บทความความรู้สุขภาพ

เกี่ยวกับ ความรู้สุขภาพผิว

หูดที่มือและเท้า เกิดจากอะไร ติดต่อไหม จี้หูดแบบไหนดี ต่างจากตาปลาอย่างไร

คำตอบสั้น: หูดที่มือและเท้า เกิดจากการติดเชื้อไวรัสเอชพีวี (HPV) ที่ผิวหนัง ติดต่อได้ทางการสัมผัส โดยเฉพาะเมื่อผิวมีรอยถลอก และลามจากจุดหนึ่งไปจุดอื่นบนตัวเองได้ MedlinePlus ของสหรัฐฯ ระบุว่าหูดส่วนใหญ่ไม่อันตรายและมักหายเองภายใน 2 ปี แต่ถ้ารำคาญ เจ็บ หรือลามมาก รักษาได้ด้วยยาทากรดซาลิซิลิก จี้เย็น จี้ไฟฟ้า หรือเลเซอร์ ส่วน ตาปลาไม่ใช่เชื้อโรค แต่เป็นผิวหนาจากแรงกดและการเสียดสี จึงดูแลต่างกัน

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

  • หูดเกิดจากไวรัส HPV ซึ่ง MedlinePlus ระบุว่ามีมากกว่า 150 ชนิด หูดที่อวัยวะเพศติดต่อทางเพศสัมพันธ์และรักษาต่างจากหูดที่มือเท้า
  • เชื้อเข้าผิวง่ายขึ้นเมื่อผิวมีแผลหรือรอยถลอก และคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลระบุว่า ใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะเห็นเป็นเม็ด
  • งานทบทวนของ Cochrane ปี 2555 (85 การทดลอง ผู้เข้าร่วม 8,815 คน) พบว่า ยาทากรดซาลิซิลิกช่วยให้หูดหายมากกว่ายาหลอก และได้ผลบนมือดีกว่าที่เท้า ส่วนการจี้เย็นเทียบกับกรดซาลิซิลิกแล้วไม่ต่างกันชัดเจน
  • MedlinePlus เตือนว่า ห้ามตัด แคะ ฉีก หรือเผาหูดเอง และห้ามใช้ยาลอกหูดที่ซื้อเองบนหน้าและอวัยวะเพศ
  • คนเป็นเบาหวานหรือภูมิคุ้มกันต่ำที่เป็นหูด ควรให้แพทย์ดู ไม่ควรรักษาเอง

หูดเกิดจากอะไร

หูดเกิดจากเชื้อไวรัสเอชพีวี (HPV, human papillomavirus) ที่เข้าไปแบ่งตัวในผิวหนังชั้นนอก ทำให้ผิวตรงนั้นหนาเป็นตุ่ม MedlinePlus ระบุว่าหูดเป็นตุ่มเล็ก ๆ บนผิว ส่วนใหญ่ไม่เจ็บและไม่อันตราย

เอกสารของภาควิชาตจวิทยา คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล อธิบายว่าหูดมักเป็น ตุ่มแข็ง ผิวขรุขระ อยู่กันเป็นกลุ่ม ขนาดตั้งแต่ไม่กี่มิลลิเมตรไปจนถึงหลายเซนติเมตร และถ้าตัดผ่านหน้าตัดจะเห็น จุดเลือดออกเล็ก ๆ จากเส้นเลือดที่มาเลี้ยงหูด

ชนิดของหูดที่พบบ่อยตาม MedlinePlus

  • หูดธรรมดา (common wart) พบบ่อยที่มือ นิ้ว แต่ขึ้นที่ไหนก็ได้
  • หูดที่ฝ่าเท้า (plantar wart) อยู่ที่ฝ่าเท้า อาจเจ็บมาก และถ้ามีหลายเม็ดอาจทำให้เดินหรือวิ่งลำบาก
  • หูดรอบเล็บและใต้เล็บ ขึ้นรอบหรือใต้เล็บมือเล็บเท้า รักษายากกว่าจุดอื่น
  • หูดแบนราบ (flat wart) เม็ดเล็กเรียบ มักขึ้นที่หน้าและหน้าผาก พบบ่อยในเด็ก

หูดติดต่อไหม ติดทางไหน

หูดติดต่อได้ ทั้งจากคนสู่คนและจากจุดหนึ่งไปอีกจุดบนตัวเอง MedlinePlus ระบุว่าหูดทุกชนิดลามจากส่วนหนึ่งของร่างกายไปอีกส่วนได้ และติดจากคนสู่คนผ่านการสัมผัส

