อาหารเสริมกินตอนท้องว่างได้ไหม และทำไมบางกล่องห้าม

ท้องว่างหมายถึงช่วงที่กระเพาะไม่มีอาหาร โดยทั่วไปคือก่อนอาหารราวหนึ่งชั่วโมง หรือหลังอาหารไปแล้วสองชั่วโมงขึ้นไป

คำตอบว่าได้หรือไม่ได้ อยู่บนฉลากของกล่องนั้น ไม่ใช่กฎกลาง

ฉลากบอกอะไรได้บ้าง

ถ้าฉลากเขียนว่า พร้อมอาหาร หรือ หลังอาหาร ให้ทำตาม

ถ้าฉลากเขียนแค่ วันละ 1 หน่วย โดยไม่ระบุ แปลว่าผู้ผลิตไม่ได้กำหนด

กรณีหลังนี้ ถ้าอยากรู้ ให้ถามผู้ผลิตหรือเภสัชกร ไม่ใช่เดาหรือถามคนที่กินยี่ห้ออื่น

ทำไมบางอย่างถึงระบุให้กินพร้อมอาหาร

เหตุผลที่พบบ่อยที่สุดคือความสบายท้อง

สารบางกลุ่มระคายเคืองกระเพาะได้เมื่อไม่มีอาหารรอง

กลุ่มที่คนมักรายงานว่าไม่สบายท้องเมื่อกินตอนท้องว่าง ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ที่มีธาตุเหล็ก สังกะสีในปริมาณสูง และผลิตภัณฑ์ที่มีความเป็นกรด

อีกเหตุผลคือกลุ่มที่ละลายในไขมัน ซึ่งผู้ผลิตอาจแนะนำให้กินพร้อมมื้อที่มีไขมัน

เราจะไม่บอกว่ากินพร้อมอาหารแล้วดูดซึมดีขึ้นเท่าไร เพราะเป็นการอ้างคุณประโยชน์ที่ต้องได้รับอนุญาตก่อน

ถ้ากินแล้วไม่สบายท้อง

อย่าฝืนกินต่อเพราะเสียดายเงิน

สิ่งที่ควรทำ

1. หยุดก่อน

2. จดว่ากินตอนไหน กินอะไรก่อนหน้า และอาการเป็นอย่างไร

3. เอากล่องไปให้เภสัชกรดู แล้วถามว่าเปลี่ยนเวลาได้ไหม หรือควรหยุด

อย่าเปลี่ยนเวลาเองถ้าฉลากระบุไว้แล้ว เพราะฉลากคือสิ่งที่ผู้ผลิตรับผิดชอบ

ผู้ที่ควรถามก่อนเสมอ

ผู้ที่มีโรคกระเพาะ แผลในกระเพาะ หรือกรดไหลย้อน

ผู้ที่กินยาลดกรดหรือยาลดการหลั่งกรดอยู่ เพราะยากลุ่มนี้เปลี่ยนสภาพในกระเพาะ ซึ่งเภสัชกรจะเป็นผู้พิจารณา

ผู้ที่กินยาประจำหลายตัว

ผู้สูงอายุ

เรื่องที่ควรระวังในผู้สูงอายุ

ผู้สูงอายุจำนวนมากกินอาหารเช้าน้อยมากหรือไม่กินเลย

การให้กินอาหารเสริมตอนเช้าจึงกลายเป็นการกินตอนท้องว่างโดยไม่ตั้งใจ

ถ้าจัดยาและอาหารเสริมให้ท่าน ให้ดูด้วยว่าท่านได้กินอะไรจริงไหม ไม่ใช่ดูแค่ว่าถึงเวลาแล้ว

อ่านต่อที่ [ผู้สูงอายุกินยาหลายตัว ผู้ดูแลควรจัดการอย่างไร](/article/elderly-polypharmacy-care)

ถ้าฉลากไม่ได้ระบุ ควรถามอะไร

ถามผู้ผลิตหรือผู้จัดจำหน่ายว่า "ผลิตภัณฑ์นี้มีคำแนะนำเรื่องเวลาไหม และมีข้อมูลจากผู้ผลิตหรือเปล่า"

ถามเภสัชกรว่า "ตัวนี้ควรกินห่างจากยาที่ใช้อยู่ไหม และควรกินพร้อมอาหารหรือเปล่า"

คำตอบสองข้อนี้ครอบคลุมเกือบทุกกรณี

จดอย่างไรเมื่อไม่สบายท้อง

การจดทำให้เภสัชกรช่วยได้จริง แทนที่จะได้แค่คำว่ากินแล้วไม่สบาย

จดวันที่และเวลาที่กิน

จดว่ากินตอนท้องว่างหรือหลังอาหาร และมื้อนั้นกินอะไร

จดอาการและเวลาที่เริ่มมีอาการหลังกิน

จดว่ากินอย่างอื่นพร้อมกันไหม รวมยา กาแฟ และนม

จดว่าเกิดทุกครั้งหรือบางครั้ง

สามถึงห้าวันก็พอ แล้วเอาไปพร้อมกล่อง

จัดตารางอย่างไรเมื่อมีทั้งยาและอาหารเสริม

นี่คือสถานการณ์จริงของคนส่วนใหญ่ที่อ่านบทความนี้

ขั้นที่ 1 เขียนรายการทั้งหมดลงกระดาษแผ่นเดียว ทั้งยาและอาหารเสริม พร้อมเวลาที่ฉลากหรือหมอกำหนด

ขั้นที่ 2 วงตัวที่มีเงื่อนไขเรื่องเวลาไว้ก่อน เพราะตัวเหล่านี้ขยับไม่ได้ ต้องจัดตัวอื่นให้หลบ

ขั้นที่ 3 เอากระดาษไปให้เภสัชกรจัดให้ พร้อมกล่องจริงทุกกล่อง

ขั้นที่ 4 เขียนตารางที่ได้ติดไว้ที่ตู้เย็นหรือใกล้ที่วางยา

ขั้นที่ 5 ทบทวนใหม่ทุกครั้งที่หมอเปลี่ยนยา

อย่าจัดตารางเองด้วยการอ่านจากอินเทอร์เน็ต เพราะเงื่อนไขของแต่ละตัวไม่เหมือนกัน และเมื่อมีหลายตัวพร้อมกันจะยิ่งซับซ้อน

อ่านต่อ

• •วิตามินและอาหารเสริม กินตอนไหนดี
• •ยากับสารอาหาร ทำไมถึงมีผลต่อกันได้

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้สำหรับผู้ซื้อ เรียบเรียงจากฉลากผลิตภัณฑ์และข้อกำหนดของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา ไม่ได้ระบุว่าผลิตภัณฑ์ใดให้ผลอย่างไรต่อร่างกาย

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารและเครื่องดื่มไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัว ใช้ยาอยู่ หรืออยู่ในความดูแลของแพทย์ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทาน โดยนำกล่องไปให้ดูด้วย