จอประสาทตาเสื่อมตามวัย ใครเสี่ยง และควรตรวจเมื่อไร

จอประสาทตาเสื่อมตามวัยเป็นภาวะที่กระทบการมองเห็นตรงกลางภาพ ซึ่งเป็นส่วนที่เราใช้อ่านหนังสือและจดจำใบหน้า

สิ่งที่ทำให้ภาวะนี้อันตรายคือ ระยะแรกมักไม่มีอาการชัด และคนส่วนใหญ่ไม่รู้ตัวจนกระทั่งการมองเห็นเปลี่ยนไปแล้ว

จุดรับภาพชัดคืออะไร

จอประสาทตาคือชั้นรับแสงที่อยู่ด้านหลังลูกตา ตรงกลางของจอประสาทตามีบริเวณเล็ก ๆ เรียกว่า จุดรับภาพชัด (Macula)

บริเวณนี้ทำหน้าที่ให้ภาพที่คมชัดตรงกลาง เวลาที่คุณอ่านตัวหนังสือ ดูใบหน้าคน หรือดูรายละเอียด คุณกำลังใช้ส่วนนี้

เมื่อบริเวณนี้เสื่อม ภาพตรงกลางจะมัวหรือบิดเบี้ยว ในขณะที่การมองด้านข้างยังอาจปกติ

ปัจจัยเสี่ยง

ควบคุมไม่ได้

• •อายุที่มากขึ้น โดยเฉพาะตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป
• •พันธุกรรมและประวัติในครอบครัว

ควบคุมได้บางส่วน

• •การสูบบุหรี่ เป็นปัจจัยที่ควบคุมได้ซึ่งมีผลชัดเจนที่สุด
• •ความดันโลหิตสูงและปัญหาหลอดเลือด
• •น้ำหนักเกิน
• •การได้รับแสงแดดจ้าเป็นเวลานานโดยไม่ป้องกัน
• •รูปแบบการกินที่ขาดผักผลไม้

สัญญาณที่ควรสังเกต

• •ตัวหนังสือดูเบลอตรงกลางขณะที่ขอบยังชัด
• •เส้นตรงดูโค้งหรือบิดเบี้ยว เช่น กรอบประตู เส้นบนกระเบื้อง
• •เห็นจุดมืดหรือจุดว่างตรงกลางภาพ
• •ต้องใช้แสงสว่างมากขึ้นเรื่อย ๆ เวลาอ่านหนังสือ
• •สีดูซีดลงกว่าเดิม

ทดสอบง่าย ๆ ที่บ้าน

จักษุแพทย์มักแนะนำการใช้ ตารางแอมสเลอร์ (Amsler grid) ซึ่งเป็นตารางเส้นตรงที่มีจุดตรงกลาง

วิธีใช้คร่าว ๆ คือ ปิดตาทีละข้าง มองที่จุดกลาง แล้วสังเกตว่าเส้นรอบ ๆ ตรงดีหรือมีบิดเบี้ยว มีส่วนไหนหายไปหรือไม่

ถ้าพบความผิดปกติ ให้ไปพบจักษุแพทย์ ไม่ควรรอ

การทดสอบนี้ไม่ใช่การวินิจฉัย แต่เป็นเครื่องมือช่วยสังเกตความเปลี่ยนแปลงด้วยตัวเอง

ควรตรวจเมื่อไร

• •ผู้ที่อายุ 50 ปีขึ้นไป ควรตรวจสุขภาพตากับจักษุแพทย์ตามคำแนะนำ แม้ไม่มีอาการ
• •ผู้ที่มีประวัติในครอบครัว ควรปรึกษาว่าควรเริ่มตรวจเมื่อไรและบ่อยแค่ไหน
• •ผู้ที่มีเบาหวานหรือความดันโลหิตสูง ต้องตรวจจอประสาทตาตามที่แพทย์นัด

การตรวจจอประสาทตาต้องขยายม่านตา ซึ่งจะทำให้ตาสู้แสงไม่ได้ชั่วคราว ควรมีคนไปด้วยหรือไม่ขับรถกลับเอง

สิ่งที่ทำได้เพื่อดูแลดวงตาโดยรวม

1. 1เลิกบุหรี่
2. 2คุมความดันและน้ำตาลให้อยู่ในเป้า
3. 3ใส่แว่นกันแดดที่กันรังสียูวีเมื่อออกแดดจ้า
4. 4กินผักผลไม้หลากสีให้เป็นประจำ โดยเฉพาะผักใบเขียวเข้ม
5. 5ตรวจตาตามนัดสม่ำเสมอ แม้จะยังมองเห็นดี

การมองเห็นที่เสียไปจากภาวะนี้มักไม่กลับมาเหมือนเดิม การตรวจพบเร็วจึงมีค่ามากกว่าการรออาการ

ข้อความสำคัญท้ายบทความ

บทความนี้เป็นความรู้ทั่วไปเพื่อประกอบความเข้าใจ ไม่ใช่คำวินิจฉัยและไม่ใช่คำแนะนำการรักษาเฉพาะบุคคล

ค่าอ้างอิงของห้องปฏิบัติการแต่ละแห่งอาจต่างกันเล็กน้อย ให้ยึดค่าอ้างอิงที่พิมพ์อยู่ในใบผลตรวจของคุณเป็นหลัก

และให้แพทย์เป็นผู้แปลผลร่วมกับประวัติสุขภาพของคุณเสมอ

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค

หากมีโรคประจำตัวหรือใช้ยาอยู่ ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนรับประทานผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทุกชนิด