เบต้ากลูแคนคืออะไร จากยีสต์กับจากข้าวโอ๊ตต่างกันไหม อ่านฉลากให้เข้าใจ

เบต้ากลูแคน (beta-glucan) เป็นชื่อที่เห็นบ่อยบนฉลากอาหารเสริมและอาหารเช้าซีเรียล แต่เบต้ากลูแคนในข้าวโอ๊ตกับในอาหารเสริมจากยีสต์ไม่ใช่สารตัวเดียวกันทีเดียว บทความนี้อธิบายความต่าง

สรุปสั้นสำหรับคนรีบ

• •เบต้ากลูแคนคือ ใยอาหารกลุ่มหนึ่ง เป็นน้ำตาลกลูโคสต่อกันเป็นสายยาว
• •พบใน ข้าวโอ๊ต บาร์เลย์ ยีสต์ เห็ด และสาหร่ายบางชนิด
• •แต่ละแหล่งมี โครงสร้างการต่อสายต่างกัน งานวิจัยของแหล่งหนึ่งจึงใช้แทนอีกแหล่งไม่ได้
• •ตัวเลข เช่น ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% บนฉลาก คือ ความเข้มข้นของวัตถุดิบ
• •อาหารเสริมเบต้ากลูแคนไม่ได้ป้องกันหรือรักษาโรค

เบต้ากลูแคนคืออะไร

เบต้ากลูแคนเป็นพอลิแซ็กคาไรด์ คือน้ำตาลกลูโคสหลายโมเลกุลต่อกันเป็นสายยาวด้วยพันธะแบบเบต้า ร่างกายคนย่อยพันธะแบบนี้เองไม่ได้ จึงจัดเป็นใยอาหาร

สถาบัน Linus Pauling มหาวิทยาลัยแห่งรัฐออริกอน จัดเบต้ากลูแคนจากข้าวโอ๊ตและบาร์เลย์ไว้ในกลุ่มใยอาหารที่ละลายน้ำและมีความหนืด

จากข้าวโอ๊ตกับจากยีสต์ ต่างกันตรงไหน

ความต่างอยู่ที่ "วิธีต่อสาย" ของกลูโคส

• •ข้าวโอ๊ตและบาร์เลย์ เป็นสายที่ต่อแบบเบต้า 1,3 สลับกับเบต้า 1,4 ละลายน้ำได้และหนืด งานวิจัยส่วนใหญ่ศึกษาในฐานะใยอาหารที่ได้จากอาหาร เช่น ข้าวโอ๊ตทั้งเมล็ด
• •ยีสต์และเห็ด เป็นสายหลักแบบเบต้า 1,3 มีกิ่งแยกแบบเบต้า 1,6 ส่วนใหญ่ได้จากผนังเซลล์ของยีสต์ทำขนมปัง (Saccharomyces cerevisiae) งานวิจัยในคนยังมีจำนวนจำกัดและส่วนใหญ่มีขนาดเล็ก

เพราะโครงสร้างต่างกัน ผลการศึกษาของเบต้ากลูแคนจากข้าวโอ๊ตจึงใช้อธิบายเบต้ากลูแคนจากยีสต์ไม่ได้ และกลับกันก็เช่นกัน ถ้าเห็นโฆษณาที่ยกงานวิจัยของแหล่งหนึ่งมาอธิบายอีกแหล่ง ให้ระวังไว้ก่อน

อ่านเบต้ากลูแคนบนฉลากอย่างไร

ตัวอย่างจากฉลาก Lab Farm ต่อ 1 แคปซูล: ยีสต์ เบต้า-กลูแคน 80% (Yeast Beta-Glucan) 200 มิลลิกรัม

• •ยีสต์ บอกแหล่งที่มา
• •80% คือความเข้มข้นของวัตถุดิบ หมายถึงวัตถุดิบที่มีเบต้ากลูแคนร้อยละ 80
• •200 มิลลิกรัม คือน้ำหนักวัตถุดิบนั้นใน 1 แคปซูล

บนกล่อง Lab Farm ระบุชื่อทางการค้าของวัตถุดิบไว้ว่า M-GARD® ส่วน Beta Herb ก็มียีสต์เบต้ากลูแคนเป็นหนึ่งในส่วนประกอบ 60 มิลลิกรัมต่อแคปซูล

วิธีอ่านตัวเลขอื่นบนฉลากอยู่ที่ อ่านฉลากอาหารเสริมอย่างไร

เบต้ากลูแคนจากอาหาร

ถ้าอยากได้เบต้ากลูแคนจากอาหาร แหล่งที่หาง่ายคือข้าวโอ๊ต บาร์เลย์ และเห็ดหลายชนิด การกินอาหารที่มีใยอาหารหลากหลายจากธัญพืชไม่ขัดสี ผัก ผลไม้ และถั่ว เป็นพื้นฐานที่องค์กรสุขภาพแนะนำตรงกัน อาหารเสริมเป็นส่วนเสริม ไม่ได้แทนอาหาร

ข้อควรระวัง

• •เบต้ากลูแคนจากยีสต์ได้จากยีสต์ ผู้ที่แพ้ยีสต์ควรอ่านส่วนประกอบให้ครบ
• •ผู้ที่ใช้ยากดภูมิคุ้มกัน เช่น หลังปลูกถ่ายอวัยวะ หรือมีโรคภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์ก่อนกินอาหารเสริมทุกชนิด
• •ใยอาหารปริมาณมากอาจทำให้ท้องอืดหรือมีลมในท้องในช่วงแรก

สิ่งที่งานวิจัยยังบอกไม่ได้

งานวิจัยเรื่องเบต้ากลูแคนจากยีสต์ในคนยังมีจำนวนจำกัด และอาหารเสริมอ้างว่าป้องกันหรือรักษาโรคไม่ได้ตามกฎหมายไทย เว็บนี้จึงอธิบายได้เพียงว่าเบต้ากลูแคนคืออะไรและอ่านฉลากอย่างไร ไม่ได้บอกว่าให้ผลต่อร่างกายอย่างไร

ส่วนประกอบครบและคำเตือนของแต่ละตัวดูได้ที่ เทียบผลิตภัณฑ์ Hopeful ทุกตัว

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัยหรือคำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด และไม่ควรหยุดหรือปรับยาเอง