ศิริราชอธิบายว่าเมื่อผิวแตกเป็นแผลหรือมีรอยถลอก เชื้อจะแทรกเข้าไปได้ง่ายขึ้น และใช้เวลาแบ่งตัวหลายเดือนกว่าจะเห็นเป็นเม็ดด้วยตาเปล่า จึงมักบอกไม่ได้ว่าติดมาจากที่ไหน นอกจากนี้บางคนติดง่ายกว่าปกติ เช่น ผู้ที่ภูมิคุ้มกันลดลงจากการใช้ยากดภูมิคุ้มกัน

สถานการณ์ที่ทำให้หูดลามบ่อยในชีวิตประจำวัน

  • แคะ กัด หรือดึงหูดและหนังรอบเล็บ เชื้ออาจไปขึ้นที่นิ้วอื่น
  • ใช้ตะไบหรือหินขัดเท้าอันเดียวกับหูดแล้วขัดผิวส่วนอื่น MedlinePlus แนะนำให้ล้างตะไบที่ใช้กับหูด และไม่ใช้อันเดียวกับเล็บ
  • เดินเท้าเปล่าในห้องน้ำรวม สระว่ายน้ำ หรือห้องแต่งตัว MedlinePlus แนะนำให้ใส่ถุงเท้าหรือรองเท้าเพื่อลดโอกาสเป็นหูดที่ฝ่าเท้า
  • จับหูดของคนอื่นแล้วไม่ได้ล้างมือ

หูดกับตาปลาต่างกันอย่างไร

หูดเกิดจากเชื้อไวรัสและลามได้ ส่วนตาปลาเกิดจากแรงกดหรือการเสียดสีซ้ำ ๆ และไม่ติดต่อ สองอย่างนี้ขึ้นที่เท้าเหมือนกันจึงสับสนบ่อย

ตาปลาและหนังด้าน (corn and callus) ตามคำอธิบายของ MedlinePlus

  • ตาปลา คือผิวหนาแข็งที่ด้านบนหรือด้านข้างนิ้วเท้า ส่วนใหญ่เกิดจากรองเท้าคับหรือไม่พอดี
  • หนังด้าน คือผิวหนาที่มือหรือฝ่าเท้า เป็นการป้องกันตัวของผิวเมื่อถูกเสียดสี เช่น มือของคนทำนาหรือคนพายเรือ
  • การดูแลหลักคือ ลดแรงเสียดสี เปลี่ยนรองเท้าให้พอดี ใช้แผ่นรองตาปลาแบบโดนัท และใส่ถุงมือเวลาทำงานที่เสียดสีมือ

วิธีสังเกตเบื้องต้น

  • ตำแหน่ง ตาปลาอยู่ตรงจุดที่ถูกกดหรือเสียดสีพอดี หูดขึ้นได้ทุกที่ รวมถึงจุดที่ไม่ได้รับแรงกด
  • จำนวน หูดมักอยู่กันเป็นกลุ่มตามคำอธิบายของศิริราช และลามเพิ่มได้ ส่วนตาปลาเกิดตามจุดที่ถูกกด
  • เนื้อในเม็ด ศิริราชระบุว่าเมื่อผ่าหน้าตัดหูดจะเห็นจุดเลือดออกเล็ก ๆ จากเส้นเลือดที่มาเลี้ยงหูด
  • การตอบสนอง MedlinePlus ระบุว่าถ้าตาปลาเกิดจากรองเท้าไม่พอดี การเปลี่ยนรองเท้าที่พอดีขึ้นช่วยได้เกือบทุกครั้ง

ทั้งนี้ MedlinePlus ระบุว่าบางครั้งหูดที่ฝ่าเท้ามีหนังด้านหนาปิดอยู่ด้านบน แพทย์อาจต้องเหลาผิวหนาออกก่อน ถ้าไม่แน่ใจ ให้แพทย์ดู ส่วนตุ่มนูนที่ผิวชนิดอื่นที่พบบ่อยหลังวัย 40 อ่านเทียบได้ที่ กระเนื้อ ตุ่มนูนสีน้ำตาลหลังอายุ 40

หูดหายเองได้ไหม ต้องรักษาทุกเม็ดหรือเปล่า

หูดจำนวนมากหายเองได้ แต่ใช้เวลานาน และระหว่างนั้นอาจลาม MedlinePlus ระบุว่าส่วนใหญ่หูดหายเองภายใน 2 ปี และแพทย์จะรักษาเมื่อผู้ป่วยรำคาญรูปลักษณ์หรือหูดทำให้เจ็บ

