เกี่ยวกับ ความรู้ยากับอาหารเสริม
ยาแก้เวียนหัวฟลูนาริซีน ซินนาริซีน กินนานแล้วมือสั่น เดินช้า ได้ไหม
คำตอบสั้น: ได้ ยาแก้เวียนหัวฟลูนาริซีน (flunarizine) และซินนาริซีน (cinnarizine) ถ้ากินต่อเนื่องนาน อาจทำให้เกิดภาวะพาร์กินสันจากยา คือมือสั่น เดินช้า ก้าวสั้น ตัวแข็ง พูดไม่ชัด คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุว่าอาการมักพบในผู้หญิงสูงอายุที่กินยาต่อเนื่องนาน กินขนาดสูงเกิน หรือกินร่วมกับยาที่เพิ่มระดับยา งานศึกษาระดับประเทศของไต้หวันพบว่าผู้ใช้ยาสองตัวนี้เกิดภาวะพาร์กินสันมากกว่าคนที่ไม่ได้ใช้หลายเท่า ใครกินอยู่แล้วมีอาการเหล่านี้ ให้นำยาไปปรึกษาแพทย์ ห้ามเพิ่ม ลด หรือหยุดยาเอง
สรุปสั้นสำหรับคนรีบ
- ฟลูนาริซีนใช้บรรเทาอาการบ้านหมุนและป้องกันไมเกรน คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุขนาดที่ถูกต้องคือ 5–10 มิลลิกรัม วันละครั้ง
- ปัญหาที่พบบ่อยในไทย คือได้ยาครั้งเดียวแล้วซื้อกินเองต่อเป็นเวลานาน หรือกินผิดขนาด เช่น วันละ 3 ครั้ง
- งานศึกษาไต้หวันปี 2017 พบภาวะพาร์กินสัน 2.9% ในผู้ใช้ยาสองตัวนี้ เทียบกับ 0.5% ในกลุ่มเปรียบเทียบ
- อายุมาก เคยเป็นหลอดเลือดสมอง และเบาหวาน เป็นปัจจัยเสี่ยงในงานศึกษานั้น
- เอกสารของมหิดลระบุว่าอาการหายได้เองเมื่อหยุดยาในผู้ป่วยส่วนใหญ่ แต่บางรายอาการคงอยู่นาน การปรับหรือหยุดยาให้แพทย์เป็นผู้ตัดสิน
ฟลูนาริซีนกับซินนาริซีนคือยาอะไร
ฟลูนาริซีนเป็นยาที่เข้าสู่สมองได้ แพทย์ใช้บรรเทาอาการเวียนศีรษะแบบบ้านหมุน (vertigo) และใช้ป้องกันไมเกรน เอกสารความรู้ของคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เรื่อง “ยาแก้วิงเวียน ระวัง! อย่าใช้พร่ำเพรื่อ” อธิบายว่ายานี้มักเป็นแคปซูลสีแดงและเทา และเป็นยาแก้วิงเวียนที่ใช้กันแพร่หลาย ส่วนซินนาริซีนเป็นยาอีกตัวที่ใช้แก้อาการวิงเวียนเช่นกัน และบางคนใช้สองตัวนี้ร่วมกันหรือสลับกัน
เวียนศีรษะแบบบ้านหมุน คือความรู้สึกว่าตัวเองหรือสิ่งรอบตัวหมุน จนเสียการทรงตัว NHS ระบุว่าต่างจากอาการมึนหัวทั่วไป และสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือความผิดปกติของหูชั้นใน เช่น
- ตะกอนหินปูนในหูชั้นในเคลื่อนที่ (BPPV) ทำให้บ้านหมุนเมื่อขยับศีรษะบางท่า
- หูชั้นในอักเสบจากไวรัสหวัดหรือไข้หวัดใหญ่
- เส้นประสาทการทรงตัวอักเสบ
- โรคน้ำในหูไม่เท่ากัน (Ménière's disease) ซึ่งบางครั้งมีเสียงในหูหรือการได้ยินลดลงร่วมด้วย
