่เคยปลูกถ่ายไต หัวใจ หรือปอด และคนที่มีโรคข้อหรือโรคเอ็น

กินยาปฏิชีวนะแล้วปวดส้นเท้าต้องทำอย่างไร

พักขาข้างนั้น งดออกแรง และติดต่อแพทย์ผู้สั่งยาหรือเภสัชกรทันทีพร้อมซองยา ถ้ามีเสียงดังป๊อกหรือลงน้ำหนักไม่ได้ ให้ไปโรงพยาบาลทันที

หยุดยาไปแล้ว เอ็นยังอักเสบได้อีกไหม

ได้ MedlinePlus ระบุว่าเอ็นอักเสบหรือขาดเกิดได้นานถึงหลายเดือนหลังใช้ยา ถ้าปวดเอ็นในช่วงนั้นควรบอกแพทย์ว่าเคยได้ยากลุ่มนี้

กินไซโปรฟลอกซาซินกับนมหรือยาลดกรดได้ไหม

ไม่ควรกลืนยากับนมอย่างเดียว ส่วนยาลดกรดหรือวิตามินที่มีแคลเซียม แมกนีเซียม อะลูมิเนียม สังกะสี หรือเหล็ก MedlinePlus ให้กินก่อนยาอย่างน้อย 6 ชั่วโมงหรือหลังยาอย่างน้อย 2 ชั่วโมง

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-12

อ่านต่อ

ยาถ่ายพยาธิ ผู้ใหญ่ต้องกินทุกปีไหม อัลเบนดาโซลครอบคลุมพยาธิอะไรบ้าง

กินยาถ่ายพยาธิปีละครั้งจำเป็นไหม WHO แนะนำถ่ายพยาธิเป็นรอบเฉพาะกลุ่มเสี่ยงในพื้นที่ระบาด อัลเบนดาโซลไม่ครอบคลุมพยาธิสตรองจิลอยด์ ใครควรตรวจก่อน

ยาแก้เมารถ เมาเรือ ผู้สูงอายุกินได้ไหม กินก่อนเดินทางกี่นาที

ยาแก้เมารถไดเมนไฮดริเนตควรกิน 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมงก่อนเดินทาง ทำให้ง่วง MedlinePlus ระบุว่าผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไปโดยทั่วไปไม่ควรใช้ ใครต้องระวัง

ยาหมดอายุกินได้ไหม ยาเสื่อมดูอย่างไร ยาน้ำเปิดแล้วใช้ได้กี่วัน

ยาหมดอายุไม่ควรกิน ยาน้ำเปิดแล้วเก็บได้ไม่เกิน 6 เดือน ยาหยอดตา 1 เดือน ยาแบ่งบรรจุไม่เกิน 1 ปี วิธีดูยาเสื่อม และวิธีทิ้งยาเก่าให้ปลอดภัย

ยาเบาหวานกลุ่มกลิปติน (DPP-4) ผลข้างเคียง ตุ่มน้ำพอง ปวดท้อง ปวดข้อ

ยาเบาหวานกลุ่มกลิปติน เช่น ซิตากลิปติน วิลดากลิปติน ลินากลิปติน ผลข้างเคียงที่พบบ่อย ตุ่มน้ำพองใส ตับอ่อนอักเสบ ปวดข้อ และอาการที่ต้องไปพบแพทย์ทันที

ดูบทความความรู้สุขภาพทั้งหมด(ทั้งหมด 82 บทความ)
📞 โทรปรึกษาฟรีทัก LINEสอบถามโปรโมชันFacebookแชท