ศิริราชให้มุมเสริมว่า หูดในบางคนโดยเฉพาะเด็กหายเองได้ แต่อาจใช้เวลาหลายเดือนหรือเป็นปี และในช่วงนั้นหูดอาจกระจายเพิ่มขึ้นมาก จึงแนะนำให้รักษาตั้งแต่ยังมีไม่กี่เม็ด

ข้อควรรู้อีกข้อจาก MedlinePlus: หูดรอบเล็บและหูดที่ฝ่าเท้ารักษายากกว่าตำแหน่งอื่น และ หูดกลับมาเป็นซ้ำได้แม้จะดูเหมือนหายแล้ว ศิริราชอธิบายว่าเกิดได้ทั้งจากการติดเชื้อใหม่ และจากเชื้อเดิมที่ยังหลงเหลืออยู่

จี้หูด ยาทาลอกหูด เลเซอร์ ต่างกันอย่างไร

หลักฐานของยาทากรดซาลิซิลิกสม่ำเสมอที่สุด ส่วนการจี้เย็นได้ผลใกล้เคียงกัน แต่น่าจะมีผลข้างเคียง เช่น เจ็บและพอง มากกว่า สรุปแต่ละวิธีจากแหล่งที่เราเปิดอ่าน

ยาทากรดซาลิซิลิก (salicylic acid)

กรดซาลิซิลิก คือกรดที่ค่อย ๆ ลอกผิวหนาของหูดออกทีละชั้น ศิริราชระบุว่าน้ำยาที่มีกรดซาลิซิลิกความเข้มข้น 10–15% มีขายทั่วไป ต้องระวังไม่ให้โดนผิวปกติรอบหูด ใช้เวลาหลายสัปดาห์กว่าจะเห็นผล แต่ไม่เจ็บและใช้กับเด็กได้

MedlinePlus แนะนำวิธีใช้ว่า ตะไบผิวหูดเบา ๆ ตอนผิวยังชื้นหลังอาบน้ำ ทายาทุกวันต่อเนื่องหลายสัปดาห์ถึงหลายเดือนตามฉลาก แล้วปิดด้วยพลาสเตอร์ ห้ามใช้ยาลอกหูดที่ซื้อเองบนหน้าหรืออวัยวะเพศ

งานทบทวนอย่างเป็นระบบของ Cochrane ปี 2555 ที่รวม 85 การทดลองแบบสุ่ม ผู้เข้าร่วม 8,815 คน พบว่ากรดซาลิซิลิกเพิ่มโอกาสที่หูดจะหายเมื่อเทียบกับยาหลอก (อัตราส่วนความเสี่ยง 1.56) และดูได้ผลที่มือมากกว่าที่เท้า แต่ผู้วิจัยสรุปว่า ผลการรักษามีไม่มาก และไม่ได้หายทุกคน

จี้เย็นด้วยไนโตรเจนเหลว (cryotherapy)

การจี้เย็น คือการใช้ไนโตรเจนเหลวที่เย็นจัดทำลายเนื้อหูด ศิริราชระบุว่าต้องทำโดยแพทย์ผิวหนัง ไม่ค่อยเกิดแผลเป็น เจ็บไม่มาก แต่ มักต้องจี้ซ้ำหลายครั้ง

งานทบทวนของ Cochrane ปี 2555 พบว่า

  • การจี้เย็นเทียบกับกรดซาลิซิลิก ไม่ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ
  • การจี้ทุก 2, 3 หรือ 4 สัปดาห์ให้ผลไม่ต่างกัน
  • การจี้แรงได้ผลกว่าการจี้เบา แต่มีผลข้างเคียงมากกว่า
  • ใช้กรดซาลิซิลิกร่วมกับจี้เย็นได้ผลดีกว่าใช้กรดซาลิซิลิกอย่างเดียว (จาก 2 การทดลอง 328 คน)
  • ผลข้างเคียง เช่น เจ็บ ตุ่มพอง แผลเป็น น่าจะพบกับการจี้เย็นมากกว่า

จี้ไฟฟ้า เลเซอร์ และวิธีอื่น

ศิริราชระบุว่า จี้ไฟฟ้า ให้ผลค่อนข้างดี แต่เจ็บและอาจมีแผลเป็น ส่วน เลเซอร์ อาจได้ผลดีกว่าในหูดที่ซอกเล็บซึ่งรักษายาก MedlinePlus ระบุว่าถ้าหูดไม่หาย แพทย์อาจใช้ยาที่แรงขึ้นตามใบสั่งแพทย์ น้ำยาที่ทำให้พอง ยาทาอิมิควิโมด หรือการรักษาที่กระตุ้นภูมิคุ้มกันเฉพาะที่ ซึ่งแพทย์จะเลือกตามตำแหน่งและจำนวนหูด