NHS ระบุว่าไมเกรนและยาบางชนิดก็ทำให้บ้านหมุนได้ และการรักษาขึ้นกับสาเหตุ บางคนได้ท่าบริหารเพื่อฝึกการทรงตัว การกินยาแก้เวียนหัวกดอาการไว้ทุกวันจึงไม่ใช่การหาสาเหตุ ถ้ามีเสียงในหูร่วมด้วย อ่านเพิ่มได้ที่ เสียงในหู หึ่ง วี้ด เกิดจากอะไร
ทำไมยาแก้เวียนหัวทำให้มือสั่นได้
ฟลูนาริซีนลดการทำงานของโดพามีน (dopamine) ในสมองส่วนที่ควบคุมการเคลื่อนไหว คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล อธิบายว่ายาไปลดการทำงานของสารสื่อประสาทชื่อโดพามีนบริเวณเบซัลแกงเกลีย (basal ganglia) ทำให้การสั่งงานกล้ามเนื้อผิดปกติ ซินนาริซีนทำให้เกิดอาการแบบเดียวกันได้หากใช้ขนาดสูงและต่อเนื่อง
ภาวะพาร์กินสันจากยา (drug-induced parkinsonism) คือกลุ่มอาการคล้ายโรคพาร์กินสันที่เกิดจากยา ไม่ได้เกิดจากเซลล์สมองเสื่อมเอง อาการที่เอกสารของมหิดลระบุ ได้แก่
- เดินช้าลง ก้าวเดินผิดปกติ
- มือสั่น
- กล้ามเนื้อลิ้นผิดปกติ พูดไม่ชัด
ในชีวิตจริง ลูกหลานมักสังเกตเห็นก่อนว่าพ่อแม่เดินช้าลง ลุกจากเก้าอี้ยากขึ้น หรือหน้าดูเฉยกว่าเดิม แล้วคิดว่าเป็นเพราะอายุ ถ้าผู้สูงอายุในบ้านกินยาแก้เวียนหัวเป็นประจำ ให้นึกถึงยาเป็นอันดับแรก ๆ และนำแผงยาไปให้แพทย์ดู
งานวิจัยพบความเสี่ยงมากแค่ไหน
งานศึกษาจากฐานข้อมูลประกันสุขภาพแห่งชาติของไต้หวันหลายชิ้นพบไปในทางเดียวกันว่า ยาสองตัวนี้เพิ่มโอกาสเกิดภาวะพาร์กินสัน
งานศึกษาไต้หวัน วารสาร European Journal of Clinical Pharmacology ปี 2017 (ชิ้นที่หนึ่ง)
- ติดตามผู้ที่ใช้ฟลูนาริซีนหรือซินนาริซีนนานกว่า 1 เดือน เทียบกับกลุ่มเปรียบเทียบที่จับคู่ไว้ ไม่นับคนอายุต่ำกว่า 30 ปี
- กลุ่มใช้ยาเกิดภาวะพาร์กินสัน 280 คน (2.9%) ภายในระยะติดตามมัธยฐาน 1.2 ปี กลุ่มเปรียบเทียบ 49 คน (0.5%)
- ความเสี่ยงหลังปรับปัจจัยอื่นสูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบราว 5.1 เท่า
- อายุมาก โรคหลอดเลือดสมอง และเบาหวาน เป็นปัจจัยเสี่ยงที่มีนัยสำคัญ ส่วนปริมาณยารวมไม่สัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญในงานนี้
งานศึกษาไต้หวัน วารสารเดียวกัน ปี 2017 (ชิ้นที่สอง)
- รวมผู้ใช้ฟลูนาริซีน 26,133 คน และซินนาริซีน 7,186 คน
- ความเสี่ยงความผิดปกติของการเคลื่อนไหว (ทั้งภาวะพาร์กินสัน การเคลื่อนไหวผิดปกติ และกล้ามเนื้อบิดเกร็ง) สูงกว่ากลุ่มเปรียบเทียบราว 8 เท่าในฟลูนาริซีน และราว 3.4 เท่าในซินนาริซีน
- ในผู้ใช้ฟลูนาริซีน อัตราการเกิดในปีที่สองของการใช้ยาสูงกว่าปีแรก (45.59 เทียบกับ 21.03 ต่อ 10,000 คน-เดือน)
งานศึกษาไต้หวัน วารสาร Frontiers in Pharmacology ปี 2019 (ผู้ป่วยไมเกรน)
- ผู้ป่วยไมเกรน 6,470 คน อัตราเกิดภาวะพาร์กินสัน 8.72 ต่อ 1,000 คน-ปีในกลุ่มที่ได้ฟลูนาริซีน เทียบกับ 1.92 ในกลุ่มที่ไม่ได้รับ
- ความเสี่ยงสูงขึ้นราว 3.2 เท่าในอายุ 45–64 ปี และราว 4.9 เท่าในอายุ 65 ปีขึ้นไป
- ผู้วิจัยพบว่าการใช้ยานานกว่า 60 วัน และขนาดยาสะสมสูง สัมพันธ์กับความเสี่ยงที่มากขึ้น
งานเหล่านี้เป็นการศึกษาเชิงสังเกตจากฐานข้อมูล บอกความสัมพันธ์ได้ แต่ยังมีปัจจัยอื่นปนได้ ผลบางข้อจึงต่างกัน เช่น เรื่องขนาดยาสะสม ข้อสรุปที่ตรงกันคือ ผู้สูงอายุและผู้ที่ใช้ยานานเป็นกลุ่มที่ควรระวังที่สุด และแพทย์ควรชั่งประโยชน์กับความเสี่ยงก่อนใช้ยาระยะยาว
ความเชื่อที่พบบ่อยเรื่องยาแก้เวียนหัว
ความเชื่อ 1: “ยาแก้เวียนหัวกินได้เรื่อย ๆ เพราะเป็นยาสามัญ” ไม่จริง คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล เตือนว่าการใช้ต่อเนื่องนาน หรือซื้อกินเองโดยไม่มีแพทย์หรือเภสัชกรดูแล อาจทำให้เกิดการเคลื่อนไหวผิดปกติ ถ้าเวียนหัวบ่อยจนต้องกินยาประจำ ควรให้แพทย์หาสาเหตุ
ความเชื่อ 2: “กินวันละ 3 เวลาจะได้หายเร็ว” ไม่จริง เอกสารของมหิดลระบุว่าการกินฟลูนาริซีนครั้งละ 1 แคปซูล วันละ 3 ครั้งเป็นขนาดที่ผิด ขนาดที่ถูกต้องคือ 5–10 มิลลิกรัม วันละครั้ง และขนาดที่สูงเกินเป็นปัจจัยหนึ่งของอาการข้างเคียง
ความเชื่อ 3: “มือสั่นแบบนี้แปลว่าเป็นโรคพาร์กินสันแล้ว” ไม่เสมอไป ภาวะพาร์กินสันจากยาเป็นคนละเรื่องกับโรคพาร์กินสัน เอกสารของมหิดลระบุว่าผู้ป่วยส่วนใหญ่ดีขึ้นเองเมื่อหยุดยา แต่บางรายอาการคงอยู่นาน แพทย์เป็นผู้แยกสองภาวะนี้และตัดสินใจเรื่องยา
ความเชื่อ 4: “เปลี่ยนจากฟลูนาริซีนไปซินนาริซีนแล้วจะปลอดภัย” ไม่จริง งานศึกษาไต้หวันพบความเสี่ยงในยาทั้งสองตัว และเอกสารของมหิดลระบุว่าซินนาริซีนทำให้เกิดอาการแบบเดียวกันได้
กินยาแก้เวียนหัวอยู่ ควรทำอย่างไร
สิ่งที่ทำได้ทันทีคือรู้ว่าตัวเองกินยาอะไร ขนาดเท่าไร และกินมานานแค่ไหน แล้วใช้ข้อมูลนี้คุยกับแพทย์
- ถ้าแพทย์สั่งยาอยู่ กินตามขนาดบนฉลาก ห้ามเพิ่มเองเมื่อเวียนมากขึ้น และถามแพทย์ว่าต้องกินนานแค่ไหน ควรนัดประเมินซ้ำเมื่อไร
- ถ้าเคยได้ยาครั้งเดียวแล้วซื้อกินต่อเอง ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนซื้อซ้ำ และเล่าอาการเวียนหัวให้ละเอียด เพื่อให้หาสาเหตุ
- ถ้าเริ่มมือสั่น เดินช้า พูดไม่ชัด นัดพบแพทย์ นำแผงยาทุกตัวไปด้วย แพทย์จะพิจารณาว่าจะปรับหรือเปลี่ยนยาอย่างไร ห้ามหยุดหรือเปลี่ยนยาเอง
- บอกแพทย์เรื่องยาอื่นทุกตัว เพราะยาบางตัวเพิ่มระดับฟลูนาริซีนได้ ตามที่เอกสารของมหิดลระบุ
NHS แนะนำวิธีดูแลตัวเองช่วงบ้านหมุน เช่น นอนนิ่ง ๆ ในห้องเงียบและมืด ขยับศีรษะช้า ๆ นั่งลงทันทีที่เวียน เปิดไฟเมื่อลุกกลางคืน ลุกจากเตียงช้า ๆ โดยนั่งที่ขอบเตียงสักพักก่อนยืน ย่อตัวลงแทนการก้มเก็บของ และใช้ไม้เท้าถ้าเสี่ยงล้ม วิธีจัดบ้านกันหกล้มอ่านได้ที่ ผู้สูงอายุหกล้ม ป้องกันที่บ้านและรับมืออย่างไร
เวียนหัวแบบไหนต้องไปโรงพยาบาลทันที
อาการบ้านหมุนบางแบบเป็นสัญญาณของหลอดเลือดสมอง ห้ามกินยาแก้เวียนแล้วรอดูอาการ NHS ระบุอาการที่ต้องไปห้องฉุกเฉินทันที
มีอาการบ้านหมุน และมีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669
- เห็นภาพซ้อน หรือตามองไม่เห็น
- หูไม่ได้ยินหรือได้ยินลดลง
- พูดลำบาก พูดไม่ชัด
- แขนหรือขาอ่อนแรง ชา หรือเป็นเหน็บ
- ปลุกไม่ตื่น
สัญญาณเตือนหลอดเลือดสมองแบบอื่นอ่านได้ที่ หลอดเลือดสมองตีบ สัญญาณเตือนและหลัก FAST
ไปพบแพทย์ภายในวันเดียวกัน ถ้าบ้านหมุนร่วมกับปวดศีรษะรุนแรง อาเจียนหรือคลื่นไส้มาก หรือมีไข้สูง หนาวสั่น ตามที่ NHS จัดเป็นอาการเร่งด่วน และ นัดพบแพทย์ ถ้าบ้านหมุนไม่หายหรือเป็นซ้ำบ่อย หรือมีอาการมือสั่น เดินช้า ระหว่างกินยาแก้เวียนหัว
ข้อความสำคัญท้ายบทความ
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล
ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค
หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที
ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย
ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง
คำถามที่พบบ่อย
ฟลูนาริซีนกินนานได้ไหม
ควรใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์ งานศึกษาจากไต้หวันพบว่าการใช้นาน โดยเฉพาะในผู้สูงอายุ สัมพันธ์กับภาวะพาร์กินสันจากยามากขึ้น ถ้าต้องกินต่อเนื่องให้ถามแพทย์ว่าจะประเมินซ้ำเมื่อไร
ยาแก้เวียนหัวทำให้มือสั่นได้จริงไหม
ได้ ฟลูนาริซีนและซินนาริซีนลดการทำงานของโดพามีนในสมอง ทำให้เกิดมือสั่น เดินช้า พูดไม่ชัด คล้ายโรคพาร์กินสัน ถ้ามีอาการให้นำยาไปปรึกษาแพทย์
ฟลูนาริซีนขนาดที่ถูกต้องคือเท่าไร
คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ระบุขนาดที่ถูกต้องคือ 5–10 มิลลิกรัม วันละครั้ง การกินครั้งละ 1 แคปซูล วันละ 3 ครั้งเป็นขนาดที่ผิด ให้กินตามฉลากที่แพทย์หรือเภสัชกรเขียน
หยุดยาแก้เวียนหัวแล้วอาการสั่นจะหายไหม
ผู้ป่วยส่วนใหญ่ดีขึ้น แต่บางรายอาการคงอยู่นาน แพทย์เป็นผู้ประเมินว่าเป็นภาวะจากยาหรือโรคพาร์กินสัน และตัดสินใจเรื่องการปรับยา ห้ามหยุดหรือเปลี่ยนยาเอง
เวียนหัวบ้านหมุนแบบไหนอันตราย
ถ้าบ้านหมุนและมีข้อใดข้อหนึ่ง เช่น ภาพซ้อน หูดับ พูดไม่ชัด แขนขาอ่อนแรงหรือชา ให้ไปโรงพยาบาลทันทีหรือโทร 1669 เพราะอาจเป็นหลอดเลือดสมอง
แหล่งอ้างอิง
บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง
- ยาแก้วิงเวียน ระวัง! อย่าใช้พร่ำเพรื่อคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล
- Risk of parkinsonism induced by flunarizine or cinnarizine: a population-based study (Eur J Clin Pharmacol 2017)PubMed
- Extrapyramidal symptoms after exposure to calcium channel blocker-flunarizine or cinnarizine (Eur J Clin Pharmacol 2017)PubMed
- Flunarizine Induced Parkinsonism in Migraine Group: A Nationwide Population-Based Study (Front Pharmacol 2019)PubMed
- VertigoNHS
บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-13
อ่านต่อ
ยาถ่ายพยาธิ ผู้ใหญ่ต้องกินทุกปีไหม อัลเบนดาโซลครอบคลุมพยาธิอะไรบ้าง
กินยาถ่ายพยาธิปีละครั้งจำเป็นไหม WHO แนะนำถ่ายพยาธิเป็นรอบเฉพาะกลุ่มเสี่ยงในพื้นที่ระบาด อัลเบนดาโซลไม่ครอบคลุมพยาธิสตรองจิลอยด์ ใครควรตรวจก่อน
ยาแก้เมารถ เมาเรือ ผู้สูงอายุกินได้ไหม กินก่อนเดินทางกี่นาที
ยาแก้เมารถไดเมนไฮดริเนตควรกิน 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมงก่อนเดินทาง ทำให้ง่วง MedlinePlus ระบุว่าผู้สูงอายุ 65 ปีขึ้นไปโดยทั่วไปไม่ควรใช้ ใครต้องระวัง
ยาหมดอายุกินได้ไหม ยาเสื่อมดูอย่างไร ยาน้ำเปิดแล้วใช้ได้กี่วัน
ยาหมดอายุไม่ควรกิน ยาน้ำเปิดแล้วเก็บได้ไม่เกิน 6 เดือน ยาหยอดตา 1 เดือน ยาแบ่งบรรจุไม่เกิน 1 ปี วิธีดูยาเสื่อม และวิธีทิ้งยาเก่าให้ปลอดภัย
ยาเบาหวานกลุ่มกลิปติน (DPP-4) ผลข้างเคียง ตุ่มน้ำพอง ปวดท้อง ปวดข้อ
ยาเบาหวานกลุ่มกลิปติน เช่น ซิตากลิปติน วิลดากลิปติน ลินากลิปติน ผลข้างเคียงที่พบบ่อย ตุ่มน้ำพองใส ตับอ่อนอักเสบ ปวดข้อ และอาการที่ต้องไปพบแพทย์ทันที