ความเชื่อเรื่องหูดที่พบบ่อย จริงไหม

ความเชื่อหลายข้อทำให้หูดลามหรือเป็นแผล

ตัด แคะ หรือจี้หูดด้วยธูปหรือไฟเองได้

ไม่ควรทำ MedlinePlus ระบุชัดว่าห้ามเอาหูดออกเองด้วยการเผา ตัด ฉีก หรือแคะ เพราะเสี่ยงแผลติดเชื้อ แผลเป็น และพาเชื้อไปขึ้นที่อื่น

ปิดเทปกาวทับหูดแล้วหูดจะหาย

หลักฐานยังไม่สนับสนุน งานทบทวนของ Cochrane ปี 2555 พบว่าการปิดเทปใส 2 การทดลอง (193 คน) ไม่ได้ผลดีกว่ายาหลอก

จี้ครั้งเดียวหายไม่กลับมาอีก

ไม่เสมอไป ศิริราชระบุว่าการจี้เย็นมักต้องทำซ้ำหลายครั้ง และ MedlinePlus ระบุว่าหูดกลับมาได้แม้ดูเหมือนหายแล้ว

หูดที่อวัยวะเพศใช้ยาลอกหูดแบบเดียวกับที่มือได้

ไม่ได้ MedlinePlus ระบุว่าหูดที่อวัยวะเพศรักษาต่างจากหูดทั่วไป ห้ามใช้ยาลอกหูดที่ซื้อเองบริเวณนั้น และต้องให้แพทย์ดูแล

เมื่อไรต้องไปพบแพทย์

หูดส่วนใหญ่ไม่อันตราย แต่บางสถานการณ์ต้องให้แพทย์ตรวจ MedlinePlus แนะนำให้ไปพบแพทย์เมื่อมีข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้

  • มีอาการติดเชื้อ เช่น แดงลามเป็นเส้น มีหนอง มีน้ำไหล หรือมีไข้
  • เลือดออกมาก หรือกดเบา ๆ แล้วเลือดไม่หยุด
  • ดูแลเองแล้วไม่ดีขึ้น และอยากเอาออก
  • หูดทำให้เจ็บ เช่น หูดที่ฝ่าเท้าจนเดินลำบาก
  • หูดที่อวัยวะเพศหรือรอบทวารหนัก
  • เป็นเบาหวานหรือภูมิคุ้มกันต่ำ แล้วมีหูดขึ้น
  • หูดเปลี่ยนสีหรือหน้าตาไปจากเดิม แพทย์อาจตัดชิ้นเนื้อตรวจเพื่อแยกจากก้อนผิวหนังชนิดอื่น

คนเป็นเบาหวานควรระวังเป็นพิเศษ เพราะ MedlinePlus ระบุว่าคนเป็นเบาหวานหรือมีปัญหาเส้นประสาทที่เท้า เกิดแผลและติดเชื้อที่เท้าได้ง่าย จึงควรให้แพทย์ดูก่อนใช้ยาลอกหูดหรือแต่งผิวที่เท้าเอง ถ้าแผลหลังจี้หรือหลังทายาหายช้า ดูสัญญาณเตือนที่ แผลหายช้า สัญญาณที่ควรไปพบแพทย์ ส่วนผิวลอกเปื่อยตามซอกนิ้วเท้าที่ไม่ใช่ตุ่มนูน อาจเป็น ฮ่องกงฟุต เชื้อราที่เท้า ซึ่งรักษาคนละแบบ

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ห้ามหยุด ลด หรือเปลี่ยนยาที่แพทย์สั่งเอง แม้จะรู้สึกดีขึ้นหรือเริ่มรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารใดก็ตาม หากสงสัยเรื่องยา ให้กลับไปคุยกับแพทย์หรือเภสัชกรที่ดูแลอยู่

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีอาการข้อใดข้อหนึ่งต่อไปนี้ เจ็บแน่นหน้าอก หายใจไม่ออก แขนขาอ่อนแรงทันที ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ให้โทร 1669 ทันที

ปรึกษาทีมงานได้ฟรี ไม่มีค่าใช้จ่าย

ถามเรื่องสินค้า ราคา วิธีทาน หรือสอบถามโปรโมชัน ได้ทุกช่องทางด้านล่าง

คำถามที่พบบ่อย

หูดเกิดจากอะไร

หูดเกิดจากการติดเชื้อไวรัสเอชพีวี (HPV) ที่ผิวหนัง เชื้อเข้าผิวได้ง่ายเมื่อมีแผลหรือรอยถลอก และใช้เวลาหลายเดือนกว่าจะเห็นเป็นเม็ด

หูดติดต่อได้ไหม

ติดต่อได้ทางการสัมผัส ทั้งจากคนสู่คน และลามจากจุดหนึ่งไปจุดอื่นบนตัวเอง เช่น จากการแคะ กัดหนังรอบเล็บ หรือใช้ตะไบอันเดียวกัน

หูดหายเองได้ไหม

หายเองได้ในหลายคน MedlinePlus ระบุว่าส่วนใหญ่หายภายใน 2 ปี แต่ระหว่างนั้นอาจลาม และหูดที่ฝ่าเท้าหรือรอบเล็บมักหายยากกว่า

จี้หูดกับยาทาลอกหูด แบบไหนดีกว่า

งานทบทวนของ Cochrane ปี 2555 พบว่ากรดซาลิซิลิกกับการจี้เย็นได้ผลไม่ต่างกันชัดเจน แต่จี้เย็นน่าจะเจ็บและพองมากกว่า ใช้สองวิธีร่วมกันได้ผลดีกว่ากรดซาลิซิลิกอย่างเดียว

หูดกับตาปลาต่างกันอย่างไร

หูดเกิดจากไวรัส ขึ้นเป็นกลุ่มและลามได้ และเมื่อผ่าหน้าตัดจะเห็นจุดเลือดเล็ก ๆ ส่วนตาปลาเกิดจากแรงกดหรือเสียดสี อยู่ตรงจุดที่รองเท้ากด และไม่ติดต่อ

แหล่งอ้างอิง

บทความนี้เรียบเรียงจากข้อมูลขององค์กรสาธารณสุขและสถาบันวิจัยต่อไปนี้ กดเข้าไปอ่านต้นทางเองได้ทุกแหล่ง

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์
เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์โดย บริษัท อินฟินิตี้ บลู จำกัด หนึ่งในตัวแทนจำหน่ายของบริษัท โฮปฟูล จำกัด
เผยแพร่เมื่อ 2026-11-14

อ่านต่อ

ส้นเท้าแตก เกิดจากอะไร ทาอะไรดี แตกลึกเลือดออกต้องทำอย่างไร เมื่อไรต้องพบแพทย์

ส้นเท้าแตกเกิดจากผิวขาดน้ำร่วมกับหนังด้านหนา ทาครีมยูเรีย 10–25% หลังอาบน้ำ ปิดด้วยปิโตรเลียมเจลลี่ คนเป็นเบาหวานต้องระวังติดเชื้อ แบบไหนต้องพบแพทย์

พยาธิตัวจี๊ด อาการบวมเคลื่อนที่ใต้ผิวหนัง ติดจากกินอะไร อันตรายแค่ไหน

พยาธิตัวจี๊ดติดจากกินปลาน้ำจืด กบ งู ไก่ เป็ด ที่ไม่สุก ทำให้บวมแดงเคลื่อนที่ใต้ผิวหนัง ตรวจอย่างไร รักษาอย่างไร อาการแบบไหนเข้าตาหรือสมองต้องรีบไป รพ.

เล็บขบ เกิดจากอะไร ตัดเล็บเองได้ไหม ติดเชื้อมีหนองทำอย่างไร เมื่อไรต้องผ่า

เล็บขบคือขอบเล็บงอกจิกเข้าเนื้อ มักเป็นที่นิ้วโป้งเท้า เกิดจากตัดเล็บสั้นหรือตัดโค้งลึกและรองเท้าคับ ดูแลเองอย่างไร ห้ามขุดเล็บ เมื่อไรต้องหาหมอ ผ่าแบบไหน

ไฟลามทุ่ง เซลลูไลติส ขาแดงร้อนบวมลาม เกิดจากอะไร ติดต่อไหม อันตรายเมื่อไร

ไฟลามทุ่งและเซลลูไลติสคือผิวหนังติดเชื้อแบคทีเรีย ผิวแดง ร้อน บวม เจ็บ มักเป็นที่ขาข้างเดียว ต่างกันอย่างไร ติดต่อไหม กินยากี่วัน อาการแบบไหนต้องโทร 1669

ดูบทความความรู้สุขภาพทั้งหมด(ทั้งหมด 94 บทความ)
📞 โทรปรึกษาฟรีทัก LINEสอบถามโปรโมชันFacebookแชท